M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

301쪽

Tot vultus sibi non satis putavit; Optavitque oculos habere plures; Et lingua pariter loquutus omni, , Terrarum domino Deoque rerum Promisit Pyliam quater senectam. Addas, Iane iliter, tuam rogamus.

lentium ripas Danubii, aliter Istri metorem, Domitianum , ut patet. 3. vult tu. Ianum bifrontem, alii, quod annum elapsum respiciat. incipientem vero Prospiciat; alii quadrifrontem dixere, Propter quatuor anni temPritates, aut quatuor elementa .-Leg. Ovid. Fast. I. Serv. ad AEn id. lih. VIII et Fab. Pictor. Hic vero quadrifrons: non enim aliter satis apte et tot multus v. 3), et Promisit P turm quater sen eram v. 7 . adulator dixisset. Er . 4. Optaritque Oetitos. His verbis vehemens videndi Caesaris desiderium exprimit Poeta. 7. Prlium Pater senectam. Beverinlandi MS. - Prsiam senectam. De aetate Nestoris egimus supra. Ovid. Epist. I, vs. 63 : - Νos Pylon, antirqui Neleia Nestoris arva, Misimus. . 8. 4ddas Iano Itiam pater Ald. Iunt. Coliti. Goph. Lang. Plant Iuniari. Delph. et aliae. Lectionem nostram exhibet codΘx Pulmanni.

- as tuam. Immortale aevum nempe; Ianus enim utpote Deus immortalis rat.

QUINQUE satis fuerant; nam sex, septemve libelli, Est nimium : quid adhuc ludere, Musa, juvat

Ad Musam. Inseribunt alii :m suo F.rammatum scri Mortim studio.

Colloquium quo se singit

post septem epigr. libros timentemnae quid nimis, et missionis cupidum, a musa incitari ad prosequendum studium. ED. I. Quinque satis fuerat; nam sex septem libalis Est nimium Ant. d. mor proposuit: hae Construis

clion : Satis fuerat ludero quinque libellis; nam nimium est ludere

sex septemve. Quinque satis fuerunt, vel sea seytemquae libelli Iunt. anni Is I a. Quinque satis Derrans, vel sex septemquae libelli Ald. Colin. Gryph. iang. Pulmann. Plant. Iunian. aliaeque veti. Codd. Thum. et Vat.11rmant nostram lectionem. I. Et nimium edd. vett. Est niamiam habent codd. Pulmanni, Va-

302쪽

ΕΡIGRAMMAΤUM LIB. VIII. 29r Sit pudor, ct finis : jam plus nihil addere nobis

Fama potest; teritur noster ubique liber. Et quum rupta situ Messalae saxa jacebunt, sAltaque quum lacini marmora pulvis crunt; Me tamen ora legent, et secum plurimus hospes

Ad patrias sedes carmina nostra seret. Finieram, quum sic respondit nona sororum Cui coma, et unguento sordida vestis erat:

Tune potes dulces, ingrate, relinquere nugas 3 Dic mihi, quid melius desidiosus ages 3 An iuvat ad tragicos soccum transferre cothurnos ZAspera vcl paribus bella tonare modis 3tieanus, Florentiniis et quidam alii. ros canentem . ore legar populi . . 5. 3 alio saxa iacebunt Bever- 7. Me tamen orte legent conjicitiandi MS. Messalo alii Messalin Λnt. de My. Cf. lib. I, epigr. Ir, rata. IIoc est, tumuli lapid i et madi lib. V. epigr. xrra, lih. VI, epio moret citius peribunt quam mei ve Lxire, et hujus lib. epigr. Lx I. sus. Lib. X, epigr. ir e . Marmora vide lib. III, epigr. xcv; Ovid.

Messalae findit caprificus . Quinti- Met. XV, 878: ex Potit. III 4lianus lih. X, I, II 3. . Messala ni- 54; Tibull. III. t 4, α 3; et i ludi idus et eandidus, et quodammodo Ennii quod imitatus est Virg. praeseretis in dicendo nobilitatem Georg. III, 9.

suam. , quom et disertum vocat o. Nona so Mn. Tli aliam intὼ-Ηoratius de Arte Poetica. ligunt Interpretes , quum illam 6. Lirinia vel Liciua in cod. Pa- unguento sordidam dieat Poeta :latino , quod ultimum si admitta- etenim ante coenam tangebantur an-itius, illud eum erit Praepositio, liqui; Thalia vero, inquit Badorustion adverbium. - tium Lieini. Farnabio, apta erat conviviis; quod Hoc est, quum jacebunt marmoreae et ipsum nomen indicat; θώία enim aedes , aut Potius marmorea sepul- Graecis epulo, lautin duri. Ei .ehra Licini, de quo lib. II, sepio. I 3. Anmini ad tranem s eum xxxit, et Senecae epist. axo. Fuit transire Bevortandi IIS. Ad T autem Licitius libertus, Olim ton- pinu. Soccus comoedorum erat prosor, Augusti ditissimus, de quo prius, atque cothurnus tragoedo- illiid dulichum : . Marmoreo Lici- min. Lib. III, epigr. xx. Hoc est: nus tumulo jacet, at Cato parvo, An placet missos sacere versus Ie- Polupeius nullo: quis putet esse viores, graves scribere pve 3 a-Me tamen ora legent. Ovi- Avera vel Iratribus in eo licedium imitatur in Metamorphoseon Florentino. Dan. Hein ius, ad Clau- elausilla de sania sua apud poste- diantilia, Pan g. in Prob. et olyti,

303쪽

Praelegat ut tumidus rauca te voce magister, oderit et grandis virgo lionus lue puerpscribant ista graves nimium. Itimiumque Severi, Quos inedia miseros nocte lucerna videt. At Hi Romano lepidos sales tinge libellos;

Agnoscat mores Vita legat tuo suos. Angusta cantare licet videaris avena, Dum tua multorum vincat avena tubas.

Cons. vs. Io8 , nostram lectionem, helia tonare, vindicat, quamvis in multis libris legatur, bella sonare. Vide ad epigr. xxIII hritis libri. t exani tris, non imi,aribus, ut qui elegiarum scriptoriis bus et epigr i inmatistis rasitati numeri. Tonare, Pro Ioniantem dicere, serὐ ironice crodo, ut in Persii Sat v, vs. 3, . Fabula seu moesto Poria tur hianda tragoeilo. . ED. 35. Perlegat ut in edd. Vett. Prael gal tit codex Pulinanni. Vide ad lib. I, epigr. xxx I. - PrαL-

t. Ut hodie iti scholis Virgilius, Homerus, ct alii praeleguntiar. 36. Oderit et grandis. Huic' liisquet et ipsas puellas olim Iegendis et memoriter discendis auctoribus operam dedisse ; quae quum aliquando vapularent, quod versus memoriter nori tenerent, ipsis libris irascebantur, quos etiam lac rabant. x . Seribunt ista ςrapes potitu, in codiee manu scripto Pulmann .r 8. Duerna vi let. Noctu ad lu

cernam opera sua Componebant graves auctores. Ita en. Sat. I. vs.

SI : . Ilaec non credam Venusi tia digna lucerna Θ , Notum est hoc verbum de Demostheriis orationibus , του λύνου oζει, lucemiam Olet, quod posthac dictum de sermone quovis Inulto studio elucubrato.

IO. .HI OScat mones aucta e ex Vaticanus. - uoscat. Hoc est.

homines meis in libris agnoscant sua vitia Pt suas Virtutes. - Indo Patet quam vere Dialiam sv. 9 3ntellexerint supra interpretes; ut id munus, ut vitam in theatrum

trahat et castiget ridendo mones. ED. II. Lιcet studearis aιUna, codex Thitane: pessume.-Angvita a Una. I ieet tenues et Ievi res videantur tui versus, ex avenae exili sono. I I. Dum tua , etc. Hoc est, modo

plus laudin consequaris quam Poetae heroici. I ih. IV, epigr. XLIX.

304쪽

EPIGRAMMΑΤUM LIB. VIII. 293 IV.

AD CAESAREM DOMITI ANUM, VEL, UT ALII, GERMANICUM

QUANTUA , io, Latias mundi conventus ad aras Suscipit et solvit pro duce vota suo lNon sunt haec hominum, Sed faciunt ipsi nunc,

Cresarem Domitianum inscriptio est in edd. vett.- Gratulatur Imperatori, καθ' υπερςολει, ut pessimo par est, et ait non hominibus tantum , sed et diis, ob principis salutem gaudia , nee Per tereas duntaxat fieri sacra , sed et per olyinpum. ED. I. Latias m-di concentus in Bevertandi NS. - M-L conpentus. Legati sei licet gentium exterarum ἔquibus missis, videbantur Europe, Asia, Africa, totus denique orbis in Urbem convenire. ED.

I. Mupit. In venturum annum susci t vota, et solint suscepta anuia

Germanice, gaudia tantum; puto, sacra Dei.

elapso pro incolumitate Domitiani reversi ex Sarmatia. Idem argumentum est, lib. X , epistolae 44, Plinii junioris ad Trajalium. Vide Suetonium in Caligula, e i P. I 4.3. Nam non hine Ald. Iunt. Cois lin. Gryph. Plant. Iunian. Lang. Delph. etc. et sic legit Scriverius. Me sunt BeverIandi HS. Non sunt codex Pulmanni. 4. Sed factarit ipsi. Hoc est, ipsi Dei, quibus tot templa erexisti, et quos tam assidue colis, laetaniatur de tuo adventu et quidem sic laetantur ut, quamvis ipsi Dei sint, immolent. Vide lib. IX , epigr. iv.

AD MACRUM.

DUM donas, Macer, annulos puellis; Desisti, Macer, annulos habere.

t. Alii legunt Annulos amisis pid est, impuris seminis, in quas

aurum et opes effundis. Melius e sis. cum sit in τῶ amisis ambiguitas; ueque enim statim vides amicosne poeta hic significet an amicas. En . s. Desisti. Hoc est. dosiis i nil-merari inter equites. Annulus enim equitum erat insigne; equites vero

qui patrimonium dilapidaverant,

annulos equestres dei, nere coWhantur.

305쪽

IN EUCTUM.

AR ETYpis vetuli nihil est odiosius Eucti. Ficta Saguntino cymbia malo luto.

Argenti furiosa sui quum stemmata narrat Garrulus, et verbis mucida vina iacit. Laomedonteae fuerant haec pocula mensae; sFerret ut haec, muros struxit Apollo lyra. Hoc cratere ferox commisit praelia Rhaecus

Cum Lapithis : pugna debile cernis OpuS. Hi duo longaevo censentur Nestore fundi;

r. Nihil est studiosius tuo e d. Florent. et Pulmanni.-- Archoreis. Archetypa pocula intellige, vetu stissima et primi exemplaris. a. Saguntino. Fictiles cyathos interpretare ex argilla Saguntina Vide lib. IV, epigr. xLTI. . Cymbis vero, inquit Macrobius, in Satura. lib. V, Ρ. a I, sunt Pocula a Umba dicta: quod et apud Gra cos , et apud nos ab illis trahentes, navigii genus est etC.

tur vulgo furiosa. Lipsius vero, lib. I, cap. s,f--. Quod magis placeret : sie enim et Cicero et Seneca fumosas imagines diaere, obductas nempe caligine; et Iuvenalis, Sat.

VIII, vs. 8 : .Fumosos equitum Cum dictatore magistros. . Sensus hic est ergo i Dum nobilitatem et antiquitatem suorum poculorum Verho-5ius narrat Euctus, vinum interim essusum mucescit . atque vappa sit. Poeta ostendit, nimia loquacitate corrumpi cibos et quidem optimos, hoc est, convivis ingratos fieri.

4. Mueina vina Thuan. exhibet. 5. Laomedontem. Laomedon fuit

rex Trojae, qui Neptuno et Apollini certum auri pretium promi

serat, ut Trojam muris cingerent. Meta posuit poeula aurea Pro auro. Ovid. Μet. XI, vs. 1O3 : α Phrygioque tyranno aedificant muros,

pacto pro moenibus auro. .

. Rhoetus in edd. vett. motis eodd. Bevertandi et Pulmanni. Praelia Rhineus. Lapitharum et Cenis taurorum pugnam lege apud Ovid. iin, let. XII. Sed Bhaecus, inquit Ovidius, toris pugnavit, Theseus

vero Cratere.

8. Cum GPithis pugna et debile .

etc. ita quihusdam distinguitur. Pugna debile. Hoc est, craterem illa pugna imminutum. 9. Hi duo. Selisus est: Hoc Po-

306쪽

Pollice de I)ylio trita columba nitet. Hic scyphus est, in quo misceri jussit amicis

Largius Tacides vividiusque merum.

Hac propinavit Bytiae pulcherrima Dido

In patera, Phrygio quum data coena Viro est. Miratus fueris quum prisca toreumata multum, is

In Priami cyathis Astyanacta bibes.

culum, quod liabet duos sundos. pluris aestimandum Propter nem. Nestorem, ad quem pertinuit. Ab Homero Iliad. A, describitur, atque ab Eustathio suse explicatur. Variae

Prodeunt Grammaticorum opini nes, opusne fuerit unum. an gemini crateres, alterque alteri impositus. Id genus λ κυπελλα vocatur Gra incis. Turnetius lib. XXIII, cap. 23. Hesychitis, ἀ1Lρικυπελλοψ, dicit, πεποτηρι , hoc est, rotundum 'Mulum. Athetiaeus, lib. XI, ait poeulum illud hahuisse duos sundos. Consul. animadversiones cruaul iii ad cap. ix libri eitati. I O. Coluimna nitet nevertandi IIS. Trita eodumsu. Hoc est, saepius attrectata columba, quae promin -

hat insculpta in illo poculo : quo

uim magis aurum teritur, tanto magis nitescit. De 'lio Nestore saepius dictum.

i. Iussit umieis. Ulyssi, Maci, Phoenici, qui ab Agamemnone ad placandum ipsum Achillem missi fuerant. Vid. Iliad. I.

1 α. hait pse merum edd. vett. Et bilis usque merum codex Pul

Inanni. Lectionem nostram testan

tur codd. Thuan. et Florent. r 3. 'tire. Virgil. aen. I, conVivium describit, quo aeneam Phrygium excepit Dido : . Tum Bitiae dedit increpitans . . et . 15. Prisca toreumata. Quae sunt opera tomo facta. Lib. IV, epi

16. Et Priami Oluthis codd. Florent. et Pulmanni. Alii pro hibis Iegunt bibis. Vide Var. Notas.

Astrariaeta bibes. Id est, ut aiunt Interpretes : Nouram, hortium vinum bibendum porriget Euctus in poeulis vetustissimis. Notus est senex Priamus, cujus nepos fuit Astyanax Hectoris filius. Quidam ad hunc versum impediti haesitant, nec quis

pacto Astyanax pro nociam vinum fiu- matur assequi satis queunt. At meminerint plus inesse audaciae iis qlite per trivia et angiportus Esseruntur, quam iis etiam quae dithyrambicus effuderit ealor. Meminerint quoque consulum , Principum, et C. nomina indita vitiis. Sic Opimialium vinum, opimianum, et mox forsan Opimium dicebant. Inter convivium igitur, nihil crepante Architriclino aliud nisi vetera. obsoleta, iis

Prorumpit Poeta : . Esto sane vetus quem l arrigis cyathum, esto immo Nestor, Laomedon , Priamus. . . . at vinum hercule est Astyauaxi . ED.

Disi ipso by Coos e

307쪽

M. VAL. MARTIALIS

IN CINNA Μ.

Hoc agere est causas, hoc dicere, Cinna, diserte. Horis, Cinna, decem dicere verba novem λSed modo clepsydras ingenti voce petisti Quatuor o quantum,3. Si modo eci lex Pulinarini. Sed modo elemydras. Quae erant his, logia aquaria; de quibus, et de temporis spatio quod metirentur singulae clepsydrae. jam diximus lib. VI, epigr. xxxv. Sensus est : Ο Cinna, quum nondum orationem absolvisses decem horis, quatrior

Cinna, tacere potest

adhuc clepsydras a judicibus petiisti ad dicendum. 4. Dιcere s inna Imtest codd. Vat. et Floroni. G qtiantiam dicere, Cinuri, potes P codex Farnabit. -Quantum, Cinna, tacere I stes. Hoc est, adeo lente verba profers, ut Potius si iere quam loqui videaris.

VIII.

AD IANU Μ DE REDITU CAESARIA.

. PRINCiPIUM des, Iane, licet velocibus annis, Et revoces vultu saecula longa tuo; Te primum pia thura rogent, te Voce Salutent;

' Ad Ianum inseribitur in Ald.' Imat. Colin. Gryph. Plant. Iuniau.

Lang. et C.

- Quamvis felix ita praedicari Possis, quod abs te anni princiis pium et auspicium ducatur; tuique

mensis initio, consules PurPuram et fasces sumant; tamen multo esselicior, quod mense tuo Domitianus victor et sospes a Sarmatis est

reversus.

num Praefeceriant reducendis annis et saeculis. a. Et reris es codex Pulmanni./-tita mtilia in codice Florent. Et reo es alii reno, et) utiliu mo: hoc est, tuis calqndis, a quibus annus ducit initium. 3. Codox Florent. Pia turba r sent; id est, Populus , Plebs, ut et infra epigi'. xv. Nisi velimus Perpium liariam significari sacerdotes , quod non ita aluuirdum. Te νυια .

308쪽

Purpura te felix, te colat Omnis honos :Τu tamen lioc mavis, Latiae quod contigit urbi,

Mense tuo reducem. Iane. videre Deum.

Te primum. Ut Ianus, qui limina servat, ad alios Deos supplicibus aditum patefaciat. Hac de causa , inquit Ovidius. Fast. I, primum Iano supplicabant Antiqui.

. 4. Pumina. Hoc est, Purpurati consules, qui mense Ianuario is eos sumebanti Ovid. in Fast. vs. 8I: a Iamque novi praeeunt fasces; nova purpura fulget is, et C. Omnis honos. Hoc est . quilibet rein publicae magistratu . me maris. Domitianum neminpe a longo bello et externarum gentium terris redvicem adspicere quam coli ab omnibus magistra

tibus mense Ianuario tibi dedicato. . Aut : Gloriae plus tibi ex eo putas quod principis semel. quam quod anni inultoties reditu Urbem

heaveris. Ad unicam enim vocem redua eo modo tendit totum epigra rima Per xvetasotis; et in hoe certe plus argutiae et epigrammaticiacuminis. ED.

LvERΕ dodrantem nuper tibi, Quinte, volebat Lippus Hylas : luseus vult dare dimidium. Accipe quamprimum : brevis est occasio lucri. Si fuerit caecus, nil tibi solvet Hylas.' Ad Quintum, dempto additamento, inscriptio est in edd. vett. Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pulman Lang. Plaut. Iunia I. et . . Sol re dodrantem. Hoc est , novem uncias: plerumque summa credita, et haereditate dividebantur iii duodecini parto . Ille vero

Hylas debitor quum lippiret, novem tantum uncias propter hunc morbum Quinto suo creditori solis vere volebat; at mox, amisso uno oculo, sex tantum reddere voluit, quas breviter aceipiendas sestive monet P aeta, ne Hyla caeco facto solidum aqsem Perduret Quintus. Caeterum voluere quidam Quintum esse Hylae medicum : non bene.

309쪽

DE BASSO.

Evi et lacernas millibus decem Bassus Drias coloris optimi : lucri fecit. Adeo bene emit λ inquis : immo non solvit.

x. Maevo decem. tertium scilicet. De Iacernis, quae reip. ultimis et imperii omnibus temporibus t gis superinduerentur ad arcenda frigora. saepius dictum auria 3. Bene emit' Sciscitatur hic aliquis , quo modo ita lueriseeerit: Tamne vili pretio lacernas hasce sibi comiviravit Z - Bene autem mere est minore quam alendi solet Pretio, a bon marche . - Non solstit alii, non soti. . Respondet Noster: At non solvet; non quidem, ut plurimi voluere, quod solvendo esset Bassus impar aut quod illas laeemas sorte sussuratus, sed quia ea illi eo uetudo in perPetuum, ut undequaque emeret. dives quidem et ob notas opes sdem vendentibus injiciens et soluturum tacito se pollicitus, velut quisquis emens non dedit statim pretium mercatori. Non solvit, inquit Martialis, nec eo est animo, ut unquam solvat, et hoc est lucrum de quo agitur. Si accepta veste pecuniam emptor dedisset,

nihil ei tueri quum haud ita bene

emerit: at nuue et Pecuniam, Pr sum lacernarum, habet et lacer

AD CAESAREM DOMITIANUM.

PERVENISSE tuam jam te scit Rhenus in urbem;

' Faustas populi et inusitatas acclamationes Caesare redeunte, Poeta describit, quas amrmat ipsis Sarmatis auditas, unde prosectus erat; ind que Caesaris adventum in Urbem , etiam a remotissimis genin

tilius cognitum esse , adeoque ominnium occulis os in Caesare spectan

do oculos suisse , ut nemo, quid in Ciret ludis ageretur, animadverteret. Rader. I. Mevitis. Hoc est, Rheni ae- Colae. - iam urbem. Sive quia magnificis operihus fuerat a Domitiano exornata, et quasi denuo exstrueta Roma, sive quia eam, caput imperii et principi domicilium, Praecipuo ha hat in amore. ED.

310쪽

ΕΡIGRAMMATUM LIB. VIII. 299

Nam populi voces audit et ille tui. Sarmaticas etiam gentes, Istrumque i Getasque

Laetitiae clamor terruit ipse noVae. Dum te longa sacro venerantur gaudia Circo, sNemo quater missos currere sensit equos. Nullum Roma ducem, nec te sic, Caesar, amaVit;

Te quoque jam non plus, ut velit ipsa, potest.

3. Sarmaturus. De quibus supra. Istrum. Optime Istrum , non D nubium, quum sit Danubii nomen fluvio a sontibus nondum procul evagato, et Istri . ubi latior et Ponto Euxino jamjam illapsurus: hic autem serocissimae gentes et armis Romanis minus prospere semper

nisi demum imperante Traiano

Iacessitae. ED. 4. Lotitiae clamor terruit. Inexis

spectata et item felici verborum metatione. Qualem et in Galli Iphigenia ad Aulidem, Ara. V, c. 2.

6. Nemo quater, etc. Ε viginti sp tiis a carceribus et septem flexibus cima metas, ad victoriae Palmam quater cucurrisse equos, Populus . dum tibi lini studet, in te oculosoυγαται. et mentem eonvertens non invertit; quamvis saepius nihil amplius optet quam Pariem et Circenses, ut ait Iuvenalis. Vide lib. VII, epigr. VII, Vs. 9. Sensis equos. Beveri. IIS. . msi te sie Gruterus malebat. Raderus tamen pro recepta stat; quem vide in Var. Notis. Ant. Rou proposuit: Ullum Roma ducem,

nec te sic, Gesar, amariιρvel: Ultum Roma ducem, ceu te, ais, Gesar, amouρ vel denique: Nullum Roma

diacem, ceu te, ais , Caeaar, amaνει. - Nec te sic. HOC est, nec te ipsum tantum olim, quantum nunc ama

vit; nec plus amare potest. Argute quidem concludit, sed parum vere. occisum enim Domitianum milites soli doluere , populus indisserenter tulit, Senatus vero valde laetatus est. Suet. is Domit. cap. 23.

SEARCH

MENU NAVIGATION