장음표시 사용
31쪽
eur. Sed inquiramus paulo attentius in naturam et indolem Curatorum et procuratorum , et videbimus disserentiam tanti quidem ponderis veteribus visim , t actionis mandati hic ne rationem quidem habendam esse arbitrat, sint. Quamuis enim expeditae sit veritatis ex lege La toria curatores adolescentibus datos non fuisse, nisi petentibus cauilasque allegantibus, imo etiam in institutionibus, pandectis et codice doceatur, inuitos adolescentes curatores non accepisse obesse tamen poterit, quod impedire nullo modo aluerunt minores, ne bona sua alieno arbitrio subiicerentur. Elcgantissme enim ostendit Heineceius, Vir Clar eam fuisse Antoni II,Imperatori humanitatem, ut, quum omnibus adolescentibus curatores dari praeceperit, noluerit tamen videri, cos obtrussi puberibus, quasi suriosis, aut rem suam male dissipantibus Constituit igitur, ut ipsi peterent. Vt vero peterent, non solum a tutor,bus admonendi fuerunt, quae inpiani sententia est l. s.
F. D. de adiri et peris tui sed hac etiam ratione adacti sunt, quod rerum suarum administrationem non prius re ciperent l. I. g. bin D. de min. ne tutores ante a munere suo recederent citi. g. I. D. δε adm et peric tui quam con stitutis curatoribus. Mandatum autem quum liberi ambirii sit, nec quisquam cogi possit, ut alteri negotia sua concredat actio mandati ea habita non est , quae consentanea videretur negotio Curationis, dum haec non a minoris volui te, sed magistratus auctoritate et legum sancitone pendeati Nec vero induci quis se patiatur noua similitudinis ratione, quam supra non attigimus Suppeditant eam l. K. si a. l. 22. g. m. et L Π D mandati, utpote quibus statutum reperimus, mandati sormulae etiam tum esse l.
cum, si quis praesens negotium suum geri passus est nec
32쪽
contradixit. Videri enim possit, etiam minorem tacitumnitate sua declarare assensum, ut curator, magistratu constitutus, rerum suarum in se suscipiat curam. At enim vero perspicuum est, tunc demum mandati obligationem oriri, quum istacuit, qui contrariam voluntatem libere poterat declarare. In minoris autem arbitrio, utrum curatorem a Cipero velit, nec ne non est positum. . .: XVI. . IM LUM:
Nunc igitur solliciti simus de eo, quo modo negotiorum gestorum actio quum neque tutelae, neque mandati formulam Peteribus arritille, sit demonstratum, ad curationis caullam proxime accedat . Haec quemadmodum
alias in subsidium adhiberi solet, si quis, quod sibi debetur,
alia actione, v. g. familiae herciscundae, communi diuidundo, obtinere nequit quod ex iis, quae Vinnius uuaes. Se L. I. c.II. annotauit, intelligitur ita et hic accommodanda fuit, quum inuenienda ellet acti, qua curator et minor, cuius cura gesta est, inter se inuicem experirentur. Non opus est magno demonstraiadi labore, quaenam similitudo inter Curationem legotiorumque gestionem intercedat.
Est enim in promtu, hunc dici negotiorum gestorem, qui ad alienas res adi iustrandas sine mandato domini accelsit curatorem autem, qui iussu magistratus quidem, sed minoris tamen nolentis volentis patrimonio praefectus est. Qui vero semel alterius negotiis sese immiscuit, ita in administratione versari debet, ut exacti et diligentis patris familias muneri satisfaciat, nec quicquam committat, Omittatue dolo vel cespa, quod detrimento sit rei familiaritata.
lius , cuius negotium geritur Sed ea ipsa sollicitudinectiam obstringit Curatorem, supra iam, ubi tutorem et curratorem inter se inuicem comparauimus, annotatum CiLAtque etiam, quum iuris ratio non patiatur, iis,qui alien/ς
33쪽
utilitatis caussa ad negotia accessit, suis ipsius commodis inseruiat, prohibetur negotiorum gestor, quo minus pecuniam, ad alteriim pertinentem, in suos usias conuertat, adi esta graui comminatione, et,si secus sectat, in usuras centesimas condemnandus sit, , D de N. G. Consimili ratione olim placuisse curatoris nomine, l. I. C. deifur pupili demonis strat. Denique ad rationes reddendas, et ad omne id, quod vel ex ipso negotio apud se est, vel occasione eius acquisitum tuit,itemque ad damna resarcienda tenetur negotiortim gestor. l. I. g. I. et L IJ D dem G. Ea autem non secus curatorum inesse obligationi, iam ante monuimus. Supersi demus igitur vlacriore harum rerum disquisitione. d
Ad has, quas recensuimus, similitudinis rationes accedit etiam aliud argumentum, quo moti ICti, actionem negoti rum gestorum ad curationem maxime idoneam deciarauere. Quum enim eo venoem esset, ut pleraque de tutoribus disposita, curatoribus iniungere Placeret, ncque tamen auderent legum periti, plam tutelae adtionem extendere ad curam; quod eam, ut ex iis, quae antea declarauimus, apparet, ad impuber et tutore corum unice spectare existimabant ex illis inprimis eligendam putarunt actionem, cui maXune cum telae iudicio conueniret, quaeque id in primis commodi haberet, ut, cuius negotium gestum esset,nihil referret. In actione autem negotiorum gestorum non attendi, puberis an puberis, maioris an minoris, negotium sit administratum, inspectione l. 2. C. de N. G. planum est Praeterea tum negotiorum gestorum, tum tutelae actionis consensio tanto esse debeti nior, quanto similior est tutoris negotiorumque gestoris obligatio, quam in superioribus descripsimus. Huius autem rei veritas etlici adhuc melius poterit, sediligentius perspiciamus, quae tutela negotiorumque gestor uin
34쪽
, actionum riatura sit is Perspicuum autem est, ambas esse, actiones peribnales, quippe ex qua contractibus ortas. Vtraque enim ex facto administrationis rerum, ad alium spectantium, pendet. . Inde vero quum duplex actio de-stendat, nimiriim vel ex principali obligatione, vel ex ac- , cidente prosecta, altera directa dicitair, contrariae nomine altera venit. mirecta datur illi,cuius res sunt administratae, , eiusue heredibus aduersus administratorem,eiusque succes,
res uniuersales. Contraria vero datur illi,qui administrationi rerum alterius praefuit,eiusque heredibus, aduersus negoti rum dominum eiusque heredes. Quod si demum quaerimus, ad quid in utraque agatur, tantam inter ambas conuenientiam obseruamus, quantam inter alias duas vix reperire licet. Tutelae enim actio, qui nescit, ad rationes in primis reddendas, residuum restituendum, et ad damna data resarcienda datur.
Ad ea etiam omnia in negotiorum iudicio agitur. Et, quia utraque est bonae fidei, ambae competunt ad omne illud, quod ex honat id dari, praestari, fieri oportet. Denique quum utraque sit rei perlecutoria, post longillimum demum temporis spatium exspirat Quia vero etiam singularia quaedam habuit actio tutelae, quae proprie ad negotiorunnge tum iudicium non pertinuerunt, illa cura nomine adactionem negotiorum gestorum accommodarimi ICti. Ab aequitate enim alienum esse existimarunt, deteriorem esse conditionem minorum, qui curatorum terentur auxilio, quam pupillorum, in tutorum potestate constitutorum. Constat, eum, qui in actione ex contractu vel quasi contraelii damnatus est, licet vel maxime doli reus habeatur, non fieri infamem, si exceperis actionem tutelae, mandati, depositi,
pro socio quod . r. D. de his qui not. ins docemur. Illi igitur, qui maligne versitus est in negotiorum gestione, quamlibet conuicti infamia non irrogatur. Aliter autem
35쪽
sese res habet, hi actio negotiorum gestorum innituta est
contra curatorem fraudis reum ut ostendit Fab rotrus in notis adparariti, iacit ver prior T. Lp.IG. Porro quemadmodum competiit olim pupillo personale priuilegium intuitu actionis tutelae, ita et minori intuitu actionis negotiorum gestorum idem fuit tributum l. N. 2o. II. D. de reb aucI.
iud. possid. Neque in eo quid de minorum commodis detractum esse perspicimus, quod aeque ac pupillis constituta ipsis fuit tacita in bonis curatorum hypotheca l. o. C. dea .
Quamuis autem ex iis, quae disputauimus,consequens esse videatur, curationi apprime conuenire negotiorum gestorum actionem: sese tamen nobis offerunt difficultates non minimi certe momenti. Prius igitur, quam properemus addi essitionis huius terminum,dubia,quae exoriri posse, mente praecipimus, discutienda putamus. Namque non solum ex antiquis auctoribus, sed etiam ex ICtorum in primis commentariis, intelligimus, eum proprie negotiorum gestorem diei, qui sponte et nulla necessitate coactus, ad negotium Hienum accessit Asseuerat illud Tullius in fruto e. . dum voluntarii procuratoris mentionem iniicit. Hunc vero Paulas Ioussent I. L. I. T.D. g.I. dicit esse talem, qui se alienis negotiis sponte ultroque offert. Neque alio spectant verba eiusdem Pauli L. LX ad edictum, cuius fragmentum extat in I. I. D. de reb auct iud pessu ubi de negotio pupilli ex ossicio amicitiae gesto meminit. Curatorem ero, iam supra diximus, inuitum nolentemque ad hoc publicum munus adigi Ex quo non dubio argumento effici posset, insignem hanc discrepantiam habere quid ponderis ad labefactandam sententiam nostram. Accedunt Diocletianus et Maximianus . D. C. de pta in hunc modum rescribentes, Tutori
36쪽
rit, quippe superioribus quidem necessitas muneris, administrationis em huic autem propria voluntas facit, ac fatis abundequc seu it, sicui vel in paucis amici labore consulatur. At enim vero quamuis huius disserentiae rationem, quod ad culpam spectat, tutore et curatore, aeque a negotiorum gestore praestandam, habendam esse putauerint ICti: tanti tamen eam non fecerant, ut ideo,ad curationem aestionem negotiorum idoneam elle, negarent. Auctor est hoc
loco sitis locuples Ulpianus s. g. Io D de . G. cuius haec verba sunt hac scilicet negotiorum gestorum actione tenetur non solum is, quisponte, et nulla necessitate cogente, immiscuit se negotiis alienis, et ea gessit Peram et v,
qui aliqua vecogitate urgente, res necessitatis
suspiciove esit. Quod non in curatione tan
tum, sed etiam aliis in caussis obtinuille ex . . g. S. D. eod. apparet. Ibi enim Iulianus ait: Si quis, quas fruus meus, negotium meum tulerit, quu=nese vel Abertus, vel ingenuum dabitur negotioru=ngestorum actio. Cuius legis ea sententia est. Putauit aliquis, elle se alterius dominio addictum, quum esset liber, falsaque hac opinione ductus, illius, quem herum suum credebat, negotis gestit inde dubitabatur, num actio Competeret negotiorum gestorum, quod non vitro, sed suspicione necessitatis et seruilis conditionis ad altarius negotia acces.serat. Nihila vero minus, negotiorum gestorum formulam accommodandam esse,statuerunt legum interpretes. Eandem igitur aestionem ad curationem non potuerunt non arplicare. Quumtamen legis verbis ea, quae Curationis erant,
37쪽
tum actioni locum secerunt. Ita diserte sanciuerunt Di eletianus et Maximianv l. 7. Carbitrestur. Pronuntiantes uuicquid tutoris dolo vel lata culpa aut leui, seu curatoris minores amiserint, vel quum ptisent, non acquisi
rint, hoc in tutelae seu IQotiorum gesorum ut
ivdDI venire, non est incerti iuris sed noua emergit ad fallendum comparata dubitatio. Quum enim magi-gistratus vi muneris, ob quod suprema quaedam et uniuerialis tutela curaue pupillorum et minorum ipsi incumbit, constituat curatores, commodum utique videri posset,conuenire potius magistratum, aut actione cessa uti Ati luerunt legis latores,magistratum tot litium molestiis at sci, sed eum tantum in subsidium teneri, sanxerunt Et quum alias etiam nihil noui aut inusitati fuerit, dari actionem negotiorum gestorum contra negotiorum dominum, licet alterius tertii cuiusdam mandato ad negotiorum alienoruni administrationem quis venerit; quod eXl.22. g. Io. D. Mand. et L . in de N. G. liquet, neque hac dubitandi ratione te impediri passi sunt ICti, quo minus actionem negotiorum in curationis caussa adhiberent,in primis quum nec in telae actione quicquam Lomenti in hac dubitandi ratione posuerint. g. XIX. Quo vero de iis, quae hactenus de negotiorum gestorum actione ad curam producta perspicue satis opinor, dis putauimus, clarissime constare possit, prouocamus ad fidem auetoritatemque testium omni exceptione maiorum. Equibus primum nominare iuuat Seuerum et Antoni a M. in I. r. . quod cum eo qui in ri. pol. Aelio cuidam ita rescribentes quum flius familias tutor aut curator datur,
pater tutelae, Pel negotiorum gesoraiiudicio
38쪽
peculio et dein rem verse conueniendus es 4 Quae quidem verba adeo sunt perspicua, ut aut egregie cavillanduin sit, aut agnoscendum, vocem Curatoris cohaerere cum actione negotiorum gestorum inuemadmodum tutoris appellatio cum actione tutelae est coniungenda. Id igitur sibi volunt Imperatores, patrem illius, qui tutelam impuberis assiministrauit, tutelae, Curatoris vero parentem actione negotiorum gestorum esse conueniendum, trumque tamen non vltra id, quod vel in peculio est, vel in rem versum fuit, comdemnari debere. meque alia interpretamur ratione constitutionem Diocletiani et Maximiam χχ l. 7. Carbitr. tui. supra in medium prolatam. Quum enim quaereretur,ut ex rescripto apparet, quaenam culpa a tutore vel Curatore, qui minori tum puberi, mi impuberi, vel committendo, ciomittendo, damnum inflixerit, praestanda esset' responsum fuit, tutorem aestione tutelae, negotiorum gestorum autem iudicio curatorem ad damnum,dolo culpave lata et leui datum ,rcsarciendum compelli Euidentia sunt haec magisque corroborantur l. I7. C. de N. G. hi iisdem Imperatori-hus auctoribus, ita dispositum esse inuenimus curatoris
etiam succussi es, negotiorum gestorum utili conventos acti e tam dolum quam latam culpam praestare debere,
nec ad eos cium administrationis Iransire, ideoquentasiam alienandi eos res adultae potestatem habere, conuenit Peris spicitur ex hac constimtione, etiam curatoris heredes actione negotiorum gestorum teneri. γ Certumque inde argumenoem desumi potest, non aliam contra ipsos curatores competere, quod heredes, Utpote iuris successores, non facile alia, quam is, cui successerunt, actione conueniri solent,
quod . s. D. dem et A. et t. I. g. a. de . O. confiis mamus. meque ab instiruto nostro aliena existimari poliati. C de Quum vero hanc non de curatore, sed eo,
39쪽
qui pro curatore minoris negotiis sese ingessit, agere, opponi posset, id, quod ex hac constitutione petituri eramus, a gumentum non latius persequemur, sed adiungemus potius latentiae nostrae nouum pondus ex assensu Pyliam, Cti. Is vero in II. g. K. D. a. . et peris. Iur. iis utitur verbis: Post completum vicesimum quintum aetatis annum 'nondum rationes redditae sunt, nec ad caussam instrumenta pertinenti, Mei ac rerecundiae curatorum convenit, ut
consilio suo coeptam litem persciant. Si igitur essent in his, quae constituta sunt, ficiendis e magis puto finicere
negotioruin gestorum iudicium, etiam factio es
s tamen huius rei ratio reddita non est.Qua lege haec facti
species habetur. Curator adolescentis,durante munere,ia mine minoris litem mouit, finita veru per aetatem legitimam curatione, et rationibus ceteroquin bene redditis,hanc litem intactim reliquit, neque instrumenta, ad Caussam sa- cientia, restituit. Inde igitur quaestio orta est, an, ct quin Praesertim remedio, curator, rebus ita sese habentibus, dispossit ad litem, suo consilio coeptam, perficiendam Quumucro actione negotiorum gestorum neminem ad gerenduin
cogi posse constaret, de ea hic applicanda prope dubitabatur, praelertim cura iam finita, rationibusque redditis. Sed placuit nihilominus eam adhibere, sorte,quum illud negotium cum curatoris officio cohaerere viderent. Factumque hoc exemplo tutorum esse,opinor, qui etiam tum tutelae conueniebantur, si pupillum non admonuissent, ut tinita tuteli, curatorem sibi peterent, idque propterea pronuntiatum dicitur inta. LI. g. . quod id coniunctum tutelae ossicio videatur. Haec vero si obscuriora putentur, iterum in con silium Focamus inpianum, verborum suorum optimum interpresem, alio loco, et quidem in fine l. s. D. de ut trat sistrab. ita disserentem squis,quum tutelam admini
40쪽
rasset, i a remor ado emeti fuerit datus, dicendum est, negotiorum gestorum eum conueniri posse. Quae verba tantum lucis affundunt iis, quae antea ostendimus, ut pluribus ad confirmandam sententiam opus non esse videatur. . . l. XX. Hac vero sententia satis superque constabilita, iisque, quae huc inprimis pertinent,materias, qualis nimirum sit administratae curae utilis actio, cui detur, aduersus quem competat, supra pertractatis, superesse videtur, ut exquiramus, quonam tempore illa rite institui possit. me actione tutelae expediti iuris est, illi locum non esse, durante tutela, ut Vlpiano plane alienum videatur, exigi a tutore rationem ad-mmistrationis negotiorum pupilli, in qua adhuc perseueret si . . D. de ut et rat distr. Sed magis ardua, pluribusque dissicultatibus obsepta quaestio est, ecquando curationis caussa instituatur actio; quod eius disceptationem admodum dubiam reddunt veterum sententiae, in magna versantium varietate Seiιeri et Antonini viperatorum, rescripto, quod extat in I. a. C. dea M.tur vel cur edocemur, hoc illa dicium locum non inuenisse intra administrationis tempus.
Philippi mn in . M. Ceod idem placitum tuentur. Contraria vero ex partemus et Vlpianus Laes. D. δε adm etperis. tui et Icy.I. D.de tute et rat. distris etiam manente administratione, agi posse contra curatores, contendunt. Praeterea Vlpianus l. I. g.I. D. de contri tui contrariam etiam curationis caussa actionem statim institui posse opinatur, quia et curator sine mora directa actione conueniri
possit. Hoc vero alicui in primis mirum videri posset, quod idem Vlpianus .f. D. de adin et perie tur sibi ipsi
contrarius, negat, compelli curatorem posse, ut rationes curationis reddat, quam adhuc gerit quamuis, sicubi curam non ex de Masinistret, suspectas postulari possit.