장음표시 사용
311쪽
rem sustere aut noxae delere erat enim iniqui imi equitiam eorum ulira ipso- 'um 0rporat prensibus d0-
veluti furtum, damnum, rapina, iniuria. g 2.
Summa autem ratione permj8Sum est noxae deditione defungi namque erat iniquum equitiam e0rum ultra ipsurum corpora dominis 3 innosam esse. φ . Dominus nox ali iudicio servi sui nomine conventus servum actori noxae dedendo liberatur. nec minus perpetuum eius dominium a domino transfertur: si autem damnum ei cui deditus est resarcierit quaesita pecunia, auxilio Prastioris invit domino manumittetur.
φ 76. Constitutae sunt autem noxa s 4. Sunt autem constitutae noxa les actiori es aut legibus aut edicto Praetoris legibus, veluti furti lege duodecim tabularum, damni iniuriae lege quilia edicto Pr3etoris, veluti
iniuriarum et vi bonorum 3pt0rum.
caput Sequitur. nam si servus tuus noxiam sal noaram commiSerit qu3mdiu in tua poteState sit, tecum est actio si in alterius potestatem pervenerit, cum illo incipit aetio esse, aut si manumissus fuerit, directo IpSe tenetur, et extInguitur n0xae deditio ex diverso quoque directa actio noxalis esse iticipit: nam si liber homo noxiam commigerit, et is es actiones aut legibus aut edicto
'raetoris legibus, veluti furti lege II tabularum. damni iniuriae dege
quilia. edicto iraetoris. velut inuriarum it vi lon0rum raptorum. 77. 0mnes autem nox ales actioneS: apila Sequuntur. iam si filius tuus;ervusve moX3- L0mmi Serit, quam-liu in tua potestate e St. tecum est ictio; si in alterius potestatem perve- ierit, cum illo incipit actio esse; si; ut iuris coeperit esse, directa actio 'um ipso est, et nuxae dediti extin-Iuitur ex diverso quoque directa ictio noxalis esse incipit: nam si pa-er familias noxam commiserit, et is; in adrogationem tibi dederit aut servus tuus servus tuus eSSe coeperit, 'SSe 0eperit, suod quibusdam casibus accidere quod casibus quibusdam irimo commentari s 160 tradidimus, ncipit tecum n0xalis ac si ebs quae
vite directa suit. 78. Sed si ilius
iatri aut servus domino noxam commi erit, nulla actio nascitur nulla enimininin inter me et eum qui in p0estate mea est obligatio nasci potest. deoque et si in alienam potestatem,ervenerit init sui iuri esse coeperit, teque cum ip80, neque cum eo cu-us nunc in potestate est agi 0test. enici primo libro I. 16. M. tr3didimus, incipit tecum esse Ii0Xali aditu, VJe
ante directa suisset 6. Si servus domino noxiam commiserit, actio nulla nascitur: namque inter dominum et eum qui in eius potestate est nulla obligatio nasci potest ideoque et si in alienam potestatem SerVUS pervenerit aut manumissus suerit, neque cum pS0. neque eum e cuius nunc in potestate sit agi 0 te 8t. inde quaeritur. si alienus servus filiusve unde si alienus Iervus m0xiam toxam commiscrit nihi, et is postea in tibi c0mmiserit et i postea innea SSe coeperit me state, utrum inter poteState tua ess, coeperit, sit 'ridat actio, an quiescat nostri praecepto cidit actio, quia in eum casum
sic Cod. - Edd emendaverunt: a f. ut in Digestis v gr. Ulp. h. ea. st D. 20. Pomp. h. 43. . de OX Bet.. 9. 4.)a cf. Paul. D. 18. D. de suri. 47 2. 1r. 37. D. M nox. cf. s. 4. 13.
312쪽
276 GAI IV a 79-81. IUST. IV. . a T. res intercidere putant, quia in eum casum deducta sit in quo consistere non deducta sit in quo initio consistere non potuit. ideoque licet exierit de
potuerit, ideoque licet exierit de mea o tua potestate, agere non poteS, testate, agere me non posse. diversae quemadmodum Si duri, inus in ser- Scholae actores, quamdiu in mea potestate um Suum aliquim commiserit, Sit, quiescere acti inem putant, quod ipse nec Si manumissus vel alienatus mecum agere n0n possum cum Vero exie uerit Servus, ullam actionem con-rit de mea potestate, tunc eam resuscitari tra dominum habere potest.
Di 9. him autqui filius familias ex nox ali causa
mancipio datur, diversae sch0lae auctores putant ter eum mancipio dari debere, quia lege i tabularum cautum sit, ne aliter filiει de potestate patris exeat, quam si ter fuerit mancipatus es Sabinus et Cassius ceterique nostrae scholae auctores Sulpsicere unam mancipationem crediderunt, et illas tres lagis 11 tabularum ad voluntarias mancipaliones pertinere.
80. maec ita de his personis quae in Ῥο-
te St3te unt Sive ex contractu sive ex malesicio earum controversm sit. quod vero ad eas por-Sonas quae in manu mancipio ve sunt, ita ius dicitur, ut cum e contracti earum ageretur, nisi ab eo cuius iuri subiectae si ut in solidum defen- dantur, bona quast earum futura forent, si tu Si uri Subiectae non essent, Veneant. Sed cum rescissa casulis diminutione imperi continenti iudicio agitur si adverbus eam actionem non defendantur, etiam cum ipsa muliere, dum in mam est, regi sotest, qui tiιm tutoris auctoritas necessaria non St.
non permissu ui fuerit ei' mortuos homines dedere tamen et si quis eum dederit qui sato suo vita excesserit, aeque liberatur.
7. Sed veteres quidem haec et in diis familias masculis et seminis admiserunt. 0va autem hominum conversatio huiusmodi asperitatem rectereSpuendam Sse existimavit, et ab usu communi 1 Ιnst. I. V. de surita haec penitus recessit: quis enim palletur silium suum et maxime iliam in no3am alii dare, ut
paene per filii corpus pater magis quam filius periclitetur, cum in siliabus etiam pudicitiae favor hoc bene excludit et ideo placuit in servos tantummodo n0xales actione eSSe proponendδS, cum pag. 219. Cod Ver in qua sere nihil legi potest. Exitum g 81 ad sensum suppl. usehhe Gaius p. 175 . iii aliter.
' HollWe prop. quamvis, ut supra quoque diximus, reo non permisum fuit, demortuos hominos dedere: - porro Lachmann ita tentat tamen etiamsi quis virum dederit isque De re D. 26. M. 39. A. 42. Q. D. de nox. Rct. s. 4.)
313쪽
Paul. S. R. I. 15. cf. Ulm D. 1. I . si quadruDes.
GAI IV. 82. IUST. IV. . pr. 4 1. 10. pr. 277 apud veteres legum commentatores invenimus saepius dictum ipsos sillossa milias pro suis delictis
Tit. IX AD QUADRUPES PAUPERIEM FECISSE
Animalium nomine quae fatione carent, Si quidem lascivia aut servore aut seritate pauperiem secerint, noxalis actio lege duodecim tabularum prodita est quae animalia si noxae dedantur, proliciunt reo ad liberationem, quia ita lex duodecim tabularum scripta est): puta si
equus calcitrosus calce percusserit aut hos cornu petere Solitus petierit. Haec autem acti in his quae contra naturam moventur locum habet ce-3 ox Ip. r. 1 g 10 cit terum si genitalis sit seritas, cessat. Denique si ursus sugit a domino et sic nocuit, non potest quondam dominus conveniri, quia desinit d0minus 4 ex Ulp. r. 1 ε . it. 8Se, ubi sera evaSit. Pauperies autem est damnum sine iniuria lacientis datum nec enim potest animal iniuriam secisse dici, quod Sensu caret. Haec, quod ad noxalem actionem pertinet. 5ὶ D. 40-42. . de aedi ed. Ceterum sciendunt est aedilitio edicto prohii ieri nos canem, Verrem, prum, UrSum leonem ibi habere qua vulgo iter sit; et si adversus ea factum erit, et nocitum homini libero esse dicetur, qu0d bonum et aequum iudici videtur, tanti dominus condemnetur, ceterartim rerum, quanti damnum datum sit, dupli. Praeter has autem aedilitias actiones et de pauperie locum ha-6 ox Ip. r. 130. D. do R. I. bebit. numquam enim actiones, raeSertim poenales, de eadem re concurrentes, alia aliam consumit. Tit. X. DE HIS PER QUO, AGERE
82. Nunc admonendi sumus agere Nunc admonendi sumus agere nox posse aut nostro nominae aut posse quemlibet 0minem aut suo alieno, veluti cognitorio, procurato nomine aut alieno alieno, veluti pro-rio, tut0rio, curat0rio, cum olim, quo curatorio, qui0rio, iuratorio: cum tempores legis ractione. in usii suis olim in usu fuisset alterius nomine sent, alieno mominae agere n0u dice agere n0n 08Se, nisi pro p0pulo,ret, praeterquam ex certi ad Sis pro libertate, pro tutela. praeterea
si 83. ' C0gnitor autem certis verbis in lege Mostilia termissum est furtia Pseudo-Αsconius ad Cic. Divinat g 11. Oreli. p. 104.): Qui defendit Iterum in iudicio alit atronus diei si orator est aut advocatus. Si aut ius Su9sserit, aut praeSentiam uam commodat amico aut procurator, si absentis negotium suscipit aut cognitor, i praeseri causam novit et Sic tuitur ut suam. Eryo cognitorem disit modo famularissimum defensorem Cic. pro. t080. Com. c. 38 3 53.
314쪽
3gere eorum nomine qui puc iiDSles Ssent, ut reipublica causa beSSent, quive in eorum cuiu lutela essent et quis hoc non minimam incommoditatem habebat, quod alien nomine neqUe gere neque excipere aetio adversarius ita: QUIA TU A ME FUNDUM
COGNI IORE DO potest, ut actor it dicat: QUOD EGO TECUM AGERE VOLO, IN AI nem licebat, coeperunt humines REM COGNITOREM DO, adverSarius ita per procuratores litigare: nam QUIA TU MECUM AGERE VIS, IN LAM REM Pt morbus et aetas et necessarisi COGNITOREM DO. nec intereSt, praeSen peregrinatio, itemque aliae mulati absens cognitor detur sed si absens tae causae saepe hominibus tui datus luerit, cognitor ita erit, Si coguo pedimento Sunt, quo minus verit et susceperit ossicium cognitoris rem suam ipsi exequi possint.'
δ ι Procurator vero nulliis certis ei bis in i 1. Procurator ne
tem substituitur Sed ex Solo mandato, et absente que certi Verbis, ne et ignor3ute adversario constituitur qui uetiam Sunt que praeSente adversa qui putant eum qu0que procura librem ideri cui tu, imo pleriimque igno non sit mandat una, si modo b0na id accedat ad ante eo constituitur negotium et caveat ratam rem dominum habitu num cuicumque enim permiquumquam et ille, cui 3ndatum edi, plerumque Seri rem tuam ager satisdare debet, quia depe mandalum initio litis aut defendere is suus in obs0uro est et poste apud iud j cem ostenditur. 1 0curator intellegitur g 85. Tutores autem et curatores s 2. Tut0re et curatores quem quemadmodum conStitu3ntur, primo cum admodum constituuntur, primo libi c
86. Qui autem alieno nomine agit, intentIO-nem quidem ex persona domini sumit, condem
nationem autem in Suam perSon3m convertit nam
si erbi gratia Lucius Titius ro ublio Maevio
agat, ita formula concipitur: SI PARET NUMERIUM
NEGIDiu PUBLIO MAEVIO SESTERTIUM X MILIA DARE OPORTERE, IUDEX NUMERIUM NECIDIUM LUCIO ΤΙΤΙΟ SESTERTIUM MILIA CONDEMNA SI NON
PARET, ABSOLVE in rem quoque si agas, intendit Publii Maenii rem esse ex iure uiritium, et condemnationem in suam personam convertit.
si 87. Ab adversarii qu0que parte si interveniat
Qui per e liten contestatur, sibi soli petit a teri nemo sotest, ni4 qui coquitor est tactus Paul. Diae ex esto v. Cognitor est, qui litem ulterius Suscipit coram eo cui datus est. Ioeurator auton absentis nomine actor fit. Mus pag. 67 . Igidor. Dissor C. 23. Cognitor rumnis praesciis a pruinent praesent datur. Vatic fragm. 338. Ulp. Nori tamen sic ut it certis verbia eo'nitorem dari debere, ut Siquid fuisSe adiectum vel detractum, non valeat datio, ut in legis actionibus orat 9. Em ιGraecis 3 erbis tantiorem riuos e iuer o ines co 'stat. s. 6 329. 333. eod. et Gai II. s. v. 97 101 Gothosted. Ad Theod Cc, d. II. 12. c. 7 - s. Paul. . . I 2. 1. . et diti. M i. Ulp. D. 1. O . . de procur. 3. 3. Rhet ad IIereiiu. II 3. s. ut maior antii I X et ut 0rbu causa est, cognitorem det.
315쪽
GA IV. 88-94. IUST. IV. 11. pr 279ali liliS, ctim quo actio c0nstituitur, intenditur dominum dare oportere condemnatio autem in eius personam convertitur qui iudicium accepit. sed cum in rem agitur, nihil in intentione facit
sive alieno aliquis iudicio interveniat tantum enim
intenditur rem actori e S SP. Tit. AI DE AEATISDATIONIBUS.
88 Videamus nunc quibus ex Satisdationum modus alius antiqui- causis S cum quo agitur vel hic qui tali placuit; lium n0vitas per usum agit cogatur satisdare. 189. Igitur si amplexa est.
verbi gratia in rem tecum agam, sati milii lim enim, si in rem age dare debes aequum enim istum est te ideo balur, Satisdare possessor c0m- quod interea tibi rem, quae an ad te perti pellebatur, ut si victus esset neat dubium est, OSsidere consseditur, cum nec rem pS3m restitueret nec satisdatiotie mihi cavere, ut si victus sis, litis aestimati0nem, Ρ0testas nec rem ipsam restituas nec litis aestima esset petitori aut cum cutionem susseras, sit mihi potestas aut tecum agendi aut cum fidei iussoribus
agendi aut cum sponsoribus tuis 90. eius quae satisdatio appellatur
Multoque magii debes Satisdare mihi. si iudicatum solvi unde autem alieno numine iudicium ccipias. g9 l. in Le sic appellatur, sacile est intel-terum cum in rem actio duplex sit aut legere namque stipulabatur enim per sormulam petit0riam agitur aut per quis ut Solveretur sibi 'uod sponsionem): si quidem per formulam peti suerit iudicatum. Multo magistoriam agitur, illa stipulatio locum habet quae qui in rem actisne conve- appellatur iudicatum solvi: si vero per niebatur satisdare cogebatur, sponsionem, illa quae appellatur pro praede si alieno nomine iudicium ac
litis et vindiciarum 92. Petito cipiebat.
ria autem formula haec est qua actor intendit rem suam esse. φ 93. Per spon8ionem vero hoc
modo agimus provocamus duersarium tali spon-
APONDEs deinde formulam odimus qua intendimus sponsionis summam nobis dari oportere. qua sormula ita demum vincimus, si probaverimu rem nostram esse. 94. Non tamen haec Summa rap0uSionis exigitur: non enim poenalisa cima IV. 16 94. Cie in Verr. II. 1. c. 45. g 115. et Pseudo-Αaeonius ad h. l. Oreli. p. 191. Lis i=Hiciarum est, cum litigatur de ea re apud raetorem, cuius incertum 8 quis debeat e e posses8or et des qui eum tenet dat pro praeia litis indiciarum adversario suo, quo illi saris iacius nihil e deteritis in nossessisne facturum, de qua iurgium esset, rur5, 8 π 8ione me provocatus ab ad 763 Sario certare pusnam aut aestimationis quid imittat ni sua sit heresitas de qua contendit Praede ergo dicuntur satis tutores ocupletes pro re de qua apud iudicem lis est, ne interea qui tenet dis idens causae possessionem deteriorem se tot secta dissipet, -cidat arbores et uua deserat. Cf. citi a d fragni XII. Tubb. I. 5. 6. XII. 3.
316쪽
GA IV 4 95 - 100. IU8Τ. IV. 11 4 1. est, sed praeiudici9lis, et propter hoc solum hi, iit per eam de re iudicetur unde etiarn is cum quo agitur non restipulatur ideo autem appel
lata S PRO PRAEDE LITIS VINDICIARU Stipulatio,
quia in locum praedium SucceSSit, qui lina, cum lege agebatur, pr lite et vindiciis, id est pro re et ruetibus, a possessore petitori dabantur g 95.
Ceterum si apud centumviros agitur L MJ, Summam Spon Sionis non per formulam petimus, sed per legis acti inem: Sacramento enim reum pr0Vocamus eaque Sp0nsi SeStertium CXXV nilimnium
sit, Scilicet pr0pter legem reperesam. 96.)Ipse autem qui in rem agit, Si Suo nomine agat, satis non dat. D97. ac nec si per cognitorem quidem agatur, ulla satisdatio es ab ipso vel a domino desideratur cum enim certis et quasi Sollemnibus verbis in locum domini substituatur cognitor, merito domini loco habetur 98. Procuratur vero Si agat, Satisdare iubetur ratam rem dominum habiturum: periculum enim est, ne iterum dominus de eadem re experiatur quod periculum non intervenit, Si per cognito iem actum fuerit; quia de qua re quisque per cognitorem egerit, de ea non magis amplius actionem habet
quam si ipse egerit. O 99. I utores et
curatore eo multo quo et procuratores
satisdare debere verba edicti' faciunt. sed aliquando illis satisdatio remittitur. g 100. Haec ita si in rem agatur: Si vero in personam, ab acturis quidem parte quand Satisdari debeat quaeren-
si suo nomine petebat, Satisdare non cogebatur. Procurator vero si in rem agebat, satisdare iubebatur ratam rem dominum habiturum: periculum enim erat, ne iterum dominus de eadem re experiatur. teS, eadem repetemus quae diximus in Tutores et curatores odena modo quo et procuratores satisdare debere verba edicti faciebant sed aliquando his agentibus satisdatio remittebatur. φ1. Ηa0c ita erant, si in rem agebatur. Sin vero in perSonam, ab actoris quidem parte eadem obtinebant riuae diximus' Cod creperiar ι. oschen, Dirhsen et all. Pupiriam, uehia Aebutiam; Huschke Crepereium, sed nunc mavult tui. Papiriam. Gai Il. 23. a Cie pro Quinti c. . . at fragm. 317. . . . apud aeta facto procuratori haec saltsdatio remitti solet. nam cum apud et η0nHibi a praesente domino constituatur, cognitoris loco intellegendus est. Ad defend dum cognitore. onstituto, dominus, non cognitor, actori satisdare cogendus est cum ero cocti tm defen-sqιrus intervenit, non dominus, sed procurator iudicatum sol ii Satis iure compellitur. quae Sati8datio adeo necessaria est ut eam remitti non posse, etiam8 apud acta procu rator constituatur, divus Severus constituerit cognitore enim inferveniente iudicati actio domino vel in dominum datur: non alius enim cognitor experietur vel ei actioni subiicietur, quam si in rem suan cognitor factus it interveniente procuratore iudieat actio ea dicto perpetuo ipsi et in ipsum Mon domino ria in dominum, conpetit. Ibid. g 333. Absentis procuratorem satis iure debere de aio habe do recter ponom est metuti enin casibus ignorantibus n6bis mandatum sobri potcst, clmorte vel revocato Di dato. Cum autem certum est mandatum et Severare, id est cuM raesen8 8 donianus, satisdationis necessitas essui. Cf. Dioel. c. 1. C. de satisd. 2. 7.)b csr. 33. ra. r. s. Q. qq. . de Procur. 3. 3.)
317쪽
ab eius vero parte cum quo agitur, iquidem alieno omni aliquis interveniat, omnimodo satisdari debet, quia nemo alietiae rei sine satisdatione defensor idoneus intellegitur.' sed si quidem cumc0gnitore agatur, dominus satisdare iubetur; si vero cum procuratore, ipSe procurator idem et de tutore et de cura
tore iuris est 102. Quod si proprio
nomine aliquis iudicium accipiat in personam, certis ex causis satisdari solet, quas ipse Praetor gignificat quarum satisdationum duplex causa est nam aut propter genus actioni satisdatur, aut propter pers0nam, quia SuSpecta Sit propter genus actionis, velut iudicati depensive s 25l, aut cum de moribus mulieris agitur: propter personam, veluti si cum eo agitur qui decoxerit. cuiusve boua a creditoribus possessa proscriptove
Sunt, sive cum eo herede agatur quem Praetor suspectum aestimaverit.'in actione qua in rem agitur. Ab eius vero parte cum quo agitur, Si quidem alieno nomine aliquis intervenerit, mutulod SatiS- daret, quia nemo defensor in alienare sine satisdatione idoneus esse
creditur quod si proprio n0mina aliquis itidicium accipiebat in per-Sonam, iudicatum solvi satisdare
2. Sed taec hodie aliter observantur. Sive
enim quis in rem actione convenitur, SiV perS0nali, suo nomine nullam satisdationem pro
litis aestimatione dare compellitur, sed pro Sua tantum persona, quod iudicio permaneat usque ad terminum litis, vel committitur suae promissioni cum iureiurando quam iuratoriam cautionem vocant , vel nudam promissi0nem vel satisdationem pro qualitate personae suae ars compellitur. φ . Sin autem per pr0 curatorem lis vel insertur vel suscipitur in actoris quidem persona, si non mandatum actis insinuatum est, vel praesens dominus litis in iudicio
procuratoris sui personam confirmaverit ratam rem dominum habiturum satisdationem procurator dare conpellitur eodem observando et si tutor vel curator vel aliae tales personae quae alienarum rerum gubernationem receperunt litem quibusdam per alium inserunt. g .' Sin vero aliqui convenitur: si quidem praesens procuratorem dare paratus est, potest vel ipse in iudicium venire et sui procuratoris personam per iudicatum solvi satisdationis sollem ues stipulationes firmare,
318쪽
28T GALIV. 4 103 - 105. IUST IV. 11 4 5-7. vel extra iudicium satisdationem exponere perquam ipse sui procuratoris fideiussor existit pro omnibus iudicatum solvi satisdationis clausulis. ubi et de hypotheca suarum rerum convenire compellitur, sive in iudicio promiserit sive extra iudicium caverit, ut tam is Se quam heredes eius obligentur alia insuper cautela vel satisdatione propter personam pSius exponeuda, quod tempore sententiae recitandae in iudicio invenietur, vel si non venerit, omnia dabit sideiussor quae
condemnatione continentur, nisi fuerit provocatum.1 ore. 33. 2 51-54. D. de proo ' Mi Si vero reus piaesto ex quacumque causa
non fuerit, et alius velit defensionem subire, nulla disserentia inter actiones in rem vel personales introducenda potest hoc lacere, ita tamen, ut satisdationem iudicatum solvi pro litis praestetaeStimatione nemo enim Secundum Veterem regulam ut iam dictum est alienae rei sine satisdatione de sensor idoneus intellegitur Quae
0mnia apertius et persectissime a cotidiano iudiciorum usu in ipsis rerum d0cumenti apparent.
urbe, sed et in omnibus nostris pr0 vinciis, etsi propter imperitiam aliter sorte celebrabantur, ob
linere censemus, cum neceSSe Si omne provincias caput omnium nostrarum civitatium, id est hanc regiam urbem eiu Sque observantiam equi.
103. Omnia autem iudicia aut legitimo iure consistunt aut imperio continentur. 104. Legitima sunt iudicia qua in urbe Roma vel intra
primum urbis Romae miliarium inter omnes cives Romanos sub in iudice accipiuntur: eaque elege Iulia iudiciama, nisi in anno et ex mensibus iudicata fuerint, expirant. et hoc est quod vulgo dicitur, e lege Iulia litem anno et sex mensibus mori g 105. Imperio vero continentur
recuperatoria et quae sub uno iudice accipiuntur interveniente peregrini personi iudicis aut litigatoris. in eadem causa Sunt quaecumque extra primum urbis Romae miliarium tam inter cives Romanos quam inter peregrinos accipiuntur ideo
a d hoc diserimino et Gai III. 180. 181. IV. 80. Ulp. XI 27. De te mortua id. Paul. r. . . iudie solvi 46. 7. Ulp. r. 3. Q. D. u. in Rud Cred. 42. . Lis temporibus legitimis transactis perit Paul. r. 38. M. D. de dolo n. 4. 3. Marcell. r. . . de div. temp. praeser. 44. x Ulp. r. 32. . de iudie. 5. 1. D. 30. o. . ad L. Aquil. 9. 2. De impetio magistratuum annali inst. IV. 12. pr. Servius ad Aeneid. II. 102. Cic. ro Flacco . 21. 50. Ulp. r. 13. D. do iurisd. 2. 1. D. M. 49. D1. . de iudic. 5. I.)
319쪽
GAI IV. Q Α-111. IUST. IV. 12. pr. 283 autem imperio eontineri iudicia dicuntur, quia iamdiu valent, quamdiu is qui ea praecepit im
perium habebit. si 106. Et siquidem imperio
continenti iudicis actum fuerit, sive in rem sive in personam, Sive ea formula quae in lactum concepta est sive ea quae in ius habet intentionem, postea nihilominus ipso iure de eadem re se potest et ideo necessaria est exceptio rei iudicatae vel in iudicium deductae. g 107. Si vero
legiti ino iudicio in personam ctum sit a sor- nulla quae iuris ixilis habet intentionem, postea ipso iure de eadem re agi 0n potest, ct l, id exceptio supervacua est ' vero vel in rem vel in actum actum fuerit, ipso iure nihilominus p08tea agi potest, et ob id exceptio necessaria esl rc judicatae vel in iudicium deductae. g 108.)filia causa fuit olim legis actionum nam qua de re actu in semel erat, de ea p0Stea ipso iure agi non poterat nec iunino ita ut nunc Sus erat illis temporibus excepti tuum. φ 09. Ceteruinpotest ex lege quidem esse iudicium, sed legi timum non 8Se et contra e lege non SSe, Sed legitimum Sse nani Si verbi gratia ex lege qui lia vel Publilia' vel Furia in provinciis ag3tur, imperio continebitur iudicium idemque iuris est et si Romae apud recuperatores agamus, vel apud unum iudicem interveniente peregrini perSona. et ex diverso si ex ea causa, ex qua nobis edict0Praetoris datur actio, Romae sub uno iudice inter omnes cives Romanos accipiatur iudicium, legitimum St. Tit XIID DE PERPmUIS ET TEMPORALIBUS ACTIO
NIBUS AE QUAD AD MEREDE, VEL IN HEREDES TRANSEUNT.
110. Muo loco admo Hoc loco admonendi sumus, eas quidem actionendi sumus, eas quidem nes quam ex lege SenatuSueconsulto Sive exactiones quae ex lege Sena sacris constitutionibus pr0iici Scuntur. perpeiusve cuia sullis proficiscula tuo solere antiquitus competere, donec sacraetur, perpetuo Solere Praeto constitutione tam in rem quam personalibus rem accomodare: AEa vero actionibus mertos inec dederunt: ias vero
quae ex propria ipSius iuris quam ex propria Praetoris iurisdictione pendictione pendent, plerumque dent plerumque intra annum vivere' nam et intra annum dare. g 111. ipsius Praet0ris intra annum erat impertum).
320쪽
GA IV. I 112-114. IUST HV. 12. a 1. 2. aliquando tamen a quoque perpetuo diat, sellicet cum ' linitatur ius legitimum quales sunt 3 quas bono-
risque qui heredis luco sunt accommodat furi quoque manifesti actio, quamvis ex ipsius raetoris iurisdictione prosiiciscatur, perpetuo datur; et merito, cum pro capitali poena pecuniaria constituta sit. 112. Non omnes actiones quae in aliquem aut ipso iure con- petunt aut a Praetore dantur, etiam in heredem aeque competunt aut dari solent est enim certissima iuris regula, ex maleficiis p0enales actiones in heredem nec cun petere nec dari solero, veluti furti, vi bonorum raptorum, iniu- aliquando tamen et in perpetuum X-
tenduntur. id ist isque ram finem constitutionibus introductum; quales
sunt ham quas tonorum possessuri ceterisque qui heredis loco sunt accommodat furti quoque manifesti actio, quamvis ex ipsius Praetoris iurisdictione proficiScatur, clamen perpetuo datur absurdum enim esse exi Stimu-vit anno eam termin3ri. 1. Non omnes autem actione quae
in aliquem aut ipso iure competunt aut a raetore dantur, et in heredem rei
aeque competunt aut dari solent. est pnim certissima iuris regula, e m3leriarum, damni iniuriae sed heredibus huiusmodi actiones conpetunt nec denegantur, excepta iniuriarum actione, et si qua alia
similis inveniatur actio. 113 )Aliquando tamen etiam e conil'3Ctu
actio neque heredi neque in heredem conpetit nam adstipulatoris heres non habet actionem III. 1Ml, et sponsoris et fideipromissoris heres non tenetur III 120l. 114. Superest ut dispiciamus, si ante rem iudicatam is cum quo agitur post acceptum iudicium satisfaciat actori, quid officio iudicis con veniat utrum absolvere, an ideo potius damnare, quia iudicii accipiendi tempore in ea causa suerit, ut damnari debeat nostri praeceptores abSolvere eum debere existimant nec interesse cuius generis sit iudicium et hoc est quod vulgo dicitur Sabino et Cassio placere omnia iudicia absolutoria esse. De bonae fidei iudiciis autem idem siciis poenales actiones in heredem non competere, veluti furti, Vi bonorum raptorum, iniuriarum, damni iniuriae sed heredibus huiusmodi actione competunt, nec denegantur, excepta uiuriarum actione, et si qua alia similis inveniatur aliquando tamen etiam ex contractu actio contra heredem non competit, cum
testator dolose versatus sit m deposito et ad teredem eius mihi ex eo dolo
pervenerit. poenales autem actiones
quas supra diximus, si ab ipsis principalibus personis suerint contestatae, et heredibus dantur, et contra heredes
2. Superest ut admoneam VS, quod si auterem iudicatam is cum quo actum est satisfaciat actori ossici iudicis convenit eum absolvere, licet iudicii accipiendi tempore in ea causa suisset, ut amitari debeat; et hoc est quod ante vulgo' ita sero ad sonsum ex conieci Huschyli et ommsenii. a cf. Gai se. 111. H. 139. Ulp. r. 83. . de R. I. 50. 17. Ulp. r. I. D. de privat del. 47. 1. Gai IV. 172. De excepta iniuriarum actione D. r. 13. r. 28. D. de iniur. 47. 10. et de Similibus nutionibus: r. 21. D. de tu ius oe. 2. . h. . o. D. ne quis eum qui in ius. 2. 7. b sed vide r. 157. 2. 152. ra. D. 'o R. I. 50. 17. h. 12 49. . de . et A. 14. . Theophilum Q. et Schraderi comment is h. l.