장음표시 사용
21쪽
quartum aetatis suae annum decessit, cumfacere non potuislsamentum, nihil recte ex eius postremo iudicio posuDrur Nams bane aetatem egressus, licet Pigoris non
duin messissent vestigia, suum flenniter ordinauit
iudieiisn hoc euellere frustra conaris.Quod in causa est,cur veteres illud in suam tutelam venire, itemque tutelam recipere, dixerint, quod recentiores, tutelam pubertate finiri, pr nuntiant. Ita enim Cicero de inuent. LII. c. a. formulam substitutionis pupillaris effert: Si Mus ante moritur,quamin. tutelam suam venerit, tu nibi fetam sis beres esto Caius vero L. II. T. 2. Institui his conceptam verbis saetiisse situs sintra pubertariem dec erit, illam ei Absituo.
Postea enim quam et contrahendarum nuptiarum facultas, et testandi potestas, et finis tutelae ad unum idemque tem pus adstringebantur, accidit, Vt pubertas harum renim sit gularum cauis poneretur. S. X.
Quuem igitur in XII tabciarum legibus terminus Mniendae tutelae definitus non fuerit, existimo, u coniecturae datur locus, olim in patrum potestate positum ruisse, quo quidem tempore pupillos vi ac potestate tutorum s lutos vellent. Non contraria huic opinioni verba decem--orum videntur Iaterfamilias vii lega it super pecunia Arelave fuae rei, ita ius esto, quippe quum latissima sint; patrisque ius nullis plane limitibus circii criban Neque alienus est a nobis Papinianus I si de eonfim tui qui: Fflis, inquit, puberi ater tutorem aut impuberi curatorem dederit . citra inquistionem praetor eos confirmare debebit. Quibus verbis docet, attendendum sule etiam iis iam temporibus, quibus tutela a cura diiuncti, et utraque
22쪽
certis temporis terminis inclusa suit ad patris iudicium, sicubi sorte impuberi curatorem aut puberi tutorem dedissee Αn enim admittenda sit emendatio G Modiit, in finetit de confirm. ut translocatiotiem verborum sectam, idemque hunc locum ita restituendum esse , monentis, s Ilio puberi pater euratorem dederit, aut impuberi tutorem, aliis relinquimus iudicandum. Quid quod notissimum est, quantum etiam recentioribus temporibus patrum voluntati detur, qui semper liberos suos optime nosse , illisque inprimis bene consulere, existimantur 'Corroborat sententiam nostram, quod docuit Schilter. in . erc. III. corolly et ante illum Merillius Ob L. V. e. IK. In primis vero huc spectant l. Di de g. t. l. IOI. f. a. D. de eonae et demonstrat. M. . . . de leo. s. ab eo in medium adductae.
Ex quibus apparet, nonnunquam ad decimum quartum, uaterdum ad decimum sextum, aliquando etiam ad decimum octauum aetatis annum, tempus isnielidae tutelae stiis
προθεσμιας, πατρος. . lloniam vero non raro accidebat, ut, patre sine ultimae voluntatri declaratione decedente, tutela ad a natos spectaret, ausiliis desiicientibus, tutor a magistratu daretur, non ab re fore putarunt Cti, certum tutelae finiendae tempus designare. Quo acto euenit,utetiam patrum potestas, quod ad facultatem libere disionendi attinet,cum de aliis rebus,tum de tutela liberorum,certis circumscriberetur linitibus. Quae Pomponi sententia est in I. 2 3.
D. LVS Sic enim inquit verbis legis XII tabularum
stas inbuta vid. tur, ea heredis instituendi, et lepata, et li
23쪽
interpretatione coangustatum es, uel legum, velauctoritate iura constituentium. Simul vero ac Antonini Imperatoris constitutione omnes minores viginti quinque annis curatores accipere obligarentur, adhuc magis coarctabatur libera illa potestas, nulla dispensaiuli licentia neque parentibus, neque magistratibus relicti. Hanc tamen constitutionem patrum nomine mitius esse interpretandam , non prorsus negamus, ut supra iam mentem exposuimus. D XI. Quae omnia si paulo attentius perpendamus, ignotam latae antiquissimis legum conditoribus curam, perspiciemus. Atque etiam illam huius vocis notionem non fac, te inuenies apud veteres. Quamuis enim certissimum sit, atque ex Tullio, aliisque bonae notae auctoribus, luculenter demonstrari possit, in XII tabulis suriosis prospectum sunta, ut, quum vitae suae modum habere rebusque suis superesse nequcant, aliorum arbitrio regerentur: hos tamen custodes non fuisse appellatos curatores,ex ipsi verborum inspectione apparet Ita enim sanciuerunt decemuiri:
, uriosus existat, ast ei cisos nec escit, signatorum tu eo pecuniaque eius potestas esto
Adeoque ne hic quidem illi, qui fixerunt legem , insolibrum curau curatorisque nomen adhibuerunt Atque a venos non aberraturos existimamus, si tutorum appellationem ab antiquo etiam iis,quibus dementium custodia demandabatur, accommodatam esse, asseveremus. Iuuat hanc Comiecturam Fucei locus in Sat. III. L. II. v. 2I7 seq. - interdicto huid omne adimat ius Praetor, et adfanos redeat tutela propinquos.
24쪽
Eos vero, qui metri caussa usum esse tutelae nomine poe. tam nobis obiiciunt, delegamus ad A. Victoris de viris i Iustr. c. 7 . ubi L. Lucullum Marci fratris tutelae traditum sitisse, scribit, postquam furore fuerit abreptus. Sunt enim
haec Victoris verba postquam alienata mente desipere eo pist, tutela eius M. Luculla fratri permissa es Etitiquis, nimia forte religione, vel proximis a Iustiniano tem poribus , obseruatam futile tantum a iuris peritis, et iis, qui leges scripserunt, tutoris curatori sue disserentiam , bipersuadeat proponendum quoque ducimus Anastasi, Imperatoris,edictum, quod exta l. F. C. de curat fur his verbis conceptumo ne lucrum quidem anIea indebitaeDccesctionis emancipato vel emancipatis deputasse, nihil vero de Oneribus iliteisse respexisse videamur e curatores n1hilominus eos pro XII tabularum lege furiosis fratribus et sororibus utpote legitimos exsere , hae legis sanctione δε-
cernimus Apparet igitur, hoc loco tutelam quasi genus constitui tutelae legitimae, in specie sic dictae, et furiosorum curationis, ad agnatos itidem vi legum decemviralium spectantis Insuper exploratissimum esse constat, ante legem Laetoriam latam nullius potestati subiectos fuisse adolescen tes, tutela semel recepta. Illa vero lege postea constitu tum fuisse, ut adolescentibus,certis caussis coram magistratu intersertis, darentur tales, qui bona ipsorum administrarent, mox etiam ulterius progressum esse praetorem , atque ob tulille adolescentibus curatores , nullis prorsus caussis alleiagatis, recenset Vir Celeb mineccius in Antiq. Rom. L. LITU. . Atque post haec forsan tempora factum est, ut opera Ctorum nomen inueniretur, quo rem recens inuen tam sigillatim desigi are possent. Id illi enim egerunt iii Primis, ut, ne eadem nomina , diuersis rebus imposta, contundendis iuribus ansam praeberent, species cognatas,
25쪽
aliqua tamen ratione diuersas, distinctis nominibus insignirent ut auctor est Iustinianus, Imperator .F. L quo. mo aetolam infirm. Atque sic curatorum nomine, semel constituto , comprehendebantur omnes illi , qui puberibus
cuiuscunque generis ex quacunque caussa dabantur. Sane hanc denominationem in furiosoriam etiam custodes traductam,confirmat in Episola I. L. I. v. IOI. Horatius:
Insanire putas solennia me, neque ride'
Ne medici, credis , nec curatoris egere praetore dati, rerum tutela mearum Cum sis Fortasse tamen et Plauti aetate iam singulari appellatione insigniverunt eos, qui ex Laetoria lege minorum rebus iussu magistratus praefuerunt Quod coniici poterit ex eius Trinum. d. IVI. Ios
Sed ego sum insipientior, qui rebus eurem publicis Potius, quam id, quod Iroximum est,meo ergo tutelam
. Sed hoc tamen in medio relinquo, licet rationes temporum, quibus logem tulit Laetorius, et dautus vixit, non repugnare videantur, per ea, quae attulit Helaeccius in An-ιiq. Rom. L. I. T. V. S. XII. Quum igitur ex iis, quae hactenus tractauimus, Consequens sit, ignotam suisse penitus decemviris curationem eorum, qui iam in suam peruenerunt tutelam non videri poterit mirum , si cura, sequiori demum aeuo introducta, neque actionis formula de ea, quantum quidem coniicere licet, promulgata lis postea exorta fuerit inter legum interpretes, quaenam ex iis, quae iam antea propositae crant, minori contra curatorem, et mutata vice accommodanda
esset actio. Nimirum pertinet huc in primis, quod supra
26쪽
notauimus, auctis ciuium negotiis, quae sormulis ad ea e pedienda accommodatis destituerentur , opus suille aliis actionibus, ab instituto caussae, quae formula carebat, non abhorrentibus. Sed huius rei decisionem arduam fecithegotiorum plurium inter se conuenientia. Sunt enim actiones utiles illae, qua nulla lege constitutae, ICtis per consequentiam ab aliis negotiis ad similes casus reseruntur. Quum igitur duae hic actiones sese ICtis os errent, quarum utraque ex negotio , a cura non valde dissimili originem petebat, tutelae nempe, et negotiorum gestorum scrupulus iniectus est legum interpretibus, virum , quae ipsis semper fuit subtilitas, tutelae, an vero negotiorum potius gestioni, accensere praestaret curationem. Ex hoc enim solo similitudinui aut discrepantiae argumento lis erat definiendae
S. XII LTutelam vero dum contemplamur, primum perspicimus, eam in muneribus publicis habitam , atque adeo ab omnibus, vel inuitis, suscipiendam fuisse, nis legitima excusatio obesset L II. g. I. D. de mun ethon et pr. I de excusrut vel cur Curam vero codem iure censeri, iisdem I
gibus docemur. Quocirca nescio, quid sibi Viris Huberi
velit sententia L. HL e. II di vis ubi auerit, curam ante M. Antonini tempora publicis muneribus non annumerasse, nec quenquam ad eam obeundam, si a furiosi et prodigi cura discedatur, cogere potuisse Quirites. Si enim
verum est, de quo supra iniecimus mentionem, omnibus petentibus ex certis caussis, postea etiam nulla adducta ratione, dandos fuisse curatores dubitari prosecto non potest, a magistratibus, quibus ius dandi tutores curatoresue
fullonolentes inuitosque compulsos fuiste, ut curarent bo- a ua
27쪽
na eorum, quibus ea tuto et sine metu dilapidationis re linqui non poteraut in eo sane non videtur disceptandum, quod cliam ante M. Antonini aetatem cognouerint Romani, interesse rei publicae, ne bona a minoribus disti. pentur. Sed adiungenda est alia ratio, qua inter se inutiacein Conuenerunt tutore Curatores . Vtrique enim a
magistratu, ubi domicilium habebat pupillus aut ubi patri. inonium eius sitiun erat, vel etiam in foro paternae origi. nis constituendi erant quod ex tit. C. biper. Iul. Des curar. intelligitur. Porro et tutore et curatore opus est illis, qui negotiis suis ipsi praeesse non possunt. r. I. de tui. g. I. I. de curat. Uterque post delatam sibi tutelam curamue, quo accuratio rerum administrandarum ratio habeatur,ad inuentarium conficiendum obstringithu'. .F. g.I. Carbitr. Ivt. Uterque satisdare tenetur pr. I defatis 1 ttit vel
cur L .f. S. D. rem pus vel Mol.fatu. ore. Vterque insuper administrationem rerum pupilli vel adulti in se susci-
Pit, casque , quae seritando seruari non possunt, aut su-Peruacaneae vel damnosae videntur, alienat, pecuniam ex iis redactam vel praediis comparandis adhibet, vel etiam, si pecunia non uinciat, aut occasio desit, oenori loca l. . C. de iam tui vel cur. Quod si non faciant, terque suo periculo cessat, et potest, tanquam suspeetias remoueri I. q. I . . . de suo tui vel cur ut L 2.3. C. eod. Tutor pupilli nomine agit, et, quantum ad prouidentiam pupillarem, domini loco habetur, ideoque non cauet,pupillum rem a. tam habiturum quod idem in curatoribus obtinere iudicat Iulianus L U. D. de ad n e peris Iul. et citr. Neque, quod ad iudicium excipiendum 1 pectat, a se inuicem discrepant tutores curatoresue, quum uterque pupilli ac minoris in foro sustineat personam,camque defendat l. I. g. 2. . . O. eod. Q lii re pupillas etlain aeque ac nium Ex facto
28쪽
tutoris .et curatoris obligat , et conueniri potest, tum aliis aestionibus, tum in primis actione iudicati; ut ex titulis D. de administrat et peris tui vel curat itemque quamis ex iacto tui vel curat pup vel viis etc. tuto Colligitur. At que etiam, quantum inter illos militudinis intercesserit, intelligitur ex eo, quod ambo de administrata tutela curaue ad rationes reddendas,et residuum restituendum, imo ad dolum,latam ac leuem culpam praestandam,suerint obligati t. n. pr. D. de iam etperis tui et I a C arbitr. tui.
Cuius si aequitatis et paritatis habeamus rationem, commodum utique videri posset, eandem, quae tuteIaeno mine institui solet, actionem curationis Caussa accommota dare. Quum vero, posthabitis omnibus his similitudinis rationibus, tutelae actio ea non sit visa veteribus, quam ad curae negotium applicarent: intueamur, oportet,etiam differentias, quibus a se inuicem tutela ac cura distinguuntur. Primum igitur animaduertamus, impuberi dari tutorem, curatorem vero illi, qui iam in suam peruenit tutelam,sed Per aetatem, vel Corporis animique labem,rebus suis superis esse non potest, eoque alieno auxilio indigere videtur. Quam quidem discrepantiam tanti momenti esse iudicarunt iuris in. verpretes,ut actionem tutelae a curatione furiosorum alienissimam esse existimarent. stem cito Paulum,in L .sis D, de tui.et ratasr.ita disserentem Cum finis cur More nou
tutelae sed vegotiorumgesto actio est,quae com
petit etiam sum negotia gerit,quia non idem in hae actione,
quod in tutelae actione, dum impubes escis cuius
tutelιι geritur, eonstitutum est. Deinceps tutor datuae Perltinae, in quam pollet vicia potestate quadam, sed curam tori
29쪽
tori res tantum, teste Gordjam Io C. de nupt administrandae relinquuntur. Haec caussa est, cur minor, quamuis sub curatore constitutus , plenissima in iis, quae ad solam ipsius personam pertinent, libertate fruatur Lao. D. de R. N. Hoc ductus argumento Callistratusacius, L.III. edicti moiani orit,actionem tutelae contra tutorem, posthumo in testamento datum, competere, negauit hic ei bis quae Las. Diade G. Continentur quum pater testamento posthum tutorem dederit, isque tutelam interim admisistraverisse
nee posbumus vallis fuerit, clim eo noli ilite-ltis, Ied negotiosum estorum erit agendum quod
sinatus fuerit, rure reseri actio, et in eam Irumque tempus veniet, et quo, antequam nasceretur infans, gessit, et quo posteaquum nazussis Quum enim non Extet hoc casu persona, cui soli tutor datur, is, qui bona posthumi, qui nunquam lucem adsperit, adhuc administrauit, tutor
non habetur, nec tutelae actione conueniri potest. Neque a re alienum erit, hoc loco obseruare, ex his ipsis fontibus prosectam ite decidendi rationem, quum quaereretur, quae actio applicanda esset contra eum , qui negotia puberis, tanquam impuberis, quasi tutor procurauit. Si
enim Vlpianus I. I. si est de eo qui pro tur statuit Si
quis quas tutor negotia gesserit eius, qlii iam libes est, neque tutorem habere otest, pro tutelae actis
cessat Simili modo,et, si eius, qui nondum natus est. Nam
ut pro tutore quis gerat, euli esse per suam oportet, cuius aeta recipiat litorem 1 e. mpub
rem esse oportet, sed erit negotiorum gestorum actio. Ex quibus quidem satis, opinor, apparet, quam arctis et angustis limitibus tutoris appellationem notioneinque Cimcumsaipseruat veterea IC o Nec mirum ideo videri Potest,
30쪽
potest, existimasse pletosque, aliam potius, quam tutelae actionem, curationis caussa adhibendam esse. Sed, excepta tutelae formula, nulla curae melius conuenire videtur , quam mandati et negotiorum gestorum, quippe quum huius utriusque sundamentum in administratione rerum, ad tertium quendam spectantium, postum esse, deprehendamus. Et certe videri posset, non abhorrerea curatoris natura conditionem procuratoris praesertim quum in consilium vocaverimus g. 2. I. de curat ubi, inuitiSadolelcentibus non dari curatores, praeterquam in litem, docemur. Neque seiunctam esse ab hac thesi Papiniani sententiam,discis nus ex L IF si et D de Iat et cur dat ubi, minoribus annorum desiderantibus curatores dari solere,strictim obseruat. In primis vero ad hunc locum facit, quod ex Modestini L. VII disserent affertur in I. a. si I. D. qui rant Iut Cuius verba haec sunt curatores minores sibi ipsis
petent,spuidem adfuerint, per se ipsos: s autem abfuerit
aliquis eorum, petet per procuratorem δε autem alius petere curatorem possit minori, quaestum est et Vlpianus egregius ita scribit,non licere alium eipetere, sed ipsum sibi ius. Ecquibus probabili argumentatione non pe
peram concludi posset, conuenientissimam contra curatores mandati esse actionem, quae nititur obligatione,ex mandato, alterius negotia gratis expediendi, proueniente. Tanta enim inter curatorem et procuratorem intercedit conue nientia,quantam vix alibi obseruaueris,quae et in causta suisse Videtur, ut eorum nomina saepius confundantur, ac pro
miscue adhibeantur in iure: quod docte et eleganter perse eum est Onchersh in obf. L. H. e. o. Certe curator de sideranti datur, datur, ut negotia aliena gerat, nec ullum ipsi tribui-