장음표시 사용
301쪽
GA IV. I 2 - 67. Iusae. IV. 2 3b eadem causa praestare oporteret, in reliquum eum cum quo actum est condemnare. g 62. Sunt
autem bonae fidei iudicia haec: ex empto ven I cf. 28. I. b. t. iurea.dito, locato conduct0, negotiorum geStorum, BD- dati, depositi, siduciae, pro Socio, tutelae, rei ιαυ-
omnino invicem conpensationis rationem haberei nulla in parte' formulae verbis praecipitur; sed
quia id tonaes fidei iudicio conveniens videtur, ideo ossicio eius contineri creditur 64. Alia
causa est illius actionis qua argentarius experitur: nam is cogitur cum conpensatione agere, it ea conpensatio verbi. sormulam comprimitur; adeo quidem, ut ab initio conpensatione acta minus intendat sibi dari oportere ecce enim si sestertium x milia debeat Titio, atque et XX debeantur.
sic intendit: si paret Titium sibi a milia dare oportere amplius quam ipse Titi d 'bet. 65 )Item bonorum emptor IIII 82 cum deductione agere iubetur, id est ut in hoc ultim adver-0rius eius condemnetur quod superest, deducto eo quod invicem ei bonorum emtor defraudaturis nomine debet 662 Inter conpensati0nem autem quae argentario Opp0nitur, et deductionem quae bicitur bon0rum emptori, illa disserentia est, quod in c0npensationem h0 sokim vocatur quod eiu8dem generis et naturae est veluti pecunia cum pecunia conpensatur, triticum cum tritico, vinum cum vino adeo ut quibusdam placeat non omnimodo vinum cum vino, aut triticum eum tritico conpen Sandum, sed ita si iugilem uaturae qualitatisque sit in deductionem autem vocatur et qu0d non e t eiusdem generis. itaque si pecuniam letat loliorum emptor, et invicem vero frumentum aut vinum is debeat, deducta ea re, φηquanti id erit, in reliquum experitur 67. Item v0catur in deductionem et id quod in diem
debetur conpensatur autem hoc solum quod prae.' ita nunc Huschhρ. Naeger lacunam statuens ex Insti addere vult: commodati), pigneraticiam, familia erciscundae, ommuni dividundo, praescriptis verbis. '' ita nunc Euschhe secundum ductus Cod. quos satis incerto Lachmannua interpretatur: t. i. nullam etiam interdum eo . at his b. licet neque enim forim. Berier: γιullo modo est in metum e. r. h. neque enim L Bochiug iuidici quidem in condemnatione compenεnsionis rationem habere non ipsius form. '' ita nunc Huschhe. ruegor adunam statuens talia sere roponit itaque si frumentum υ vinum etat onm um emtor, et invicem defraudatoris nomine secuniam is debeat, quanto amplius ea secunia in frumentum aut vinum erit, in condemnatione pomitur: si vero pecuniam rel. a cf. Paul. S. R. II. I . a se. 18.4 4. . commodati. 13. 6.)
302쪽
iudicia haec ex empto Vendito, locat conducto, negotiorum g Storum, mandati, depositi, fiduciae, pro Oeio, tutelast, commodati, rel. 2 c. 12. DT. C. de hered Pet.
senti die debet hir. 68. Praeterea conpensationis quidem ratio in intentione ponitur: quo sit, ut sis acta conpens3lisene illis nummo uno intendat argentarius, causa adat et ob id rem perdat. deductio vero od condemnationem ponitur, quo loco plus petendi periculum non intervenit utique bo-n0rum emptore agente, qui licet de certo pecunia agat, incerti lamen condemnationem concipit. φ 28. in Acti0num autem quaedam bonae dei Sunt, quaedam stricti iuris. Bonae dei sunt hae: ex empto Veridito, locato conducto, negotiorum geStorum, mandati, depositi pro 80cio, tutelae,c0mmodati pigneraticia familiae ei ciscGndae, communi dividundo, praescripti verbis quae de aestimat proponitur, et ea quae ex permutatione compsttit, et hereditatis petitio quamvis enimusque adhuc incertum erat, sive inter bonae dei iudicia c0nnumeranda sit hereditatis petitio , sive non nostra Θmen constitutio: aperte eam esse
bonae fidei disposuit. D29. fuerat antea et rei
uxoriae actio ex una fidei iudiciis sed cum pleniorem esse ex stipulatu acti0nem invenienteS, omne ius quod res uxoria aut habebat cum multis divisionibus in ex stipulatu acti0nem Uaede dotibus exigendis pr0ponitur transtulimus, 'merito, rei uxoriae actione sublata, ex Stipulatu quae pro ea introducta est naturam bonae dei iudicii tantum in exacti0ne dotis meruit, ut bonae fidei si L sed et tacitam ei dedimus hypothecana: praeserri autem aliis credituribus in hyp0thecis itine censuimus, cum ipsa mulier de d0te sua experiatur, cuius solius providentia hoc induxi
mus. φ 30. In bonae fidei autem iudiciis libera
p0 testas permitti videtur iudici ex bono et aequo aestim audi quantum act0ri restitui debeat. In qu et illud continetur, ut si quid invicem aet0-
rem praestare op0rte δt, eo compenS3to, in reliquum is cum quo actum est condemnari debeat sed et in triclis iudiciis ex rescript divi Marci opposita doli mali exceptione competi Salio
6 o. 14. C. de compons inducebatur. sed n0Stra constitutio eas compsit
uti. C. de ei ux. et 4 c. 30. C. de iure di t. c. 12. C. qui otiores. 5 Gai LG,1. In quo et illud ontinetur, ut Labita ratiotio ius
' Exiurium tradiatum Gai de legis Aetionibus t formulis φ 11-68 uno
tenor po g. 251 - 266 dedi. Queni Iustinianus expunxit: Ruca reliquias tantum de plus petitione, de otia fidei iudiciis et de competi satione, eaque mutat ordine suis Institutionibus iusseruis. Quibus disie tis membris tenorem Gaiauarum Institutiolaum 1; teiTumpere nolui, ne animus lectoris averteretur ab antiquo ad novum ordinem iudiciorum. Itaque his practis demum posterior pars tituli I. Instit. sequitur, et ad singulas , eius quae e Gaio conserenda sunt repetuntur.
303쪽
tentions Ius conplexus fuerit, cauηa cadit, id os rem erdit, nec a Praetore in integrum estituitur exuostis quibusdam casibus in quibua Praetor Tel.
sationes quae iure aperto nituntur latius introduxit, ut actiones ipso iure minuant, Sive in rem sive personales Sive alia quascumque, X cepta
sola depositi actione, cui aliquid compensationis nomine opponi satis impium esse credidimus, ne sub praetextu compensationi depositarum rerum quis exactione defraudetur.' 31. Praeterea quasdam actiones arbitryriaS,hid est ex arbitrio iudicis pendentes, appellamUS, in quibus, nisi arbitrio iudicis is cum quo agitur actori satisfaciat, veluti rem restituat vel exhibcatve solvat vel ex noxa li causa Servum dedat, condemnari debeat. Sed istae actiones tam in rem quam in personam inveniuntur in rem veluti Publiciana, Serviana de rebus coloni, quasi Serviana, quae etiam hypothecaria vocatur in per-
80nam veluti quibus de eo agitur quod vi aut
metus causa aut dolo malo facium est, item qua id quod certo l0co promissum est petitur ad X-hibendum quoque actio ex arbitrio iudicis pendet. In his enim actionibus et ceteris similibus permittitur iudici ex bono et aequo, Secundum cuiUSque rei de qua actum si naturam, aeStimare quemad-m0dum actori satisfieri oporteat. 32. Curare autem debet iudex, ut omnimodo quantum possibile ei Sit, certae pecuniae vel rei sententiam serat, etiamsi de incerta quantitate apud eum actum St.
33. Si quis agens in intentione sua plus
complexu suerit quam ad eum pertinet, ala Sacadebat, id est reui amittebat, nec sacile in intea de natura bonae fid0 iudiciorum praeter Gai g 62-68. upra et InΗt. IV. 6. I 39 infra vide Gai D. 2. ra. de O. est . 41. 7. Cic. pro Rosci Com. c. 4.
10. 11. Iudicium est pecuniae cretae, arbιtrium incertae. Ad iudicium hoc modo Genimus, ut totam aut obtineamu8, aut urnianamus o arbitrium hoc animo adimus, ut neque nihil, neque antim quantum postula=nus, consequamur. Eiu rei ip8 verba formulae testimo rio sunt. Quid est in iudicio directum, asperum , impleae: Si paret
LLS LODO duri oportere. Hic, nisi planum faei LLSIOO ad libellam sibi deberi, causam perdit. Quid est in arbitrio mite, moderatum quantum aequiu melius. Cic. 0 ff. III. 17 9 70. Q. Scaevola, Pontis eae metimus, summam im dicenat 38e in omnibus iis arbitriis, in quibus αdderetur bona fideique bonae Nomen istimetbat manare latis8ime, idque versari in tet telis, societatibus, fiduciis, mandatis, rebus emptis vendi 8, conductis locatis, quibus vitae societas continetur. In his magni esse iudicis statuere, prasesertim Mum in plerisque essent iudicia contraria, quid quemque cuiJue praestare oporteret; es cap. 15. g 61 eodem. OPie. e. 17. 66. et Boethium .' Seueca de benes III. 7.b de arbitrariis actionibus cf. Cic. in Verr. II. . c. 12. 31. L Octaviu8 iudex esto. Si paret fundum Capena em q. d. a. eae iure Quiritium P. Servilii esse, neque is fundus Q. Catulo restituetur. Ulp. r. 14 6 4. 11. med. . quod. ODUS c. 4. 2. Paul. r. 18. r. . de dolo 4 3. D. 46 47. Ulp. r. 68. . de rei vind. h. 1. Gai r. 30. D. de noxal. ach. 9. 4. D. 1. . . de eo quod certo loco I 3. 4.
304쪽
quatuor modis petitur tem- Doro loco, Rusa re. Veluti siquis pro X milibi is quae o debentur, XX milia Desierit, aut si is cuius sex part re est, totam eam a ut maior eae parte suam eas intenderit temporo
plus petitur, eluta si quis autolismistierit loco Plu petitur, veluti si corto Ioc clari promissum est, id alio Ioco sine commΘmoratione in loci potatur, Velut si quis ita stipu, latus nerit Ephesi ore Aponuos deinde Roma puro intendat clari sibi Oportere. Plus enim potis ideo intellegor, quia utilitatem promissori adimo, quam, si Phesi daret, habitum esget, Ephesi tamen etiam pure potero Mere, ideat non adiecto loco.
2ycf. U. D. s. D. de eo qu. certo 1. 3 cf. Gai D. I. . eodem. 4 cf. Gai fr. 3. D. Bostem. 5 os Gai IV. 53 Causa plus petitur velut si quis in intention tollat eloctionem debitori quam is habet obligationis iure, velut si quis ita stipulatus sit Sostortium X milia aut hominem Stichum
dare pondos deinde alterutrum tibi hi potist Dium quain. vis elat quod minus est, PluStamen potere Videtur, quia Pot
grum a Praetore restituebatur, nisi minor erat viginti quinque annis huic enim sicut in aliis causis causa cognita SuccurIebatiir, Si lapsus iuventute suerat, ita et in hac causa succurri solitum erat. Sane si tam magna causa iusti erroris inter-Veniebat, ut etiam constantissimi is quis iste labi posset, etiam maiori vigintiquin Ille nnis Suecur
rebatur veluti si quis totum legatum petierit, post deinde prolati fuerint codicilli qui is aut pars legati adempta it aut quibusdam aliis legata
data sint, quae essiciebant, ut plus petisse videretur petitor quam dodrantem, atque ideo lege Falcidia legata minuebantur. Pius autem quatuor
liui si quis pro decem aureis qui ei debebantur
viginti petierit aut si is cuius ex parte res estiolam eam vel maiore ex parte Silam esse intenderit. Tempore: eluti si quis ante disim vel ante condicionem petierit qua ratione enim qui tardius s0lvit quam fulvere deberet, minus solvere intellegitur, eadem ali 0 ne qui praemature pelit, plus petere videtur. Loc plus petitur veluti
cum qui id quod certo loco sibi stipulatus est alio loco petit, sine commemoratione illius loci in quo sibi dari stipulatus suerit verbi gratia si is qui ita stipulatus est Ephesi dare spondes 2 Romae pure intendat dari sibi oportere ideo autem plus petere intellegitur, quia utilitatem quam habuit pr0 miss0r, si Ephesi solveret, adimi et pura
intentione propter quam causam alio loco petenti arbitraria actio pr0ponitur, in qua scilicet ratio habetur utilitatis quae promissori competitura suisset, si illo loco solveret quo se Solliturum spopondit . quae utilitas ' plerumque in mercibus maxima invenitur, veluti Vino oleo, frumento, quae per singulas regiones diversa habent pretia:
sed et pecuniae numeratae non in omnibus regio uibus sub iisdem usuris senerantur si quis tamen Ephesi petat, id est eo loco petat, quo ut sibi detur stipulatus est, pura acti0ne Hete gii: idque etiam Praetor m0nstrat, se ilicet quia utilitas solvendi salva est promissori. Huic autem qui loco plus petere intellegitur proximus est is qui causa plus petit ut ecce si quis ita a te stipulatus sit hominem Stichum aut decem aureos dare spondes deinde alterutrum petat. veluti hominem lautum, aut decem aureos tantum ideo autem plus petere intellegitur, quia iu
305쪽
est advorsarius intortum facinus id raostare quo non P titur: imatiter i quis genus 8UDulatus sit, deinde psolem petat, velut si qui Purpuram stipulatu sit generaliter, deinde Tyriam specialiter petat; quin etiam Iicset viliΗsimam petat, idena iuria Et propter eamrretionem quain proximo diximus idem iuris est si quis generaliter hominem stipulatus sit, delude Domin&tim aliquem platat, velut Stichum, quamvis vilig3imuin i cstque sic ut ipRastipulatio concepta eat, ita otius titio formulae concipi debet. 1 estis 1 restit. C. de plus Petit. 2 et Gai IV. 56. minus autem intendero licet sol do reliquo
intae eiusdim raeturam ΚΘre non permittitur: nam qui ita agit per Xeestionem exeluditur, quae exceptio appetiatur
iiii dividuae. 3 et Gai IV. 55 Item Palamist,
En quis aliud pro alio intenderit, nihil eum periclitari unique ex integro ager POsso, quia nihil videtur ante egisse, velut si tu qui hominem ti-ctium petero deberet, Erotem potierit aut si quis ex testa mento dare sibi oportere intenderit, cui ex stipulutu ρ- hatur aut a cognitor aut procurator intenderit ibi dissoportere. 4 cf. Inst. IV. . o. sqq. 10. . . uyra.
eo genere stipulati0ni promissoris est electio, utrum pecuniam an hominem Solvere malit qui igitur pecuniam tantum, vel hominem tantum sibi dari oportere intenclit, eripit electi0nem adversario, et eo modo suam quidem meliorem condicionem facit, adversarii vero sui deteriorem qua de causa talis in ea re prodita est actio, ut quis tutendat hominem Such uni aut aureos decem sibi dari oportere, id est ut eodem m0do peteret quo stipulatus est praeterea Si quis generaliter hominem stipulatus sit et specialiter Stichum petat, aut generaliter vinum stipulatus specialiter Campanum petat, aut generaliter purpuram stipulatus
sit, deinde specialiter Tyriam petat plus petere intellegitur, quia electionem adversari tollit, cui stipulationis iure liberum sui aliud solvere quamqu0d peteretur. ylinetiam licet vilissimum sit quod qui petat, nihilominus plus petere intellegitur quia Saepe accidit, ut promissori aciliussit illud solvere quod mai0ris pretii est. - Sed
haec quidem antea in Si fuerant; postea autem lex Zenoniana et nostra rem coartavit et si
quidem tempore his uerit petitum, quid statui
0portet, Zenoni divae memoriae loquitur constitutio; sin autem quantitate vel alio modo plus fuerit petitum, Omne si quid forte damnum ex hac causa acciderit, ei contra quem plus petitum sue1fit, commissa tripli 0ndemnatione, Sicut supra
diximus ἔ al, puniatur. φ 34. Si minus in in
tentione complexus fuerit actor quam ad eum pertineret, veluti Si cum ei decem deberentur, quinque sibi dari p0rtere intenderit, aut cum totus undus eius esset, partem dimidiam suam esse petierit, Sine periculo agit in reliquum enim nihilominus iudex adversarium in eodem iudicio c0ndemnat, ex constitutione divae memoriae Ze
nonis. 35.' Si quis aliud pro alio intenderit, nihil eum periclitari placet, Sed in eodem
iudiei cognita veritate errorem suum corrigere
ei permittimus, veluti si is qui hominem Stichum petere deberet Erotem petierit, aut si quis ex testamento sibi dari porter intenderit qu0de stipulatu debetur. g 36. Sunt praeterea quaedam actione quibus
non solidum quod debetur nobis et Sequimur, sed modo solidum consequimur, modo ininus. Ut ecce si in peculium filii servive agamus nam Sinon minus in peculio Sit quam persequimur, iu
306쪽
solidum pater dominusve condemnatiir: Si vero minius inveni3tur, eatenus c0ndemnat iudex quatenus in pectilio sit quemadmodum autem peculium intellegi debeat, suo ordine stit. VII prop01 csr. 6-25. D. do re iud nemus T. in Item si de dote iudicio mulier agat, placet eatenus maritum condemnari debere quatenus facere possit, id est quatenus facultates eius patiuntur itaque si dotis quantitati concurrant facultates eius, in solidum damnatur; si minus, in tantum quantum facere potest. Propter
2 cI. Ulp. I. 9-17. retentionem quoque dolis repetitio minuitur: nam ob impensas in res dotales actas marito retentio c0ncessa est, quia ipso iure necessariis
Sumptibus os minuitur, sicut ex latioribus di-
geStorum libris cognoscere liceat. 38. Sed
et si qui cum parente Suo patronoue gat, item si socius cum socio iudicio societatis agat, non plus actor conSequitur quam adversarius eiu facere potest idem S si quis ex d0natione sua 3 ct Gai IV. i. et citi conveniatur. φ 39. R Compensationes qu0que oppositae plerumque efficiunt, ut minus qui8que consequatur quam ei debebatur namque ex bono et aequ0, habita ratione eius quod iuricem act0-
quoque qui creditoribus suis bonis cesSit, si postea aliquid acquiserit quod id0neum em0lumentum habeat, ex integro in id quod sacere potest creditores cum eo experiuntur inhumanum enim erat spoliatum fortunis suis in solidum damnari.
POTESTATE EST NEGOTIUM GESTUM ESSE DICITUR.'
69. uia tamen superius men Quia tamen superius si V HJti0nem habuimus de actione qua in mentionem habui 11 is de actione qua peculium 'iliorum familias servorum in ieculium uiliorum lamilias servoque gitur, pus est, ut de hac actione riumve agitur, opus est, ut de hac et de ceteris quae eorundem nomine actione et de ceteri quae eorundem in parentes dominosve dari 40lent nomine in parentes dominosves dari diligentius admoneamus solent dilig9uttu admoneamus Et quia, Sive cum ei Vis negotium gestum sit, Sive cum his qui in potestate parenti sunt, sere 3-dem iura Servantur, me verbosa fiat disputatio,
a Ulp. r. . A . . de equi. 15. 1. Verba edicti talia uul: QUOD CUM EO
307쪽
GΛ ΙV. 70 - 72. IUST. IV. 7 4 1 - 3. 271 dirigamus sermonem in personam Servi dominique,
idem intellectura de liberis quoque et parentibus
quorum In potestate sunt nam si quid in iis pr0prie observetur, Separatim ostendimus.
70. In primis itaque si iussu patris G. Si igitur iussu domini cum
dominive negotium gestum erit, in s0 servo negotium gestum erat in Olidum Praet0 actionem in patrem domi lidum Praetor adversu dominum numve conp3ravit et recte, quia qui actionem pollicetur, scilicet quia qui ita neg0tium gerit magis patris duminive quam ita contrahit idem domini
filii strvive idem sequitur. φ 1. Eadem a sequi videtur 2.)Eademtione comparavit duas alias ratione Praetor duas alias in solidum actio actiones, exercitoriam et in ne pollicetur, quarum alter exercitoria, l-stitoriam tunc autem Xer ter institoria appellatur. xercitoria tunc eitoria locum habet, cum pater do locum habet, cum qui SerVum Suum minusve silium servum v magistrum magistrum navi at natinis praeposue- navi praeposuerit, et quid cum eo eius rei gratia cui rit, et quid cum eo praepositus sui negotium gestum erit cum extim ea eius rei gratia cui quoque re ex V0luntate patris domitiive contrahi videa praepositus erit tur, aequiSSimum esse visum est in olidum actionem contractat suerit. dari quin etiam, licet extraneum quisque magistrum ideo tuem exercinavi praeposuerit, Sive servum sive liberum, tamen t0ria Vocatur, quia ea Praetoria actio in eum redditur ideo autem exer exercitor app llacitoria actio appellatur quia exercitor vocatur is ad tur is ad quem co- quem cottidianus navis quaestus pervenit. tidianus navi quaestu perti- Institoria vero formula tum locum habet, cum et Institoria tuti locum ha quis tabernae aut cuilibet negotiationi silium et, cum quis tabernae forte Servumve aut quemlibet extraneum, sive ser aut cuilibet negotiationi ser-Viam sive liberum, praeposuerit, et quid cum una praeposuerit, et quid cum eo eius rei gratia cui praepositus eo eius rei causa cui praepositus est contractum suerit ide autem in erit contractum fuerit ideo autem
stiloria vocatur, quia qui tabernae iustitoria appellatur, quia qui nego- praeponitur in Stitor appellatur quae lationibus praeponuntur institores et ipsa flarmula in solidum est. vocantur. Ista tamen duas actiones Praetor reddit, etsi liberum quis hominem aut alienum servum navi ut tabernae aut cuilibet negotiationi praep0suerit, scilicet quia eadem aequitatis ratio etiam eo casu interveniebat. 72 Praeterea tributoria quoque gra. Introduxit et aliam actionem actio in patrem dominumve constituta Praetor quae tributorix vocatur. est, cum filius servusve in pectiliari Namque si servus in pecliliari merce
merce sciente patre dominove neg0tie sciente domino negotietur, et quid tur nam si quid eius rei gratia cum eo cum eo eius rei causa contraclum
contractum fuerit, ita Praetor ius dicit, erit, ita Praetur ius dicit, ut quid- ut quidquid in his mercibus erit, quod quid in his mercibus erit, quodqueque inde receptum erit, id inter patrem inde receptum erit, id inter domi noueianum oe, si quid ei debebitur, et num, si quid ei debebitur, et cete-
308쪽
GAL IV 4 3. IUST. IV. . a 4. ceteros creditores pro rata portione distribuatur ' et quia ipsi putri domi- nove distributionem permittit, si quis eae creditoribus uera fur, quasi minus ei tributum si quum oportuerit, hanc ei actionem dcommodat, quae tributoria in mytrar.
73. Praeterea introducta est actio
de eortlio destire eo quod in rem patris dominis versum mi ut quamviysine voluntate retris dominio neyotium estum erit, tamen sive quid in rem eius versum fuerit, id totum praestare debeat, sive quid non si in rem eius versum, id eatenus praestare debeat, quatenus peculium patitur. In rem autem patris dominis versum
intellestitur quidquid necessario in
rem eius impenderit filius Servusve. veluti si mutuatus pecuniam credito ribus eius solverit, aut aediflciuruentia tuserit, aut familiae frumentum emerit, vel etiam tιndum aut quamlubet aliam rem necessariam mercatus erit itaque si eae decem ut puta sestertiis' quae servus tuus a Titio mutua accepit creditori tuo quinque sestertia Solverit, reliqua vero quinque quolibet modo consumpserit, pro quinque quidem in Solidum damnari debes, pro ceteris vero quin qu eatenus, quatenus in peculio sit eae quo scilicet apparet, si tota decem sestertia in rem tuam versa fuerint, tot decem sestertia Titium con-Sequi posse licet enim una sit actio qua de peculio deque eo quod in rem patris dominive versum sit astitur, tamen duas habet condemnationes. itaque iudex apud quem ea actione astitur ante dispicere solet, an in rem patri domistide versum sit, nec aliter ad peculii aestimationem transit, ros creditores pro rata portione distribilatur et quia ipsi domino distributionem permittit, Si quis ex creditoribus queratur, quasi minu Sei tributuna sit quam oportuerit, hanc ei actionem accommodist quae tributoria appellatur. 4. Praeterea introducta est actio de peculi deque eo quod in rem domini versum eril, ut quamvis sine voluntate domini negotium gestum erit, tamen sive quid in rem eius versum uerit, id tolum praestare debeat, sive quid non sit in rem eius versum, id eatenus praestare debeat, quatenus peculium patitur. In rem autem domini versum intellegitur quicquid necessario in
rem eius impenderit SerVUS, Veluti si mutuatus pecuniam creditoribus eius solverit, aut aedificia ruentia fulserit, aut lamiliae frumentum emerit, vel etiam laudum aut quamlibet aliam rem necessariam mercatu eri l. itaque si ex decem ut puta aureis quo Servus tuus a Titio mutuos accepit creditori tuo quinque attre08 Solverit, reliquos vero
quinque quolibet modo consumpserit, pro quinque quidem tu solidum damnari debes, pro ceteris vero quinque eatenus, quatenus in peculio sit: ex quo scilicet apparet, si toti decem aurei in rem tuam versi suerint, totos decem aureos Titium consequi posse licet enim una est actio
qua de peculi deque eo quod in
rem domini versum sit agitur, 3 men duas habet condemnationeS. itaque iudex apud quem ea actione agitur ante dispicere s0let, an in rem domini versum sit, nec aliteras peculii aestimationem irai Sit,
' bide ex media parte gi 2 usque ad verba ante deducatur 4 73. pagina 215. Od. Ver porrigitur in qua nihil legi potest hanc lacnuam tamen ex Institutionibus Iustiniani supplere editores non dubitaverunt. De re f. GR D. T. pr. D. de pecul. 15. . '' sestertia pro aureis, ut in Gai III. 102. 113. Od. cum Instit. Od.
309쪽
quam si aut nihil in rem patris dominis versum intellebatur, aut non tottim. Cum aulem quaeritur quantum in peculio sit, ante deducitur quod patri domi nove nique in eius potestate si a illi servovi debetur, et quod superest, o solum edulium esse intellegitur aliquando tamen id quod ei debet silius furvusve qui in potestate patri dominive sit non de ducitur ex peculio, velut si is cui de het in liuius ipsius peculio sit. quam si aut nihil in rem domini
versum intellegatur, aut non iniunt. Cum autem quaeritur quantum in
peculio sit, ante deducitur quidquid servus dum in quive in potestat eius sit debet, et quod superest, id solum peculiuna intellegitur aliquando tamen id quod ei debet servus qui in potestate domini sit non deducitur ex peculio, veluti si is in huius ipsius peculio sit. quod eo pertinet, ut si quid vicario su servus debeat, id ex peculio
74. ceterum uotum non est, quin et is qui iussu patris domini ve contraxit, cuique exereitoria vel institoria formula conpetit, depeculio aut de in rem Verso agere possit sed nemo tam stultus erit,
ut qui aliqua illarum actionum sine dubio solidum consequi possit, in dissiquitatem se deducat probandi habere peculium eum cum quo confr3Xerit, X-
qu eo peculio posse sibi satisfieri vel id quod 5. Ceterum dubium n0n St, quinis quoque qui iussu domini c0ntraxerit, cuique institoria vel exercitoria actioc0mpetit, de peculi deque eo qu0d in
rem domini versum est agere p08Sit. sed erit stultissimus, si omissa actione qua facillime solidum ex contractu consequi possit, se ad dissicultatem perducat probandi in rem domini versum
peculium, et aluum habere, persequitur in rem patris domi nive versum esse ut solidum sibi solvi possit. Dila. la quoque cui tributoria actio Is quoque cui tributoria actio compe-c0npetit, de peculio vel de in rem tit aeque de peculio et in rem verso Verso agere pote8t: Sed iii Sane pie agere potest: sed sane huic modorumque expedit hac o tributoria expedit agere, modo de peculi , et in rem verso tributoria ideo expedit agere, quia insta domini condicio praecipua on est, id est qu0d domino debetur non deducitis r. sed eiusdem iuris est dominus cuius et ceteri creditores at in actione de peculi ante deducitur quod domino debetur, et in id quod reliquum est creditori donlinia con dem natur rursus de peculio de expedit agere, qu0 tu hac actione totius peculii ratio habetur, at in ributoria eius lanium quod negotiatur: et potest quisque tertia sorte parte peculii aut quarta vel etiam mini
lius ractione uti quam tributoria. iam in tributoria eius solius peculi ratio habetur quod
in his mercibus est quibus negotiatur filius se VuSVe, quodque inde receptum erit, at in actione peculii, q0imS et
pol est quisque tertia dorte aut quarta vel etiam minure parte peculii negotiari, maximam vero partem peculii in aliis rebus habere longe magis si potest adprobari id quod dederit is qui ei filio
servove contraxit' in rem patris domini vem negotiari, maiorem autem partem in praediis et mancipiis aut senebri pecunia habere prout ergo expedit, ita quisque vel hanc actio-
sic suppi ad sensum Krueger De eurum actionum inter se ratione cf. Ulp. D. I. r. h. 5. H. r. s. Q. Gai se di. . de tribui uot. 14. 4. Ulp. h. 4 φ . D. quod cum eo i4. 5. D. 1 pr. D. de pecul. 15.1. h. l. r. D. de in rem. V. Id. 3.)
310쪽
ΩΑΙ IV a 75. IUST IV. I. a G--8. a. r. Q. Versum esse, ad hanc actionem iransire debest. nam ut supra si ' diximus,
eadem oranula et de peculio et de in
Iales actiones' proditae sunt, uti liceret patri do minove aut litis aestimationem vel illam eligere debet certe, qui p0test probare in rem domini
agere debet. 6. Quae diximus de servo et domino, eadem intellegimus et de filio et silia aut nepote et
nepte, patre vox cuill in potestate sunt.
Di. illud proprie servatur in eorum perSOI 3, quod genatusconsulium Macedonianum prohibuit mutuas pecunias dari eis qui in parentis erunt potestate; et ei qui credideri denegatur actio,
tam adversus ipsum lilium siliamVe, nepotem neptemve sive adhuc in poteState sunt, Sive morte parentis vel emancipatione Suae potestatis Sse coeperint , quam advel Si S 3 irem avumve, Sive habeat eos adhuc in olesi die, sive emancip3 verit. quae de Senatus proSpeliit, quia Saepe onerati aere alieno creditarum pecuniarum quas in luxuriam consumebant vitae parentum insidiabantur.
- ' Illud in summa admonendi sumus id
quod iussu patri domi nive contractum uerit, quodque in rem eius Versum fuerit, directo quo- 30 908S a patre domino ve condici, 3mquam si principaliter cum ipso neg0lium gestum 8Sel. ei quo in qui Vel exercitoria vel institoria actione tenetur direct posse condici placet, quia huius quoque iussu contractum intellegitur.
Ex maleficiis servorum, veluti si furtum sererint aut bona rapuerint aut damnum dederint aut iniuriam commiSerint, noxate 3 clione pr0ditae sunt, quibus domino damnato permittitur aut litis aestimationem Susserre aut hominem noxae dedere. l. Nox autem est corpus quod nocuit, id est Servus: noxia ipsum maleficium,
a Verba Scit Macedoniani hae sunt Cum infer ceteros Sceleris causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes aliena m adhibuisset, et saepe materiu=n peccandi malis torribus raratoret qui pes uiam, ne quid amplius diceretur, incertis nominibus crederet, placere ne cui qui di fami lias mutuam pecuniam di disset etiam post mortem parentis eius cuius in potestiate fuisset actio petitioque daretur, ut seirent qui pessimo eaeemplo uenerarent nullivs posse filiis avri ιad bonum Noortin peetata satra morte fieri. s. Theophil. h. l. Sueton Vespas. c. 11. Tacitus annal. l. c. 13. Nid etiam Gregor Cod. b. t. r. Q. b de nox talibus Aetiouibus os Gai I. 0. Iust. V. T. Q. Gai fr. 1. 238. 3. de V S. 50. 16. Ulp. r. l. pr D de Oxat. Ret. 9. 4 D. 17. 18. . de aedit. d. 21. 1. 1 r. 149. R. I. 50. 17. Festus e. v. noxia Mulier p. 174 Ozia, ut Serv. Suffieius Rufus utit, damnum significat, apud poetas seu te u et Orcitores Orictu Pro culpa. - Item eum eae iubet Oaeae dedere, pro peceat dedi iubet rel.