장음표시 사용
31쪽
gemuisse,& luctibus atque ululatibus omnia complesse, sin responsum accepisse , ut voci ac luctui parceret, neu se tant re afflictaret: inanem enim a se operam sumi, re incastum omnes illas lacrimas fundi. nihilo carius, imo etiam vilius, animam suam longe praestantissimam vendunt, superbi,libidinosi, avari, quo Indomitas atque effrenatas libidines suas paululum expleant ac satient, atque, ut Ieremias inquit, pretiose quaequepro cibo ad se refocillandos effundunt; quem locum exponens origenes; cibi vocabulo, inquit, non quivis cibus intelligendus est, sed vilissimus , sed contemtissimus, panis nempe ater ac siccus, lentium edulium, & quod pejus est,suum lutulentarum foedissimus pastus. hac igitur tam iniqua mercede , pessimi isti venditores, rem adeo
preciosam abjiciunt magis,quam vendunt.' uod,tum ab omnibus iis,qui quovis modo peccant,adimititur; tum
Gdius perpetratur ab illis, quibus praesertim libidines perant. o rem indignam ac turpem: quid voluptarii isti non faciunt i quo non descendunt,ut paululum libidinum famem,acriter in venis sevientem,turpium libidinum coeno demulceant 'aspicite, ut hac illac concursent, ut stetida urbis loca perlustrent, ut coenum omne odorentur, ut aliquid inde ad leniendam samen exce pant. faciunt idem,quod canes famelici,inertes ac vagi, qui popinas, culinas, ac lanienas omnes circumeunt, ut delapsas ex coquorum vel Ianiorum manibus carnes, hianti ore praeripiant. circitibunt, inquit David, civitatem ut canes; ac si eorum aliquem seducas tibi solum soli,amiceque objurges,inquiens; Frater,vocat te Christus; adeas,ne sis illi in mora; etenim te amplectetur,inter amicos referet, adhibebit convivam sibi, innumera-hilibus divitiis atque opibus locupletabit; ne obsecro occasionem hanc amittas tam bonam , cujus facultas in posterum tibi fortasse non erit . ne tantum tibi mali crees, ne te eas perditum. quid mihi odiosus es t respondebit.id quod mihi damnosissimum praedicas ire in lucro repono; tum enim damnum facerem,si occasiones, quas dicis, amplecterer; nam per hanc rationem libidines meae cohiberentur, meus ad honores cursus impediretur,
32쪽
diretur, omnesque mihi ad voluptates aditus derentur.at ego, fore tempus, tibi praedico, quo tempore , millies pertae malles, quam commcisum, quod nunc datur,praetermisisse. ne igitur in hunc casum veniamus , oblatam nobis recte faciendi occasionem, ne patiamur elabi de manibus. ita enim , quod bene secerumus, precium habebimus. adhibeamus in nostris rebus omnibus, divini judicii metum, quo utiliter metuamus. 6 quam longe utilius est metuere,ante promeritum masilum,quam postea; prior metus spem habet;posterior vix a desperation fungitur. scitum est igitur,metum nostriam conserre in tempus, cum prosit nobis. ne multa. unicum remedium est contra metum,metus ipse; oportet semper timere, ne timeas; beatu homo,qui spavidus.
CAP. VI. sepe corporis arimique cru
actatus aegris, ad extremum casum adductis, veram paenitentiam asimant. ΙNter eos quasi torrentes, quos saeva a que acerse se premi temporis hyeme suserandos esse jam diximus,
merito secundum locum obtinent corporis animique dolores,quibus ita aeger opprimitur, ut vix credibile via deatur,posse illum, puncto sere temporis , omnia, quae sunt ad veram poenitentiam utilia ac necessaria,collige
re. ted primum , quis fidem in hoc suam obligavit, quis
obsides dedit, quis tibi promisit, fore ut te eo tempore, peccatorum tuorum, vere utiliterque poeniteat,ut diviana tibi auxilia, ad hoc, Iargiter suppetanti 5 duam mus; tos hic error in exitium attraxit. Etenim divinae gratiae lumen, quo peccatorum tenebrae disjiciuntur, non est si mile lumini solis, quod certis horarum spaciis revoca tur; quo fit, ut qui sunt in opere,yel in itinere,si nox umgeat,opus vel iter in crastinum differant, certi, discussis tenebris,non ita multo post,diem esse venturum;at cave, tibi istuc de divina gratia pollicearis: non enim est co sequens,ut,sui se in peccati noctem detruserit,continuo
divinae gratiae lumiae illustretur ; sed hoc ploremodum
33쪽
in Dei voluntate torum est positum. unde inquit David, Vanum es vobis ante lucem surgere, hoc est,irriti, inanes,
vestri,ad vos excitandos,conatus sunt,antea suam vobis
Chriihi gratia illucescat, quae gratia ex Dei voluntate,
non ex vestra libidine,suum semper lumen aperuit. cur
igitur id quod obtineri sine sunt a ac peculiari Dei ope
non potest,sore semper nobis promptum atque paratumeiungimus cur id, quod situm est in largientis voluntate,arbitrium nostrum facimus'deinde,ut institui dicere, eorum ego rationem, satis mirari non possum, qui id, quod in primis acerrimam attentissimamque cogitati nem emagitat,rejiciunt in tempus,quo animus ad cogutandum institui nequeat.quae haec est ratio' si nunc,cum recte valemus,cum,nullis corporis doloribus correpti a cogitando repellimur, tam dissiculter, effusum in variis solicitudinibus animum collistimus, &in contemplatione rerum spiritualium collocamus, si aegre retinemus,ne eodem relabatur, unde divellimus ; putamus, tunc temporis sore facilimum nobis, concilium cogit
tionum nostrarum convocare,& peccata nostra,pro eorum magnitudine gravitateque deflere, cum nos ace
bissimis doloribus distrahi, accutissimis mortis aculeis perfodi frigidoque sudore persundi senserimus,cum n bis sensus eripi,inentis aciem praestingui,denique horribilia illa contingere, quae mortem anteire solent i quaesii iciens sibi Christus in horto, ea formidine oppressus
est,ut,quemadmodum Euangelistae tradiderunt,coeperit edere,pavere contristari,& moestus esse;quem illi in tum atque formidinem praesertim mortis cogitationem fecisse, communis sanctorum Patrum sententia fatetur. . prosecto haec erunt ejusmodi,ut te a cogitationibus tuis abductura sint maximh, ac de statu mentis consilioque deductura. Atqui,si ad perturbandum animum,tanta vis inest in cruciatibus corporis, quam eorro eundem animum labefactabunt atque convellent ii dolores, qui sunt peculiares ipsius, ipsumque praesertim excruciant atque dilacerant i 5 quam acriter vehementerque nos,cupidos vivendi, primus dolor percutiet, vox vadelicet medici, Praemonentis,ut,ccclesiasticis sacris suscipiendis, nos ad mortem muniamus'quo nuncio perinde seriemu r,ac si, damnati
34쪽
damnati ad supplicium, carnisci traderemur. A quain
magnum, quamque acerbum nobis dolorem inuret mi.
sericordia corporis nostri,daturi mox epulas vermibus lsuod corpus ita semper nitide lauteque curavimus, cujus cupiditatibus nihil unquam denegavimus,cujus causa toties Dei jussa atque mandata negleximus. postremo quo anti nisi nostrum cruciatu divellet ac distrahet subita earum reru derelictio, quaru amore semper exarsimus , quibus nos totos addiximus t o quam durum,asperum, intolerandum videbitur,nos in perpetuum ab eorum Q. cietate sejungere, in quibus omnes nostras cogitationes de curas defixas habuimus t arbuscula, quae non ita alteradices egit haud longo labore divellitur; at vero anno. iam quercum, quae sese innumeris circumplicavit terrae radicibus, conari protrahere, longum ac dissicile in primis negocium existimatur; multum temporis, multum laboris effagitat; ac plerunque nisi serrum , nisi securis adhibeatur, omnis in ea evellenda labor atque opera i dilui similis est eorum ratio , quorum improbitas co suetudine peccandi latius serpsi quorum animos liberi, pecunia,voluptas, honores,abmalerunt sibique conglutianarunti nonne vides,ut nulla vi alia ab eiusmodi rebus,
nisi securi,hoc est,nisi morte dirimanturiat nihil ardentius Io. Baptista loquebatur,nihil majore impetu ac voce ad solitudines,ad saxa clamabat,nisi securim esse ad Massicem arboris. quid est hoc , securis es ad radicem arboris, 'nisi in proximo mors est,ut nominum spes & cogitati nes humi defixas,sua viseria planeque concidat. D. Gleagorius magnus, exponens ea Iobi verba , Spiritus meus attenuabitur,dies mei breviabuntur,ossum mihi superes sepulchrum inon peccata, . in amaritudinibus moratur omalus mem; quid est hoc, inquit,quod vir sanctissimus ait, spiritum suum quotidie tenuiorem fieri, diesque ipsius
contractiores existere t nisi, probos viros ac metuentes Deum,quo longius aetate procedunt, eo etiam in notandis animadvertendisque suis ipsorum vitiis, acriores ac vehementiores evadere t sume tibi unum aliquem egistis vere piis ac religiosis viris 3 propemodum inveniebquam vehementer in se inquirat, ut tenuissimas qua soque noxas persequatur,ut domitas habeat cupiditates,ut
35쪽
suarum assectionum cubilia investiget atque perquirat, di si ullam uspiam,praeterquam in Ue' haerentem,osse derit, ut statim funditus eradicet,extupet, evellat. quid multa t ipsa etiam rectis facta, incipit suspecta habete, metuens videlicet, ne ea Deo judici, propter occultum aliquod ipsi vitium,propiora sceleri ,quam religioni esse videantur ; contra Iniquissimo inquinatissimoque cubque,quantum aetatis accedit,tantum etiam,ut ita dicam,
hebetudinis spiritus additur. nam licet improbi, statim di principio, conscientiae stimulis non nihil agantur, attamen post paulo, usu consuetudineque peccandi assues cti, iis etiam aculeis, quasi callum obducunt, seque ab eis,ut antea, perfodi compungique non sentiunt; quamobrem, effractis pudoris metusque repagulis, libere, i
tum improbitatis nequitiaeque campum excurruntinam
quid est aliud,id quod tam multi committunt, sine ullo
pudore,in bonis aliorum praedari,creditum a urare, mdem fallere,flagitiis omnibus adhaerescere,nisi conscie tiae stimulis non afficit& tamen spiritus Iob,tam tenuis, cui fuisset minima cum corpore contagio,qui ab omnibus rebus humanis, quantum poterat, animum sevqcas.set, tam magnis curarum ac solicitudinum flussibus complebatur. quid i ab omni ne molestia atque dolore animi peccatores homines in morte, vacuos fore existimamus,quorum spiritus,terrenis cupiditatibui imbuti, quotidie turpius hebescunt,quorum mentes,in omni vitiorum coeno demerse,in eodem sese altius semper infigunti nullo modo, sed tanquam in profundo ac sevissimis procellis agitato mari, fluctuabunt, pessumque rapientur.
C A P. VII. morientiunipaenitentia iam tuu e sit , cum eos peccavorum suorum,
mortis metu,non reciti amore,poeniteat. V Erum instat etiam urgetque non nemo, quem, in
maximis sceleribus atque flagitiis, peccandi co suetudo delectat, atque nullos sibi corporis animiqua crueiatus,sore impedimeuto confirmat,quo minus,cum necessi,
36쪽
necesse sit, veriam peccatorum odium concipiar, atque utiles quorundam poenitentias in medium asteri, qu ruiti, usque ad extremum spiritum, est proveci a nequitia. sed ut assentiar orationi illius, ut dem hoc illi, cooporis animique dolores, poenitendi facultatem nulli praeripere, non tamen mihi negaverit, per quam paucis accidere, ut sera haec poenitentia procedat iii numerum,
ex contrario, pene innumerabilem esse eorum multitudinem, quibus eadem foede atque infeliciter cadat. non est dubium, quin tam diu nobis promerendae salutis nistrae ratio suppetat, quam diu vita contingat. quamobrem si quem, vel ultimo vitae spiritu , peccatorum suorum poeniteat, certum est, illum , a divina misericordia non rejici,sed dimissis omnibus noxis, aeternae haereditatis sorte donari: verum rite atque ex animo poenitere, ita magnum est negocium, ita arduum , ut temeritatis stultitiaeque vitium sit maximum, ad rem tantam capeia sendam, interclusionem animae,& angustias spiritus expectare. D. Bonaventura, libro sententiarum iv, de poenitentia peccantium disputans, sic ait: statiin ut peccator,quantum in se est, secerit, 'uamvis sit improbus, sceleratus, vitiorum omnium princeps, continuo divinam
sibi benignitatem misericordiamque conciliat, ac judiacialis diei severitatem evadit: verum Deus, utpote intimorum cordis recessuum ac latebrarum acutissimus indagator atque perspector, nullis humanae maliciae simulationibus 1lluti potest ac decipi: tum vero peccator, quantum in se est, facit, cum a sceleribus atque flagitiis abalienatur,quatenus justo opposita sunt, divinasque leges,&jussa distatuunt: vel, ut planius loquar, cum Dei,
ac virtutis amore, vitia detestatur, ac divina ope fretus, daturum se operam pollicetur,ne quid in posterum,contra Dei voluntatem,cogitet,loquatur,ac faciat: quod si qui nulla re commoti alia nisi metu poenae,vel instantis,
vel futurae, paululum a flagitiis animum flectant, hi, quantum in ipsis est,adhuc peccatis,atque sceleribus d lectantur, δc si quod in ea odium conceperunt, id est ejusnodi,ut propriae utilitatis ratio, magis, quam justutiae amoriab invitis expressisse videatur; itaque, si poena removeatur, redeatque peccandi licentia, iidem inv C a. nientur,
37쪽
nientur, qui semper suerunt.at eiusmodi hac poenitentia, justo illi judici, latisfieri nullo pacto potest. in hoc genere poenitentis inveniuntur ii,quos voluptatibus diffluen-res,ex improviso mors opprimit. atque, ne id a me fingi Putetur,convertite animum, si placet, ad eos,qui ex gravi aliquo periculo que morbo convaluerunt; quam paucos eorum invenietis, illud vitae emendandae propositum, quod aegri susceperunt, sanos conservare t multi omnino, imo fere omnes, ad veterem consuetudinem, praecipiti lapsu revolvuntur. quos cum cogito, incurro In memoriam poeuli Hebraeorum, qui quam diu terrae motibus, tonitruis, fulguribus, ignibus, qui ex vertice moutis Sinai erumpebant, perterrefactus est, tam diu se esse facturum constituit,quae scita essent,in Dei institutis pc legibus. sed simul ac primum eo terrore metuque lutus est, statim sententia destitit, vitulumq;,ex auro, sibi conflavit, cui divinos honores haberet.unde semper mihi suspeetae fuerunt hae quotidianae confitentium pollicitationes atque promissa. nam vix ex confessarii pedibus, quibus erant advoluti consurgunticum ad ingenium rodeunt. ex quo facilis est coisiectura, omnia illa proposita atque promissa, a consuetudine quadam potius, quam a Vera virtutis voluntate prodire. nam cui fit credibile, si ea,ossicii religio,ac non potius temporis ratio,elicuisset, ut tam cito h memoria elaberentur Extat, de tota hac re, in sacris litteris, tritum quidem atque vulgare,scet rati regis exemplum . sed quia rem,de qua agitur,ut est in Iurisconsultorum formulis,multum adiuvat, non verebor afferre. Subeat igitur regis Antiochi; quid non promiserat se facturum,si aliquod mortis effugium invenisseis pollicebatur, se ornatius quam antea, templum
donis cumulaturum, atque annuam pecuniam ad res s s ras faciendas attributurum; parum est ι addebat, se ci raturum , ut secum una cuncti ex suo regno atque ditione, Iudaeorum sacris initiarentur, Hebraeique omnes, quos antea vita indignos existimabat, pares Atheniensibus fierent iure ac dignitate;non est satis; affirmabat,omnia se Palaestinae loca pedibus lustraturum ; ne hoc quiadem est satis ; subjiciebat,se concionatoris partes suste-ptRrum,m imaque Voce,toto 0rbe terrarum praedica
38쪽
turiam, solum Hebraeoriam deum, dignum esse Dei honore ac nomine, reliquam deorum turbam , ab hominum superstitione inductam, aut esse vyna,sine re,nomina , aut impurissimos de inquinatissimos daemones , sub Dei vocabulo, tanquam sub aliqua persona,latentes. ut fortasse,qui circa eum de Iudaeis erant,admirantes dicerent: nunctuam desperandum est de peccatore,nunquam divinae misericordiae spes abjicienda: vel, rex,cujus tanta modo erant scelera atq; peccata,qui tam multa inDeum atque homines, impie nefarieque commiserat, ut totus
sibi nunc displicet ut magna doloris sui signa praebet de tamen, ut sacrae litterae inquiunt, Orabat sci tu Dominum , a quo non erat misericordiam consecuturau. quid est hoc y illis tam demissis ac supplicibus precibus, non est passus Deus se exorari t illa tam insigni poenitentia non est placatus, pater misericordiarum, cujus benignitas nullis terininis continetur norat videlicet Deus, qui non irridetur, vota illa atque promissa, quamvis ingentia, quamvis cum sensu doloris expressa, magis multo dessederium recuperandae valetudinis, quam dolorem injuriarum ipsi factarum, habere ; ideo indignum eum censuit,cujus ipse misereretur, cujusque peccata in oblivi nem adduceret. in multos ego Antiochos incidi, qui Cum,secus quam decuit,vixissent, votis atque promissis, tanquam pacisci cum Deo videbantur, ne interirent; qui tamen non potuerunt impetrare,quod exorabant, demortui sunt.at vereor ne istorum poenitentia,cum nihil nisi salutem corporis spectasse visa sit, inanis atque irrita fuerit, ac propterea, una cum Antiocho, apud inferos, sempiternis ignibus traditi, improbitatis stultitiaeque ipsorum poenas debitas ferant.
CAP. VIII. Conclusio , ac peroratio.
SI igitur satis ex iis, quae diximus,constat,pessime rebus suis consulere, stultd,insipienter facere eum, qui conversionem suam ad Deum, in ultimum vitae diem, reservat; consequens est,ut omni cunctatione reinota ,saluti nostrae quam primum prospiciamus,neque tempori,
perfidiosissimo animarum praedoni, fidem aliquam ha-C beamus.
39쪽
beam . si fieri tibi insidias a furibus intelligeres, si id
igi,id parari sentires, ut, una cum bonis omnibus, vita eriperetur, esses ne adeo excors, ut ocium innumque Persequereris, adeo stultus, ut omnes, ad te opprime dum, aditus apertoi atque obvios haberes t non opinor. imb tibi metus ab oculis somnum excluderet, ingenium ad praecavendum acueret, diligentiam, ad insidias detegendas,adjungeret. moneo, praedico, instruet tibi sunt insidiae, fur est in proximo nempe mors; cave, Ve,in quam; namque omnia ejus consilia, omnes conatus, ebdenique reseruntur ut imparatos invadat, oscitantes o primat,omni cura solutos interimat. neque hanc mortiscnna sure similitudinem, velut minus aptam eiicias; ab
Apostolorum principe.& quod gravius est, E Christi se
rnonibus,non ex meo sensu, deprompta,narratur. Ute que enim morti, suris artes δc fraudes assignat, neque
cuiusvis furis, sed sagacissimi, sed insidiosissimi, nempe
noctu mi. V emet,inquit Petrus Apostolus, dies Domini, sicut fur .in nocte. nihil est, ad insidias tectius, nihil ad rapacitatem avarius, nihil ad crudelitatem acerbius, fure nocturno. itaque haec onania,atque etiam crudeliora tibi,nisi caves, ii morte expecta. atque utinam non plura quotidie, ejus nobis crudelitatis perfidiaeque exempla proponerentur.etenim alios videmus,ambitionis labore districtos,alios,in augenda re samiliari solicitos,alios in rebus turpissimis occupatos,crudelissime vita privari, de quod caput est, aeternis poenis suppliciisque mandari: de ramen, quasi non possit, vel non debeat, idem casus ad nos recidere, variis ac prope infinitis cupiditatibus ae-syamus; dc quo minus vitae restat, eo magis de vita co-zitamus. 5 caecam humanarum mentium caliginem, quam Omnia,quae uspiam floruerunt,disertorum ingenia neq; 'tis mirari,iaeque,si in hoc unum, eloquentiae nemvos intendant, satis conqueri possint. quid est quod corporis tanta in primis ratio habeatiar, animae vero salus ita immisericorditer negligatur ' cur,quae optimo jure,
propter singularem ipsius dignitatem, esse deberet, huic praecipua lex injuriae definitur ' si eui de re aliqua apud iudicem lis est, si de stillicidiis,de finibus, vel de re qua-yΠ pMyq, cq*teatio, videro licet, ut circ*mpatronos cursitet,
40쪽
eurstet, ut recte atque ordine , suae causae defensionem instituat, ut judices adeat, doceat, roget, Dei atque hominum fidem imploret, ut omnia faciat, ne secundum adversarium sis detur: infelix vero anima, quae non solum propter peccatum,carnifici, hoc est, daemoni tradita est, verum etiam ad supplicium , quanta maxima potest celeritate, protrahitur,ea inquam celeritate,qua primus in caelo orbis convolvitur, quae tanta est, ut ne cogitatione quidem percipi queat; misera,inquam,anima, ad hunc extremum perducta casum,li cura,atque adeo Scogitatione nosti a repellitur , neque magis respicitur,qqam si nihil ejus ad nos damnatio pertineret. sed fit hoc fortasse,quia, quae de judicio animarum post mortem,ac de suppliciis damnatorum, memorantur, jam pro fictis fabulis audiuntur; at si esset uspiam, hinc nobis despeetiis in inseros, de fas esset aspicere loca illa tenebria obsita, tormentis horrenda, flammis ardentia, atque in his horribiles daemoniim formas , si praeterea liceret audire crepitum flamiliarum, ulatus stridentium dentibus, ge- initus plorantium, denique ea omnia semel oculis auriabusque percipere,quae apud illos aspera, saeva, & sormidolosa narrantur . profecto rerum humanarum precia, quae nunc in caelum efferimus, prorsus aestimatione nostra conciderent,quique in presentia nihil melius,homini,nihil magis expetendum nihil praestantius voluptatibus, divitiis, honoribus judicamus , tum ex contrario,
nihil eisdem foedius nihil detestabilius hominum generi
posse accidere fateremur,& poenitentiam,a qua tantopere abhorremus, in rebus optimis maxiIneque expetendis duce temus: sed quoniam jam haec sub oculos venire
non possunt, eadem, mente animoq; , intueamur,eorumque cogitatione, velut aspectu, perterrefacti, novam mentem suscipiamus,vita emendemus, peccata lacrimis eluamus.sed obsecro, ne cunctemur, ne tempus consultando extrahamus. nam volat aetas,ut diximus;nobisque,
aliud cogitantibus,supra caput mors est. quod si post ultimum vitae spiritum,in tabulis divini illius judicis,reos nos reperiri contigerit, omnis erit nobis spes salutis amittenda, atque sempiterni supplicii poena, una, cum ceteris improbis subeunda. quid ad haec Euphrosyne, di-