장음표시 사용
101쪽
77lio, altera armis rempub tueret, in honore iatriusq; partis, huncMaium,sequente unia mensem uocarie Sunt qui hunc mensem ad nostros fastos a Tusculanis transse come morent,apud quo uocabatur deus Maius, qui est Iupiter,a magnitudine scilicetvima testate dieius. Cintius mensem nominatum putata Maia, quam Vulcani dixit uxorem: argumento p utitur,quod issamen Vulcana
lis calendis Mai j huic dear rem diuinam faceret. Sed Piso uxore Vulcani Maiestam, n5Maiam dicit uocari. Ouidius Maiestate Honori Reuerentia filia mensi nomen de
disse canit. Contendunt alii Maiam Mercurii matrem mensi nomen dedisse, hinc ma xime probantes, quod hoc mense mercato res omnes Maia pariter Mercurio lacrimcarent. Quinetia mensem ipsum scribit Plutarchus Mercurio sacrum fuisse. Affirmant quidam,quibus Corn. Labeo osentit,hanc Maiam cui mense Maio res diuina celebra batur, terra esse, hoc adeptam nomen a magnitudine scut&mater magna in sacris uocabatum asci tionem p existimationis suae Otiam hinc colligunt, quod sus praegnans ei mactaretur, que hostia est proprie terrae. Et
Mercurium ideo illi in se cris adiungi dicil si
quia uox nascenti homini terra colaeti da tur. Scimus autem Mercurium uocis te monis potentem existimatu. autor est Cor.
102쪽
τ LILII GRSc. GYRALDILabeo Huic Maiae,id est, terrae aedem caleridis Maijs dedicata sub nomine Bonae deae, S eandem iste Bona deam terra,quod ex ipso ritu occultiore sacroru doceri posse co-krmat. Haec ferme totidem uerbis Aures. Macrobius .Hoc incse nec nubere bonustur,'d Plutarchusa Ouid ostendunt, dc Porphyrion in ultima Horatii epist. cu inquit: Lemures diisti quasi Remi ires,a Remo,cuius cum occisi umbras frater Romulus placare uellet, Lemuria instituit,id est,parenta
lia quae mense Maio per triduum celebrari solebant, ante additu anno mensem Februarium ob quam rem Maio mense nubere fuit resisto. Sane quodno a maioribus Maius dicatur,praeter ea que recitauimus illud quo que arsumento est, quod ante Roma con ditam, autore Festo, Maii mensis nomen e rat. Certe Messius hic mensis Oica lingua appellatus est ut idem ait Festus. IVNIVS. Hic quoque mensis habet dii
bias in nomine causas,ut Naso canit: Quae luceant ossitis omnibus ipsi canaim . . Quidam enim ab Iunone potius, quam ab iunioribus dictu uolui quod illo mense Iunoni maximi haberentur honoreS. uine
riam Iunonius appellabaturi ut ait Cintius
apud Latinos diu apud Aricinos Prae nestinos alios hac appellatione in fastos relatus fuit, adeo ut ita scribat Ouidius: Inspi-
103쪽
D ANNI ST pNsIB. LIB. 7s Instice itos habeat nemoralis Aricia fastos, Et populus aurem, Lar inium iscum. Estillio mensis Iunoniis, astu Tybur,
Et Praenestina moenia sacra deae.
Et sicut Nisus in comentariis Fastorii dici si apud maiores quot Romanos haec appellatio mensis diu mansit, sed pdst detritis quibusdam literis, ex Iunonio Iunius dictus fuit. Sed Maedem Iunonis Monete calendis Iuni is dedicata fuisse legimus. Festus etiam ait quia tum mensem dictum putant a Iuno ne iidem ipsum dicebant Iunonium qu
non talem Agrartius uero inter antiquos grammatico annumeratus, ab Iuuenta dea
scribit qua Hebe graece dicitur, Herculis, Xore, Iunium mensem appellatu se in libris priscorum legisse. Idem dc poeta Ouidius in Fastis, qui hanc quoci opinionem attulit, uocitatum scilicet mensem hunc ab coniunctis Munitis Sabinis Romanis rege
Romulo&Tatio. Ita enim ille: Et lare communi generos soceros rcceptos, His nomen iunctis Iunius in uit habet.
Nonnulli ci iunio Bruto denorminat putant, qui primus Rome consul factus, calcia Iuniis pulso Tarquinio rege sacrum Carnaro in Coelio mole uoti reus fecit: in dea uitalibus humanis praeesse credebatur ab eaq; petebatur, ut ec mora S corda, qua Uintrinsccus sunt uiscera, salua conseruaret.
104쪽
Alia,ut puto,sabulose addit Ouid.Huic, rodes pulte fabacia larido sacrificabatur, dc calenda ipsa Iuniae,Fabaria dicebanturi. Q V Luci uiri dictus fuit,quod loco si e rit apud Latinos quinto. Item S EX Tai I s. ac deinceps ad Decembrem, suis numeris sunt appellati. Sed de Quintili Sextili hoc est, Iulio de Augusto pauid infra dicemus.s ΕΡΥΕΜ BER in tutelaVulcani fuisse te gitur. Huius mensis secunda factum esse bellum nauale inter Caesarem Aug.& M.Antonium Dion in hist. scribit,ab eo die numerari eius monarchiam coepisse.
seuerat. In Martis uero tutela esse existima batur, unde luic deo equus immolabat, de quo sic in comentariis Festi legimus: O ctober equus appellatur,qui in campo Martio mense Octobri immolatur quotannis Marti bigarum uictricum dexterior,decu ius capite no leuis contentio solebat esse in te Suburranenses o Sacrauienses, ut hi haregio pariete, illi ad turrim amiliam assi gerent. De capite huius equi idem alibi: Pa nibus, inquit,redimebant caput equi immolati Idibus Octobris i campo Martio Mid sacrificium fiebat ob frugum euentum. Et equus potius quam bos immolabatur.
quod hic bello bos est frugibus pariendis aptus. Eiusdem quos qui cauda tanta celeritate
105쪽
ritate perserebat in regia, ut ex ea sanguis destillaretinio cui participandae rei diuinae gratia. quas hostias hic quidam Marti bellico acrari dicunt, non illuulgus putar, quia GIur supplicium de eo sumatur,quod Roma ni Ilio sunt oriundi, S Troiani ita eri istierqui sunt capti. Haec Festus, qui x illud ait, multis gentibus equos immolari solitos' ut a Lacedaemonius, Rhod is, Salentinis'
s lacu est Persiis radiis Impertaina inicium. Quibus ex rebus Plutarchi codices tum mcos tum latinos problematu rerum Roma tiarum in emendatos videmus, ubi huiuscelebritatis causam inquirit non enim Decemhre Idus,sed Octobres legendum. o in tutela fili Diane. Apud antiquos hoc mense claudi mal a dicuntur quod eri u scribitVegetius eu ut Plutarchus in Marcello tradit, inseriae Gallis Griciud ossis fiebant. Hoc menseo uoui epulum
celebrabatur. quo eodem in ense si coniectu
ra locus datur, putamus vacuit lia quod celebrata. quippe Vacuna dea fuit quae prae
es uacantibus iciosis credebatur cui a Iaboribus cum uacarent agricolae, post perceptos fruetus, d agrorum cultu S per hy mem sacra faciebant. Ouid. vi. Fast.
106쪽
Huius deς meminit ex Horatius in epistolis: Haet ego di tali si post sentium putre Vacunae. Quo loco Porphyrion: Vacuna apud Sabitios plurimu colitur dea, quae est sub incer in specie formata quidam Minerua,atri Diariam putauerunt, nonnulli Cererem esse dixerunt. Sed Varro in primo rerum diuinarum Victoriam ait, Seu maxime eos gaudere qui sapientia uincunt. DEcΕΜΒΕ in Vcstae tutela suit, Saturnoq; sacer,ut post alios pluribus Macrobius docet. Et Sartu nati celabrabant, quibus bellum sumere nefas, a nocente parna exigere Piaculare: apud maiores prima uno die instituta,alii tribus tradur,ades IIII calen. Febr. sed postqua C. Caesar huic mensi duos dies addidit, V I calen. celebrari coepta. Macrobius quid antiquissimu esse scribit, o diebus celebrari, idci Novio, Mumio MPomponio Attellanarum probatissimis poetis
adstruit. Caetervmi A WARIV MFebruarium post Romulum additos dixi ilaus, sed nominibus iam ex Latio sumptis. Ianuarium quidem a Iano, citi attributus, Nonaei traxisse legimus,cui deo prinid supplicabat uelut parenti, a quo rerum omniui aditim putabant initia Dictus uero est,ut ait Sext. Pompeius, ab hiare, detracta aspiratione, ut chaos, ex eo quod λα- hiare
Chaos enim Heliodus appellauit confusionem
107쪽
nem quandam ab initio, unitatem hiantem patentem lin profundum inde& patera Latmis quibusdam dictus est, Manus ipse Patulcnis. Sed haec satis plura Naso poeta statim in Fastorum principio Sanc&aeo narium Ianuarium appellatum testes sunt Tileophiluso Suidas, qui cillum a Lon λilo snterpretatum tradunt, quod scilicet pater fit i. - hoc est, seculorum. FEBRUARIVS autem a Februo dicitur. hemitum quidem Plutonem nuncupatu ait Isidorus. Sed Censorinus, Februum, inquirest quicquid expiat expurgat : Februa menta, purgamenta item Februare, pure
re purum facere. Februa autem no idem usquequaq; dicitur mam aliter in aliis sacris februabatur, hoc est, purgabat In hoc qui cena mense Lupercalibus cum Roma lustraretur salem calidum ferebant, quem Februta appellabat inde die Lupercalium proprie
Iebruatus,&ab eo porro mensis Februarius UOcitatus, ut Censorinus d Plutarchus scriliunt. Sext. aut Pompeius: Mensis, inquiti hebruarius dictus, quod tum, id est, extre momense anni populus februaret, hoc est, Iustraretur ac purgaretur uel ab Iunone Februata, quam alii Februalem Romani e Brulam uocant, quod ipsa eo mense sacra fiebant, eiusq; seriae erant Lupercalia, qua die mulieres februabantur a Lupercis amiculo
108쪽
Iunonis,id est,pelle caprina,aquarum pellicularum crepitu, Crepi Luperci dicti sunt, quam ob causam is quot dies februatus appellabatur. Quecurissi denique purgamenti causa in quibusl sacrificiis habebantur se brua appellabantur: id uero quod purgatur dicitur februatum. Sed cur non lepidissimi poeta ech lib. Fastor u uersus adscribo ita enim ille canit: Fibrua Romani dixere piamina patres, Nunc quoque dant uerbo plurima signa dem, Pontifices a rege ctante Limine lanas,
Queis ueterum lingua Februa nomen erat
Quae . cupit lictor domibus purgamina certis,
Torrida cum micafarra uocantur idem.
Nomen idem ramo qui, us ab arbore pura, Casta sacerdotum tempora ronde tegit. Ipse ego Flaminiam poscentem Februa uidi, Februa poscenti pinea uirga data se Dinil quodcunque est quo corpora nostra pianda .
Hoc apud intonsos nomen habebat auos.
Mensis ab his in lussc ia quia pelle Luperci, Omne solum lustrant,id , piamen habent: Aut quia placatis uni tempora pura sepulchris,
Tunc cumfrale prirteriere dies. Cmne nephas,omnems mali purgamine causam Credebant noHri tollere posse cnes.
Atq; licii tentis poeta Historiam Suidas,si nopotius fabulam recitat, quam me apud alia quempia legisse haud memini. Ait enim Camillum
109쪽
milium ab aemulo Februario Consule urbeRoma eiectum fullse postmodum urbe a Breno Gallis capti a Camillo liberata, Camillum tum populu docuisse, quam ni
quas in se Februarius iniurias exercuimet, quam ob causam Februarius scirpea tegete cirentectus ab urbe neruis pulsatus eiectus est, ac mensi illi cognomini dies ablati Hii ius historiae fides sit penes autorem. Horum
autem M. mensium, duoru tantii nomina
mutata perseuerant. Nam Quintilis Iulius cognominatus est C. Caesare V. i. An tonio QO SI anno Iuliano secundo, ut scribit Censorinus, M. Antonio legem ferente, ut aitMacrobius. ut uero Festus, ideo Iulius dictus est, quod eo mense natus Iulius fuerat. Qui uero Sextilis fuerat, C. Marco Cens.
C.Asinio Gallic oriri inAugusti honore dictus est Augustus anno Augustano XX. ut est apud Censoriiiii Legit 'odie Senata cons. id hic ex acrobio placet ascribere: Imp. Qxsar Augustus mense Sextilire primu Consulatum inerit, triumphos tres in urbein intulerit ex Ianiculo legiones deductae secutaeq; sin eius auspicia ac fidem,&Aegyptus hoc mense in potestatem
Pop. Romani redacta est, finis i hoc mense bell. ciuilii, impositus fit, ait ob has causas hic mensis huic imperio sollicissimus sit ac suerit, placuit Senatui ut hic mensis Augu-
110쪽
stus appelletur. Item plebiscitum factum ob
eandem rem,Sext. Pacuuio Trib plebem rogante. Haec igitur duo mensium nomina,Iuli j scilicet S Augusti ad nostram permanent memoria Postea etiam multi principes eo Μ Μ bus, i dem exemplo uocabula quaedam mensiumria diuersis mutauere,suis puel alienis nucupando,onomo is minibus, quae aut ipsi postmodum mutauerunt, aut post obitum eoru illa nomina priastina suis sunt reddita mensibus, quoru hic
aliqua uisum est subsignare.Tiberius quide Caesar post Iulium de Augustum sequentem
mensem Septembrem a se Tiberium,&Octobrem Liuium appellauit. Tum Nero Apri lem Neronem, Maium Claudium, Iunium Germanicum, ut partim ex Suetonio, par tim ex Corn. Tacito didicimus at ideo Iunium mensem ait Tacitus transmissum , id etiam testificante Orpbito qui id censuerat, quod duo iam Torquati ob scelera inters csti,infaustum Iuni j nomen fecissent. Domi tianus item Septembre Germanicii,& Octobrem Domitianum uocauerat, qui menses mox Senatus decreto,ut omnis eius memo/ria abolera mandati sunt, omni hi uel aere uel DXo eradi. Praeterea Senatus,utCapitolinus
scribit, in honorem Antonini Pr 5 Fausti irae, Septembrem dc Octobrem Antoninum Faustinii appellandos decreuit Post haec adillatores in Comodi honore, ut est a Lam