Institutionum et regularum iuris romani syntagma, exhibens Gai et Iustiniani Institutionum synopsin, Ulpiani librum singularem regularum, Pauli Sententiarum libros quinque, tabulas systema institutionum iuris romani illustrantes, praemissis Duodecim

발행: 1880년

분량: 431페이지

출처: archive.org

분류: 상속법

261쪽

GA m. 180. 181. IUST. m. 29. o. 225 secerit condicio, ex neutra causa agi cessit constitutio,' quae rapertissime p0sse, et e modo rem perire. qui delinivit tunc solum fieri novationem, consequenter et illud respondit, si quutiens 40es ipsum inter contrahen-

quis id quod sibi Lucius Titius debe te expressum querit, quod ii 0pterret, a Servo fuerit stipulatus, nova novationem iri ,rix obligationis iuntiostem fieri et rem perire quia cum vellerunt; alioquii manere pristi servo agi non potest. Sed in utroque nam obligationem, et secutidam ei c- casu alio iure utimur nec magis his cedere, mi maneat ex miraque cati Sacasibus novatio sit, quam si id qu0d obligati secundum mostrae constitu- tu mihi d beas a peregrino, cum quo ti0nis desinitiones, quas licet ex ipSius

SponSus communi non St, SPONDES lecti0ne pertius c0gnoscere.

vuntur. nam si filius et eius inter se consenserunt, ut lanuum Tusculanum emptum eius liaberet centum aureorum, deinde re nondum Secul3,

id est neque preti soluto neque undo tradito, placuerit inter eos, ut di Scederetur ab ea emptione et venditione, invicem liberantur idem est et in conductione et lucatione et in omnibus c0ntractibus qui ex c0nsensu descendiuit, Si 0utiana dictum St.

180. Tollitur adhuc obligatio litis contestatione, si modi legitim, iudicio duerit ictum.

nam tunc obligati quidem principalis dissolvitur, incipit autem teneri reus litis contestatione: sed si condemnatus sit, sublata litis contestatione incipit ex causa iudicati teneri. et hoc est quod aput veteres scriptum est ante clitem contestatam dares debit 0rem oportere, l0st litem montestatam tondemnari oportere, posta condemnationem iudicatum sacere

oportere g 181. Unde it, ut si legitimo iudicii debitum leti er0 postea de eo ipso iure

3gere non p08Sim IV. 107J, quia inutiliter intendo DAR MIHI OPORTERE; quia litis contestatione dari oporteres desiit. aliter atque si imperio montinenti iudicio egerim tunc enim nihilominus obli-

b vide etiam Gai ΙΙl. 3. Inst. IV. 13. 10 fratris Vat. 263. inchoatis

litibus actiones novavit). Paul. D. 29. D. de novat. 46 2 fr. 60. pr. . de cond. indeb. 12. 6. Gai D. . . de eompens. 16. 2. Iust. . . pr. de Sur rei iud. 7. 54. - Paul. Diae ex Festo V. Contestari est, quum uicti que reus dicit: Testes estote. - Contestari litem dicuntur duo ut plures adversutia, quod ordinato iudicio utraque pars dicere Solet Testes estote. Mull. p. 38. et r. - Ιp. r. i. D. de iudieiis qui mecum erat litem contestatus, vel cum eo ego fr. 3. g 11 D. de pecul. 15. 1.): nam sicut stipulatione e trahitur cum filio, ita iudicio contrahi; proinde non originem iudicii spectandum, hed ipsum iudicati elut obligationem.

262쪽

IUST IV. 1. pr. 4 1-3.gsti durat, et ideo ipso iure postea agere OS-siim; sed debeo per exceptionem rei iudicatae vel in iudieiiim deductae summoveri. IV 106 123Iquae autem legitima iudicia et quae imperio con

tinentia sint, sequenti commentari LIV. 103-109.J reserem HS.

182. Transeamus nunc ad obligationes quae ex delicto oriuntur,' veluti si quis furtum fecerit, bona rapuerit, dammim dederit, iniuriam

commiserit quarum omnium rerum uno genere consistit obligatio, cum ex contractu obligationes in Im genera drducantur, sicut supr3s 89 exp0SuimUS.

Tit DE OBLIGΑΤΙONIBUS QUAE EX DELICTO NASCUNTUR.

Cum expositum sit superiore libro de obligationibus ex contractu et quasi ex contractu, sequitur ut de obligationibus ex maleficio dispiciamus. Sed illae quidem, ut suo loco tradidimus, in quatuor genera dividuntur hae Vero unius

tur id est ex ipso maleficio, veluti ex surto aut rapina aut damno aut iniuria. 1. in Furtum est 40ntractatio rei fraudulosa flucri faciendi strati J, vel ipsius rei, vel eti3m usus eius possessionisve quod lege naturali pr0hibitum est admittere.' 1 2. Furtum autem Vela furvo, id est nigro, dictum St, quod clam et obscures sit et plerumque m0cte; vel a fraude; vel a serendo. id est ait serendo vel a Graeco Serm0ne, qui φωρας appellant lares imo etiam Graeci π του φερειν φωρας dixertant. 183 Furturum autem aenera Servius β. Furtorum autem genera Sulpicius et Masurius Sabinus 111 esse dixeriant, manife8tum et nec manifestum, conceptum et oblatum, Labeo duo, manifestum et nec manifestum; 3m conceptum et oblatum species potius actionis esse surt cohaererites quam genera sui torum quod sane verius videtur, Sicut inserius I 18 187 apparebit l84. Manifestum urtum inuidam id esse dixerunt quod dum sit depreliendi-

duo sunt manifestum et nec manifestum nam e0nceptum et oblatum species potius actionis sunt furto cohaerentes quam genera suri 0rum, sicut in serius

apparebit. Manifestus sui est quem Graeci π αυτ0φωρω appellant; nec solum is qui tu ipso furto deprehenditur, Sed

a cf. Gai D. . . de . et A. 44. . et Ulp. r. 25. o. Od.b adde Geli. XI. 18. 20 21 Verba iant Subini ex libro tur civ. II. Qui alienam rem adtrectavit, cum id se invito domino facere iudicare deberet, furti tenetur. Item ullo capite: Qui alienum tacens lueri faciendi causa rutulit furti coi tramgitur, si te scit cuius sit ive Nescit. cf. Gai III. 195. pr. Gai pit. II. 10 9 3. contingit, ne tollit, aut de loco movere praesunut. f. ad h. t. aul. . . IV. 1.c cf. Paul. S. R. II. 31 9 2. Gellius XI c. 18. Dii munifestum autem furtum est, ut ait Masurius, quod deprehemiitur dum sit Faesendi finis est, cum p rlatum est quo se ri coererat se. 2-8. D. 34. pr. 35. pr. . de suri. 47. 2.)

263쪽

tur alii vero ulterius, quod eo loco deprehenditur ubi sit: veluti si in oliveto olivarum, in vineis uvarum furtum factum St, quamdiu in eo olivet aut vineto su sit; aut si in d0m sui tum factum sit, quamdiu in ea domo sur sit. alii adhuc ulterius, e0USque manifestum surtum esses dixerunt. donec perferret quo perferres sur destiuasset. alii adhuc ulterius, quandoque eam rem surienens visus fuerit; quae sententia non optinuit sed et illorum sententia qui existima-Verunt, donec perferret eo quo sui destinasset, deprehensum durium manifestum Sse, ideo non videtur probari, quia magnam recipit dubitationem, utrum unius diei an etiam plurium dierum spatio id terminandum sit qu0d eo pertinet, quia saepe in aliis civitatibus surrepta res in alias civitates vel in alias provincia destinat sur perferre. ex du3bus itaque superi0ribus opinionibus alterutra adprob3tur magis tamen plerique posteri0rem probant. 185. Nec manifestum sui tum quod sit, ex iis quae diximus intellegitur: nam quod manifestum non est, id nec manifestum est

186. Conceptum' surtum dicitur,

cum apud aliquem t0Stibus praesentibus surtiva res quaesita et inventa est: nani in eunt topria actio constituta est, quamvis su non it, quae appel

tum dicitur, cum res surtiva tibi ab aliquo oblata sit, eaque pud te concepta sit utique si ea mente data tibi suerit, ut apud te potius etiam apud eum riui dederit conciperetur uJm tibi, apud quem concepta est, propria adverSu eum qui optulit, quamvis sui

non sit, constituta est 3ctio, quae 3ppellatius oblati s 188. Est etiam pro-

etiam is qui eo loco deprehenditur quo sit, veluti qui domi sui tum secit et nyndum

egreSSu ianuam deprehen Sussuerit, it qui in oliveto livarum aut in vinet uvarum sui tum secit, quamdiu in eo oliveto aut in vineto su deprehensus sit imo ulterius sur- tum mariis estum extendendum est, quamdiu eam rem fur tenens visus Gel deprehensus fuerit, sive tu publico sive iuprivato, vel a domino vel abalis , antequam e perveniretqu0 perferre aes deponererem destinasset sed Si pertulit quo destinavit, tametsi deprehendatur cum res surtiva, non est manifestus sui Nec manifestum sui tum

quid sit, ex his quae diximus intellegitur: nam quod manifestum non est, id scilicet nec manifestum est. φή. C0nceptum furtum dicitur, cum apud aliquem lestibus praesentibus surtiva res quaesita et iuventa sit: nam in eum propria actio constituta est, quam vi sur 0n Sit, quae 39pellatur concepti. blatum sui tum dicitur, cum res furtiva ab aliquo tibi oblata sit, eaque apud te c0ncepta Sit utique si ea mente tibi data suerit, ut apud te p0tius quam apud eum qui dederit conciperetur D3m tibi, apud quem concepta Sit, propi id adversus eum qui obtulit, quamvis su non it, constituta est acti is quae appellatiir oblati. Est etiam prohibiti hibiti surti actio adversus eum surti actio adversus eum qui surtum quae- qui furtum quaerere volentem rere testibus praesentibus volentem pr0- prohibuerit hibuerit. Praeterea poena constituitur edicto Praetoris per actionem surti non exhibiti adversus cum qui furtivam rem apud se quaesitam et inventam non exhibuit. Sed hae actiones, id est c0ncepti et oblati et surti prohibiti, nec non

B, cf. Paul. S. R. II. 31. I 3. 5.15

264쪽

It 8Τ. IV. 1. I 5. surti non exhibiti, in desuetudinem abierunt cum enim requisitio rei sui livae hodie secundum veterem observationem n0 sit merito e consequentia etiam praefatae actiun es ab usu communi receSSerunt, cum manifestisSimum est, quod fal. quin omnes qui scientes rem surtivam susceperint et celavserint furti nec manifesti obnoxii sunt. 189 Poena manifesti sitrii ex lege i tubularum capitalis erat nam liber verberatus addicebatur ei cui sui tuni fecerat utrum autem servus efficeretur ex addictione, an adiudicati

loco constitueretur, veteres quaerebant in servum aeque Verberatum animadvertebatur sed postea improbata est asperitas Denae, et tam P Servi

persona quam ex liberi quadrupli actio Praetoris edicto constituta est. I90. Nec manifesti furti postra per legem XII tabularum dupli inrogatur eamque etiam Praetor conservat. g 19l.)Concepti et oblati poena ex lege i tabularum tripli est; pie similiter a Praetore servatur.

φ 192. Prohibiti actio quadrupli ex edicto Prae

toris intr0ducta est lex autem eo nomine nullam poenam constituit hoc S0lum praecepit, ut qui quaerere velit, nudus quaerat, linteo lici inctus, lancem habens; qui si quid invenerit, iubet id lex sui tum manifestum esse. I93.)0uid sit autem linteum, quaesitum est. Sed Verius est consuti genus esse, quo necessariae 93rte legerentur quae res flex tota ridicula Pst. 3m qui vestitum quaerere prohibet, is et nudum quaerere prohibiturus est: eo magis quod ita quaesita re inventa maiori poenae subicia

tur deinde quod ancem sive ideo haberi iubeat, ut auibus occupantis illi subiciatur, sive ideo, ut qu0d invenerit, ibi imponat neutrum eoru Diprocedit, si id quod quaeratur eius magnitudinis aut naturae sit, ut neque subici neque ibi iu- φ . oena manifes limrti quadrupli est, tam ex servi purS0na, quam ex liberi nec manifesti

' ita late e coni. Huschkii Tiachnuinti e suae deiiciebant coli Ceil. XI. 18. 8.' hoc inserendum coli. Gai IIL 193 probat . . Hoeve ii Zeitaehr. ii R. G. VII. 258. a de furto quod lane et idio oncipitur vid. Gell. XI. S. Ea quoque

furta quae per laticem liciumque concut essent, proivide ac si manifeSta forant, et dindicaverunt. d. XVI. 10. eum et taliones furtorumque quaestio cum lance

et licio Canuerint. Festus p. 117. d. iilleo Lance et iei dicebo tur pud untiquos, qui qui furtum ibα quaerere in domo aliena, licio cinctus intrabut i in lcemque ante oculs tenebat propter matrum D milias aut virginum praesentium. Glossa Tnui in ud go. I. h. t. - nudus ingrediebatur disereati scillam in capite portanti utrisque ma=nibus detentus. Similem Graecorum morem in idat Aristophanes Nub. 49b. ubi cs Schol. Plato Legg. XII p. 954. Α.

265쪽

poni iossit certe non dubitatur, euiuscumque

materiae sit ea lanx, satis legi fieri. g 194. Propter hoc tamen, quod lex ex ea causa manifestum furtum esse iubet, sunt qui scribu ut sur- tum manifestum aut lege intellegi aut natura lege

id ipsum de quo l0quimur natura illud de quo

superius exposuimus sed verius est natura tantum manifestum furtum intellegi neque enim lex sacere potest, ut qui manifestus su non sit, manifestus sit, non magis quam qui omnino surnon it, sur sit, et qui adulter aut homicida non sit, adulter vel homicida sit: at illud sane lex sacere potest, ut perinde aliquis poena teneatur atque si furtum vel adulterium vel homicidium admisisset, tiamvis nihil eorum admiserit. 1 95. Furtum autem sit non solum

cum quis intercipiendi causa rem alienam amoVet, Sed generaliter cum quis rem alienam invito domino contrectAt.

gQ96. si aque si quis re quae pia deum dep0sita sit utatur, surtum committit et si qui utendam rein c-

ceperit eamque in alium usum transtillerit, furti obligatur. Ve- 6. Furtum autem sit non solum cum quis intercipiendi causa rem alienam amovet, Sed generaliter cum quis alienam rem invito domino contractat. Itaque sive creditor pignorρ, sive is apud quem res dep0Sita St, ea re utatur, sive is qui rem utendam accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. luti si quis argentum it en- dum acceperit, quasi amic0snam invitaturus, et id peregre Secum tulerit, aut si quis equum Gestandi gratia commodatum longius secum aliquo duxerit; AEu0d veteres scripserunt de iso qui in raelem perduxisset.

g 197. Placuit tamen eos qui rebus commodatis aliter uterentur quam utendas accepissent, ita furtum committere, si intellegant id se invito domino sacere, eumque, si intellexiSSet, non permissurum; at si permissurum crederent, extra surti crimen videri: optima sane distinctione, quia sui tum sine Volo malo non committitur.

1 198. Sed ita si credat aliquis

invites domino se rem contrectare,

Tilius servum meum susticitaverit, ut

quasdam res mihi subriperet et ad eum perferret, et servus id ad me pertu- veluti si quis argentum utendum acceperit,ad ce quasi amicos ad , oenam invitaturus, et id peregre Ρcum tulerit, raus si quis eis uiam testandi causa commodatum sibi clongius aliquo duxerit: quod veteres Scripserunt de eo qui in aciem equum

perduxisset g 7. Placuit clamen

eos qui rebus commodatis aliter uterentur quam utenda acceperint, ita sui tum committere, si se intellegant id invito domino sacere, eumque, si intellexisset, non permiSSurum; racsi permissurum cressant, ῬXtra rimen videri optima salie distinctione, quia sui tum sine assectu sui audi non

dat aliquis invites domino se rem comm a tam sibi contractare, domino autem volente id sol dicitur sui tumno seri unde illud 'uaesitum est, cum Titius servum Maevii sollicita verit, ut quasdam res domino subriperet et ad eum perferret, et servus id ad

266쪽

GAI III 4 199-202. IUSΤ. IV. 1 a s - 11. terit, ego dum volo Titium in ipso delicto deprehendere, permiserim Br-vo tuasdam res ad eum perserre, utrum furti, an servi corrupti iudicio teneatur itius mihi an neutro re-

Maevium pertulerit, Maevius, dum vult Titium in ipso delicto deprehendere,

permisit servo quasdam res ad eum perferre, utrum furti, an Servi corrupti iudicio teneatur itius, an neutro et rest, Servi corrupti ideo quod deterior servia sa-

1 ostis. 20. C. de furtis. 2 r. i. r. D. de Servo corr.

SponSum, neutro eum te cum nobis super hac dubitatione suggestum est,neri, surti de quod non et antiquorum prudentium super hoc altercatio- invito me res contrectave nex perspeximus quibusdam meque duri L neque servi 0rrupti actionem praeStantibus, quibusdam surti tantummodo nos huiusmodi calliditati obviam euntes, per nostram decisionem 'SanximuS, non solum surti actionem sed etiam servi corrupti contra eum dari licet enim is servus deterior a sollicitatore minime factus est, et ideo non concurrant regulae quae Servi corrupti actionem introducerent, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus ne

ex huiusmodi impunitate et in alium SerVum qui possit corrumpi tale facinus a quibusdam pertentetur al. perpetretur . g 199. Interdum autem etiam liberorum hominum surtum sit, velut si quis liberorum

nostrorum qui in potestate nostra Sint, Sive etiam uxor quae in m3nu nostra Sit, Sive etiam iudicatus IV. I vel auctoratus meus

subreptus fuerit. 200. Aliquando etiam

suae rei quisque surtum committit, veluti si debitor rem quam creditori ignori dedit subtraxerit, vel si bonae dei possessori rem meam possidenti subripuerim unde placuit eum qui servium suum quem alius bona fide possidebat ad se reversum celaverit sui tum c0mmittere. 201. Rursus ex diverso interdum

aliena res occupare et Sucapere conceSSUm est, nec creditur surtum sieri, veluti res hereditarias quarum heres nondum est nactu posse SSI0nem nisi necessarius heres extet; nam iecessario herede extante placuit, nihil pro herede Usu capi poSse. II. s. 52. 8. Item debitor rem quam fiduciae causa creditori mancipaverit aut in iure cesserit secundum ea quae superiore commentario m. 59 60 rettulimus, sine surto possidere et USU 3pere pote8t.

202. Interdum furti tenetur qui 11. Interdum furti tenetur qui ipse surium non secerit: qualis est ipse furi uni n0n secerit: qualis est 9. Interdum etiam liberorum hominum furtum sit, veluti si quis liberorum Ostrorum qui in potestate nostra sunt subreptus fuerit.

g 10. fili ius nil etiam Suae

rei quisque surtum committit, veluti si debitor rem quam creditori pignoris causa dedit

subtraxerit. a) aut in eo lat. IV. . eum qui alicto ram&nto locutus est ud gladium.

267쪽

OA III. 403-205. IUST IV. 1. 12-15 231 cuius ope consilio surtium factum est cuius ope et consilio surtum sactum est. in quo numero est qui uni os tibi in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut eos alius Surriperet, Vel excussit, ut altu eos raperet, aut opstitit tibi, ut alius surriperet, obstitit tibi, ut alius rem tuam excipe- aut oves aut boves tuas fugavit, et, vel oves aut boves tuas fugavit, ut alius eas exciperet; et hoc ut alius eas caperet sal exciperet et veteres scripserunt de eo qui hoc Veteres scripserunt de eo quipa uno rubro fugavit armentum. Sed panno rubro sugavit armentum. Sed si quid per lasciviam, ut non data si quid eorum per lasciviam, et opera, ut furtum committeretur, a non data opera, ut suptum admit-ctum sit, videbimus an utilis Aquiliae teretur, actum est, in actum actio actio dari debeat, cum per legem dari debeat. At ubi ope Maevii Ti-Λquiliam quae de damno lata est etiam ius surtum secerit, ambo surti te- culpa 3 11 puniatur. nentur pae consilio itu quoque I cf. a tr. 54 D do ruri surtum adimitti videtur,' qui scalas sorte senestris supposuit, aut ipsa senestra vel ostium syregit, ut alius sui tum saceret, quive serramenta ad D

si ingendum, aut Scalas, ut seneStri Supponerentur commodaverit, scien cuius gratia comm0daverit. Certe qui nullam peram sal operas ad surtum faciendum adhibuit, sed tantum consilium dedit, atque hortatus est ad suruim iaciendum, 2 cfr. 53. 2. D. V. S. 0n tenetur surti. g 12. II qui in parentum vel dominorum potestate sunt si rem eis subripiant, furtum quidem illis laciunt, et res in surtivam causam cadit nec ob id ab ullo usu capi potest, antequam in domini potestatem revertatu iri, sed surti actio non naScitur, quia nec ex

3 cfr. 16 17. pr. 36. Ddssuri alia ulla causa potest inter eos actio nasci: si

vero ope consilio alterius furtum factum fuerit, quia utique surtum committitur, convenienter ille surti tenetur, quia verum est ope consilio eius

203. Furti autem otio ei conpetit g 13. Furti autem actio ei com-

cuius interest rem salvam esse, i petit cuila interest rem Salvam esse,cet 0 minus non sit itaque nec do licet dominus non sit itaque nec d0min aliter conpetit, quam Si eius in in aliter c0mpetit, quam si eius

tersit rem non perire 204. Unde intersit rem n0n perire. g 14. Unde

constat creditorem constat credit0rem de pignore subrepto durti agere de pign0re Subre posse, etiamsi id0neum debitorem habeat, quia expeditpto surti agere o pignori potius incumbere quam in persenam agere: posse; de quidem, ut quamvis ipse adeo quidem ut quamui ipse Ἀρ-d iminus, id est ipse debitur, eam rem bitor eam aeni subripi erit, mihi lo- Subripuerit, nihilominus creditori con minus creditori competat acti furti.

a cf. Ulp. r. 50. o. Gai r. 51. . de furtis 47 2. V cs ad hanc articulum D. 11. 12. 14. 16 19. D. de vitis 47. 2.)

268쪽

liolienda curandave aut arcinator randave, ut sarcinator sarcienda sarcienda vestimenta mercede certa vestimenta mercede certa acceperit,

acceperit, alluc furto amiserit, ipse eaque surto amiserit, ipse surti ha- furti habet actione in non dominus; et actionem, non dominus quia do- quia domini nihil interest ea non e mini nihil interest eam rem non perisse, cum iudicio rire, cum iudicio locati a sullone aut sarcinatore l0cati a fullone aut rem suam persequi potest. Sed et bonae fidei m- sarcinatore suum plori Subrepta re qu3m emerit, quamvis dominus non conss tim possit, si sit, omnimodo c0mpetit furti actio, quemadmodummodo is ullo aut et crρditori stillo ui ρro et sarcinatori non aliter sarcinator ad rem furti competere placuit, quam Si 0lvendo sint, hoc praestandam sumi est si domino rei aestimationem Solvere possint: ciat nain si solvendo non est, nam si solvendo non sunt, tunc, quia ab eistim qui ab eo clam imi suum suum dominus consequi non possit ipsi do- consequi non potest, ipsi surti mino surti acti competit, quia hoc casuncti a conpetit, quia hoc casu ipsius interest rem salvam esse idem est et ipsius interest rem salvam esse si in partem solvendo sint sullo aut sarcinator.

φ 206. Quae de ulli, ne aut sarci 16. Quae de ullone et sarcina-

natore diximus, eodem transferemus ore diximus, epilem et ad eum cui et ad eum cui rem commodavimus commodata re est, tran 'serenda Venam ut illi mercedem capiendo cu istres existimabant: nam ut ille ullo stodiam praesidiat, ita hic pioque mercedem a reipiendo custodiam prae- utendi commodum percipiendo simi stat, ua is tuaque qui commodun lit i necesse ui et cust0diam prae utendi percipit similiter necesse ha- Stare. et custodiam praestare Sed nostra

providentia itiam cli0 in decisionibus mostrisI si G2. C. do surιis emendavit, ut in domini sit voluntate, sive commodati a tionem adversus eum qui reni commodatam acci pit movere desiderat, sive surti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra earum electa, dominum non posse ex poeniti ulla ad alteram venire actionem sed si quiden surem eloxerit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari. Sin autem omni dator veniat adversus eum

qui rem utendam Accepit ipsi quid stin nullo modo

competere posse adverSu furem turli actionem, eum autem qui pro re commodata convenitur posse adversus furem surti habere actionem ita tamen, si dominus scien rem e SSe Subreptam, adversus eum cui res commodata sui pervetiit; sin aulem nescius, et dubitans rem n in esse apud eum, commodati actionem instituit, postea autem re e0mperta voluit remittere quidem coinmodali actionem, ad furti autem pervenire, tunc li 'etilia ei concedritur, et a li 0rsu lurem quire, nullo obstaculi ei opponendo quoniam incertus constitutus movit adversus elim qui rem utendam ac epit commodati actionem nisi d0mino ab eo salis factum est:

269쪽

D207. Sed is apud item res deposita est custodiam non praestat, tantumqile in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo secerit qua de cauSa, si res ei subrepta suerit, qui restituendae, eius nomine d 'positi non tenetur, nec ob id eius interest rem salvam esse, furti ita tuo agere non potest; sed ea actio domino conpetit. 208. In summa sciendum est quaesitum esse, an impubes rem alienam amovendo surtum faciat plerisque placet, quia surtum ex adfectu coli sistit, ita demum obligari eo crimine impuberem, Si proximus pubertati sit, et

ob id intellogat se delinquere.'

tunc etenim omnimodo urem a domino quidem surti actione liberari, suppositum autem esse ei qui pro re sibi commodata domino satisfecit), cum manifestissimum est, etiamsi ab initio dominus actionem instituit commodati, ignarii rem SSe Subreptam, postea autem ioc ei cognitio adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam accepit, quemcumque cauSae exitum dominus adversus larem habuerit eadem delinitione obtinente, sive in partem sive in solidum solvendo sit is qui rem commodatam accepit.

φ 17. Sed is apud quem res deposita est custodiam non praestat, Sed tantum in eo obnoxius est, si quid ipse dolo malo secerit qua de cau83, si res ei subrepta suerit, quia resti tuendae eius rei nomine depositi non tenetur, nec ob id eius interest e s luam. esse surti agere non potest, o furti actio domino com pelit. 19. in summa sciendum est quaesitum SSe a I impubes rem alienam amovendo surtum faciat et placet, quia furtum ex assectu consistit,

ita demum obligari eo crimine impuberem, Si proximus pubertati sit, et ob id intellegat se delinquere. 20. Furti actio, sive dupli sive quadrupli,

tantum ad poenae persecutionem pertinet: nam ipsius rei perseculionem sextrinsecus habet dominus, quam aut vindicauit aut condicendo potest auferre. sed rei vindicatio quidem adversus 90Ssessorem est, sive sui ipse possidet sive alius quilibet condicti autem adversus ipsum furem heredemve eius, licet non possideat, competit. 209. Qui res alienas rapit tenetur etiam furti quis enim magis alienam rem iii it domino contrectat quam qui rapit itaque recte dictum est eum improbum urem essΡ. sed propriam actionem eius stlicti nominρ

Qui res alienas rapit tenetur quidem etiam iurii quis enim magis alionam stin invito domino contrectat quam qui vi rapit ideoque recte dictum est eum improbum larem Sse. sed lamen propriam ractionem eius

'ruetor introduxit, quae rappellatur delicti nomines traetor introduxit,

270쪽

234 AD 11L a 209. IUST. IV. 2. I 1. 2. vi bonorum raptorum; et est intra quae appellatur Vi bonorum raptorum; annum quadrupli factio , post annum et est intra annum quadrupli, p0Stsiimpli. quae actio utilis est, et si annum simpli. quae actio utilis est,

quis unam rem, licet minimam, ra etiam si quis unam rem licet mini- Puerit mam, rapuerit. quadruplum autem n0n totum poena est, et extra p0enam rei persecutio, sicut in actione surti manifesti diximus: sed in quadruplo inest et rei persecutio, ut poenai es. Inst. IV. . si 19. tripli sit sive comprehendatur rapt0r in ipso delicto, sive n0n ridiculum est enim levioris esse condicionis eum qui vi rapit, quam qui clamam0vet. φ 1. Quia tamen ita competit haec actio, si dolo malo quisque rapuerit: qui aliquo

errore inductus, suam rem SSe exiStimans, et imprudens iuris eo animo rapuit quasi domino liceat rem suam etiam per vim auferre 3 0SSeS-x ore 2 3 18. D. V bon rapi foribus, absolvi debet. cui scilicet conveniens

est nec furti teneri eum qui eodem hoc animo rapuit Sed ne dum talia excogitentur, inveniatur

Via per quam 3ptores impune Suam exerceant 3 Valent. . . . unde Vi avaritiam melius divalibus constituti0nibus pro

Zeno c. 10. O. Od. A

hac parte pro Spectum est, ut nemini liceat vi rapere rem mobilem vel Se moventem, licet suam eandem rem existimet Sed si quis contra statuta secerit, rei quidem suae dominio cadere, Sin autem aliena sit, p0st restitutionem etiam aestimati0nem eiuSdem rei praestahe quod non solum in m0bilibus rebus quae rapi possunt constituti0- ne obtinere censuerunt, sed etiam in invasionibus quae circa res s0li fiunt, ut ex hac causa

omni rapina homines abstineant. D2.ε Sane in

hac actione non utique expectatur rem in b0nis actoris esse: nam sive in bonis it sive non sit, si tamen ex bonis sit, locum haec actio habebit. Quare sive commodata sive locata sive pignerata sive etiam dep0sita sit apud Titium sic, ut intersit eius eam spe; non auferri, veluti si in re dep0Sila culpam qu0que promisit, sive una idepoS8ideat, Sive Sunas ructum in ea quis habeat vel quod aliud ius, ut intersit eius non rapi dicendum est competere ei hanc actionem, ut 0n at non et dominium accipiat, sed illud solum quod ex bonis eius qui rapinam passus est, id est

5 cli. 2. 23. . eod. quod ex substantia eius ablatum esse proponatur.

et generaliter dicendum ist ex quibus caui is

SEARCH

MENU NAVIGATION