장음표시 사용
331쪽
co i In Lib. XXL Respons Julii Pauli. 6oa
x Libro XXI. habemus tantum duas leges . Prior Aest l.3 . de amo , er aetento legaso . Quae lex legato ornamentorum muliebrium negat contineri vestem muliebrem caliud sunt ornamenta mulierum: aliud vestes) nee jus mutare errorem heredis, forte vestem inter otnamenta muliebria connumerantis. Error heredis ius non mutat. Error testatoris jus mutare te quia pro voluntate testatoris habetur , aut conseruara voluntatis, ut L s.
Ad L.XLI. de Iur. fisci ram,qui bona vacantia a fisco compa risit, debere actionem , Da contra destinctam competetai excipere.
HAhemus de ex hoe libro alteram legem in I. i. Ac
j r. fisci, quae docet eum. qui bona vaeantia , id est. xlixea, a ras,quae non habent heredes quae bona cadunt insistum, eum inquam,qui bona vacanth emit 1. fiseo . et di totibus defuncti. & legatariis, re fideleommissariis' re spondere debete, non fiscum, qui ea vendidit, quod jus est speciale in fisco, I. I. Cde hered.veni. Si enim ab alio quam fisco iuccesilire venierunt bona, ipse respondere debet creditoribus , non emptor . LE. de legis. l. r. de herecrines. Quia heres, lave successor manet,& pto honis habet pretium, L .f. virdi quis omista caca tectam. veniunt is itur ad eum creditores, non ad emptorem: sed quod is set verit credito.ribus, uum cn, ut ali emptore consequatur ex stipulatione , quae interponi solebat emptae venditae hereditatis, vel actione ex vendito, dira pluribus, de hered.venae l.r.ceod. titi pati ii itaque furit Libi XXI.MS. Iulii Tauli Recitarionitas xxx.Progrediemvir praeteriris er .ct ri .ex qtiibtis mulista exstant respon a in litrii nonriso ad libros II. Responsortim Neratii, quos duabus recitationibus absolvemus.
IACOBI CUI ACII J SIN LIBRUM PRIMUM
RESPONSORUMNE RATII PRISCIRE CITIT ION ES SOLEMNES.
adnumeratur in I. 1. de oria.jurauit a consiliis Traiani optimi Principis,ut patet ex l.tili. s a par. suis manum quibus temporibus etiam fuit se quens opinio , ut Spartianus scribit in Adriano.Traiano id animi suisse. ut Neratium Priscum . non Adrianum successorem relinqueret multis amicis in hoe consentientibus. Idemque Spartianus seribit Adrianum eum iudiearet in consilio habuisse iurisconsultos: Et precipue inquit.Salvium Iulianum Celsum Neratium c Pristum.Et quod ait c. acie orie. jur. eum consolem suis id consilmat L QM LIMLAM .Porro ex ejus resimnsis, que interpretari decrevi duos tantum libros, vel potius duorum
tantum librorum m. ,e--ψ .ut Cicerra vocat quaedam
ha mus, & ex priore quidem libro I. s s. de pecvi. Ad L. xxx De Lissiussor pro te , apud quem depossum
I.liris aestimatione damna tis ruet rem tuam fieri.
Q Uae hoe vult. eum. qui pro depositatio fideiusserat(etiam depositi fidejussorem accipi posse constat. l. r. de FDitis. Eum,inquam, electum.& conventum a deis positote, si ex sententia iudie a litis aestimationem solverit, id eiusuetiam tei depositae id quidem, quod solverit, a deis postario, pro quo fidesuuit.& solvit repetere posse actio. ne mandati et quoniam mandatu ejus fideiussit . Ceterum rei depositae dominium depositario amitiri, perinde ae si ea res vendita ei a domino. & tradita suisset, pretiumque selutum vel pro eri satisfactum, quia & litis aestimatio proxima est & nilis emptioni venditioni . t. i. O s. praemii. Id propter ra. Ter.amoe. I.ri. g. r. de evict. Et tradi tioni quoque . si res fuerit apud depositatium , & depositor ab eo. vel fidei utare ejus litis aestimationem acceperit. ut l. I. g. r.eammae Ex eodem enim libro eli L 5. de fraescrip/.ve . Ad L .LV. de Acul. Is, cum quo de petiuio agebam , a te Tirae sua die quad Iune eum vi eximeres in pectilio fueruprasi ari. Q Uae de eo loquitur,qui dominum . vel patrem, cum quo mihi ex contraAu servi ejus, vel filii de peculio
agere animus erat, in jus voratum illum exemit . de Deripuit per vim mihi ducenti in ius quem ob eam rem mihi constat teneti actione in factum pinnali , quanti stilicet ea res esi,de qua acturus eram .puta quanti suit in peculio eo tempore,quo mihi dominus vel pater vi exemptus est licet revera tanti mea non intersit. Et ideo Menalis est actio. i.pen. s. i.ne quis ex Di in jus me. Habes etiam ex eodemithto I.3o depos Ad LUI. de Praescnverbis. Instillam hae modo . aet aliam in sulam referes, vendissi, respondii, nullam esse vendietionem e sed ei,ui intentiona incens agendum es.
SI vendidi tibi, hoe usus verbo venditionis . vel abusus
potius domum hae lege, hoc e modo, ut aliam domum meam reficerem non constituto certo pretio, nulla emptici venditio est sine pretio, La. de contrah. e r. Et in hane laesam rem . sive speciem etiam Pomponius hujus responsi auctoritate utitur in Ed. g. i. de a ion. e . Itaque sive aliam domum, sive insulam meam i domus. & insula sereidem est) non reficias, uti convenit inter nos. non est actici mihi in te ex vendito, qua te aliam domum rescere compellam , sed actio civilis incerit, id est, praestit aegrbii
332쪽
actio, quasi ex novo. I incerio. & nomine proprio diab A herede forte, quasi proximo agnatus, res quasdam quasi
eum contractu . Sequitur lex sa. de administri itit. Ad L. LII. de Administr. tutor. curator pro minore non tantiam dotem dare debet , sed etiam impendia, qtia ad nuriasset da sunt. CVratorem puellae non tantum dotem pro ea date dea
here . sed etiam impendia sacere . quae ad nuptias ne celsaria sunt e veluti ad coenam, aut sportulam nuptialem ipto lacultate scilicet patrimonii puellae ipsus. & dignitate natali. Potest & ipsa pio se dotem dare curatore auctore.
.go. ars , de itire dor. Servato eodem modo facultatum.& dignitatis coniugis utriusque, l. ds. exm post, Igener, eod.tit. Et similiter Isen. de os r. idem Ad I . n. de Oper. liberi. operarum egitionem pendere ex inimatione e extis, nam dignitali, saevitaritas, consuesti nil, artificio ejus convenientes edendas . Ad vi Non solum autem libertum, sed etiam alium Demlibet operas edenIem alendum, avi saetis temporis ad quaeriam ali--nsarum relinquendum . D in omittis tempora ad curam emporis necessariam relinquenda . hereditarias apprehendit. Sane optima ratione . quia su cum sine affectu iurandi non committituti vel non fit.
Idvritim 3T. de Uti . O Uuerum. Deinde subiicit, quod est
valde notandum eum cum quo furti actum est suci nomine,
de re quadam ab eo surto ablata , ii postea conveniatur stivi sui nomine noxali actione furti de alia re , quam se vos subripuerit eidem homini eodem tempore . eum, inquam non habere exceptionem furti una & simul facti.
Et separatim igitur cum eo agi posse de futto , quod ipse
fecit certae rei, & de surto . quod servus ejus seeit de aliare, qui locus est singularis admodum' a Graecis interpretibus etiam hin loco, quasi singularis cum eura adnotature quoniam respicit hoe ad sus, quod obtinuit . ut stilicet pluribus reta a late simul uno tempore uni subtractis, sin eum iure actum sit sulti de una re tantum. & postea eo vento de alia re . competat exceptio suiti una lacti . quae eoncipitur his verbis a Graecis interpretibus . . t s non s-mul furtum semim Siem non conjunxisti res omnes . quae Us ,ris Abiratia funi una tempore. Non auditur, qui egit una de re . si velit postea agere de alia . At si dominus una rem subripuerit, servus ejus aliam rem , etiamsi uno e demque tempore uterque . separatim de unaquaque re suristi agi posse: quia hoe casu duo furta sunt, non unum, duo fures, non unus . Invenio is eodem modo. si simul uno, Neodem tempore uni plures, & diversae injutim factae sint, ut si domus ejus vi introita sit. & insuper, si convitium , ac praeterea si verbera passus sit, separatim non ivisie agi de singulis iniuriis, S si de una igitur actum sit. postea agenti de alia obstare exceptionem insutiae una factae. Quod de
QV est etiam ex hoe libro, ait in distimatione liberti
esse . qui operas ossiciales patrono, vel natura debet quales operas ei edat, di praestet: quia non nisi dignitati suae . I facultatibus, di consuetudini. S attificio suo
eonvenientes edere cogitur . Unde & I interdum, eodali. di
eitur. operas patrono promissas ipso jure intercidere, si ad C ex Neratio etiam traditur in Di. s. si mihi , rei, de injvit.
eam dignitatem libertus,vel liberta pervenerit ut inconve- At si dominus unam iniuriam fecerit, servus aliam eodeni
hiens eis, S incivile sit, eum,eamve patrono praestare operas. Summa dignitas solvit praefationem operarum. Ad diis tur in eadem lege penultima,& libertum alium quemlibet, qui patrono , vel alii cuilibet operas ex sua persona deberili se alere non possit, si tolerare vitam niam non possit, ut . t. I g. in I s. eod.tit. alendum esse ab eo, cui praestat operas , aut satis temporis ei relinquendum ad quaestum ciendum . quo se tueatur, ae alat e relinquendum etiam ei
esse diebus lingulis spatium aliquod temporis ad ret potis
curam . puta, ut maxime adulta aetate. medio die vaIetudinem curare possit. t.26. eod. iit. vestri in libro i. de re
rustica . se vivere non posse, fi meridie insititio somno non diffndat diem.
Ad I .pen. de Mortis causi donat. Fulcimvir Inter virum oetixorem monis ratio dotationem ira fieri. s donarer juni iamtim mortii metum habear. Nerram Assicere ea immario nem donantis esse, ut morituram fe pinet e quam jut e nec ne susceperit, non Parendam. Quod magis Itiendum est. INter virum . & uxorem factas mortis causa donationes
non inter vivos, valere. ut .f. s. titi. i. Io. OLI i. de donat. inter vir. edi Mor. Quod tamen Fulcinius Iurisco
fultus cum existimaret non aliter procedere . quam ii d maior justissimo metu mortis perculsus donaret uxori maritus , vel uxor marito , reprehenditur a Neratio, qui v xius esse existimat donationem valere . etiamsi non metu mortis. sed sola cogitatione mortalitatis donatio facta sit, quamvis viveret, non moreretur, in donatore donationis Leempore justa nulla fuerit metus. ut ranius loquiturr Uivam. an moriar i nulla eri in me mestis. Ex hoe libro est etiam leae 83. de suo. Ad L.IXXXIII. de ruit. Si qius ex bonit erus, quem pus lai mori utim , qui vivus erat, pro herede res apprehendi .etim furitim nsn facere.
Ad g. Ei, cum quo suo nomine furii a m est. si servi Maresve de alia re adversas rem agatur: non dandam excessi et
nem sunt Ma facti QU IE hce primum docti. furtum non facere eum, vi
ex honis viventis , quem falso putat mortuum , pro momento . recte dices argumento hujus legis, separatim dominum conveniri licisse , primum suo nomine . deinde servi nomine noxali actione . sine metu supradictae exmptionis. Quaeso memineritis hujus lini. Ad L. III. de Usuli. aderest. Idem erativi putas , ees ejus adraestendi Idra primo responsortim e eui sementa comovit ratio Celii ditenti te torie, jus afrestenili esse. Potiens in duobus, qui in solidum Misertini, in tantur, divistis est.
Ad I. Unde Celsus libro octuvo d timo feri itis duo fatai d
mini, desim certissi . proprietatem tradiderint e liter eo
rum am serii Cumsturum. ad proprietatem redire, sed nouad toltim: sed injusiue Ui rtissim ei parti accedere. quam ipse tradiArite ad eam enim partem refre delat, a qua initio civisis est. Ad g. Non solum aulcra i s duota uis, is laetetur , ectitis adcrescenda; verum .di , alteri Uinfria vis, alteri fundiatdexartis est e nam amittente Uumsturum acteus, ctii eras I gastis: magis iure adcrescindi ad adferum perrinet. ivam redii ad proprietasem. Nee novum e nam . elast duretis Uvs-frumn Ieterum . O apud altertim se eon olidaras . sus affer scendi non perit. neque ei, apud quem consolidatus est, neque ab eo . Et ipse quitas modis amitteret ante confosidiari nem . iiisdem in nune amitteret. Et ira o Neratio.S Arinflant videtur: o Tomyoetim probas .
QVqd praeterea ex hoe libro refert Vlpia nut in I. g. i,
prim. de Uti'. hoe est e duos heredes scriptos, a quibus tectator nudam proprietatem landi alii legavit in
usu fractu, quem retinent re conjunctos non esse e quia pro partibus hereditariis reservatus eis visusseuehis videtur
Proinde . ut disiuncti, ab initio singuli partes habent here
ditarias in usi ructu, mn ab initio solidum, ut qui re con suncti sunt, & concursu partes faciunt. Ideoque tino exheredibus capitis deminutione partem hereditariam usus fructus amittente, non aderescet ea pars alteri: quia inter eos tantum est jus adcrescendi, qui coneursu partes faciunta It in usustuictu concursu patres non saciunt. sed ab initio habent partes. Verum pars usushuctus quam unus ex heredibus amisit, consolidatur proprietati. Et peltinet igitur ad eum . cui nuda proprietas fundi legata est . ut is
333쪽
In Lib. I. Respons Nerath Prisci.
Ad L .vII. Ad Senatus: Macedon. Item siuitii familia, fjusserit, Neratius libra primo, di sectindo responsorum cisDra Senat eanstigium ait: idem cet tis libra quarto .
I Dem Ulpianus ex hoc libro, de sequenti simul quiniam id extabat in utroque libro refert in I. I. ad Se natuscons Macedon. Filiumfamis. 3ui mandatu Titii pro eo mutuam pecuniam accipiente . fideiussit. obligati nec ii vati sC. Macedon. si nihil in fraudem ejus iniim sit. &eonsequenter . si conventus 1 creditore ut fidesussor, pro Titio solverit , vel filius ipse ex peculio, vel pater . patri mandati actio competit . ut a reo principali recipiat quod pro eo solutum est. Nam etsi filiusfamilias non fideiusabiit.
finae , pro Titio , sed mandatu Titii pro eo solverit ipse
A misio non contineti, quod reiiciendum est . Nam his uera his sagnificatur hoe . detrimenta fatalia fideicommisium
minuere . fretus de partus augere instructo legato e non autem hoc volunt ut detrimenta fatalia, quibus resisti ab herede non potuit, fideicommissario praestentur, ac si nia hil periisset . Hie esset sensus abfuidus. Posteriorem librum absolvam die crastina .
Ad Lib. Poster. RESPONS. NERATII PRISCI
RECITATIONES SOLEMNES.ereditoti ex suo peculio, vel pater esus. mandati actio pa- B Ad CLXI. de Usu fructu . Usustinuarius nouetim rivam patri eompetit . ut ex eodem Neratio est proditum in hirs. Fi filios lias mandavi, ius maia. Ad L. XLIIL de Condit. de demonst. s. Neratius ti Ho primo Responsorum scribit: ex Gotas scriptis hi rediti s tinti, rogatus in ilia herediιarem restiItiere. Iti Titio terram summam dare, di beneficia legis Fastidia in restituet da he res titaturi quamo minus tibi pratiuerit, tanto mitius ienetio praesare, non esse iniquum .
S Equitur aliud ex hoe libro. quod Paulus resert in I. s.
s. t. de eondit. o demonst. Heredi soli lex I alcidia deadit quartae retentionem . si exhausta, vel onerata esset he reditas legatis . vel si togatus esset heres omnem heredita Heritas non potest impoti re, Aedilhivm inthoatum, fructuaritim consummare non posse, placet, etiam ea loco aliter titi
non possv . sed nec ejus quidem tisumfractum esse . Nis ire constituendo . vel legatas ti fructa loe spreviter adjectum D. ut vitramque ei licear. ci)
Ex posscitori libro responsorum misit Neratii pri
mum dabitur l.di. de Uufri Cuius initio iampridem
ostendi legendum esse , usustuctuarium novum rectorium parietibus, qui rudes fuissent imponere non polle . ut ex Musdem Neratii tertio membranarum propnnitur in I sq. sv. in eandem sententiam iisdemque verbis, tectorium, inquam , clle legendum , non rivum . ut vulgo, tectorium imponere parietibus. id est, prae linere parietes rem tellituere . Eandem retentionem non dedit testatario. C Et recte quidem dicitur. lectorium imponere. riviam impo-
aut fideicommissario flaceiali, vel universili, si esset fidei. commissis oneratus e soli heredi hoe datum est: quod erim probant admodum multae legra , Li. s. denique . Id par s-aei. s. Di fideicommissum . ad senatus. Trebe . La . Ira Falicidia . F.tili. ad L Falciae L coheredi. g. r. quod F heredem , dem . s St. Uerum etsi heredis solius sit, non setalatii aut fideleommissarii cujuscunque retinere , vel detrahere Faleidiam , legatatio tamen . aut fidei cominissario passo Tale id iam ab herede , permittitur, ut quod passus est pro rata imputet ei. eui a se fidekommissium relictum est e ut in specie proposta in hac t. s. g. au. quae ex eodem Nera tio repetitur in t acta. s. st Titius, ad senatust. Trebeli. Finger unus ex ducibus heredibus rogatus est portionem suam Maevio restituere . vel heres ex asse rotatus est heredita.tem Maevio restituere , nihil refert. Maevius autem roga. Deus est Titio rentum dare , si in restituendo fideicommisso Maevio dato heres detraxerit Falcidiam , Maevius quoque in restitutione fideicommissi a se Titio relicti inducet, im putahitue rationem legis Falcidiae, quam passus est, id est quanto minus acceperit ab herede Maevius , tanto minus reddet Titio, ne ipse de suo damnum sentiat, ut si acceperit Maevius ab herede et s. tantum, non praestabit Titio, quamvis ei jussus sit dare centum . nisi septuaginta quinque e nee de suo supplebit quae Titio fideleommisso dato desunt. Nemo enim fideiecimmisso ita Ohstringitur
unquam , ut plus det, quam acceperit. ner , inepte, & barbare. Deinde, cur in pariete potius quam in solo rivum novum ducere fructuarius prohiberetur 3 &mox sequitur. fructuarium etiam nihil novi operis sacere. aut consummare Esse e puta , inchoatum a proprietatio aedificium fructuarium perficere , & consummare non posse , etiams aliter eo loco uti non possit, quia nec eius imei . cuius usus nullus est usu seu irario concessus, via legatus videretur , nisi id , cum constitueretur. vel testareturustishuctus, specialiter adjectum sit, ut ejus loei aedificium sui usus causa legatatio . vel ususructuario consummate
Ad L. xxiv. oe Legat.III. creditori ita potest legari. ne in is
SI quis creditori suo per errorem facti solverit indebi
tum, id est, quod ne solveret exceptione perpetua. v luti pacti conventi perpetui . tueri se potuit, indebiti condictionem. quam adversus eum habet, ei remittere potest. damnando heredem suum, ne ab eo. quod ipse indebitum imprudenter solveret, repetate quo genere videtur ei liberationem legate . quasi iam sata debitori accepta indebita pecunia . Creditor accipiendo indebitum , quali ex comtractu debitor constituitur , i s. I MII. commod. Cujus rei
argumentum etiam praebet. quod Ulpianus sensit in specie legis pen. C. de condire indeb. Ad LXVI. Ad Senatu se Trebell. s. Sed enim. p qais r gerer ressitvere hereditatem , di vel servi decesserint, vel
De res preterinii placet, mn eo, eum reddere quod non habete ev pa plane reddere rationem. sed eius, quae dola proxima est . S ita Nerarius fit. I. Responsorum se bin
No N omittam postremo, quod ex hoe libro Neratii
etiam Ulpianus refert in far. s.sed enim . ad senatust f. Hel ae heredem rogatum restituere hereditate non cogi ex ea hereditate restituere quod non habet, utpnta, quod fortuitu ex hereditate periit, id est fine dolo. aut Iala culpa heredis contigit. Cui sententiae uidetur obstare quod est in L s. de instr. vel instrum. ter. detrimenta fatalia fidei commisso contineri. Ubi Mari inus non eapiens senissum horum ver rum , tentabat legere pegate, fideicom- Ad L. XXIII. de Instruict. vel instrum legia tam Paritur. quod si tabernae instrumentum et interisse, Pod gratis nego
si iturionis in ea raerceri solitam se. S Equitur lex et g. de instrict Hl ininum. IV. quae quo
dammodo reprehendit eum, qui simpliciter , ct inexplicate consuluerat instrumento tabernae legato, quid lepa-tatio deberetur e quia exprimere debuit genus negotiati nis , quod in ea taberna exerceri solet, puta, taberna esset ferraria i an purpuraria. an cauponia , vel quaevis aliae non tabernam ditate simpliciter e non esse hane consultationem
responso dignam. Multa saepe in consultationem deducun tu i , quae derident si consuluntur . ut La . itii tectam. saths . de sol t. l. 31. s. idem quae set r. de Uus'. ter.
B uide Merili. variant. ex culata id. s. cap. I.
334쪽
Ail LXXII. de Stipulat.servor. Servum fractuarium ex re
domini inviiliter fractuario Iutilari, domino ex re fructu rii militer stipulari. Ad Lxxiv. Lod. EU Dorum Uuffractus sui quod ex operis suis alteri eorum siporus sit, pro ea daeni vi parte, ex quai suifructus ejus j. adquiri .
m A computari. Et ita si prissessor alienae hereditatis, sive bonae
fidei, ii ve malae Mai. subrepta te hereditaria dupluari sive a quadruplum consequutus sit actione surti . rem diem, id hereditatem augete . de in petitionem hereditatis venire . l. r X. O s s. de peti . hered. utrumque nomen. peculium, &hereditas nomen est univeis suris. Ex hoe libro etiam UDpianus refert in hii. Idem lib.r de action.em I S. qui servi usumlauctum habet, duabus tantum ex cauetiis per eum acquirite ex re sua,vel ex peculio ad se pertinente quod servo concessitide ex servi operis Hoc est notissimum e vervim addenda est una exceptior nisi forte is servus ex re fructuarii, vel ex suis operis nominatim stipulatus sit Proprietatio dati . vel quod sibi tradebatur accipiendo, dixerit se domino proprietatis accipere . Issen. hoc t. per seratim S . f. n. de a vir. rer. dom. .rs. s. virilionis, Bde Uur. Hoc enim casu proprietario adquiritur . quod ei nominati in stipulatur, vel emit,etiamsi id sit ex tuis operis, vel ex re fructuarii, non fiuctuatior sed in proprietarium . cui id adquis tum est,ut id ab eo fluctuarius recipiat,quod ex re sua partum est . fructuario competit condictio sine causa d. ven. At verum est tamen ab initio statim ea ex re fructuarii proprietatio adquiti. ii servus ei nominatim sti-Puletur,aut emat vel iussu eius. Nam di justum pro nominexst. At ex contrario ex re proprietatii si servus nominatim fluctuario dati stipuletur,nihil agit: quia, ut initio dixi, ex duabus tantum causis receptum est per fructuarium se viam domino usumfructum adquiri, ex re fructuarii, & ex
opetis servi r non ergo ex re proptietarii. Domino autem propi ietatis adquiritur ex omni, eausis . Hic est proprie kominus non alter. Et hoc proprie pertinet ad i. ra. Altera, et
quae est lex ra. en etiam de servo tructuario . sed de sermi luctuatio. in quo duo usiamsi uctum habentiqui, si ex suis Mycris . ex qua causa utrique adquiri potest, uni ex eis dati sipulatur nominatim ei quidem soli adquirit, sed is, rei adquirit iudicio communi dividundo , vel pro secto . id exi- sente si aetatis sure , partem alteri reddere debet . L1. insa. Ita Neratius in I. Eq. dum ait, ei, cui servus fructuarius ex suis operis nominatim stipulatus in , pro ea duntaxat patie adquiri ex qua usus fructus ejus estiNeratius. inquam, dum hoe ait. exitum spectat rei. non initium obligationis. Postremo ex hoe libro est L de incentrala. o naufrag. Ad L. VIII. de incend. rui. re nausear. Raris vi sitimini, in rerum diram delata , non aliter potestatem tibi satiendam ,
quam se de praeterito quoqtie damno mihi e isses. in
Ad L Uiae action. em p. g.Idem lib. r.responsor. te Empis- rem noxasi judicio ravdemniarum ex empto actione id tantum
consequi quanti minimo defungi potuit. Idemque putat, ct sex Iliparatu agatro sis defendis noxas judicis . sive nan equia mandesium fuit noxium serram fuisse . nilhilominus, vel ex fibulata , vel ex empro agere posse. SI emptor servi conventus actione noxali eiusdem se
vi nomine re furtum,quod alii servus secetit ante venditionem . litis aestimationem praestiterit aetoli , aut si se viam ipsum in noxam dederit e quanto minimo emptor defungi potuit . ut se liberaret iudicio noxali, ut puta, si datis decem . ev retento servo pretii mauoris se liberate potuit. id solum actione ex empto, id est, sola decem vel ex iii
latu a venditore consequi poterite quamvis servum noxae dedere maluerit , quia potuit minore sumptu . Puta , datis decem, solvere se noxa li judicio. Denique venditor servum noxis, furtisque solutum esse praestate tenetur e sed non
ultra id . quo praestito emptor iudicio noxasi absolvi poterit . Huic etiam libro vulgo acceptum fertur , quod ait Paulus i. t sese in rem verso. Ad LXIX. de In rem verso. Fitas familias togam etai: mor tuo deinde es, pater ignorans, ct putans suam est e . dedi-eavit eam in funus estis. Neratius libr. re ponsorum ait, in rem patris versum videri, in actione aurem de pectilia . quod in reetum natura non esset, una modo aestimari deberet, si dolo malo esus, quo cum agatur factum esset. AIquil sino pater totam emere debuit, in rem paetris res versa es r non nurie qua funerali uri sed quo tempore emit. Funus enim filii. at
alienum pruris est. Et hoc Drauius quoque , qui de in rem perso patrem generi putavis, mendit nego itim Me c id eli'sepuli eam. O sanus filii) patris esse aes alienum , non filii.
Factus est ergo destior pectilii . quamvis res non exstet . vi etiam de peralio pollit conveniri, in quam actionem veniter quod in rem verium est. Ea tamen adjectio tune nee saria esset, cum armus pose moriem filii excelsa.QUA, definit ratem vel schediam, lintrem ratem tuam visuminis in agrum meum delatam, non aliter tibi vindicare,vel de ea ex hi henda apere vel tollere licere. quam si mihi non de futuro tantum, quod contingere possit in ea tollenda, sed etiam de praeterito damno caveris, quod scilicet sorte ratis impctu is incursu suo , mim vi suminis deserretur , meo agro intularit. Quod ex Neratio etiam
Ulpianus testat duobus locis in l. s. f. sed eis ratis , ad e Llensim , I.f. s. Nerarius , de dant insem Restant ea , quae alii
auctores reserunt ex eodem Neratii libro . Ulpianus in I. s. s. iis pecvl.
Ad L. IX. de Peculio . f. i. in fine . Gune F eo strati, dedit damnam . vel f ripaeit: in peetigium bid itir haberi. Et ira Emmonitis lib. I i . crilite nam si qhid dominus ab eo, qui rem tetuliarem subriptiti. vel cons uiui es , vel eonsequi I te si . in peralium esse H im sandum, Neralitis ii a. responsor. scrim .
SI quis rem peculiarem servi sebripuerit, duplum . vel
quadruplum,quod dominus ab eo consecuius est acti ne surti, vel coni vini potest quandoque agendo furti, at svere Peculium servi conflati sciit in L .san petaso isti' hoc iit. dicitur, quod hirti actione servo debetur, in peculium
Mortuo filiosamilias . si togam ab eodem stici ex peculio suo emptam pater ignorans . S putans suam
esse, dedicarit in funus filii, ut togati plerique funerari sentent, Li . scimpensa per rei laut. Tulide religios o sumpte
Togam . etiamsi consumpta forte . vel eombusta cum ipso cadavere suerit. videri versam in rem patris , quia filio suis sumptibus lanus ducere patrem oportuit: quia , inquit .sunus . filii patris aes alienum est, quod confirmat etiam hin patrem. da religio . Et ideo,qui vendidit togam,cui nondum pretium solutum est, in patrem habet actionem de in rem verso. quod & verum est . non etiam . ut Neratius dicebat, actionem de peculio e quod huic actioni Iesus non sit re consumpta sine dolo malo patris ut in hae specie abfuit dolus patris. quia errans,& putans saam esse togam, eam dedieavit in funus filii. Contra Paulus existimat , elimatre etiam venditrarem eo nomine agere posse de peculior
ac ratione , quia toga erat in peculio filii: ita est . & eamater impendit in lanus filii sui. Funetavit igitur hae in relium . non de suo ut debuit . quia . ut dixi, lanus filii est aes alienum patris, sed de peculio ipsus filii. Ex peculio igiatur debet,quod ex peculio filii sumpsit, & in funus impendit, cum illud debuisset expendete de patrimonio suo . Atque ea fini etiam Paulus existimat patrem quasi debitorem peculii. actione de peculio creditori peculiario, sive vendit
335쪽
Libri singularis Mareelli respons rum . prius distinguendum videtur, quis hie Marcellus suetit, de quo aliquandiu addubitavi, an is essEt, qui Neratii Prisci frater dicitur in .ir. idem respondii domo iis tructa, dein ruc vel instrum. let qui ap-- lullatur Neratius Marcellus in Tristola Plinii ad Taeanquillum lib. s. An vero ellet Vlpius Mareellus , quem Iulius Capitolinus numerat in tet Consiliatios Antonini Pii r & is verus et Mariscellus noster e Argumento eo , quod in sciis seriptis sae- npe utitur auctoritate constitutionum Antonini Pii , ut L . de in initi. restit. l. s. de ramung. cum emancatis. i. s. de his, qui, vi indi . t.' quil fuisseae. Ex ejus libro lingulari resep sortim sodie daho tria responsa . Himum eit in L Eq. de conss pecvn. Ad LXXIV. de Conuit Meunia. Titius Seio victolam emisia in haec verba: Remanserunt apud me quinquaginta ex credi io itis, ex coniracta pupillorum meorum , quos illi reddere debebo lassas Maiis probos . Quodsi ad diem Aprascriptumium dedero, itine dare debesa curas io . svaero . an Lucius Titius in laetim pupiliorum hae ensisne revi j ccesserit Mareellus responsi. si intercessi set Ilipalaria in fortems erili
se. Dem quaero. an ii nans celsisset, de consti via teneatura Mameelius respondit in fortem teneri r es enim humanior, O, C tilior icta interpretario.QVae de tutore loquitur qui creditori pupillorum s
rum per epistolam ravit. se et Idibus Maii, reddituarum so.aureos probos, qui apud se remanserant ex majore summa ab eo taedita pupillis suis: ae praeterea cavit
per eandem epistolam ex mora reddendorum s o. aureorum eidem creditori, etiam usuras certas: qua ex cautione
quaeritur. an tutor in locum pupillorum succeinerit, quasi Wovata obligatione . de in tutorem trans sa . ut ex pro missorem. Et Marcellus res ndit, tutorem successisse in locum pupillorum si ilipulatio intereesserit. quae utique praesumitur intercessive, si res gella sit inter praesentes, ut DLTitia is . LE. de vers. v. Ls . de donat. inet. vis. LE . de raduis. I. i. c.' contrah ijul. Et se plerumque praesens praesenti per modum epistolae eavere solebat olim nraemissa salutatione his verbis Ilaim Laistra r eaque epistola. quae scribirer praesenti, inter praesentes 'oprius emitti, &exponi, quam mitti dicitur, ut d.LE in L 38. in princ. de liber.e fa . Lis. de runda dot. Istia negotia , maia. Quam quam & absenti dicatur non male , ut Lig. ad SC. Maced. l.&2.S.I.de ollig.o action.L sese pollicit. Et hoe loco:Titius. inquit. Sejo epistolam emisit oe. Ac , si quidem res gesta sit .LI. Test. inter tutorem , de creditorem pupillorum absentes per hanc epistolam non videtur stipulatio intercessisse , quae nee inter absentes fieri potest. Caeterum epistola, quae mittitur absenti, aut ad probationem prodest causae debiti in ea expressae , ut LTublia , Lusi. depos. l.si mandar. Issen. mrad. I. 3 . de pign.in. vel habet ut ea epistola,quae absenti missa et , quamque absens accepit , pro pactione , vel pro stipulatione, ut G qvi negotia . C, D. is. de sun. AI. vel etiam habetur pro conlii tuta pecunia , ut in specie legis ultimae huius tituli, si non agenti de constituta pecunia in ea specie obstaret exceptio doli.Et omnino in jecie hvius legis pro constituta pecunia habet uti videlicet, si iiipulatio non interceperit ex epistola. de cautione supradicta. Tutor ereditori Iupillorum de constituta pecunia in sortem tenetur: in tot tem, inquam non in usuras. quamvis de usuris etiam caverit, quia usurae non debebantur. I.hactentis . in s. Me tit. nee debeti etiam possunt sine stipulatione ex negotiis stricti iuris . Si usuras pupilli debuissent. tum etiam
in usuras tutor teneretur actione constitutoria, l. dis ins Are
rit. At hie usura nullae a pupillis debebantur, & non possunt etiam a tutore deberi incipere sine stipulatione , quae nulla fingi potest intercessisse inter absentes. At rursus sciendum est, in sortem teneri non tutorem modo , sed etiam pupillos quia cons hutae pro alio pecuniae ratio non novat principalem obligationem e stipulatio novat, si animus novandi fuerit, non constitutum , non constituta pecunia , LIS. I xli. LES. Me tit. Id Altissam. de in rem verso, Isatiar 3dae iurejur. . s. Iese admini tr. rem ad civis.per Ad L.XXXIV se Pignerat.actione. Thitis etim eredia hi pecuniam sempronio, in ob eam planti, accepisset, futurtimqtie esset, tit distraheret eam creditor , quia pecunia non solvere-itire petit a creditore, M suridum terio pretio renum habe rete ct cum impetrasset, epistolam . Da se vendidisse funadtim ereditori significaret, emisi. svaro, an hane venditio.n m debitor revorare possit, offerendo sortem. O curas,stiae delensure Marctutis respondit, fecundum ea, qaae protiosa est ni, revocare non posse. Ex eodem libro singulari est Lavi de pigneres Q. Creditor, cui pecunia debebatur sub pignoie fundi retti, cessante nimium debitore in solutione, cum vellet distrahere sundum, debitor ab eo petiit . ut ne eum aliis distra. herct, sed ut ipse eum emptum haheret certo pretio et de eum hoc impetrasset a creditore, epistolam ei, sive cauti, rem,& chirographum emisti qua se ei sundum vendidisiesignificavit: quae epistola plurimum facit ad probandam venditionem, ut diximus in superiori lege . Quamobrem postea recte respondit Mareellus, non pose debitorem oblata sorte, & usuris eam venditionem revocare. Mox, inquit Symmachus in Epistolis ium,er septim est, bonae fidei contractum non posse rescindsi . Porro ereditor a debitore pignus emere potess, Lrescriptiun . de distrares n. non vero debitor a creditore, quia dominus est. I debitor, Me ita. Ad
336쪽
s. quamvis . de solaquam huic nostrae objicit Aecursus. Aipsemet respondet ree te. Quod autem de pacto legis commistbtiae interpretes hoc loco tradunt, id ciuidem pactum in pignoribus reprobatum est , Ludi. c. de De L piamet signia sanie. extra, de pign. De quo pacti genere etiam Albettus
Crantius Saxoniae lib. Ita cap. I 6. puta, si pacis eantur inter se debitor, & creditor, ut pecunia ad diem non soluta, pugnus jure dominii apud creditorem remaneat , cujus cunisque sit pretii et ut plerunque plus est in pretio pignoris, quam in aecunia debita . Hoc est pactum legis commiis
riae, quod non valet. Quod, inquam. hoe loco interpretes tradunt, pactum illud non valete qu dem . si fiat in initio contrahendi pignoris e sin vero sat postea, adventante solutionis tem te, valere. Id etiamsi forte verum est. tamen non admodum congruit huic legi. quae de venditione pignoris loquitur creditori saeta certo tempore. non de pa- Belo legis commissotiae . venditio non est pactum , sed contractus. O quam sunt stupidi, qui pacti nomine etiam contractus comprehendi putant. Ac praeterea velim vos scire . etiam initio contrahendi pignoris pacisci licere . ut pecunia non soluta ad diem . creditor plenus possideat emptio nis iure , justo pretio tunc aestimandum . l. s svndus,3. t.
de pign.Sed non etiam pacisci licet, quod est pactum legis
commistbriae, ut saecunia ad diem non soluta , creditor pia
gnus , quanticunque pretii sit, sibi habeat. Ad L.XXXV ID.Mand. Lucitis Titius Publio M vis filia naturali domum communem permi I. non Esnationis causa creditori mii obligarem tea Maraio defuncto relicta pupilla tutores ejus sudicem adversus ratum acceperunt et di Titius Cis mitiis peritionibus. amero . an domus pars, quam Titius ligandam iuis Itis accommodavit, arbitratu suditis Isiberari debeat 3 Marcelitis respondit an . S qtiando debeas liberari ex persona deligoris, itemque ex eo, quod inter contra aresatium esset, ac sempore, quo res, de qua qMarere/tir obligatasti Jer, indicem asmaturam. Hi enim earum specierum stidicialis quaevis er quam res expediti LNon ab utilis illa,quae
i agere posset, ut liberetur. Nee tamen semper expectandum
est,ut solvai, aut iudicio accepto condemnetur . si diu in sol tione reus ecfabili atit terge lana sua dissipalii: praesertim si domi pecuniam siles sor non halebit: qua numeraea re duori , mandvit arasve con eniat. Tquitur tertium responsum in L 38. mavd. Pater filio D suo naturali. id est , in servitute, vel ex poncubinatu quaesito, domum , quam communem eum eo habebat.
permisit creditori filia pignoti obligate in solidiim, id est ,
etiam pro parte sua, non donationis quidem , sed commodati causae postea mortuo stio, relicta pupilla lutores esuridi pater I praetore acceperunt iudicem de mutuis petiti ribus , qui scilicet cognosceret de mutuis petitionibus tueorum, & patris r ut puta, cum tutores petierint pecuniam
creditam patri a defuncto pupillae reddi. & contra pater desideraverit liberari ab obligatione pignoris partem d mus , quae ad se pertineret . di suo perinissu ereditori filii pignerata esset et non donationis . ut dictum est, sed com modati causa. Observa diligenter speetaliter a praetore judicem suisse datum de mutuis petitionibus . Nam si d
rus esset iudex tantum in unam causam . veluti in causam nereditae pecuniae tex Barioli sententia ex iure, quod de v rum est ) apud eum iudicem innitui mutua petitio, aut ea temere instituta . ipse de ea regnoscere non post, nisi forte ea mutua petitio ad idem negotium pertinerei,de quo judex acceptus est , L II. depos .ctim Papinian. raesent. ingerio M. quia, ut Seneca ait , judicem darum formula actionis , o certos. Pos non excedas, terminos ponit . Et longe alia est ratio magistratus , alia iudicum datorum sive d legatorum e hi cognitionem tantum habent, non jurisdictionem r Magistratus iurisdictionem simul . & certis de
causis cognitionem extra ordinem . Si qua autem de causa magii ratus iudicant . quae ad eorum cognitionem non pertineant , etiam extria ordinem de mutua qualicunque
petitione cognoscere possunt . I. I. g. tili. de extr. cognit. .s idem s. i. de stiri ire Etiam illud notandum . mutuam huiusmodi petitioncm in L I. Orem Mot. compensationem vocari , satis nove videlicet . si quae instituitur mutua petitio certa, di consessa sit. Nam compensatio non fit. nisi ea de re, de qua liquet: nec sine exemplo tamen in illa l. i. compensatio dicitur . Nam di Tertullianus lib. r. adversus Marcionem et Repositim, inquit. Irinia de ne tarvasa avrea, o argentea , contra uesaevia mitivam petitionem
iis titini . Et Paulo insta et Quid stidicabis IIehraeos statidem
agnoscere debere. Di Annios compensationem Quam dixerat initio mutuam petitionem, post compensationem
vorat . Locus ille plurimum sacit ad illam legem . Vetum ad rem. In specie proposita hoc loco, de sudice dato specialiter in hoc , ut cognoscat inter duos de mutuis petiti
nibus inter avum, de neptem, tutoresve ejus, quaeritur,antii bittatu iudicis . ut avus Postulat. pars domus avi liherati debeat 3 Et Mareellus respondit . hane quaestionem in albitrio, de aestimatione judicis esse , ut scilicet ex eitcumstantiis, puta , ex tempore, quo res nexa permanserit apud creditorem de iuncti, di ex persona debitoris, & ex conventione inter contrahentes habita , ipse iudex dispiciat. dia ibitretur res liberari, id est, pars domus eo tempore, quo pater de ea liberanda agit, debeat . nee ne , aut quandoriam si per longe sit, ex quo res pignerata est, tempus .iullum est eam repignerarii liberarimi debitor, vel heres esus sentim labatur facultatibus . ut peticulum sit. ne eam rem totam creditor jure suo distrahat . aeque patris intereth patiem suam liberari: & multo maeis si ita convenerit inter patrem, de filium, ut quamprimum liberaretur, ut diu oblia gata non maneat. Alioquin si nihil tale convenerit. si non ita dudum suerit ea res obligata permissu domini, si integrae sint facultates debitoris , non est quod nondum urgente creditore, pater properet litarandae partis suae
causam in iudicium deducere . Est igitur quaestio haec facti magis, quam suris e quaestio judicialis . ut ait hoe loeci, id est. disquisitio iudicialis, quae remittenda est ad judicem, ut
per eam rem expediat, ut Lmora , de cur. Li l. Maeviae. s. n. de ann. legat. Non est remittenda ad Iutisconsultum et
quia non est quaestio iuris. Et huic quaestioni subsicit aliam
non ablimalem, si quaeratur . quod in solo saepe quaeritur. An fidesulsor mandati agere possit cum reo principali,cusus mandatu pro eo si defusiit, ut se liberet obligatione .ut reus principalis obligatione fideiussorem absolvat, puta, soluta creditori pecunia . vel qua alia ratione adimpleto creditore , an , inquam , agere possit in debitorem principalem sides utar , ut ab eo liberetur , eiamsi nondum urgeat creditor, & appellet fideiussorem . nondumque ei
fideiussor solverit quidquam 3 Quaestio est sudicialis . de
qua absoluto statui nihil potest e quia nonnuDqUam aequum est, etiam antequam solvat, & eonveniatur lides uosor, & condemnetur ex causa fideiussionis, liberari eum facto, de opera rei principalis . non exspectata conventi ne creditoris r ut fi diu in solutione cessarit dehit, principalis, aequum est fideiussorem ab eo liberari, etiam tacente creditote . Itemque si bona sua debitor ptincipalis dissipare,& dilapidare incipiat, quod Graecis est ira se geri, ut Lio. c. mund. Et maxime his casibus . si domi fideiussor pecuniam non habeat, qua soluta ereditori , mandati actione conveniat reum et denique si ita convenerit inter debitorem & fideiushrem . ut ante solutionem sed ejusioti cum debitore principali liceat mandati experiri ut liberetur , ALIO. alioquin non agit mandati fideiussor, antequam solvat, vel
assignaverit pecuniam debitam . vel deposuerit, quod pro solutione est . vel denique quid aliud secerit , quod pro si lutione fit. vel condemnatus sit, L s. de fideiussor.
Ad L. XXXVIII. Sol. matrimonio . eius Titius eum esset visam.voluntate parii xxorem Maviam duxit, O dotem pater accepit e Maevia Titio repti iam miser postea pater P
paediari absente filios ori alia tam ea de nomine sitistii feci :Mdema deinde reptarum Iponsalibus misis, asque ita alii titi set: si aera i s M via aget ram L. Tuio quondam marito, rea putre herede relicta de dose , O probesum culpa mulieris
337쪽
6is In Lib. Singui. Respons Ulpis Marcelli. 6i
matrimoniam dissolutum et an posse marittit propter Olpam Amulieris dotem retineres Marcellat raspondii, etiamsi tir h res institutus ii pare Titius conveniretur . tamen si Innsalibus non consense set, culpam mtillarit murmvdam esse.
Q Uarium responsum Marcelli exstat in Lasso amarim.
ius legis speetes haee est . ris iussa milias voluntate patris, ut decet,& oportet uxorem duxit eaque dotem ratri iocero suo dedit et mox repudium marito misit is ne causa, atque ita vitio , ct culpa ejus solo tum matrimonium est . quam tamen culpam postea emendasse visa est contractis sponsalibus , patre interveniente absentis iis ii nomine , non consentiente tamen filio . At mox mulier etiam
his sponsalibus repudium misit , & alii nupsit et & patre i raro suo, cui dotem dederat, diiuncto, herede relicto silio si ipsa dotem ab eo repetate quaeritur , an is possit dotem, Baut partem dotis retinere ob mores mulieris, quas culpa eius soluto matrimonio, juxta ius vetus , ad quod respieitlixe lex. Nam jure novo ex eonstitutione Iustiniani de rei uxoriae actione. retentiones dotium sublatae sunt: qua de causa etiam haee lex praetermissa est in Basilicis . Ad quaestionem vero propolatam videtur prima speeie ita respondendum esse, non posse dotem a silio quondam mulieris
marito retineri, quam ipse non aecepit: atque adeo , quae repetitur ab eo, ut herede soceri, qui eam accepit. non etiam ut marito , cui dos data . vel numerata sit et at quia prope est ut accepisse vidcatur heres, quod defunctus a cepit, qui di vara rό arx evas eadem cum defuncto personaese intelligitur, recte respoluset Marcellus, si prohetur euui a mulieris matrimonium dissolutum suisse, factum , aut inlisum repudium fuisse, cam esse mulctandam parie dotis. CHee diei potest . sponsalibus contractis poli diuortium denomine filii haec curante . de satis aetente patre , culpam mulieris suisse detersam e quia, ut initio proposui . facta ea sponsalia sunt non consentiente filio . & ideo nihil valent
i. ii de sponsal. Yvo Carnotensis epist. Eo. Leges fectili, dissentienae Filio . sub ejus nomine fron asia fieri non permuttini.
lpam , inquit Marcellus , mulieris mulctaadan esse e ergo partem dotis retinendam. Nam mulcta nunquam aufert
votum , sed publicatio , sive consistatio . sve adiudicatio. 'sulctantur autem , ut Ulpianus docet lib. se: Reg. ob
mores praviores. qui causam repudio praebuerunt, sex taparte dotis, ob leviores Octava . Et quod ad culpae nomen
attinet, valde placet, quod innatus seribit in illum locum virgilii, Me praetexit nomine culpam . Verbo , inquit, iuris usus est, ut diceret culpam. Sie enim definitum est,culpam Desse mulieris, cum pudoris culpa peccaverit. Ad L. XXI.de Administr.tutor.Liit in D litis Gaium Seium solitimamilias tectamento luto suo tu frem dedit. Gaius Ses ut fienae ct consendiente patre tu elam adminifravit . Quaero, on destincto Gaio Stis actio stilata adversus patrem estis, in qtiamum es etat Marcellas respondui, Iecundum ea , quae proposita essent, actione de pectilio . oede in rem verso ratrem teneri e nec dixtium videri in hae easti farere patris Gentiam. milensim ad olivandum eum in Iolidtim . nissorte conatisore, vel alio quo volente elim facere suspectum ,
Mercessi, O quei in se periculum recepti. Ex hae i. intelligimus, patrem, quo sciente, ec consen- ntiente filiusfamilias tutelam testimento delatam . veli iudice, suscepit. quod idem est, & administravit , non ideo . morte silii finita tutela , tutelae actione in solidum supillo teneti, sed de peculio tantum , quali ex contractu.riam tutelae gestio, quali contractus est. de de in rem verso. Seientiam , , consensum patris non oblitare patrem in sitalidum, nisi, inquit, contutore , vel quo alio volente filium sacere suspeetiim, & removere, pater intercesserit. A quasi Perieulum administrationis in se receperit. Consensum hieaecipere oportet pro taciturnitate. & patientia patris. qui etsi monuerit filium , ut diligenter tutelam administret , haec admonitio non obligat patrem in solidum: eonsensus expressus. & intercessio obligant in solidum. l. q. ssu ,- TmIII. Tei. familias, de itises. Item qui casus singularis est, si si iussa mil.
decurio factus sit, sciente & tacente patre. & magistratus municipales eum tutorem dederint . ex causa tutelae pater pupillo tenetur in solidum . L i . c. quod cum eo qui . Quia consentiendo . id est . non contradiccndo decurionatui filii, aenoscere videtur omnia munera civilia . quae quandoque lilio iniungerentur , & obiret filius . ex quorum numero constat esse tutelam . Tutela eii civile munus.
exceptri casu illius legis primae . Taciturnitas sola patris patrem pupillo non obligat in solidum, puta si filiis familias
non est laetus decurio . id est . senatot municipalis . vel ctiamsi sinus est decurio fine voluntate patris, cor tradicentc patre et obligatur, inquam. hoe casu pater in Olidum eum filius familia, factus est deeurio non contraditante patre seminet j. Ex causa videlicet civilium munetum pater Reipublieae obligatur in solidum ex taciturnitate iota. quod passos iit filium deeutionem fieri. .r. ad municip. Liuio rei, finit. de dectir. Oblieatur etiam pupillo . d. . i. At si saetiit non fit decurio . vel si factus sit contradicente patie , taciturnitas sola pupillo patrem non obligat. Ad L.LIII. de Heredibus insiit. Lisitis Tirius , Seio o sem-r, ohio ex semirum sis hereditas in lautis . ct caeteris exhere dati . inruicem heredes stilliitilite deinde legara, ct libertatet dedit: postea it i sti ecite cornelius . o Ditistitis , Varro . aDii partibus heredes sunto, quos inνicem substitus. suaera, qtiamum vel priores diis ex semi in iuves bet posterioret halere debeatit e Marcellus responsi, in obscuro ei se, corne- itim O Sagustium, , Varronem primo, an jecundo. vel tertio tradit heres institvere volverile sed secundum scripti ramisamen ii quae ponerertiris eram assem daatim eis videri .
TLstator Sejum ex temisse . di Sempronium ex altero
semisse heredes instituit, eosque invicem substitiin et caetetos exheredavit suos omnes. ieilicet hae adiecta viilia eari clausula tellamentorum, caeteri exheredes sunto ut Las.
Titim , deliter. O post. deinde legata , di lihertates ecdit. Ordo hie est juris veteris, quod obtinuit ante sui intanum , ut legata . & libertates praecedat heredis institutio quasi solum . N iundamentum lci amenti. I. ante. Iussit delea. Qtio ordine servato non est dubitandum . quin S teli legata. de libet tales extremo loco alii heredes adfici possint. ue in specie huius legis proponii ut idem testator . poli lcgata, de libertates datas Cornelium,& Salustium, & vatro nem heredes instituisse ex aequis partibus . Unde tamen otii ut haee quae ilio . utrum hi ites . Cornelius, Sal ullius. Varro proprie sint instituti primo gradu , non minus quam Sejus ae Sempronius, an sulistituti Seso & Sempronio secundo gradu e praesertim cum his duobus testator totum et a verit assem e ct caeteros se ex heledare dixerit, an vero
sint substituti tertio gradu ei, qui ex i, redibus illis priore loco scriptis heredibus ultimus decederet. Ae sienitus inspecta scriptura testamenti quia scripsit hoc modo. cornelius, Salasitis, Varro ex aeqtiis pari ibus heredes Inviso . quot invicem Distituo . Marcellus magis ait, ut primo gradu instituti intelligantur, At quas instituti primo gradu ex voluntate teliatoris in alium assem revocentur e atque ita ratione redacta ad solemnem distributionem astis , ut Seius re Sempronius habeant semissem . Cotnelius . Saluilius. Varro alterum semissem , ut I. is. interdum sed se Aoi I p. hoc iit. Et observa hoe loco . non Sali piam gelidi nata consonante , sed Salu itum diei. ut ae Salutita hered itas ,
Ad L. XXV. de Milit. testim Titius , priusquam tritantis lexionis factus esset, testamentum fecit. Et postea tinctus. manente eadem destinctus et . suam , an militis teli amentum videa tir esse p Marceum respondii. TestaetexIudi, qMod ante
iri, natum fecisset, nihil si postea ab eo factum . dictum esse
prolaretur quod valere me lite ad eommute jus eritnes e
constitutionibus enim trimptim , non mittitim testimesneta . sed stiae a militibus ficta sint , eonfirmantur . Sed plane fotisse teli ensum eum interpretandam est , qui se velle re-
338쪽
dis Comment. Jacobi Cujacii 6i 6
mmenimn . quai ante fecerat valere , aliqua modo .
I Ucius Titius tribunus legionis . priusquam trihuna
tum adipisceretur, de res et retur in numerum militum, leuamentum fecit: postea cincius in militia armis ev hallec, donatusque tribunatu , vita decossit, non mutato test irinio , quod fecerat ante militiam: quaeritur, an aliud t mmentum valeat sute militari a Ll respondit, non valere jure militari, nisi probetur postea in militia agentem eum testamentu in illud confirmaster ut puta, declaralle
si id valere velle et quia tunc pro eo habetur, ae si factum
esset, aut relicture vel iteratum in militia . . e 'LI s.ct ris. I. I. as. hoc I. Alioquin sure tantum communi civium Romanorum taliamcntum v ct . nec ad privilegium militum pertinet. Et notanda est dilicientia quam facit inter te.
si amentum misitis. & tollamentum satium a milite : quodi lamentum militis iressi non esse factum a misite , de constitutiones propria, A singularia jura servari voluerunt non in tellamentis omnibus militum , sed in icitamentis iactis a militibus . liaque qui testameitium dicit militis iambigue loquitur e quia vel ic amentum a milite factum dicit, vel te amentum a pagano factum, qui nunc militat. Ladem eii ambiguitas, ii quis Senatolis talium dicat . vel enim dicit silium susceptum in dignitate senatoris . vessilium susceptum ante dignitatem senatoriam et uterque
recte dicitur Senatoris filius L suse sevis. duas species parum interesse ait, in utraque idem iuris essed AD F. r.Alterius resi,onsi si e cics haec estra Sejo legatatio
testator sidcicommissum reliquit his verbis et rogo te Sei. tii qua tibi legavi, reddas sne titia mora, nec nomen is
sidcie missarii adseripsit , qua ex causa inutile esset fidei commissum, ut L . ae rel. Ah. niti mox per lanam fideicommisiarii subindicasset his verbis , quae subsecit . ei reddere, ipse hoe sensu . reddas ei. rei nossi me velle reddi, e G hitro redderes, etiam irrogatus. At quod retinuit nomen sideicommissarii, suspicionem fraudis habete puta . ne in . si audem legum tacite ti&icommissum incapaci teliquerit, legatario accommodante tacitam sidem restituendi fidei commissi incapaci . Qua ex causa fideicommissum sileo vindicati constat. Ae sane si tacitam sirena legatarius. d dicit ira epistola, in fraudem legum sutiae , de Papiae dedit. sive accommodavit, quo minus fisco vindicetur fidei comis misi uni non iuvabitur lcgatarius his verbis, rogo te Sei, tqtiae iiii legavi. reddas sne vita mora, ei redde res irae . quasi seisicet palam relicto fideicommisso his verbis, non tacite . Nam quod palam relinquitur . etiam incapaci, non illud capit liseus, sed apud hei edem remanet. Nihil, inquam . .suvat ut his vcthis, quas palam relicto fideicommisso . non tacite e quia haee vel ha distringunt potius iraudem , quam dissolvunt. l. s. oe D. de sure sei: quae & iraudem hane circumventionem legis vocat. Idem di si audem s cere legibus. 5: circumvenite leges, i.confra , deleti, Et ita respondit Marcellus. Ad L. CXXIII. de I egatis I. Lxtitis Thitis . eam duot scios heredes relinquereri testimensa ita eavit et Otiisquis Duliliterarum neortim heres erit, ejus fidei eoumilio . vii s quis Cex his phe liberis decedat , hereditatis mea hessem, cum m riettiri fratribtis uis resutiat. Frater decedens fratrem Ititim
ex dodrante secti heridem . sitare, an Deiconmisso Dii socerit . Marcellas reditendit. id quod ex te timents L i Ti- iii , 'airi telivior deriisseι , pro ra parte, qua aditis heres
Nam partim inter hane speciem interest, ct eum usui creditor desitori suo exstitit here . Sed plane atidiendus erit coheres , s Irobare possi, ea mente res aetorem hered di itissi-itiis' fratrem sinum . iii conretitti, institutione. Fidei coit misso sinere delerit. Ad s. In tellamento ita seriptum est Gaio Dio illaeo illadheres meus dato, ct te rogo Sei .fdriive tuae nando, tili ea omnia qua supra scriIta sunt, reddas sne hila mora ei redderes ipse. suaero an tacitum Deicommistim sit. ttim personam Dies ator cui restitui vellet testamenta non lanificaverit Ma cella, respondit. S. in fratidem sertim iurigam fidem Ditis
retonim, assei, nihil prodes e ei poeest, s his verbi, Taior sa-
mitias etim eo laevsvs esset a Non enam ideo tu timvenisse
munira leget existimandas Vir cum perinde incerium iu, cui prospectum voluerit. SEquuntur duo responsa in I. ias. de te . i. Primum rc sponsum pertinet ad speciem huiusmodi. Pater dum hus filiis heredisius institutis. roravit eum, qui prior vita decederet sine liberis , ut portionis suti hestem fratri superstiti restitueret e di moriens unus sine liberis stat rem
heredem scripsit ex dodrante , extraneum ex quadrante a et pro dodrante quidem confusa est actio ex causa fideicommissi a moliente superstiti relicti. Sed de quadranie , qui siserest quaeritur . an frater superstes ab extraneo co herede suo quadrantem jure fideicommissi retere id Ct eLt respondet posse . quasi non petempto fideicommisiupcr institutionem e cum hac exceptione tamen . nisa extrancus evidenter probaverit c quod semper exiritur in pi hationibus) compensandi debiti fideicommissi causa se trem a fratre hei edem sutile insitu tum ex dodrante , ut L s corura aridi . c. de her d. in . Et ita si debitor creditorem suum heredem instituerit ex hcsse . confunditur quidem religatio Probesse . sed integra est petitio creditae pecuniae pro triente adversus coheredem: nisi compensendi debiti animo debitor cicdsimem heredem instituerit . t. creditor , C. de Iet. & eleganter Marcellus, inter lias Ad I . LXIX. de Leg. Ill. Nn aliter a tiruficatione veri rtim recedi oportet. qtiam tam mandisum est alitia seriisse
Ad I. Titius codicillis suis ita eavit: TQ io Asaevis omne
sti venes, quos in ministeris habeo , dari volo . Duaero, a qua aetate iuvenes, in quam inretivi deleam 3 Marietivis r sponditi quos verbis, qtiae proponerentur, demonstrare volae mi repasor. ad notionem estis. qtii de ea re cogniturus esset, pertinere. Non enim in cama testimeniorum ad definitionem iique desevdendum est cum plerumque ab is loquantur e nec propriis nominibus ac vocatalis semper utantur. caeterum
existimati posset iuvenis is, qui adolescensis excest Marem . quoad incisiae inder eniores numerari.
E X libro singulari Responsetum Marcelli hodie dabia mus Ld, de Iea. s. Quaestio huius legis haec est si testa itor omnes servos suos Iuvenes legaverit, quos in ministelio habuit, it qua a late, & in quam aetatem usquc servi iuvenes csse intelligantur, aut teilator ipse intellexit 3 Quam quaestionem Marcellus ait, facti quas ionem esse . non a juris quaestionem . scilicet voluntatis . S sententiae testa- totis e S remittendam igitur esse ad judicem . non ad Iutisconsultum ut dixi ia L38. m d. de eonfirmat L . CAMeicomm f. In qua haee tantum sunt verba. voluntatis de stitS. qti Uio in astimatis M Dditis est, de i. I c. de donat. inere viri & L pen. Ap. de perat. Hi, inquam , haec quaestios acti, sive , quod isem est, voluntatis desuncti et quia in su-
venum nomine anceps, multiplexque potestas est: vel enim eo nomine adoloscentes significantur , qui nondum
pervenerunt ad justam aetatem viginti quinque annorum . l.tili. C. de alime . p p. nam vel qui aetoloscentum aetatem excesierunt. id eli, ab anno vigetim uinto . qui finis eliadnlciscentiae ex lege Laetoria, usque ad annum quadragesimum quintum . vel ut vario censuit ab anno trigesi mo . ut Augustinu s quoque lib. ra. de civitate Dei eap. I s. Docti mos homines itivent rem definiisse ait . ivcsipientem circa irixesmum In m et vel denique iuventutis appellatione . vel viridis iuventa . vel prima juventa intelligitur. Quos autem testator intellexerit iudicem arbitrari, & aelii mare oportere . non tam inspecta verbi propria significatione, quam usu.& se intentia testatoris, quae semper seripto
potior est . Et elegant et , inquit , in causa res amentorum non tirique semper ad verborare Afinitionem defendimm . de Graeci, eo trimu ae e e Ove, non servamus examidesai sae , tum Plerumque testatores , abusive . id est.
339쪽
di i In Lib. Singui Respons Ulpij Marcelli. 6i 8
improprie loquantur . Caeterum ut proposuit inito hujus Alegis , quod petiocham continet sequentis responsi ah llu dioso aliquo olim ad Marcellum propositam . non alitera vertarum signi ratione propria recedendum est . iii l. 16. de eondie. O demsnsui. i. i s. g. I. de ins . o instrum. IV. Ndin aliter . inquit , a verbor m si Salione recedendi me iram etim manifestum est, aliud jens e temtarem . Et ideo secundum propriam vethi significationem in obscuro , vel in obsoleta voluntate , eum de voluntate nihil apia paret. nihil liquet, su venis accipiendus esi ah anno vigesitam uinto usque ad eani aetatem, quae, ut ait, in senioribus habeatur. Seniores autem varro desinit a quadragesimo- quinto ad sexages mum, senes a sexagesimo uique in si vitae, seniores leparat a senibus, ut Enon tant m , de de r.
Et seniolum nomen accipe visaea re ege deminutive quasi
non admodum senes . Ovidus e inrer juvenesque senes eta, Bid est seniores. Vigilius de Charonte: D serruinea Itibvectat corpora qua fam seMor . Et, ut intellipatur quid sit Piuor , se cit, sed retida deo viridi Due senetivis e nis ver- his eruda ferrectus, significatur is dira , , id est, retidus se nex , post hune dit eis, , id est, senex , deinde x iamrat, id est, plane senex . ultimo aedia, . Ad L. VI. de Auro & argento leg. Sesa at herede milio Maevio ita legariae Aesoniva Terruita . do lego auri pondo
iot, ct tinionem eum hyacinebis. Tostea tinionem solvit,ne netillam morti, temporAnter ornamenta sua tinionem reliqviat.
araoni herei ex causa fideicommisi aestimationem rei quae in hereditate non est, prasiare delevip Marcellus respondit,
Ad s.ltem quaero: si probari pristi Sejam uniones, atinis CIM, quosdam in aliam speciem ornamenai, Dod se ea pretiostis setit, additis aliis remis, er marrarigis, convertisseean hos uniones, vel bacinthos petere poesesidi heres compellatur ornamenta posteriori eximere . O praestare . Marce Ius
respondit Nere non posse: ram Did fieri potestiui Ieris m, I sdeicommisiam durare exilirmetur . ctim id , quod testamenio dabas .in sua Decie non permanserua Nam quod mismodo extinctum sui Ut interim omittam, qtiod etiam disso v
tione ae premus arione tali voluntas quoque videatur m via.
Ad g. Lucius Titius isamento ita scripstate Heredem meum volo, fideique esui commilia . ut in patriam meam faciat porritum p blieam. in qua poni mia imaginei argenteas , iIem
marmoreas suaero. an Ieriatim valeat e Marcellus respondiit valerero operis caeterorumque qua Ai te tator poni Noluerit.
etarum ad patriam pertinere: intelligi enim psitiit, aliquod Dei vitati accedere ornamentum.
NUnc transeamus ad L A. de aia. O ardyg. Seia , quae
Antoninae legaverat unionem , quo nomine non significatur saepe . qui & Latine unio dicitur tamen . sed MaraxYMoe . ut Graeci vocant, id est, singularis, di eximia Margariti baeca . Sesa inquam , quae Antoninae legaverat unionem cum hyaeini his, qui incius erant ornamento cuidam, sive monilio mulieris, ut Capitolinus, monilium pro monili. cujus in medio forte ille unio praelucebat, postea unionem solvit, quod non in praestitit, deditue Antoninae, non item ditatuit aceto. ut Cleopatra fecit,ut quidam somniant, sed solvit. id est , separavit ah hyacinthis.
ornamento detraxit, atque distraxit, vel donavit alii: nec inter ornamenta sua ullum unionem moriens reliquit. PQuaeritur. an Antoninae unionis aestimatio debeatur 3 Et Mrespondit non deberi , quia Selae ademisse legatariae uni rem videtur e & hyacintos debeti, qui in hereditate inventi sunt, Lis. s. Pervenimus , ct s. uti. iura re tit. videlieet si accessionis loco unioni hyacinthi non fuerint ratioquin , & hyaeinthorum legatum exstinguitur, Li .es r. de pet. Iet quin etiam si Seja uniones suos, de hyacinthos vel auro inclusos, vel uni filo insertos , quod lineam v cant , de seriam . & tractam , in aliam speciem ornamenti praetiosioris additis aliis gemmis, de margaritis, converterit c ut mulieres solent quotidie ornamenta mutare . diuolve
re, & permutate 3 hujusmodi legatum unionis, & hyacinthorum ademisse videtur, id est. legatum prioris ornamenti, quia permutavit, est hodie nullum i nec posteriori
ornamento eas species, eas gemmas . eos lapillos hi res ex mere cogitur,ut legatariae eas praestet.Huic responso in haeipia lege subjicitur aliud de fideicommisso patriae relicto. AD L Lucius Tiritis . Ut in patria sua heres faciat portiis
cum publicam . & in ea ponat imagines argenteas, de marmoreas,quod fideicommissum valere ait,quia accedit imde civitati ornamentum aliquod, & civitatibus posse legari nitat, 'uod ad ornatum earum pertinet, vel ad honorem nedum ad compendium, a vitalita ,de teri .Patriam dixit.&postea civitatem. Patriam initur vocat noe loco civitatem certam,cx qua quis oriundus est . ta berto, I.Lvcitis de ann.
iv. l. s. s. i. de reuise, honori Alias patria dicitur de et vincia, vel repno aliquo, ut illo loco Salustii, Hispaniam sibi patriam esse. Sequuntur duo responsa . Ad L. XXXII. de Condit. de demonili. Mubitis Maevitit tectamenis stio ita eavit et quisquis mihi here, herede Deerum . do i tego, fideique eorum eommmitto , hi dent Geo Seio Iorori, meae filio in honorem consulasvi quadringentc.
V νs Mavio Sestis Constit designatiis est, ct mistis edidit ae- inde ex calendit Iaritiariis conjulatam ingress s eii, atque ita Maevitii decessi. sitiaero , an quadringenia Seio debeantur Marcellas redipondit deberi.
Ad 3LTitia covie illis . D praesiis , quae iectamenta sepiitiae reliquerar, ita cavile te peio Septigia i in Dio meo. cum annortim sedecim esset,eadem praedia restitueres, quod si suus
meus sedecim aunos non impleverit, peto uti reddas ea resi-itias T hlio Maeνis, o Gaio Cornelio . avaro ctim Sestilia
decesserit. deinde Bias quinitim decimum annum agens destinctus siet an representetvir Dei mistim. Pinto decimo anno irepleto in heredes sep his restit ere id Tublio Maevio G, Gaio Cornelio debeam e Marcellus respondit: Septiliam lusi quod in his praedii, habuissei,heredi suo res quisse Eleium videri contra voitini em te viritis repraesentationem mei- commissi desuerari, hi a liti, ad Itihtiitutos pere ai , quam ad ytierum pervenire, sed a Septilia, vel ab heredibiis potui Jei. Ei verba quidem videntvir repraesentare sdeicommissam: Sed non ea verisimile tit mali ritii voluerit rectatrix ad substituto, is transferre . Nec qui latiam mutat, quod Se ista ante detessi: Nam in si ptire iuvere. . non Irint . Se ilia heredes, Dam Septitia possent conveniri.
Plactoris responsi huius speetes est . Testa tot ab heredehet edi husue suis Gaio Seio sororis filio in honorem . consulatus, id est cum consul factus esset, quadringenta reliquit legati simul es fidei ommissi genere, verbis directis, de verbis precariis nempe hoe modo e D. I go fideique heredum commilia, quod fit etiam his verbis e damnaresso heres dare fideique eitii eis mollito , vi ei det, ut l. quisquis, de legar. 3. Lr8. Aurelius. F. Titius Seis e lib. et vel his, do, lego, darique volo, ut Olustra so. in princ. & in antiqua interiptione Reipub. Barcinonensis , do. Deto, darique volo denarra rod. Cum autem , ut proposui. testator Gaso Seso ita teliquisset quadringenta, di vivo testatore Gaius consul designatus esci, Ac munus populo edidisset, ut sieri solebat : & ex calendis lanuatiis consulatum insisset, ac postea testator vita decessistet e quaesitum est. an quadrii genia Caio deberentur e Dubitationem faciebat genus conditionis insectae testato . quae videbatur non nisi post mortem testatoris ims,leti posse . & sic vivo testatore impleta suerat. Gaio facio consule vivo testatore . At Ma cello videtur etiam vivo leuatore hane conditionem retricimpletam videri: de ideo quadtingenta debeti . Haec igitur conditio, si eonsul factus suetit, iis conditionibus adnumeranda est, quae quandocunque adimpleri possunt, L D. Meth. l. . s quis, CD incliti di stilini. munus autem hoc loco
acci tur pro munere gladiatorum. pro venatione. Laciantius lib.6. primitat inquit, venationes. quae vocantur munera, sarurna attributae sunt.
ae s. i. Pollerius responsum hujus l .est de eo, qui pra-dia quae testamento legaverat codicillis legatarium rogavit,
340쪽
bavit, ut restitueret filio suo. cum e siet annorum quatuor ecim vel si s lius non impleret annos i ut ea restituat Mete-vio . & Scso . Filio igitur in fideleommisso substituit Maevium, di besum. Ut heredibus substitui potest, ita etiam legatariis , & sideicommissariis, I. so. de ie(r. Inde vero Da scitur haec quastio, an de lancio primum legatario, deinde filio nondum impleto decimoquarto anno . agente tamen decinire in rat tum annum, an fideicommissum Maevio . NScso heredes legatarii praestare debeant statim a morte si-lii : quod verba fideicommissi exigere videantur . ut rhpraesentent fideicommissume an mero ex verisimili sententia testatoris, in id tempus tali inere Maevius, ct Seius debeant, quo si viveret . filius annum decimumquattum impleret. N hoe posterius melius esse aii, ut ne rius I praesentetur fideico.nmisium, sed exspectent diem, quo, si viveret silius . intuleret decimumquatium annum et hac
ratione , ne litus liabeant subtili uti filio , quam filius ipse
haberet . cui sane ante impletum decimumquartum annum ad fideicommissum rei venire non posset: nec impedimento est quod pilor deeessetit legatarius e quia etsi filius lcgatario super vixerit , non potest filius prius agere de fidei commisso cum herede legatarii, quam cum lcg cario ipso . Leto nec hi pilus agere possunt , qui filio sobstituti sunt. Haec cst sententia posterioris respons, cui obesis videtur , ct obesse plurimum . I.gr. distia , s. ia . ad
Senatus, . Trebell. quoniam alumno legatam pecuniam . si testatot susserit scenoti oecupari apud Sempronium , ita ut Sempronius alumno prauiaret esus pecuniae tituras certas , donec alumnus pervenisset ad vigesimum annum: Alumnum autem , si sine liberis decederet , partem pecuniae Sempronio. partem Gaio reddere jussitat. defuncto alumno intra vigesimum annum, constatim ait substitu-cos ab herede alumni fideicommigum petere posse. At ne sim longus , longe est alia ratio in illa specie . quia in ea dies apposita est non fidei commisso ab alumno relicio.
ideoque statim peti potest , sed usuris dependendis a Sem
Pronio . Non omittam, cum in hoc s. silius puer appelleis cur semel . di iterum , quo nomine signifieatur pupillus , cumque modo talecim , modo quindecim annos uriptura hiasus s. reserat varie, Ac incoastaliter, manifestum esse
delictum in numero, & pro sedecim quod his , ae pro
. quinde ei ni , quod item bis ponitur , ubique legendum esse quatuordecim, ut de ini. g. hse rin ut patet ex i. o. s cui legasur p. de legas. i. Causa eli conserendi legati , aut fideicommissi in pubertatem pueri r quae vero causa conserendi in decimum sextum, vel decimum quintum ., qui nullius aetatis snis est e At praeterea illo loco huius s. an repraesentestir fAlcommissum . cita perquam evidens est non esie legendum, an repraefendetur fideicommissum decimoquinto anno . sed an repraeseruetur fideico dracimoquarto anno impleto ,-heredes Septitiae . m. Asioquin idem lateret repraesentate lideicommissum , di id praestare decimoquarto anno impleto, quae duo sunt advelsa
Ad L. III. de obsequiis palentibus , di pationis praeitind. Titius pueram emit . quem post M uos annos veniri jussi
se ea raorvitis, accepto ab eo pretis, etim manu siet. Duae
ro, an eam filius, ct heres manumissoris, tir ingratam accu
sare posset ' Respondii posse. s nihil aliud esset impedimetieo.
Nam petiristim interesse, a stis fervo quis, vel etiam ab ami eo eam , acceptis nummis dederis lihertatem: an ab eo se D. qui e m esset agientis,in mem estis devenit. Egenim ille et lam s nori gratiatum , beneficium tamen praestitit, uti histi amplius . quam operam sitam accommodare Maeri poses. SUpersunt leges quinque . quas tamen omnes hodie explicare non potero, sed ex eis tres tantum explicabimus . Ae primum quidem i. s. de o eq. paren . O parran. praestahd. Libcitus patrono necetatio debet linnor ria, . reverentiam . pietatem , obsequium: quod si quid aduersutea fecerit ex s. alia Sentia ingrati aceusari potest , non tantum a patrono sed etiam 1 filio, & hetiae patroni, tet. o. de ,erbor. s illi. non ab herede extraneo, ut recte Accos A ad L pem Cese libert.ct ea. Egeris. Idque verum est, notia, tantum si dileetam a domino . & gratuitam libertatem aeceperit , sed & si pro capite domino pretium, sorte cum dominus eum extraneo vendere vellet, dederit ipse , noextraneo veniret, re ut liber fieret ipse . vel amicus Mus . quia de si non gratuitum . beneficium tamen ei dominus praestitit, dando libertatem aecepto pretio e quam contempta pecunia non dare potuit. Non omne beneficium semper est gratuitum e possit esse beneficium , nee tamencsse gratuitum . Beneficium, inquit Sencca, libro de beneficiis , quod qui, de si . cum ita liceret O non dare . Huic licebat non dare libertatem aceepto pretio. Ergo si dederit libertatem , hene fietum dedit. Alia est ratio eius, qui ex eausa fideicoinmissi libellatem dedit, cum rogatus csset stitvum manumittere . quia hie debitam libertatem praesti-B tit . cusus denegandae potestatem inon habuit: & ideo illi nec beneficium contulit e quia necestati a. & eoacta manuis missio proprie libet alitatis heneficium non est , I. tintim ex familia , s. i. de Irg.r. Et consequenter accusatio ingrati ei competere non potest , l. i. c. de liberi. , e . lib. i. 8 . de hereduallis L so. prox.de Hiv - . Alia item est ratio, quod in hac lcge proponitur , ejus qui servum emit suis . non servi nummis, interposita fide manumittendi clus, cuique possca servus . quod prae numeravit, pretium obtulit . ut
3s ab ignoro, de ma timis. Quia hie cum sit imaginarius
fiduciariusque emptor servi, non potcst eum servum non manumittere . cusus manumittend fidem dedite nee tam manumisor igitur est , etiamsi eum ex fide manumittat, quam minister parandae servo libertatis e minister est , qui
Ad L. XXVIII. de Mottis causa donat. Avunculo Do de bitori mortis eaea donaturus, quae dehebat, ita scripstir ta-hula, vel chirostraphum ivi, tibictimque Iunt inanes esse et neque eum solvere debere e qtiaero an heredes . s pecuniam ab avtinctilo desuvim peiani , excudione do i mati itieri se possiti e Marte lui responsi posse . nimiram enim contra voltimatem destiviti heres seiu eo. SI creditor Titio debitori sici mortis causa donaturus debitam peeuniam , ita scripsit praesentibus testibus quinque, ut sui linianus exigit in tali.Goduit. Si, inquam, ita scripsit, tabulas , vel chirographum Titii tot aureorum , ubicunque sit, vanum di inane esse, sive pro cancellato haberi, ut in I emptor . s. citis, de pati. Nec pe- D coniam eo chirographo comprehensam Titium solvete de-hete. ex hoe responso intelligitur, mortuo creditore, si heres esus pecuniam petat, repelli poste exceptione doli mali . quia contra voluntatem deiuncti petiit, cui animus suit donandi Titio, remitic ndique debiti, ut L. d. V M-terea . de doli exceptu. rem de coli. 8st.Li.I. si desitori , tis ins f. leo miri. Tertia re celebrior est i. de fideicommig. Iiberi. Ad L. ult. de Fideicom. liberi. Iticius Tisias tectamen io ita eavit e s quoi codicillos reliquero , valere misti . Si quis mihi ex Tatiti , quae uxor mea fuit, intra decem menses natus, narari erit,ex semisse heredes stimo. Gajus &iu, eae fetasse herei esto.Dichtim o Tamphilum servos meos. Erotem,ct Diphilam prio, es Dei heredum committo. utram ad pubertasem liberi mei pervenerint,manumittant deinde novissima parte ita cavit: quod si mihi liberi nari nauerant, aut in ra pueriarem detesserine: itine heredes eae paribus partibuistinio Mutius, ct Maevius: Iegata, quae priore testimento, Possos,ra Serum resqui practari volo . hoc e Ees a sequentibu h redita, i delude codiciliis ita cavit : Iv- citis ni itis heredita, primis, O sub iitruis falarem . peto ut
ea , qtiae tellum rara cavi, legavi. O ea, quae codicillis caveis ro , legavero . praestetit. Quaero, ram liberi Iucio Titio nati non siret . an Mitho, O Tamphilo, in Poti . ct Diphilo fervis eo estim fideicommissa libertas praestari debeat a Mariscellas resionaei , eonditionem , qtiae lite Iari eorum . de has Daereretur. si fili heredes exsuissent, apposta est,repetitam nsn videri et Ideoque consessim libertatem prasian-