장음표시 사용
301쪽
diatur, quo alliciat animos inquieto ardore ultra terminos inanes in rerum penetralia sese ingerentes, stupendum enim Dei ac Domini nostri, cuius euidentiam infallibili, omniumque oculos ac animos seriente argumento adstruit, sapientiam, obtutumque prouidentiae eius gratiosissimae adeo reddit vastum in omni sua latitudine, ut deficiat misella mens mortalium, dum ex immensa altitudine in hane sese immergit abyssum, omnes idearum cancellos transscendentem. Hic sane magnifica sunt omnia& nexibus admirandis colligata; hic consecutiones idearum animae in anima, & vi mutationum
eius sui rationem: consecutiones motuum sui principium in corpore: utraeque suas sibi res habent, sine physico alterius in alterum influxu: alterae tamen alteris ex diuina praeordinatione conspirant. Vti perspicue nuper atque erudite inaugurali internos disputatione expositum est. Ita vero elegans haec dissertatio : quemadmodum vero ex dictis
constat, spiritum sibi res suas habere, nihil a compore turbatum, spontaneis plane id earum euolutionibus; corpus itidem suis regi legibus & agi motibus: ita iam pro intelligenda constanti utriusque. harmonia sciendum esse, leges ethico - logicas spirituum, & physico- mechanicas corporum hactenus sibi similes esse, quatenus earundem legum meis taphysicarum generalium diuersis, sed harmonicae determinationes fiant. Atque adeo, si primum eorporis atque animae statum Deus conspirantem secerit, &utrumque suis legibus permiserit, modo cuique conuenienti; earundem ope perpetuam in-
302쪽
ter illa consensum obtinere, ut & motus in comporibus, & motuum in anima repraesentationes rumiliter succedant, illi per caussas efficientes, hae seis eundum finales, illic trudendo , & impellendo corpora, hic inclinando & alliciendo voluntatem. Quanta compendia i Quam promta dissicultatum evanescentia i Quanta lucis in tenebricosa adeo semita abundantia lNon equidem ignoramus, animam plerisque hodie dici praesidem corporis motoremque perspicacissimum, machinae suae cognitione ci) adeo
plena imbutum, ut non modo regere eam qua pat-tes singulas sanam integramque, sed & restaurare labefactatam potenter. scienterque valeat, morbos auertat, genitos repellat, paucis, fluida, solidaque perspicaciter emcaciterque curet ac dirigat; atque adeo esse eandem cum ipsa toties medicis decantata natura. Fatendumque omnino est haee & dici facile, &speciose rigeri, modo anima nostra, ade sui corporis ignara, adeo omnium, quae in eo geruntur, inscia non esset; quotusquisque enim est, qui vel minimam, vel viscerum, vel eorum, quae in corporis penetralibus fiunt, partem cognosceret, si nec ex aliorum relatione, nec animalium sectione,
S auta obiter hie notari velim, statui a Statilianis hisee
philosophis cognitionem, cuius anima sibi conscia non est. Igitur mihi vitio ab iisdem verti non pol est, asseri non cognitionem, sed saltim qualem cunque perceptionem obscuram, cuius sibi conis scia non est ,& cuius exempla sunt in promtu. v.
I. 3Q. differt. inaug. Peinus in mutuo i
303쪽
aut lectione de rebus iis factus suisset certior; iam
vero cogita innumeros neruorum surculos, tenerrimas lue eorum in communi sensorio radiculas; qui in eas animales spiritus amandabit anima, quas omnino non nouiti qui corriget enatas in sanguine turbas, quas omnino ignorat i qui vitales pro salute aegri instituet motiones, quas penitus ignorat, quid e re corporis sit, cuius supinae ignorantiae, aenegligentiae plurima indies exempla oculis obseruantur Z Hic illico praesto est, suppetiasque fert haesitationi nostrae harmonia praestabilita, docetque nos, ad ista anima non opus esse, ipsam sibi machinam sussicere, a Deo ea artificii praestantia forismatam, ut motus eX motu catena haud interrupta nascatur, respondeatque animae cogitationibus, ac corporis necessitatibus, in statu tum sano, tum aegro , conspirantibus egregie machinis illis infinitis, quibus constet corpus hoc nostrum. Anima simul ita ab artifice diuino attemperata, ut nascentibus semper ex myriadibus perceptionum ac cogitationum aliis nouis, seque euoluentibus continua serie, omnia ita in animo ac corpore eueniant simultanee, ut non possnt non videri minus attentis niti influxu mutuo.
Quis non videt praerogatiuam huius systematis, commodaque eius Z at quis non & videt simul dissicultates haud leues t Praesens est grauidum suturo, salua tamen, quod aiunt, libertate, salua Dei sanctitate. At quaecunque grauida in natura dicimus, non nisi ad unum restricta sunt acvnisor
304쪽
nihil ad forum nostrum i id potius quaeram: cum harmonia tam exacta obtineat inter animam &corpus, an dicendum sit, animam fuisse attemperatam c3b ad corporis fabricam, an vero hanc ad
animae cogitationes afformatam Z si dicas mutuam esse unius ad alterum accommodationem, uti chorindae harmonice tensae sibi correspondeant mutuo, nouae sane enascuntur difficultates, si animam inter S a corpuS-αὶ uniformis dicitur dupliciter: generice. sic voluntatem cum B.DDEO & ceteris dicimus facultatem boni- Ormem; neque enim appetit nisi bonum, & qua tale : specifice, ut, cum dicimus ignem determinatum esse ad uniformem agendi modum, V. g. ad urendum, ita ut quocunque combustibili proposito non Possit non urere, pro extroeno virium suarum, sine ulla electione inter plura combustibilia, si praesto sint &c. Quod grauiduin est, parit naturaliter; non vero necessario ; potest etiam non parere, licet non pro absoluto arbitrio, sed conuenientibus eo reme diis adhibitis. Ita potest non sequi effectus, si alia prioribus argumenta voluntatem assicientia opponaS .v. LEIANIT. theod. S. nisi fallor 6 . Sed omi tamus ista. ) Neutrum alteri proprie loquendo attemperatum est. quasi in natura rei corporis siue animae) aliquid nouiter & ab extrinseco principio constitutum esset, ut alteri consentiat, quo forte modo una alteri chorda ad uni num reducenda attemperatur. Ex duobus vero possibilibus, mentali & corporali, quorum interior mutationum consecutio &consecutionis ordo conspirabant, in actum exiitentiae deductis unum
305쪽
corpusque commercium sit nullum, si anima etiam absente fierent omnes illi egregii concinnique motus digitorum in tractandis musicorum instrumentorum chordis, pedum in saltationibus intricatissi
mis, & quod magis est, si fierent sine influxu
animae tot versus selectissimi, orationes Ciceroni nae , caletuli vastissimi integrorum voluminum &c. Et quaeso pinge tibi in animo tuo ac finge senem typothetam cs , per omnem vitae longaeuae cum
sumso Consuevimus maiora communiter machinae transscribere, quam sunt poemata ista&orationes: plurimi sane philosophi formationem scelus, non animae tribuunt, sed machinae; ex praeformatione qui dena ista, in semine inuoluta, euoluentis: atque eadem hic ratio est illius euolutionis pro versibus. Ita I EIE-NiTius ad LAMivM. Machina, quae calculum facit integro volumini implendo parem, non mage Deo impossibilis videtur, quam LEi3xi Tio illa fuit, quae operationes arithmeticae omnes perficit; neque isti rei aliud amplius addendum esset, nisi nouete pro continuatione processitum machinae: iisdem enim operationibus absoluitur omnis calculus. Ceterum huc refero, quae ποLFius dilucide exposuit, de co- initione generali ratiocinationibus &c .ut in corpore
expressis r quae & alibi persecutus sum. 3 Uidetur idem hic dicendum esse, quod de animali
musico respondit B.ELIO LEiaNirivs : alibi prolixius a me repetitum. Ceterum opinor typothetis, musicise κercitationibus ex phantasia ludentibus sita appellant vix persuasum iri r attendere mentem digitis &moderari motiim, quem ex consuetudine corpori inducta sequi existimant. Idem de saltatoribus extitimo. Die Tanzmινὶρr sagen e der Fufs muss tangeti,
306쪽
ANIMAE CU CORPORE. amsum, sine concursu animae activo, reali, vi solo rum motuum ex machinae indole ex se inuicem emanantium, tot myriades missionum litterarum raptim ex loculis suis, volitante manu, fugitiuo oculo, arripientem, combinantemque in verba ae sensus diuersissimos. Concipe, inquam, hare si potes t ubi simul structuram corporis nostri, ingentemque eius ab aliis machinis differentiam satis accurate per
penderis ; dico : satis accuratf 6 l neque enim
Obren. An illi animae vi agunt, qui v. g. perhorrescunt ad bombardae sonitum contra voluntatem 1uam Putoe autem, utrobique easdem esse motuum communicationes ex visu vel auditu in Iocomoti
ε utinam satis accurate liceret, per philosephiam eorum, qui semper hic animam aduocant& anatomiae reniti Ora contemtius habent, quod miror accidissecl. STQUO in respons. ad LEIRNITivM. Ceterum puto ista discerni posscte: iudicare generaliter ex machinularum stupenda multitudine, ordine & neκu, e gnitis , quod non implicet diuersissimos, quales ex perimur, motus fieri mechanice ; & explicare distinctius, specialius atque strictius, quaenam istius mechanismi ratio, quae partium connexio specifica&c. isnt 3 Illud non requirit tantam rerum notitiam. quantam hoc praesupponit. Sed optarem, ut in uniuerso hoc negotio aequaliter omnes ratiocinarentur i Influxum animae in corpus concedi sibi postulant Statiliani dc communiter philosophi, etsi ne quidem generaliter intellectum: corporis meclianismum& illius operationes negant, quoniam specifice nondum explicari potest. Differentiam corporis nostri ab aliis machinis allegari laetabundus videor maxi-
307쪽
CAMERARII DissERT. DE UNIONE sufficit obiter nosse structuram humani corporis, si iudicare velis de rebus istis grauissimis. Cogita
autem simul, ut facilius in nostra transire castra valeas. harmoniam duarum chordarum ad unisonum tensarum, quarum Vna pulsata altera quoque edit sonum, en consonantiam & harmoniam l 1 ed
non excludentem mutuum influxum 7 , sine quo
non ma haee est, quod nostri corporis machina, hactenus machina deprehensa sit in omnibus suis partibus , quod in artificialibus cessat : hoc dico: quo partes automati plures denuo sunt machinae, variis partium suarum combinationibus conspicuae ; eo plura & mare diuersa possunt automati ope effecta praestari. Sed
In natura, maxime organicis corporibus, hactenus quidem organorum partes denuo sunt organicae deprehensae, atque se porro sne sine. ν Si hie finis est, posse harmoniam esse, ubi in luxus est : quis dissentiat ξ Sin illud, quod seq. s. dicitur,& hic intenditur; harmoniam supponere & xequirere influxum: videtur illud refelli exemplo horologiorum sine influκu mutuo consonantium ; neque id satis secure ex hoc exemplo putem colligi. Chordas nunquam allegauerim ego: certum est hic influxum esse, & mediante instrumenti tremore & aeris interia medii et aliis quoque casibus id necessarium eme pro harmonia obtinenda nondum infero. Deinde vero & risum tibi debeo : consonantia chordarum ne quidem proprie pendet ab influxu illo, sed a tensone antecedanea simili aut proportionali r quod sonus excitari possit, a tensione est, quod excitetur, ab influxu pendet, quod consonans, a tensione; quae Madiuuat vibrandi facilitatem & vibrationes modificat. Idem fortassis de corpore & anima dixeris cum UER-DRiEsto: igitur nihil quaero in Neque millam terebrare tanti facio l
308쪽
non elaeniret ille sonus correspondens, tremens enim chorda & alteram cogit tremere, per tremo rem solidi utriusque instrumenti, unde non succe- dit experimentum instrumento utroque lanae molli imposito, per quam tremulus motus haud potest eommunicari, Obseruante summo viro FRANCIsco TERTIO de LANIS. in magist. nata & art.
Quid si igitur harmonia adeo non excludat influxum, ut eum potius & supponat & requirat absit, ut perueniamus ad hypothesin Galli illius , quam Iegisse me memini in diario Triuultiensi,
R 11εL de ViGiER, ni fallat me memoria, is vocatuo statuentis, posse, salua unione, animam esse
Constantinopoli 8), corpus Parisiis, succedenti-
s) Dixit LRiavirius, quod huic simile videri posseti s-mile non est. obiicienti BAEDo, posito quod anima CaesARIs primo vitae momento annihilata esset, corpus omnia perfecturum fuisse, ut fecit: iturum in senatum : locuturum eadem verba, &c. Respondit I glaNiTius: ita futurum fuisse supposito casu: perrectura omnia in anima, etsi corpus' non esset; in corpore, etsi non esset anima. Id quale sit, ex ipsosystemate intelligitur. Differentiam ab e nunciatoe hie proposito, ut facilem obtineamus, revoco in memoriam ex philosophia Leibnitiana,spatium nihil esse absolutum, sed esse ordinem rerum eoexistentiisse um; igitur cum de praesentia rerum quaestio est . quaeri ordinem, quo rebus coexistit. Si anima se Constantinopoli, hoc idem est, aς si dicas, animam ita existere in uniuerso , ut modificationes suae r praesentationis uniuersi sequantur vel exhibeant corpus rebus vlConstantinopoli accidentibus coexistens: i quo dii iam supponas corpus ut Parisiorum factis co-
309쪽
αgo CAMERARII Disspm. DE UNIONEbus interim omnibus rite functionibus ; nec crediis derim suboluisse huic viro quidquam de harmonia praestitutal Si spiritum statuas res sibi habere suas,
nihil a corpore turbatum ; cur melancholicis eueniunt tot graues cogitationes ac turbatae ob corporis vitia Z si dicas, cogitationes istas spontaneis ac praestitutis plane idearum euolutionibus esse adscribendas, respondentes motibus a Deo machinae aeque inditis in serie causiarum essicientium, ac animae in
finalium caussarum serie sint impressae 9 istae cogitationes; semper manebit hiatus cio , nisi se propius
Existens; tollunt se mutuo suppositiones in nostro systemate; non est enim illa anima, quae ad hoc corpus pertinet, quoniam non conspirant. Impos-sbile igitur eriin nostro systemate dico in systemate, ut & nostra de spatio sententia attendi debeat, &harmonia relinqui corporis & animae &c. ut spiritus dicatur esse Constantinopoli, corpus Parisis. Neque memini, vel LEIAMTIvM vel moLνivM ita loqui equodsi tamen id factum sit, intelligendum id est κατ πιλωπον in suppositione spatii absoluti, quod
nos non concedimus. Quomodo autem superior LEiavirii sententia ab hisce differat, puto iam intelligi: quodsi enim alterum cesset, non implicat, alterum subsistere; sed implicat, eonsonare & di nare, illud, quatenus unius hominis partes, hoc, quatenus Constantinopolin & Parisios identificantes.
. Si obscure loquor, & festinatio facit & rei abstractio ris dissicuItas. Q cons. notam nostram p. a s. ro) Non video ego hiatum, ubi unusquisque effectus homogeneam sibi caussam h bet, motus in motu, &in repraesentatione repraesentatio. Videor autem
310쪽
28 Ipius contingant quasi istae hominis partes, mutu
umque alant commercium ; cur v. g. picam exci
tant stupendam vermes II)t quae cogat ferramenta
mihi videre saltum, naturae inimicum. si caussia in corpore, praeuat effectum extra se, in spiritu, h. e. s melancholicis eueniunt graues & turbatae cogitationes ob corporis vitia. 11 In hoc systemate videtur prius euinceu dum esse.
quod excitent vermes. Mutuum commercium con
cedimus, sed non per influxum realeiri. Si licet rectori corporis prouido, perspicaci, scientissimo &c animae Stahlianae, aberrare eo, ut cum dulcedine noxia appetate quid mirum, si laesa undecunque machina irregulares etiam motus producat; si antecedaneae inordinatiores animae repraesentationes succedaneos habeant magis irregulares appetitus sublata eauga tolli effectum dicimus : tolle vermes, tolluntur inordinati corporis motus. Sublatis, quae respondebant vermibus, animae repraesentat idnibus.
tolluntur illi appetitus. Nihil hie dissicilius videtur,
quam in sententia communi; neque enim ibi vermev immediate appetitum essiciunt. 1ed mediante sui in anima perceptione, quacunque demum. Uter autem ordo facilior e vermium motus motum repraesentatio illius appetitum huius excitat: aut ille. vermium motus sensationem, sensatio appetitum, appetitus motum producit. Si ex vermium in anima repraesentatione quiduis aliud te qui debuit,quam ferramenti appetitus: unde ergo exortus est y &cur aperte illa vermibus debita dicuntur Z Semper ego se existimo, facilius ex motu motum, ex perceptione appetitum sequi, quam ex motu perceptionem, &ex appetitu motum. Vermibus aperte debita. &essicienter quidem, vix dixero illa, quae cum vermibus iacipiunt & desiniint, sed in diuersis rerum P.