Annales academici

31쪽

O O. 21 Batava, in qua curandan, non ius quam ante in aliis rebus gravissimis, honorem sibi conciliavit virtute sua dignum. Haec autem ipsa virtus quum effecerit ut Rex Augustissimus BYLANDTIuri in supremo reipublicae consilio eligere decrevisset, recte quidem laetati sumus hoc ipso decreto, sed ita laetati sumus ut simul doleamus, quod qui illum locum occupaverit, ei hic locus tuerit relinquendus. Ad vestrum porro ordinem dum me converto, huius Academiae rosessores, Vir Clarissimi, qui aliter fieri possit quam ut confestim in memoriam redeam ULLAMANNI nostri, quem virum, et aliis nominibus praeclarum, et de rebus Academicis meritissimum, in ipso vitae cursu, vigentem florentemque satum nobis eripuit et omnibus quibus carus erat dilectusque. Natus educatusque Traiecti ad Rhenum quum in patria urbe stadium Gymnasii decurrisset et civium Academicorum numero esset adscriptus, venit in disciplinamillusDii, viri clarissimi, cuius docendi disputandique methodus philosophica quantopere discipulos in admirationem sui rapere, auctoritate sua percellere ad eademque studia excitare valuerit, res est notissima. Et tamen id certe temporis in ea cademia pauci quidem erant alumni, in quorum numero sui HuLLEMANNus, qui non paterentur,

ubi magister altiora petere videretur, se ab eo abripi, quique in iis eum admirari quam sequi mallent, verbo, quibus suo potius placeret quam alieno stare iudicio. Quae iudicii constantia si in quovis alio magni facienda sit, quod iuventus plerumque nulla re magis allici solet et oblectari quam

quae iustum modum excedere videatur, eam in uLLEMANNO tanto pluris faciamus necesse est, in quo tantus erat Traiectinae scholae amor ut nunquam deleri potuerit. Hic autem nefas sit reticere magnum magistri animum, qui tantum aberat ut eam constantiam in discipulo vituperaverit, ut BuLI IMANNus et in Academico stadio et in reliqua vita neminem habuerit cuius magis quam RusDII sui favorem expertus sit et amicitiam. Academia summa cum laude relicta mox stationem nactus est Traiecti

ad osam, ut in Athenaeo Regio litteras doceret Graecas. Quo quum veniret, ipse equidem vidi quot et quantae dissicultates superandae essent recens creato doctori, qui eam studiorum partem doceret, quae in illia regionibus dudum suerat neglecta, cuiusque instaurationem haud facile a

32쪽

22 P. T. QEquoquam exspectari posse viderat auctoritas publica, nisi qui cognitam haberet penitusque perspectam philologiam Hollandicam. Cuius rei necessitas quum paucissimis civibus appareret, novusque doctor in rebus, cum ad religionem tum ad politicam pertinentibus, aliam opinionem fovere censeretur, facillime vel me tacente intelligetur, quo animo magistrum exceperint discipuli. Sed audite, quaeso, quid ipse fieri viderim collega. Vix pauci praetereunt menses et nemo magistrorum magis honoratur, magis a discipulis amatur quam uLLEMANNus , nec ulli disciplinarum generi plua operae impenditur quam quod ΠLLEMANNus docet. Et qui aliter fieri

potuit qui enim peritus est, qui iustus est, qui diligit discipulos, non diu luctabitur cum dissicultatibus quas qui istis virtutibus caret nunquam superabit. Nil dicam de fructibus quos huius viri doctrina tulit, aut de methodo docendi litteras, quae ab eo inde tempore novum quasi stadium in Athenaeo iniit testes enim sunt innumeri illi iuvenes, qui eo magistro usi in hanc Academiam venerunt ut studia absolverent. Et methodus illa docendi quam praeclara suerit, paucis diebus post dilectissimi collegae

mortem, apud discipulos, more suo, id est eleganter, exposuit coBET noster, quo nemo melius de ea iudicare posse censendus est.

Fama igitur tam praeclari doctoris non fieri poterat quin brevi in nostras

ones adscenderet. Quapropter haud valde mirum videatur quod Amste-lodamense in neminem prius quam in HuLLEMANNu coniecerint oculos, ubi decreverunt Gymnasium suum ita amplificare ut praestare posset quae tempora postulare viderentur. Vocatus ergo Amstelodamum ut Conrectoris munere ungeretur, non dubitavit primam illam, etsi catam sibi iactam stationem, relinquere et in scholam transire, in qua tot formati essent viri praeclarissimi qui mamenta patriae suissent. Amstellatam autem quantae utilitati fuerit iuventuti scholasticae, quam elicem porro honoratamque vitam vixerit in urbe clarissima, in qua amorem litterarum et artium, haud secus ac patrimonium, a patribus in filios et nepotes transire novimus,

quam aegre stationi Amstelodamensis dulcedinem reliquerit Midam quum vocatus esset hic denique quam facile, paucis illis, quibus inter nos suit, annis et honorem intre collegas et amorem inter discipulos sibi conciliaverit haec omnia melius quam a me dici possunt exposita legistis in eiusdem quem modo dixi lacundissimi Collegae oratione.

33쪽

Non minus quam ULLAMANNI mors, taxit nos a LII obitus, quamquam ab omnibus exspectatus eiusque rei nuntius non caruit lacrimis eorum, quibus amabilem Virum cognovisse contigerat. Academia Lugduno-Batava, quae hunc virum egregium per quadraginta sere annos habuit sibi devinctum, non habuerat eundem iuvenem inter suos alumnos. Obtigit ille honos Athenaeo illustri Amstelodamensi, in quo LENNAPIUS, quo uno EBLId usus est magistro, historiam docebat et litteras antiquas; qui vir clarissimus, quamquam peritissimi harum rerum iudices ortasse non immerito arbitrantur eum a persecti philologi persona aliquantum abfuisse, ubi vero iuveniles animi ad pulcri decorique sensum, ad virtutis honestatisque amorem excitandi essent, certissime nemini secundus habendus est. Sic scilicet equidem saepius de ENNEPI praedicantes audivi complures huius viri discipulos, natura ut plurimum et ingenio diversos et in vario vitae Mnere praestantissimos. Hic igitur, cuius viri virtutes nunc demum pro dignitate expositae sunt a filio ingeniosissimo, mirum quantum auctoritatis habuit in iuvenilem aBELII animum. Talis enim discipulus talem quum nactus erat praeceptorem, vix aliter fieri potuit quin ea iam aetate et facillime perciperet, quid antiquitatis studium valeret in mores, et continuo sentiret quid in monumentis tam veteris quam recen- tioris aevi et verum esset et pulcrum. Deinde quo ad veram humanitatem sese magis magisque ORELIus verteret non minus hoc conisiisse videtur, quod multos annos degerit in gremio domus D RLIAE; cuius gentis antiquissimae patremfamilias laudare solebat tamquam imaginem virtutum patriciarum, quae longissimo intervallo relinqueret tot honoratissimorum maiorum nepotes turpiter degeneres. Qua quotidiana

oonsuetudine in semilia nobilissima nisi ipse v-m illam animi nobilitatem addidicisset, quam tantopere in OEBLIo amabamus, frustra sere omnes illi anni videri possint abiisse, quandoquidem e filiis, quorum educatio ipsi

commissa suerat, ne unus quidem virilem astatem attigit. Perfunctus apud DEDELIo quod praestandum fuerat ossicio, Midam migravit aEELius, vocatus Bibliothecae Academiae praesectus mundi ordinis; quo munere quum aliquot annos lanctus esset, VooasTIo successit in primi ordinis praesectum. Quam felicem vitam inter nos vixeritis LIus, vel inde apparet, quod nunquam alio se vocari voluerit. eo sane mirum.

34쪽

24 P. a. ' Υ Κ Spartam enim quam hic nactus erat ornans cum omnium admiratione hic iacile inveniebat occasionem aliis officia praestandi, quo suum sibi animum maximopere serri sentiebat, hic deinde secum habebat dudum intimae amicitiae vinculo sibi coniunctum AMAxERdM, qui tamen iusto maturius et ipsi et litteris ereptus est hic denique, quod ante omnia luerat memorandum, tecum, Cl. AKR, amicitiam inierat, quam quanti aestimaveris teipsum dicentem audivimus in laudatione lanebriciis usum verbis, quibus aBELIu usurum suisse suspicamur, si ipse tibi superstes ad tuum tumulum stetisset Non facile carerem reprehensione vestra, Auditores , si quidem, qui huic rei me plane imparem esse sentio, iudicium ferre sustinerem de libris, quos EELIus edidit ad explicanda antiquarum litterarum monumenta in nostris tamen litteris quid praestiterit si brevi dixero, facile mihi, ut opinor, concedetis. M obliviscamur, quaeiso, RELIUM suisse, qui nos primus admirabili quadam acilitate stili beaverit et orationem hostram liberaverit otiosa ista et quae vix quidquam varietatis admitteret compacta gravitate, quae antea sere in omni scriptionis genere dominabatur; non obliviscamur nos e RELII praesertim scriptis didicisse, quemadmodum lingua nostra concedat et angustos istos gravitatis fines excedere et tamen concinne estive decoreque scribere. GRAI Ius, quod multi saepe doluerunt, nullas omnino partes egit in institutione academica, et tamen in multis civibus academicis, praesertim melioribus, quos libentissime circum se habebat, ea spargere potuit eruditionis humanitatisque semina, quibus vis ingenii animique ardor efforescat

necesse est quod ex hoc ipso loco nuperrime commemoratum est eiusmodi verbis, quae omnium animos commoverint. Nec hoc tantum valet de iuvenibus; sed summam illam quae in RELIO inerat humanitatem et benevolentiam omnes omnino expertos esse novimus etiam exteros, quorum qui paulisper modo in eius notitiam venissent, quam carum eum habuerint,

saepe ipsi declaraverunt. Huius autem tam singularis benevolentiae in omnes, quae adiunctam habebat urbanam dicacitatem, iniusti simus si originem quaerendam putaremus in cupiditate placendi imo vero non alium amabilitas illa habuit fundum nisi in illa generositate quam parere solet verus animi candor, quem qui habet, huius ructum nemini non

35쪽

quam alio vere dicatur, de RELIO nostro dicetur verissime νQui hunc non amaverit, eum vix bonum virum posse dici.' Praeterierat iam maior anni pars, quum adhuc sperare licebat ore ut hodie dicere possem, neminem e civibus Academicis morte nobis esse ereptum Sed eam spem sesellere nuntii de morte ornatissimorum ΗΕΝ-RICI ADRIANI RAMARMAE ANTONII PETRI A TRYLINGEN , qui tristissimum reliquerunt amicis et parentibus desiderium quorum dolorem Ada lenire velit precamur. Praebuit vero hic annus etiam multas res prosperas, quibus, quod modo dixi, et ad grati animi sensum et ad laetitiam nos excitari oportet, in quarum enarratione reliqua versabitur oratio. Quis enim nostrum non tecum laetatus est, aestumatissime RUTGERS,

quum tibi contigerit celebrare diem, quo ante viginti quinque annos munus tuum in hac cademia auspicatus eras. Quanti institutionem tuam aestiment et qui ea nunc utuntur et qui ea olim usi sunt, manifestissime apparuit ex insigni gratulantium numero. In quibus, quod non sane nihil habendum est hoc tempore novarum opinionum seracissimo, nec tu ipse dixeris nec quisquam facile viderit, utri in illa tecum laetantium corona magis te honoraverint ii, qui in gravissimis rebus tecum sentirent anoeteri. Eu Ο. . tibi vitam largiatur et vires, ut non minus facile quam adhuc secisti, gravissima sustentes onera, quae tibi sunt imposita. Evanescat autem brevi precamur timor, qui aliquamdiu te habuit sollicitum de valetudine filii dilectissimi tali patre dignit

Et tibi quoque, Cl. PauYA AN DER OBVEN, quum hoc anno munus tuum deponeres, omnes discipuli, quos adhuc habueras, certatim ostendere studuerunt, quid tali magistro deberent. Ab re foret quidquam velle addere verbia, quae eo die dicta sunt ab ira, qui reliquorum omnium nomine luculentissimum tibi obtulerunt grati animi documentum. Si oui alii, sive aetatis sive legis necessitate in vitam privatam redire coacto opus sit verbis, quae animum depressum consolentur, tu certe, venerande senex, eiusmodi verba non desiderabis, qui persuasum tibi habeas esse etiam aliud

36쪽

M . a. Eum e laude florere. Foli in tibi reliquam precamur senectutem, qualisag s I et ΒΛ Io contingit, quibus quae a nobis praestatur observantia, eam nec tibi negatum iri auguror. Quonia porro laetitia nostra sit, quod videamus te, Cl. RIE a locum iuum uou-ιψω, post morbum, qui gravissimam calamitatem timere iubisat, nemo M'bus quam tu ipse sentisa. Novimus te tam in laetis quam io triatibua omiuorum semper ess studiosissimum. Quod autem nunc mihi contingit, ut tibi recuperatam sanitatem gratulor, idem spero

fore ut contingat successori meo in collega coniunctissimo ex ordias Iuris consultorum, Cl. DE AL, qui animo suo vix dubium est quin hoc loco adsit, quamquam corpore quidem longe a nobis abest. Qua commemoranda restant, eorum sane iucundissimum hoc mihi a-dit, quod vos publice appellare liceat, qui nuperrime in nostrum ordinem recepti diis, te, CL LuYsos, quocum ab adolescentia annis intima amicitia sui coniunctos, te, Cl. 4oHRANT, quem ad lautos meorum et in tri ii sunt iuneribua cogoovi non modo peritissimn medicum, sed etiam arulauin fidelissim . Rioviocia, quas utrique vestrum est maiadaia, graviosima est, neque e. alia coniunco cum vetere Academiae Irustrae gloria.

At inim vi εα aestiis veri sus pis, nemo profecto dubitavit, ubi om-tione a. diueratis e solida doctrina ut proprii constantisquo iudicii plenaa. Tibi quoque, Ol. MN.An ea animi sententia gratulor, quod ordinarii pros sors titulo maius es. Laeti et absque omni invidia tuam elicii

tum praedica imus, oui maturus honos cimoederetur. Qua in re benigni iecuin egit sertuna, quam dum plerisque tuis in nostra a stato collegia, qui per complures annos, extraordinarii professoris nomine, onus preses, aceti ordinarii ausi doruuι, Non dissileon ambigue pro nos Molos suisse, ubi nuntius tantetur doctissimum offfraii, qui alterius rosectoris munere fungebatur in Mu- atomico vocatum esse in Academiam Rhe--Traiectinam, ut succederet lebenim acu, fBDER AN DER OLM Partim enim laetati sumus, quod tantae inrino vir ampliorem campum, quo sane dignus esset, rideret

sibi apertum; sin partim quoquo tuam vicem doluunus CL HALBR--A, quin immodi viri opem privarare. Cuius exercitatissimi viri lacua qui ita exseret, ut ne ipsius peritia desideraretur, quum sanequam diffode

37쪽

est invenire, neminem arbitror cum maiore omnium exspectatione Gur lares nosTERo successorem designare potuerunt quin doctissimul11ΛΑΑria. Qui quid in medicis studiis elaboraverit , equiden diiudicare non possum. Hoe unum dico neminem omnium, quos ex nostra em disciplina in mdicorum seholas transire vidi, tam rectam spem futura excellentiae s. tundisse. Quantopere laetarer, Auditores, si vobiscum communicare liceret ontroversiam illam gravissimam et cum Academiae gloria coniunctissimam de renovando Maocomi tandem ad gnem esse perductam; a quo quod minosae remotior sit quam unquam, est sane quod Academiae nostrae causa perquam doleamus. Exspectandum enim videtur fore ut summa in nostra civitate potestas, quum viderit maiorem partem Senatorum eidensium, qui nunc sunt, in solvenda fide, quae dudum data erat, pertinacissime refragantem, eo tandem perducatur, ut, sive velit sive nolit, conditiones tolli concedat, quae ab eodem illo Senatu aliquot annos ante statuta essent et

comprobatae. Sed illi qui fidem dederant, persuasum sibi habebant, qui

ademia bono velit, ab eo plus esse raostandum quam verba videbant enim rem esse maximi momenti, quam qui nunc sunt Senatores nihili sero dueere videntur, scilicet tempori esse prospiciendum, ne legislator aliquando, ubi institutionem Academicam ordinaturus est, iure suo dieat Midam non esse urbem, in qua institutio Academica omnibus numeris ab . soluta possit residere. Sed mittamus rem illam molestam et agamus potius gratias viris amplissimis, quorum curae et indefesso labori et hoc debemus, quod aedes illas, in quibus Bibliotheca Academica servatur, tandem aliquando coeptae sint instaurari. is omnia me saliunt, ea instauratio , cuius sormam tu, LPLΠYGEM excogitasti, commissa est civi nostro OHAAP, architecto peritissimo, sed ita ut tuo conialis ac ductu opus perficiatur. Quas res satis fidem stat sors ut nihil non respondeat iustae omnium exspectationi. Quandoquidem octo Magnifico magistratum depositum ex lege mandatum est, memorare quae proxime in rebus academicis acciderunt commmmoratione digna, nefas sit silentio praeterire rem, quae ante aliquot annos orodita suisset omnino non potuisse fieri. Hos scilicet, quos Iaponiae Imperator legatos misit, ii cademiam quoque nostram suis verbis salu- 4.

38쪽

28 P. L. O. tarunt. In quibus viris quum viderimus incolas remotissimae illius insulae multo magis quam vulgo credebatur cognoscere progressus, quos artium disciplinarumque studium proxime secit, non potuit non maximo nobis esse gaudio, ubi audiebamus Iaponiam eam cognitionem unice Hoblandiae acceptam referre, utpote ex nostratium scriptis petitam. Quod vinculum ut in posterum utrique regno quam maxime prosit, tam ad eruditionem augendam quam ad mercaturam amplificandam , ex animi sententia

speramus.

Restat dicendum de certamine litterario, ex munificentia Regis Augustissimi instituto, ad quod ut omnium Academiarum nostrarum et Athenaeorum cives evocet et invitet, hoc anno mandatum est Academiae Lugduno-Batavae. Lepitur Prostramma Certaminis tauerarii . Ad hoc autem certamen ineundum non opus est ut vos multis excitem, alumni Academiae Lugduno-Batavae Si sacerem, viderer omnino ignorare, qui in vobis insit animi ardor et scientiae cupido, et obliviscere plane in

proximo certamine neminem de cive Academiae nostrae victoriam reportasse. Novimus enim, quod cum laudis testificatione memoramus, aureum nummum reportatum esse a IOHANNA UILIELMO OBUIT et IOHANNE THRODOROMOuTON, quorum hic tamen sortem experiri debuit contra ornatissimum HENRICUM CORNELIu DIBBITs, Traiectinae Academiae civem praeterea argenteo nummo ornatum esse IOHANNEM IACOBUM CORNELIss . In hoc

igitur, quod aperui, certamine nequaquam dubitamus quin denuo lacturi sitis, quod saepius secistis, ut nostram Academiam et in victoriis reportandis primam omnium esse appareat. Ad finem perveni orationis, qui idem finis erit mei magistratus Fascea Academiae igitur tibi trado, Cl. OBEr, quo, si quid video, Academia nostra non sacile digniorem habebit Rectorem salve igitur, Vir agnifice, iterumque salve. Te duce crescat, vivat floreatque Academia Lugduno-

39쪽

ACRIPTA EDITA.