장음표시 사용
71쪽
braico, licet enim latinorum verborum idem sensu, esse ideatur,no en inauit occumberes cui spatio unius diei telligi posset dies artificialis; in textu tame haebraico apud nomen Iom quod significat diem est etiam nomen Tam quod perfectum significat,& dicitur Chelon Tamim igitur necessari intelligendum est id de die naturali . Et licet
dies naturalis sit integer aequinoctialis circuitus, eX xi . horis etiam quatuor minutis circiter constas, propter motum proprium, quem Solino die facit hic defuerunt haec quatuor minutari Solini in eo die fuit immobilis etiam ab occidente ad orientcii ita vi,quemadmodum diXi, durauerit unius diei natu alis idest horis spatio rixa v. quatuor minutis minus . Quis autem ignorat Ecclenastici auctorem id intelligere voluisse ui cap. . S. de hac re agens dicitis una dies facta est quas duae: non dicit pro
Et praeter ea, quae diximus, credibilius est additionem diei fuisse potius ex xxiv. hori quam XLI. Iosue namque rota nocte ante praelium iter fecit . Dicitur enim ibi Tot nocte ascendens e Galgalis, i*tur die aggressus est initii cos .Et licet exscriptu s colligi non possit, quo nam ci pore hostis caedes facta fuerit neque quando Iosue illos insequi caeperit;crededum tamen cst, id circa vesperas accidisie.Vt enim lux habere possct ad eos insequendos, li-Xit Solestra Gabal onne mouearis Solinim occidenti vicinus Orientem versus radios mittebat usque Gabalion ibi ille erat;non autem ad loca magis orientalia: sequebatur eos orientem versu suta te, o in eo statu,in quo erat, susficientem lucem ei redde t certum, L ipsum non pro
cepisse soli, donec eiusluce indiguerit, scilicet cum occidenti proximus esset . Etiam Ioiradan Ben Vziel in Peri
72쪽
phrasi dicit v. 17. acha Iemehulaec .idest oecumbere nonprsperauit c.infert, quod erat Horizonti proximus: aspectu namque nostro terra ubique videtur caesum per 'tingere, 'uod Sol occidens in eum locum angustum , se conijcit.Dum pariter dieitur in Haebraico Mitiam in ut
non feninauit occubere, ostenditur,cum Horizonti proximum fuisse: ibi enim motus eius velocior quam alibi videtur.Argues fortasse cico,quod in ea vulgata dicitur,
serit itaque Sol in medio est , ergo in Meridiano potius Vi detur suisse, & non prope occidentem ut pse dico, Ad quod respondebo , quod in dicta Caldaica dicitur Vecambepa hiemata, idest in medio caeli stetit, inferre volens,il
lum in media caeli parte eonstitisse , qua supra Hori ZOntem cernitur:& quidem in textu hebraico dicitur Bachaci Hassamaim: Padoc vero sub Bed Bathaci, medietatem noctis significat ut patet in Grammaticis vel mediocriter versato Minferre vult per ea uerba, nobis nota, eam partem, quae silpra horizontem uidetur. Etiam Auctor Arcae Noe Ionadan uestigia sequituro cum etiam ipsa declaret, petii itaque Solin dimidio caeli Pariter sens is uulgatae, quae dici id i medio oti,intelligitur pro caeli medietate, quae est supra horigontem: fortasse dicit in mediori non in medierat , ad declarandum illum in medio caelorum septem planetarunUibi Sol in medio locatur,constitisse ac si innuere uelit caesum inseritis, etiam superius eo,& sibi proximum,consuetos motus siccutos fuisse .Et dicit in m dio Eli, in singulari Mnon in medio caelorum; ut duo modia me expositi intelligantur. Cumque caeli ita sint contin-gisi,ut num tantuna uideantu possunt etiam in singulari nominari.Et si diceret in medio caesorum nulla clarior,nemque melior expositio haberetur
73쪽
. Verum, ut ad rem redeamus,Iosue expulit,& profecti, tus est inimicos eo die a Gabaon usque Bedchoron, Hazecha usque Macheda, quod ibi in sacra historia clarc perspicitur hoc utcm iter est milliarium Italicorum lxxv. Vt in cographia Iacob Zadicti xtam longum iter exercitum alium persequentem, percutientem, occidentcnt se V se, non parum est praecipue cum diei reliquum pii Si uerrit, S etiam totam nodiciniter secerit . Quod si in
medio et in meridiano dicere velit no breue etiam esse
iter XXX.horarum spatio xxv.iniliaria conficere. Additur quod perpendens ego in opere verbiam Dam,
illiaeque declarans in sensu immobilitatis, ut ibi dico,intelligitur quod ambo Luminaria ab utroque motu cessauerint. Quod si etiam verbum Dom pro Licere usurpare voluerimus iidem signiscabit id autem optune intelligetur CX.co,quod primum dicitur, quod Angeli laudant Deum actionibus, quas eis iubet, ut Rabirini Antiqui, etiam vestri Doctores volunt ideoque Doctissimus Aquinas diacit, in tertio contra gentes, cap. 1 .in fine, quod Anguli rerum inferiorum gubernationi a Deo praesecti fuerunt. Hinc est, quod in Psalm. licitur, Tened cite Boisino omnes
virtureseius .ministri eius qui citis voluntatem eius.Clim
igitur Iosue Soli Lunae idest angelis eorum moderatoribus,praeceperit per hoc verbum mn, ut tacerent; quis negabit, eum illis praecipisse ut consisterent,scilicet, ut ab ea cessarent operatione, qua sibi a Deo comissa, laudes formare solent, nimirum orbes moliendo. Et licet in eo, quod postea Lunae accidit, eodem vocabulo Domscripti rano latur,ut in eo,quod Soli coligit, sed verbo Hamari non tamen intelligendum est id aliter eueni sie Vcrbum enirn Hamad duo pariter signiti cat,a tque eadem, quae Ver
74쪽
bum Din: scilicet consistere, isarahe: ut in Iob.cap. x. b. De laudationibus autem , quas Deo Angeli tribuunt propter actiones sibi a Deo commissas, loquitur David in Psal. 1 8. ut opinor ubi dicit Laudate Dyminum de casis audate eum in excelses or. hic Psal diuiditur in duas partes: qirarum prima de rebus creatis superioribus;secuda vero demserioribus agit.Secunda item pars in duas diuiditur: quarum altera de irrationabilibus , vegetatiuis , inanimatis;altera vero de ratione praediis tantum agit . In primi dicitur, Laudate eum omnes Angeli eius , quibus alliis dit Dan cap. 7 1 o. 'bi dicit , millia millium mini frabant ei,
o decies millies centena assiliebant ei Postea sequit r. Laudate omnes virtutes eius quae verba communiter interpretantur exercitus sui,de quibus dicit Iob cap. s. 3.nunquid est,merus militum eius p Addit deinde , Laudate eum Sole Luna cte cum Angelo, eorum orbis ductore loquens: ut etiam cum dicit , Laudate eum Cab C.elorum, cum angelo primi mobili, motore, quo caeteri pendent exit,loquitur.Et loquens de intelligent ijs orbium dicit postea , P ..ceptumposuit se nonpraeteribis din Angelus cuiuscunquee,rbis non praeteribit, ita enim in multis scripturae locis agentem non nominat: praecipue in Gen. cap. 84 1 ac et in primo dicitur , Dixitque a Ioseph, neque nominat illum,qui dicit licet vulgat s sequens sortas e sensum ydicat,Nunciatum es Ioseph: iri secundo dicitur. Et nunclaui Iacob;& non dicit illum, qui nunciauit: ubi tamen vulgata facit, Dictumque eusni. In secunda parte Psalm .dita primo dicitur,quod eum dare debent Angeli gubernatores specierum irrationa halium , vegetabilium , etiamque inanimatarum deinde di- cndo Reges terrae , o luitur cum ipsis hominibus, io
75쪽
tum Angelis eortina,praecipietasoninibiis hominibiis , ut
Deum laudent: sed ut fine selitentiam Esau. bri dicit, Erexaltavit cornu pPuli se bisuus munibus fanotis eius oc cum laudationes horum fer congruant cum illi, quam dixim is angelis conuenire . Notandum est autem
quod etiam supra dicta magis confirmabit quod in prime
parte huius Ples. Plaltes inuitatis superioribus ad laudem Dei verbis.' Laudate Dominum de catin praescribit illis locum ita dicam Ilii quo talis hius futura erat,illis verbis Laudare eum in excelsis idem autem non facit in secunda parte, ubi ad laudes Dei cxcitataris: torcs;sed solum inuitat eos illis verbis Laeudate Dominum de terra, nullo prae
scripto ad laudandum loco. Id autem facitim est, quia in ea laude,qua a superioribus formanda erat, rei te qui lcmcY- cogitari potuisset in caelis eam seri Id ere claudatores enim Intelligentiaei Angeli osse debebit . em si ad in i ores spectemus , peculiarem illis locum assignare non poterimus: part cm enim laudis ab hominibus in terrupar-lcm vero ab angelis aliarum specierum, inseriorum incaso curatoribus proficisci quis non videt' Quarto loco arguis, quod Propheta Iesaias Regi Ezecisa dicit decem gradibus umbram ascendisse cum id verisimile non videatur, sed pauciora tempore id accidisse. Milii etiam dicis,libi absurdum videri, quod Propheta vel minimum a Veritate aberrauerit . Cui respondeo nihil esse
noui in sacra scriptura dicere id, quod prima facie homini
verum videtur ita reperitur an secim lo Paralip. . r. Mareeriam aeneum sue adiabiMm rotundum per circuitum quinque cubitos habebat altitudinis: se funiculus triginta cubi- rarum ambiebat Drum eius,Attamei quivis in Mathematici, tyro scies, quod circumserentia suerit triginta cubi
76쪽
toruia diameter decem cubitis erat minor gessi diameter hiit decem cubitortlm,circuia ferentia necessario XXX cIIbitis filii maior Scriptura fpIurimum ad captum lagentium se accomodat . 1 n: uoi
Postremo arguis super illud, quod dixi egressum scilicet Solis in Ercchia solum duobus unius horae ici tiJS dum rasse, idque auctoritate, atque expositione Ionadan BenVzieli citius quidem auctoritas plurimi apud nos est 'iri dicit dcccna horas regressui ius durasse . Respondeo quod ipse dicit He ersabin Sahin autem lcmpora signifi-Cat, non horas . Vcesim quitam cst , quod cum hora siti Vmporis mensura quaedam,appellatur M:sed hoc no est proprium hora nonacia: pro docem temporibus intelliges decem gradiis,qui sunt sere duae tertia unius horae, cinopere ita αδ :lli aD λQuod Qed cnique me requiris quid de ortu Ezechiae Regis sentiam, nimirum 'cle anno eius natiuitatis ridico
meam sentcntiam csse , cum natum fuisse annis I9ῖ post Mundi creationem. Id est, Io 36. Annis post croation mortus est Noe: quod quidem ex saera Scriptura aperte conmat soa. Annos habebat Noc, cum natus est eidem eius filius,ut inscrius probabo. 39o. Anni interccsserunt ab ortu Scm,vsque dum Te-rach pater Abraham cptuaginta haberet annos , quod aperte exscriptura colligit :& eo tempore natus est Abrahana, in hac meas prolationes tibi adducam. aso Annis post ortum Abraham Iacob in Egyptiin prosectus est,ut exteXtu patet.
a Io. Annis in AEgypto populus Hebraeus stetit d Rabbitu Antiqui scribimi:,in Libro in scripto ederisola
77쪽
eius rei probationes verae vidcri possunt. so Annis post exitum de aegypto Rex Salomontemplum aedificauit,Vt in .hb.Reg.cap.7. J . Annis post mortuus cst Salomon ut ex eodem
as . Anna suXerunt, usque ad coronationem Re is nostri Ezechiae,ut in a. lib. Regum qui anni simul ad- Qitl,sunt 32 8.ex quibus stet . annos , quo ipse Rex Ea chias habebat, cum regnare cepit, detrahas, supererunt 3I93. J in intania lapsia Mundi creatione usque ad Eze-
n, ut disci Ad probandum autem,Scin ortum fuisse, cum stius a te Noe or esset annorum,adducam CXtum GCn.cap. 6. v. i. dicit, fuit Noe quingentorum annorum, or 'enuit Noe em, amis a eLEt per verbum genui significatur, intelligitur tempus ortus, conceptionis lincau-
cm quaerendum cst .an Noe coeperit habere filios, cum qu gentos annosn'tus esset, vel si . tempore iam tres filios habuerit . Cui respondeo illum eo tempore habere eos caepasieci id vero non solum cx dicendi modo ipsius Scriptura colligitur, quae auter de Noe, ac de priniisl quitur antecessoribus'; sed etiam propter accentus quo rum multi ad Causintelligentiam non secundum quid, sed sinpliciter necessari sunt ut ex eo, quod sit per hac re in nostris Grammaticis dico,tibi patere potest. In antecessio-tibus Noe dicit scriptura es vixit N.tot annis, se genuit idest natus est ei filius Venim de Noe dicit, o fuit Noparans quingentorum annorum, se genuit Noe,Sem, Cham, se I se Primum loquendi rationem mutat ut patet:deinde iterum addit Noe i id autem facit, ut diuisonem ponat inter Verbum aioli quod ipsum esse causam partias, lai quam
78쪽
qi iam agentem significat, quod cornix uniter omnes inter pretatur genuit inter nomina trium filiorum, ut in
telligatinis minim incaepti tabere filios : cis, te eosdem natos Qu'd si secundo nomen Noe non adcsset, diceret genuit Sem Cham, Iapheo, intelliger estur ipsum post quingentos annos habuisse hos tres filio, ideo
est uidit cum sccundo Noe . Dici tamen potest,quod Scriptura cinen Noc iterum addit, dicens, Og ramis Noe tiro bis declaret, ipstim solum, cum quingentorum esset an noris,n5 aut alios gignere incspisse: cuin Scriptura, cp riatur alius nemo praeter Methusalem aetate 8 s. annorum gelierare incaepisses Omnes autem alios minoras longe tatis. Dicerem Noe,sterilem fuisse. postea vero quingentesimum annum agentem miraculose foecundatum suisse: ideo dicit genui Noe tamquam quid miraculosum. Cum enim Deus propter hominiura scelera Mundum inundatione diluui perdore ac delere statuisset neque alium,praeter Noe , sua digniam gratia reperiret , ne mundus omnino ad
nihilum rcdigeretur iciatisque humaniam penitus d cleretur,fertilitat cm Noc concessit. Et Scriptura hac duo mirabilia rcsert, videlicet quendam generare caepissc qum-gciatos annos natum, Noc qui erat sterilis, generasse.
Ncque credondum est Scripturam ore DC diissem, fortuitis verbis ac superuacaneis Vti . Et hac mea sciat entiu confirmatur propter accentus quoniam super hunc secundum Noe est accentus grammaticalis 2 a jKar Rui instar pudii comatis in Latino sermone se habet:crgo cudicariir,o genuit Noecii plicto,& Omate;significatur,eum
hoc tempore habere filios incipisse:posteaque nominat fi
79쪽
quingentesminia secundum ageret antium . Et quamuri temper inprii loco noininatur, id fit quia ipse ter statres dignitate anteelluit ab ipso emmdcscendit Abraham S sua posteritas. Dicitur orgo Haesunt generatione
niumns diluvium: di lituitur nico pit cum Noe sexcerbiorum esset annorum, vi cap. ., Quod si Sem post diluuium centesimum agebat annum; erim, cum Ortus cst,ip
sus pater duos, quingentos annos habebat . Sed quaa qiiis posset dicere, Dod A paclisad natus sit biennium post finem diluuii: quod ipsum dilinitum uno anno dura-etieri idest omni tempore, quo Noe in Arca fuit δε si ita esset,Sem hari fuisset, cum ipsius Pater tres quingentos habuisset annos quoniam habuit sexcentos,cum diluuium inc pit,ideo cogor probare quod diluuiu ipsum nonditra uerti ultra quadragintadscribis ipse toto integr anno in Area suerit 'uare licet Arpachs ad ortus stiisscit e- Dio post finem diluvii. 13on tamen esset alia differcntia,nisii quadraginta dierun quod veris mile non videtur. Hebraice diluuium vocatur Mabul: Rabbi Salomon Auenmelcch scribit in is, ichol ει ι Masule sic nomen Dagis commiliae, seu appellati utim uiam,proprii in Ideo Mabul ars citari potest oirne, quod
tiam Rabbi David Ktinctu sctabit, quod Masu pluviam vehementem significare vult Scriptura habetur, quod diluistini iluuia o dies durauit, vi cap. T. Vers. Nolo equandam restram sententiam e esaro, quaeqUt dem argumenti 'iioddam Seriptiiram resolucrcpor set:nimirum dicendo quod Arpaclis ad natus fuit secim-
80쪽
tum Malui durauerit debebat dicere ipsum natum liuiwν cum Noe foet. esset annorum vel in aliquo superiorum locorum dicere, Sem natum spisse,cum Noe iii, g te inum secundum annum ageret: labiquo alijs considera tioniblis veram, claramquet haberemus Chrono ogi. , Sed mea quidem sententii huiusmodi i soluetur dubiiuris si prius alia diuacultas,quar de eadc nare in Scriptura reperritur nodetur.In praecepto, quod Deus Noe dedit cap. c. I 8.o Hodieris Arcam Α, fli,sui,vAον ιη rc
Iliorum tuorum tecum. Nominantur masculi separatim asceminis,&hoe ordine recenset inores sum in Arcam, Vς Cap.7.V.7. DeInde cum Deus ei iuuit , ut e X ea egredere tur,dicit π.8.16.egredere de arca tu uxor tua Ἀνιμ ,
et xores filiorum tuorum tecum coriiunctim viri ac Nores
nominantur.Sed cum vere egressus, icit v. AE. egressus
f Noemi eius, xor illius xares filiorum eius cum eo: denuo nominat masculos heratim aseminis, iiixta ordine ingressus:quare considerabasis est haec unio, haec distim-ctio . Rabbini autem Antiqua die uni interdictam si iste Noe, Uijs suis carnalem copulam Cum suis uxoribus toto eo tempore,quo in Arca suerunt qua lege postea soluti sunt, cum eX ea egrem suerimi, b huc regressu apphcant ipsi Rabbini diminc2aonem, Vivonemque egressui. Pulcherrima quidem expositio ad irae instit titionem p-prime faciens quod nimirum, diim Orbis terrarum graui-hus vexatur malis , turre est ho me geni ventriqne indulgere . Etiam apud Ioseph dicitiir in Gen. c*P. I. o.