장음표시 사용
331쪽
monstrationes aeque animum satiare, qui physicas mallet ratione S, quam calculum, qui utut in se certus, datis tamen suppossitisque niti potest incertis ac pro in inanem reddentibus vim demonstrationis quantumuis egregiae. Habemus exemplum mani stilum in doctrina decantata de vacuo, sine cuius determinata certitudine nil certi statues de motu & viribus motricibus non augendis; non pauci eruditorum certo persuasi sunt de vacui necessitate, alii ex aduerso de eius in hac rerum uniuersitate impossit bilitate, utrinque veritas stare non potest, momenta et sit credantur eiusdem esse roboris ; quis non suspicetur, quaeri demonstrationes, ubi dari ac obtineri nequeunt ob desectum dato iarum sum cientium, ob caliginem ac caecitatem nostrae menti adhuc incumbentem in his terris: videmur interrogare aliquando naturam. ac ipsi tamen illius loco respondere, vel non audientes eiu S reis
sponsum, cogimus eam uti nobis placet respondere, ineuitabiles sunt technae amoris proprii, qui eiectis praeiudiciis eorum vices strenue gerit.' Absit vero, ut tam inanes querelae praeiudicent dignitati summae scientiae tam arduae. Eecur vero inquirimus demonstrationes, quae
ultro fatiscunt, si ostendere quis valeat, i pio facto spiritus egisse in corpora, ille iam syllogiimus solui porro haud poterit. Deum posse agere in
m ora nemo audet negare, elli vim argumenti
magni omnem si euertat, cum Deus sit spiritus; mireris vero Cartesianos haud vocasse in dubium
332쪽
eanonem et quod speciei non repugnat, infinito spiritui, id neque generi contradicit; vel potius
canonis applicationem ad Deum, contentum cum aliis spiritibus sis b eodem genere; cum tamen alias clament, nullam esse pi portionem inter corpus& spiritum , ergo & nutam actionem ς quae vero
inter finitum & infinitum et ab illis assignabi
tur proportio, Vt permittere possint Deum agere in corpora. Sed transeant haec : videamus po
tius, quae dici de spiritibus et 8) aliis queant, sed
dicamus obiter, quae saltem addimus ad emolliendam harmonis lis influxus doctrinam; angeli sane si custodiae hominum sint destinati, exequi id
sine influxu nequeunt, nuda praesentia non sum ciet auertendis periculis; neque angelus tot militum, Nulla l hoe enim est, quod quaerimus e nulIam
hic proportionem requiri pro determinatione effectus ratione suae caussae, pendere enim illain a solo beneplacito. quod secus experimur in anima. cons. si placet, differt. mea g. IO. Vbi actio determinatur subiecto recipiente, ibi oportet proportionem esse inter reactionem recipientis V actionem agentis : se cus est, ubi actionis & effectus quantitas determinatur a solo agente ; ibi nulla requiritur Pr portio. as) Soluuntur omnia, si neges aut limites Verbar quia bus eum harmonia peculiaris saluta non sit: atqui &his statuta est harmonia, quatenus partes sunt harmoniae uniuersalis, omnium corporum inter se, omnium inter se spirituum, &virorumque inter se: vel vi LEiaNπius loquitur et mundi ut machinae, &vt ciuitatis Dei r Dei ut archielcti machinae, demonarchae ciuitatis spirituum.
333쪽
ium Assyriorum millia necans eos necare sine influxu potuit, suique generis contactu. Angeli mali corpora obsessor uin agitare, membra motaere, eos proiicere diltrahere, ac torquere violenter testantur paginae uale, quibus cum harmonia peculiaris statuta non sit, influxus concedendus eis,
quo factum quoque, ut comprimerentur forsan vel obstruerentur a diabolo nerui linguae.onsessi illius muti, qui eiecto daemonio mox locutus eii, quo eodem influxu legio daemonum porcorum gregem sine harmonia praecipitem dedit in mare. Iam vero ritui me omnium exponam, Vbi spectra allegauero. Quis vero hoc te spectra ierat. O ilupidum seculurn, quod laruas timeti imo vero spectra Iunt admittenda, aut neganda fides historica ety) iudice Lvcstgit incre lidorum patriarcha solertissimo , laudato in i uinc sis naculis limo Anglorum Spectatori; in istae sunta abutar circa spectra, sunt tamen & quaedam verae passim historiae
ac irrefragabiles; talem desiit paucos ante annos medicus quidam, cuius nunc non succurrit nomen, de spectro lapidibus feriente homines, S tecta, & confringente vitra &c. manifello influxu. Sed quorsum plura ' Si vero intolerabile tibi viderutur admittere actionem illius animae in corpus suum, quae ne atomum quidem in aere natantem Oo mouere omni suo nisu conatuque ac Votis Valeat, en tibi suppetias nouas, etsi minus gratas systematisa In doctrina de spectris, velim distingui fidem histo.
ricam & fidem rumorum. Ego nihil deier no. 38 Est argumentum SrvRMII, non meum.
334쪽
ANIΜAE CUM CORPORE. 3 osmatis tertii assistentiae, non tamen ita explicandae, ac si Deus horologiorum indices iisdem horarum assidue admoueat punctis, neque id voluerunt, qui decretum hic diuinum interuenire censuere viri doctissimi cumprimis B. SetvRMivs 3I , toties solenni protestatione id a se amoliens. Eccur enim Deus non potuit dare ac superaddere corpori animaeque eam dispositionem emcaci mandato suo, ut, quae in alia diuersi generis agere non possent, in se inuicem tamen agant vi illius decreti, quod non
est transitorium, sed perpetui vigoris; regum
31 Non tribui SmRMio & Cartesianis noua subinde
decreta, sed nouas pro Veteri decreto exequendo actiones. Non iterantur decreta ad quem uis creaturae actum: sed decreti executiones fiunt nouis
DEI actibus. Scio STvRMivM protestari multa & inuoluere multa, quae nemo intelligat. Respondeat distincte ad haec quaesita: decretum illud aut perdurantem in rebus creatis effectum positiuum Scactivum reliquit; aut extrinsecam solum denominationem effecit: aut passivum quid solum iis impressit si secundum, est inem cax: operatur DEUS.& nihil essicit. Si tertium, quod videtur STOMius innuere in actis erud. necesse est pro ipso actu producendo, ut denuo non decernat agere, sed) agae DEUS, atque sic habes repetitos actus. Si primum , vicit LEIENITrvs , ο ποτελεσμα diuinae benedictionis esse activam quandam vim in creaturispersistentem, diuinae potentiae effectum, a qua nunc pendeant motus. Quodsi ad haec non responderitSTvRMius distincte, nolo ego obscurissimae disceptationi immisceri. Sed & de isto alibi prolixius disserui.
335쪽
mandata ad posteros possunt durare , cur decreta DEI non pol snt esse perpetua y cur iteranda ad quemvis creaturae actum ' cum maxime exemplum decreti ac benedictionis diuinae animalium multiplicationi dicatae apertissimum sit perennitate sua eraficacissima, cum quaevis indiuidualis generatio vi deri queat miraculum summum ob mirabilia inibi conspicua. Habes igitur quisquis es, quem harum cura rerum tangit, tria haec sibilemata in unum fusa, harmonice conspirantia, ac sese inuicem fulcientia, i bentes enim admittemus harmouiam, eamque suo modo praestabilitam,praruissemque plenissime a Deo, voluntati hominis liberae haud aduersam, actionem. reactionemque mutuam animae ac corporis ordinatione diuina nixam admittentem actionem scit. vi talem, vitalitatis in corpore fontem, το mechanicum a τω vitali discriminantem, debitam nutui diuino , vel inspirationi potius spiraculi vitarum haud sane transitoriae,sed & posteros spectantio actionem vero lenem, inclinantem, monentem quasi spiritus. nec repugnantem directioni corpusculorum secundum commune centrum grauitatis mouendorum.
Fauet sane hic nobis effatum sapientis: corpus hoc mortale praegrauat 3 2 animam, terrenumque hoc tuguriolum premit dissipatam mentem. Praegrauare
et a) Nolim Voces urgeri r neque credo corpus intelligi proprie, sed appetitus animae inordinatos, iensuales. Dicitur, solem exire e cubiculo sponsi ad instar. Diaeimus magnetim trahere ferrum. .
336쪽
' . ANIMAE Co coRPQR2. 3Q7ue premere dicit influxum eumque haud leuem ἰ patitur igitur anima a corporei quicquid ogganniat ratio mea, quicquid obiure videatur excellenti Iesu itae P. TovRNEMisio: ac dum haec illino chartis,
occurrit dictum aliud Rom. 13. της σαρκος προοιων λη-Mς επι γυριιας , carnis curam ne habeatis ad concupiscentias. Patitur ergo anima a corpore excitante in ea concupiscentias influxu senesto.
Quod certe argumentum insolubile 33) mihi qui
dem videtur. Nemo nobis vitio verterit hanc, quae non nudiis videri queat, γεν , si monuerimus, videri nobis, semper alter uim oculo sollicite respiciendam esse reuelatam veritate minum altero naturam, ac veritate S naturales setio cultioris rationis conatu pervestigaim s. Hoeque ipsum vultvnio animae ac corporis, realis omnino ac physica dicenda etsi talis non sit, qualis inter corpus ac corpus
aliud obtinet) constituere enim suppositum debet ex ipsa hac unione, & qua tale, uiuum; quo sane 'haud evalescit metaphysica unio 3s, nisi in reali V a funde-
sa) Argumentum ex ep. Rom. mihi mis videtur into-
lubiter an minus conueniens est, dicere: appetitus animae. qui icuram illam corporis comitantur, imo qui antecedunt & persuadent mihi, esse caussas appetituum succedaneorum' Appello hic ad examen eorum Oinnium, qui cogitationum suarum successiones attendunt, & effectuum cum caussis similitudinem aut cohaerentiam amant. Cetera με τἄβac ιν εις non opposui.
3 Metaphylica unio est realis unio, etsi non phvseo influxu nixa: nolim igitur opponi metaphysicam ti
337쪽
368 CAMERARII DIssERT. DE IONE sundetur unione, diuino nutui, eorpus animae aptanti debita, etsi nobis haud clare ae distincte explicabili.
Sed abripimur in mare hoc vastum vItra quam serebat animus i litora libet legere, non egredi in altumi Manum itaque de tabula sumimus; scripsimus coniecturas: nec ea, quae dedimus vltra ingenii lusus, eosque exiles satis fas est eueherer festinans canis coecos parit catulosi Nostra haec una die concepta mente , una die coniecta in chartam sunt i Quod cito fit, cito periti Dum agnoscimus ingenue nostram praecipitantiam, excusamus, emolis limusque simul scriptionis imperfectionem ac dissonantiam. Stupiditatem nostram mirabuntur acutiores & ex alto nos oculo miserenti despicient. Nec merentur aliam testimationem leues coniecturael absit, ut impugnemus aliorum systemata; ites fugimus, viros insignes Veneramur, etsi eorum subinde hypotheses intueamur inconsideratius, uti plebeii homines excellentium pictorum tabulas sine iudicio sussciente. Contemplanda est veritas, atque inquirenda, pervestiganda naturae penetralia , sed sine lite, sine felle, sine satyra, aurem enim
' realem. Diuinum nutum corpus animae & animam corpori aptasse ipsi profitemur: nescio ergo, quid amplius addendum sit, nisi influxum postilleS, eundemque effectivum, physicum, non obiectivum aut normativum &c. Illum vero negauimus et nequismus necessitatem agnoscimus. a
338쪽
enim cuique vellicet assidue dicterium id, quod patribus Triuultinis , quo suos in acerbiore satyrasodales censuit, in aurem dixit Gallici decus Parnassi BoYLAVIus. Corsatres altaquant Corsatres Ne firent jamais leur affairet Conspirent igitur animi eorum, qui veritatem amant in eius inquisitione, & adhaereant veritati soli perpetim; a nobis haec scripta non sint, nisi ut disputandi suppetat materia, plena omnibus iudicandi, reiiciendi, aut adprobandi libertate concessa. Acta enim nunc est fabulat Qualitercunque
acta sit: plauditet vel exploditet VIRO AMPLISSIMO, CELEBERRIMO
Communicari tecum, vir eruditissime, primitias academiae scientiarum Petropoli institutae, non miraberis. Debetur id fundatorum gloriae, ut viris tui similibus amplior de societate nostra, atque illius legibus, notitia communicetur. Estque etiam hoc tanti momenti institutum, ut facile praeuideaes, non ingratas tibi
339쪽
3 Io EPsSTOLA AVcToRis . hasce litteras fore, praesertim ab eo veniente
quem tu fortassis offensum putas liberiore sententia. Accipe primo loco, quae ad publica pertia
nent , deinde quae solum me concernunt. Sunt anni aliquot, ex quo PETRus magnuSParisinae scientiarum academiae institutum adeo approbauit, ut limite collugium conuocare Petropolin apud animum constituerit suum. Cum de ea re tapius & attentius cogitaret, facile per- uidit. pro ratione loci & gentis, necessarias esse
aliquas in imitatione illa variationes . . Itaquerem. Ornnem sic instruxit, vi praeter academiam scientiatum, Parisinae aemulam, haberetur academia quoque pro iuuentute instituenda, Germanicarum exemplo, gyni nassium denique praeparandis adolestentibus destinatum, & academia artium. Academiae scientiarum est. si 'ulis hebdomadis hin s habere conuentus priuatos, publicos simpulis annis ternos. Comprehenditur illa tribus classibus. mathematica, physicaque, cui partes medicinae omnes inutauunuar, & politica, cui philosophia, humaniores litterae, & iura subsunt.
Scopus est, ut communi consilio examinentur,
quae in disciplinis huc pertinentibus possimi vis
deri dubia; ut veriora, eum opus est, nouis fi mentur sulcris; si quae desunt . pro virili nouis suppleantur inuentis. Quae societas digna luce publica iudi uerit sodalium suorum metetemata, singulis annis reseret in commentarios, atque t
340쪽
pis suis vulgabit. Licebit, si quibus inter exteros placet, nobistum suas communicare lucubrationes: earumque digna meritis ratio habebitur in actis nostris. Praecipui sint academicorum labores, quos dixi: accedunt alteri tamen, quibus singuli professores tenentur, singulis diebus , instituendae iu- Mentuti horam unam impendere. Distributa est ea opera his legibus, ut quotannis absoluatur explicatio omnium partium matheseos, physicae,
medicinae, philosophiae rationalis & practicae, iuris publici uniuersalis, & diuersorum regno rum specialis , historiae recentioris, & antiquita
Praeparantur autem Latini sermonis notitia, exercitationibusque eo pertinentibus, studio item arithmetices & geometriae, geographiae historicae, & compendiosa historiae uniuersalis enarratione adolescentes Rutheni atque exteri in gymnasio. Denique qui artibus operam dare cupiunt. in academia, quae dicitur artium, utuntur pingendi, sculpendique magistrorum & architectorum ciuilis atque militaris institutione gratuita. Interrupisset utile consilium praematura imperatoris PETRI mors, nisi, eandem mentem induta Imperii haeres CATHAK1NA, immensos illius usus similiter intellexisset. Ipsa igitur imperante fortius urgeri omnia coeperunt, adeo ut primo imperii anno NS omnis perficeretur. Collectis in hanc