M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

371쪽

Ad leges iubet annuosque lasces :Votis quod paribus tibi petendum est, Continget locus ille, et hic amicus. Quam vellem fieri meus libellus t

tanus Isacius in Appendica ad Itinerarium veteri Inscriptiocie: COL. IUL PATERNA. NARBO. Sucincurrit alia primum edita Sirmondo ad Sidonii Burgum Pontii, in qua hae sidae, C. L. P. N. M. significant Coloniam Iuliam Paternam Nar

honem Martium. . GRONOUUs.

7. VMis quod. Nempe smi illo

loco, atque Ariano amico. 8. Hine et hine amicus codex Polmanni. 9. Quam vinem. Hoc est, quam . tarem ipse vice libelli comitari tauum, ut utroque smerere Narbone , t eo amoenissimo ἔ Artano, amico sincerissimo Simillimum

aliquid oecurrit apud Ovidium, im

quentem de annulo quem amicae dono miserat, Amor. II, L , VL. 8sq. Ovid. nost. vol. II, Pag. r 3I r. Invideo donis jam miser ipse meis. O utinam fieri subito mea munera possim l . ED.

AD INSTANTIUM.

INSTANTI , quo nec sincerior alter habetur Pectore, nec nivea simplicitate prior; Si dare vis nostrae vires animosque Τhaliae Et victura petis carmina; da, quod amem.' De se et aliis Poetis ex codice quodam Proseri Bevertandus; et ex alio : De Corisma. Inscriptio in cod. Pulm. est : Ad Mnetonium. I. Sanetoni, quo codex Pulmanni. Mutori Bevertandi MS. - Instauri. De quo et ad quem jam saepissime, lib. VII, et lib.VIII, epigr. xxx II.

I. Pectore nee vera Beveriand.

Moea simoticitate. Id est, qui eandidus atque simplex. Et hie Horatii Noster meminerat, qui de Vario et Virgilin, lib. I, sal. .s , h. 42 et 43 , animae, quales neque candι diores Terra tulit ., etc. ED. Animosque Thaliae. Amor quippe felicem ingenio materiam suΡ- peditat : Unde sic in arte poetica Nostras Boueati

4. Berna dis de S. Herre, in elegantissimo opusculo, Cui titutas. mul et I P minis, pag. 13I , Mit. 3789, haec de a incire scribit: . Santidoule e'est aiax jouissariem que se

372쪽

Cynthia te vatem secit, lascive Properti; sIngenium Galli pulchra Ibycoris erat: Fama cst arguti Nemesis formosa Τibulli; Lesbia dictavit, docte Catullo, tibi.

Non me Pelignus, nec spernet Mantua Vatem;

Si qua Corinna mihi, si quis Alexis erit.

Pro se Cette passiori ardente et inquiese, que les homines dolventia plupari des sciences et des aris. et e est de ses Privations D'estnlela philosophie qui apprend a se

consoler de totit. Aingi la natureayant fati ramo, te lieu de toustes clues, ra rendu Ie Premier mobile de nos societis, et rinstigateur de nos luithres et de nos

plaisir . . 5. Cynthia is vatem fecit lasci Bevellaudi MS. - Cmnia te via tem . etc. Latinos recenset Poetas, quorum ingenia amor excitavit, quorum amores et amicas nemo propemodum non audivit, quamvis sub aliis nominibus celebrentur. 9. Nec spernat Bevertandi IIS. - Pelignus. Alii Peligni, populi Italiae Marsis sinitimi, quorum eaput Corfinium; in Pelignis enim naistus Ovidius Cortuitam amicam suis versibus eviebravit: Mantua autem patria Virgilli qui . formosum ar- dehat Aloxim . . Sensus est: Μea etiam carmina Iegentur a Pelignis et Mantuanis, licet ovidici illi, hi Virgilio multum faveant. Io. Aisaeis erat Bevertandi MS.

LXXIV.

HOPLOMACHUS nunc es, fueras ophthalmicus ante:

Fecisti medicus, quod facis hoplomachus.

' Imperitum medicum irridet,

ex vicina vocum cognatione capto ioco. I. Iomicus olam habent e d. Vat. et Florem. - Hoplomachus.

Is est, qui armis pugnat gravissimis , gladiator sex οπλο, et . ophthalmicus vero medicus est qui curat oculos gallice oeultate . sic dictus ah ophthain1ia, quae mala est oeuli assectio. a. Heisti medicus. Imperitia homines necasti, quum esses medicu . quos et nunc occidis gladiator. Ego malim : excaecas homines; vi indeturque Samnitium et gravis ar- naturae gladiatorum Pugna fuisso punctiin serire. Vid. Lipsit Saturnat.

373쪽

M. VAL. MARTIALIS

LXXV.

Duri repetit sera conductos nocte Penates Lingonus a Tecta Flaininiaque recens,

Expulit offenso vitiatum pollice talum, Et iacuit toto corpore susus humi. Quid faceret Gallus, qua se ratione moveret sIngenti domino servulus unus erat, Tam macer, ut minimam Succurrit misero casus

Ad Dreanum in cod. Pulmarini. Iocus est απ' αα igia.dri in Galliani, qui offenso pede Miserat talum; quem jacentem, vespillones a servulo uilico et macro rogati, retulerunt domum in sandapila. Gallos porro, qui sacerdotes CF heles, mortuos improbae linguae homines vocabant. Et hic quem insandapila, sicut cadaver, serebant, mortuus videbatur. Licebat ergo , siquando licuit, scotia ma illud ja-Cere : mortue Gallosa. Lingontis. Sic dictus non, ut aiunt Interpretes. quod B Ling num civitate quae et Andomaturum

hodio, Langresὶ esset oriundus, sed quod e Lingonum terris; oppidis

ne autem, an rure habitas set, am

biguum , neque inter At. Lingone vero pars Lugdunensis prii me in Gallia. ΕD.-A recta quidam; neta plurimi. Via Tecta Flaminiae erat proxima , Martianus lib. VI, c. ult. 3. Expulit omenso, etc. Elisit talum, laeso pollier pedis, vel sorsan

intrario. 6. Ingenti domino. HOC OA , CDP-

posset vix ferre lacernam; , Opemque tulit

pore valde obeso et procero. Annotandum hic inimicitiam quodammodo Gallis, et Gallis indixisse Martialem. Et id sorsan quod ipse ex Hispanae. Nam, ut mihi videtur. peregrini Hispani ot Galli ad Bomanos minoris aestimabantur; ut

xibi Hispani solatium asserebant Gallos irridendo.

7. Lacernam , exilibent editiones veti. Bob. Titius coni. Laternam. vol lucernam; hoc habent codd. Florent. Vat. et unus chartaceu

Bevertandi. Vide lib. XIV, epigr.

rim legere iacemiam. Modo enim Nostor. . . sera nocte; et inter noctem necessaria magis est lucerna quam laterna. Praeterea non m altum crescit, hae Ioctione recepta , Vis hyperboles. ΕD. - Ferre lacerniam. In usum domini, advorsus ingruentem subito Pluviam, aut quamCt Irique tempeStatem. 8. Succurrit misero. Servo misero, qui dominum portare non Poterat. CR occurremini vespillones, qui cadaver esserehant.

374쪽

Quatuor inscripti portabant vile cadaver, Aecipit infelix qualia mille rogus. sis Hos comes invalidus submissa Voce precatur, Ut quocumque velint, corpus inane serant. Permutatur Onus, stipataque tollitur alte Grandis in angusta sarcina sandapila. Hic inihi de multis unus, Lucane, videtur; is

Cui merito dici, Mortue Galle, potest.

9. Inscripti, etc. Servi stigmatiae, literis inusti, literati vespillones; enimvero sic dipti a notis et litoris, quae improborum frontibus inuro-hantur. Vel servi: erant enim Publica mancipia huic operi attributa; et inscripti, ut literati Plauto et Apuleio. Iuv. scit. XIV, 2 4 . . Quem mire afficiunt in cripta ergastula,

carcer Rusticus. - Vile cadat er. Et

ideirco ab inseriplis strvis et vespillonibus baiulabatur Io. Infelix rvtis. Hoc est, Pau perum rogus, iii quem scilicet multi simul eonjicerentur.

I . Preeatur. Hos nempe vespil Iones. I a. Ut quocumque velint coryus ,

etc. Ant. δε Roor dubitat annon hoc modo sit dispungendum : Ut, quocumque velint corytis inane, ferant; ut adeo per eorpus inane non, ut a

plerisque fit, intelligatur Gallus,

sed mile cadaper, de quo us. 9. Ferant se. in Puticulas aliumve istiusmodi locum, quo plebeioriani cad vera proiiciebantur. Vide Tireh- nann. de Funer. Ith. II, cap. a 4, et Perii. ad AElian. lib. XII, caP. II. Noe insolens est illa constructio, ut in sinit is ex verbo altero sit supplendus. CL Terent. Ηρcyr. III,

r. 37 ; Iustin. II, 5; XII, 6; Nepol.

Datam. Cap. 9 , et Cic. Famil. lib. IV. epist. I. - G1Pus inane. Η- est, mortuum deponant, quocumque in loco voluerint jacenteni vero suum

dominum tollant. Alii putant Pomtam alludere ad Gallos Cybeles sacerdotes , qui castrati inanes seu impotentes erant ad generandum. Videat lector. I 3. Permutatur opus codex Pulis manni. Stirata. Hoc est, Gallia obesu valde coarctatus ponitur insandapila, quae erat pauperum feretrum. et stipata dicitur a qua-fuor inscriptis servis libitinariis, qui mortuos essenent.16. Mortua Galle. Dicterium est in Gallos Cybeles sacerdotes, qui impotentes ad generandum, et ef- seminati , merito mortui nuncupabantur. Hic autem Lingonus ave pillonibus elatus poterat iure

mortuus Vocari. a

375쪽

i XXVI.

Id GALLICUM.

DIC verum mihi, Marce, dic amabo; Nil est, quod magis audiam libenter :Sic et quum recitas tuos libellos, Et causam quoties agis clientis, Oras, Gallice, me rogasque Semper. , Durum est me tibi, quod petis, negare: Vero verius ergo quid sit, audi :Verum, Gallice, non libenter audis.

Hie nullam lectionis varieta

tem exhibent exemplaria aut scripta aut Excusa.

- gutissime tangit Gallicum de suo ingenio scriptisque sentenis iam Poetie requirentem, et aliquid laudis aucupantem. Vide lib. V, epigr. Lxlv, et lib. VII, epigr. xxv II, vs. 9; et Persit satyr. I, vs. Ss. r. Mihi . Menti . Eae sunt voces quas Perpetuum Gallicus reeitans in ore habet. 3. L MEM. Videtur mihi hic demeticis opusculis tangere; proximo autem versu de iis quae soluta oratione. Fortean tamen in hoc constat πιτιθεσις, ut ad publicas r citati nos versiculus prior, publicam ad actionem posterior res vendus sit. ΕD.

LXXVII.

AD LIBERUM AMICUM.

' , Lin ΕΗ, amicorum dulcissima cura tuorum , Liber, in aeterna vivere digne rosa; Si sapis, Assyrio semper tibi crinis amomo

Sy ris capillos. - - Amomo Λυν-rio, etc. Unguentis delibuti et fi reis sertis coronati convivahantur Veteres. Vid. quae ad Senecae Ti,3 sten adnot. Farnab. et a. In interna rosa. Hoc est . inlaerpetuis voluptatibus. 3. Ass)Yio .... vlendeat. Sie Ηο-ralius, lib. II, Od. r. vers. 7 et ου, . Coronatus nitentas malobathro

376쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VIII. 365

Splendeat, et cingant florea serta caput. Candida nigrescant vetulo crystalla Falerno, IEt caleat blando mollis amore torus.

Qui sic vel medio finitus vixit in aevo, Longior huic facta est, quam data vita fuit.

4. Florea serta comae Bevertandi NIS. Splendeat. Nitescat: an, quod more romano optatissimum fuit, flavescat y ED. S. Candida nigrescant. Poculum enim ex crystallo vini infusa col rem trahit: Falernum vero suscum

est. Unde et supra a marmorea undens nigra Falerna manu. . ED.

. medio. Qui voluptatibus

sic sese immiscuit, etiamsi media aetate occidat, diutius tamen visit, quam Dii concesserunt: Poeta enim non numero dierum, a d voluptatibus vitam longiorem aestimat. Lib. I, epigr. XVI. 8. 1 rnor hiae faeta est Beveris

LXXVIII.

DE LUDIA ATELLAE.'

Quos cuperet Phlegraea suos victoria ludos Indica quos cuperet pompa, Issaee, tuos,

' Laudat Stellam, a quo Praeter

triumphum Domitiani, carmine ce. Iehratum , etiam ludi ad honorem Principis, et victoriae memoriam sunt dati : quem tamen honorem praesentia Caesaris Ruperavit; quod hi, Stellae ludis interesse non sit dedignatus. BAD R. I. Quos , etc. Magniscos ita et splendidos ludos ut iis cuperet Phlegraea victoria, iis Indiae triumphator Baechus celebrari. ED. Phlaepina. Victoriam Phlegraeam intelligo, quam de Gigantibus retulit Hercules in planitie Curnaea, quae olim Phl -- a φλιraiv. iarere dieebatur ob flammas illis erumpentes. Cf. Natalis Comes, lib.VII, cap. a. Videndus et Strab. lib. V.

a. Indica quos cum- , m nliane, tuos ex quodam codice profert Bevertandus.-Inricram G. Quom

scilieet Bacchus triumphum debet. lata India egit, hunc nuper Stella exhibuit, ut Domitiani victoriam de Sarmatis celebraret.Triumphum Ba hi cum illa Herculia victoria conjunxit etiam Silius Italicus, Puni eorum lib. XVII, 647 : - Qualia

odoratis descendens Liber ab India Egit pampineos fraenata tigride curis rus ; Aut quum Phlegraeis, consecta mole Gigantum, tacessit campis

tangens Tirynthius astra . .

377쪽

3, in M. VAL. MARTIALIS Fecit Hyperborei celebrator Stella triumphi; o pudori o pietas i et putat esse parum.

Non illi satis est turbato sordidus auro Hermus, ct Hesperio qui sonat orbe I agus. Omnis liabet sua dona dies, nec linea dives Cessat; et in populum multa rapina cadit.

3. Feeit timerborei, etc. Fecit Indos Sarmatici triumphi, quem et earmine deseripsit Sti ua. S. illi. Tagus fluvius Ili paniae , Hermus etiam Lydiae arenas

aureaR Vehunt, quae, inultae licet,

Stellae liberalitati non sum ei unti Item Virgil. Georg. lib. II : ω Νec

pulcher Ganges atque aiaro fore Mus Haemus. . Sed aptius hie sordidus

oh appositatia vocem turbato. ED.

. Omnis habet. Ludi colebrabantur Per plures dies, quibus singulis in populum munera SPargebantur. Suetonius c. r I in Nerone :α Sparsa et populo missilia omnium rerum Per Omne di s : singula quotidie millia avium cujusque Minneris , multiplex Pentas, tesseraesen meritariae, vestis, aurum, amen.

tum , geli mae, margaritae , tabulae pictae, maucipia, jumenta, atque etiam mansuetae ferae; novissime naves , insulae , agri . . Hoc loco

utitur Tumebus lib. XXIX, c. 9,

ut sequentes versus explicθt, necianea Soes. Ego, inquit, interpretor gemmas et margaritas, resque

pretiosas in linea , quod ego Gallice explico, M.tes. De linea margaritarum agitur lege XXVI, N. . nd legem Falcidiam . . et lege

ultima I. . de auro, argento, mundo , a etc. Sic etiam explicat Salmasius. Alii Maeam dirit m num intpro cirdine stthsellior im , et Pro archestra in qua spectabat Senatus. Lipsius in uotis ad Raderum missis sic explicat, ut refert ipsροRadems : . Mihi . . inquit, . vid hatur linoa Pro Ordin D subselliorum capienda, et interpretabar non solum populum habere quod caperet in missilibu , sed et Senatiam. Diues igitur linea Orchθstra . . Et haec sententia placet Badoro; Poeta enim , inquit, videtur consilio distinxisse popularia ab orchestra. quum subjecit: et in mytilum multa rvina eadit. Sic Ovid. in Amor. III, II, 39, lineam accipit pro ordin sedentium t . Quid frustra refugis' cogit nos linea jungi. ., Lineam ἀ-oitem lilienter explicarem ficti duintam . in qua scriptum esset quid pretiosum, quod referenti scheduia

iam donaretur : in tesseris vero aera

globulis ligneis scripta erant serarum nomina, quae distribuebantur rapientibus tesseras. - Quid xi intelligas, uno in loco , et quasi una

in linea collocatum quidquid parat ille multitudini elargiri; neque unquam hac in linea, licet Perpetuum multa ex ea iacienda et spargenda rapiantur, vacuum quid adspici, quum in illorum quae rapta sunt locum alia subinde et alia colloeentur . 8. Multa ruina cadit in quibus

378쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VIII. 36

Nunc veniunt subitis lasciva nuntisinata nimbis; Nunc dat spectatas tessera larga seras :Nunc implere sinus securos gaudet, et absens Sortitur dominos, ne lac retur, avi S. Quid numerem currus, ter donaque praemia palmae, Quae dare non semper consul uterque solet Omnia sed, aesar, tanto superantur honor , is Quod spectatorem te tua laurus habet.

Plurimi. - Multa ruptira. Id multa quae rapiantur. 9. Nunc et eniunt stiliti lascioa --mAmata nimii ex veterrimo eo lice

Vaticano legit Ilein us ad Claud. Pan g. in Piob. et Olybr. Cons. 45,

quem vide. - e veniunt. E loco nempe superiore sparguntur nun mi sestertii. quos lascivos vocat,

quod sorte populum ad se alliciant vel recreent, vel quod Per inane

volante ludere, lascivire quodammodo videatitur. - De publicis largitionibus apud Romanos, mi inser. si lubet, stat. Silv. I, Carm. VI, tibi vide notas. Editionis nostrae, Ol. I, Pag. 16 I et I 69. En . t . Num disi vectatas , etc. In sphaeruli a Reu tesseris ligneis, quae

spargebantur in Populiam, inscri

pta sunt munera vulgo Cessura,

vel visarum et Praesesilium , Vel absentium sorarum aviumque. T seras ergo et sphaerulas Reu globulos populus rapiebat quum jactarentur, et quod quisque in te sera signum halbebat, illud accipiebat

ab Imperatoire; ut si temerae esset inscriptus cervus, equus, diamus,doinitum equum vel cervum a Caenare v l muri rario accipiebat.

mihi videtur : Aves absentes, Quin arena non exhibitae tesseris inscriptae dantur iis . quibus sori

contigit tessera : at vero si aves

emissae fuissent, a diripientibus

laceratae suis ent.12. Nec laceratur alias; in edd. veit. Ald. Iunt. Clino. Gryph. etc. ne luceretur aera in codice Pulmanni. - Sortitur diminos. Qui sumbinium jactum occuparunt. Eternaque Praemia in eodd. Vat. et Florent. - Quid numerem currus. Aurigarum factione . - Ter denaque . et . Ingentia victoriarum praemia. Palma enim multis praemii im. Gladiatores victores cum palma discurrebant. x 4. Quin dure. Sensii est: Plura

victoribus praemita dedit Stella .

quam ambo Consules, quum simul edunt ludos. 5. Tanto superantur. Stellae ludi per se quidem celebres, tua prinsentia, o Domitiane, celeberrimi saeti sunt.16. Te tua Gurus amet Codd. Fimrent. et Pitim anni.-Tua laurus. Id est quos ludos ob lauream tuam Sarmaticam sxhibet Stella.

379쪽

Μ. v A L. MARTIALIS

LXXIX.

OMNELs aut vetulas habes amicas, Aut turpes, Verulisque foediores; Ilas ducis comites, trabisque tecum Per conVivia, porticus, theatra. Sic formosa Fabulla, sic puella es.' Feminam carpit, quae quum venusta parum, haud tamen turispis videbatur, quia nunquam asy et a ut nisi feminarum turpissimarum globo cincta. Quum enim ita compararetur, pulchrior multo videbatur. Ita quaedam natis lepido ad invidam quae direbat: a Gmet nempe hellam existimas p . - ωΜiniis

me, si me adspexerim; multum . xi aliam. . ED. I. I tulisque fora r es codex Vaticanus exhibet. reclamantibrassensu et metro. Caetera, nulla est varietas in exemplaribus. s. Sic formosa. Hoc est, collata

eum illis vetulis. tibi vidorix sor

LXXX.

AD DOMITIANUM.

' Pugilatum exercuere Lacedaemonii , ejusque pugnae auctorem Pollucem tradunt, qui ab Homero Iliad. Γ, αταθος nominatus. D mitianus jam desuetum Pugilatum revocavit . a quo facto eum Poeta laudat, et affirmat illi in aereptis

reserenda et antiqua et recentia spectacula, templa , etc. Raderias. . Sanctorum nobis. Ηcκ est, Pugiles in arena exhibuisti, quos mirabatur antiquitas; nec enim gladiatorum crrienta specta uia priores Romani edidere; nec venationestam seras, ut cum series cogisentur pugnare homines vinctos autem dicit avos, non ob mansuetudinem et *a θρωπια, , sed ob antiquam probitatem it incorruptum animum. FD.

380쪽

Nec pateris, Caesar, Saecula cana , tori; duum veteres Latiae ritus renovantur arenae,

Et pugnat virtus simpliciore manu. Sic priscis servatur honos te preteside templis,

Et casa tam culto sub JOve numen liabet. Sic nova dum condis, revocas, Auguste, i riora :Debentur cluae sunt, ibi aeque suere, tibi.

a. Me materis. Prisca saecula exincidere ex nostra memoria. -Cania. Hoc est antiqua, vetera. An Pros cula canorum amrum '3. Quum meteres. Scilicet pugna. verunt olim in romanis amphitheatris et pugiles. Volunt quidam

in hoc versu Pro reno antur, reno i tum item in sequenti e uet, Proy not. Inutiliter, et contra unanimem scripturam. 4. Si ne re manu. Pugnis tantum, et caestibus, non ferro, non tridente, etc. 5. Sie miseis seri vitur. Quemadmodum ludos veteres renovas, sic et templa antiqua veneraris, nec

sinis quos ibi oli in colebant Deos negligi.6. Nomen hab/t in quibus lana 'dd. volt. et sie otiam in Bove landi MS. Vid. Heliasius ad Ovid. Heroid. epist. xi i , v. 7 8, et Trist. II,

ter donariis utcumque dives in magnificia templis cultus, fastidit hi initiein suam in Capitolio casam :nec Domitianus Iupiter noster, in tanta gladiatorum copia, dedignatur spectare pugilcs.- Namque in Capitolio inter tortiles et striatas et omnis modi columnas , casula erat Iovi sacra. casillae illius similitudinem re reus Diam, quum Urbem conderet, Romulus Iovi dedicaverat. ED. - Tam euito sub Moe. Quem nimirum iam assidue colis, et cui tot et tanta donaria offers. 7. Devori. MS. Pro in poesu; qtiae duo verba ot in aliis sael issime permutata suere. Vide nos ad Tibull. IV, I, r 4, Pag. 258. ED.

Plura templa condid; t, atque antiqua plura restauravit. Vid. Sueto. nius in Domitiano. Atque ita, ait Poeta, ad omnia icipiiblieae tempora ejus gloria pertinet.

SEARCH

MENU NAVIGATION