M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

351쪽

Quum revocat tauros, et sine mente pecus; Tantus in Ausonia fremuit modo terror arena. sQuis non esse gregem crederet λ unus erat:

Sed cujus tremerent ipsi quoque jura leones,

Cui diadema daret marmore picta Nomas. O quantum per colla decu S, quem sparsit honorem. Aurea lunatae quum stetit umbra jubael ,.

dam edd. et sic in Delph. -μα--s. IAEonum motu exanimatus. Sie supra e . Raptor in hircano quisvit albus equo. S. Tantus in Amonia, etc. Non minore rugitu infremuit nuper leo terrorem incutiens in Romano amin

phitheatro. 7. Ipsi quoque. Hoc est, Taurus erat leo ille exhibitus in arena, ut inter alios leones leonthus ipsis rex videri posset.

8. Cui dia ema daret marmore Piaeta comas in codd. Florent. et V at. Cui diadema darent marmora Picta. omas codex Pulmanni. - Marmore Pic a. Marmore clara Numidia: Numidia enim maculoso marmore abundabat. - Nomas. Graeca Vox ,

quae latine Numidiam valet; et Numidre prius Nomades dicti a viti M. Sallust. et Plin. lib. V. 9. Quem Famis honorem Ald. Iunt. Colin. Goph. Pulm. Plant. I ian. Delph. etc. Grutems git variis, loquitur enim de re jam facta. Vide Opp. Cyneg. lib. VI,

a. 37. - Ο quantum deviis. Iubamitis item vocat de s r ut et Graecis et Romanis usitatissimum, qui ubi seras, equos, homines pingere occipiunt, jubam, crines, caesariem Prius per hanc vocem devira signifieant , deinde et proprio nomine esserunt. ΕD.

fulva juba horreret erecta undique in Orbem, ad modum PIenae Ion , ejusque extremitas aureo stagore splenderet. d. vett. habuere madia juriae, quod et aptum sensum et pulcherrimam imaginem simul emest At eodd. Thuan. Vat. Bodl. Florent et Pulman n. eum stetit umora μια. Quam veram esse scripturam , et umbram Lael innumero diei capillos fit crines demonstrat Gmnovius lib. IV. Olis. cap. 17.

352쪽

Grandia quam decuit latum venabula pectus, Quantaque de magna gaudia morte tulit lUnde tuis, Libye, tam felix gloria sylvis 3Α Cybeles numquid venerat ille iugis λ

II. Gra ridia quam deeuit. Ingenti Domitiani venabulo convellit tam amplum leonis Pectus.1 2. De morte mugna gaudia, etc. Ab

ipso imperatore, Carpol Oro, Glabrione vel alio nobili bestiario caesus. I 3. Unad tuis, Libe. Apostrophead Libyam leonum feracem, quam beatam praedi eat ob tam eximiam

feram.

14. Venerαι ille jugo codex Punmanni. - A Cybeles. HOC est, ab Idas montis in Phrygia verticibus. Huic praeerat Cybele, quam a qua tuorleonibusvehi tabuliatur mae. IS. An manu Hercul O. Astrum Herculeum intollige leonem ab Hercule interfectum, atque inter Zodiaci signa relatum. Lib. IV, epigr. LVII. Germanicum vocat Domitianum a devictis Germanis. 6. Hane tibi. Vespasianus Pater, vel Titus frater, inter deos velati. uasi imperatoris istius vani dominatum illustraret et Posterorum laudibus commendaret portentosae

magnitudinis leol Ridicula prorsus adulatio, et quae id Iuvenalis, Satir.

xv, 68 revocat: α Et tua servatum Consume in saecula rhombum . . .

LVI.

. Te oribus nostris, etc. Nullos ait suo tempore Virgilios, quod nulli sint Maecenates. Videtur Flaccus de Martiale questus, quod t quam ita se laudasset, ut Parthenium, Paulum et Rusviri, qui dolia

353쪽

34 a M. VAL. MARI IALIS

Creverit et major cum duco Roma suo, In reiiiiiiii sacri miraris abesse Maronis, Nec queinquam tanta bella sonare tuba. Sint Maecenates, non deerunt, Flacce, Marones, Virgiliumque tibi vel tua rura dabunt. 'Iugera perdiderat miserae vicina Cremonae, Flebat et abductas Tityrus aeger OVOS. Risit Tuscus eques, paupertatemque malignam

Reppulit, et celeri jussit abiro fuga :Accipe divitias, et vatum maximus Sto; Tu licet et nostrum,

miserant Poetae, et Poeta vicissim carmen. Si vis, inquit, a me laudari, da munera Maecenatis, et Pro tuus, i non Virgilius, certe Mao . Rad. tium redat. Qui fit, ut nostro aevo, quo maxime floret Roma , nulli floreant vates pa. Cum dise Roma suo. Μeliore sub principe Domitiano pulchrior evaserit. Lib. V, epigr. x x , S :. Pulchrior et major quo sub duce Martia Roma p . 3. Deesse Maronis Beverlandi IIS. 4. Tanta tuta. Stylo tam heroico ot sublimi. s. Belia sonare in omnibus edd. Heins. ad Paneg. in Prob. et Olybri Cons. vs. ao8 legendum putat: bella tonare. Vide ad epigg. Iit et xx II

hujus libri. Sic conj. et Anti de Mor. Vide etiam Siat. lv. II, 7, 66; Burm. ad Ovid. Trist. Π, s α 9.- Sint Moeeenates. Qui muneribus Poetas assiciant, quod quam liberaliter actitarit C. Cilnius Maecenas, no

tissimum est.

7. Iugera.Wde Virgilii eclogas I IX. Cremona Bruti ot Cassii parte secuta v teratiis Angusti militi-

cit, Alexin ames.

hus praemii loco attributa fuerat; quibus quum non sussceret, vicinum agrum Mantuanum , Virgilii patriam, assignari iussit Augustus. Itaque suo lando spoliatus Vi lius Romam petiit; ubi propter ingenium carus Maecenati, non tantum possessionem suam impetravit, sed et munera amplissima consecutus est. 9. Tuscus eques. Maecenas nem

ordinis equestris a regibus Etruscis oriundus. ut et Propertius lib. III:. Maecenas eques et seo de fianguine Tegum . . et Horatius lib. III, M. xv : . Perhomii Late conspicuum tollere verticem, Maecenas equitum decus . , et Passim. ED. Cf. et Noster lib. XII, epigr. IV. II. Sed vatam codex Pulmanni. ra. Et nostrum Alexis. Notissi

mum ex log. II, qua amorem fiuum

et illius pulchritudinem Maro ceci nit, et cujus id initium: . Formosum pastor Coo don ardebat Alexin, is etc. Caeterum hunc Alexin non Maecenatis, sed Pollionis puerum fuisse affirmant Apnteius, Apollonius libro I, et Donatus. De hiis

354쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VIII. 343

Adstabat domini mensis pulcherrimus ille, Marmorea sundens nigra Falerna manu; Et libata dabat roseis carchesia labris, is Quae poterant ipsum sollicitare Iovem. Excidit attonito pinguis Galatea Poetae, Thestylis et rubras messibus usta genas Protinus Italiam concepit, et Arma Virumque, Qui modo vix Culicem fleverat ore rudi Quid Varos, Marsosque loquar, dilataque Varum Nomina, magnus crit quos numerare labor 3 Ergo ero Virgilius, si munera Maecenatis Des mihi λ Virgilius non ero, MarsuS ero.

vid. Turnebus lib. XXIX, cap. 14.r3. Domini mensis. Maecenatis. I 4. Marmorea scindens, etc. Candenti purius Pario marmore. Et Metiriθετα τω nigra Faler .r5. Grehesia. Pocula certi gen ris, de quibus Athen. lib. XI, c. I 3. - Charchesium erat poeulum Graecia tantum inodo notum. Dissertautem a Patera, quacum saepius confunditur. Patera enim, ut et ipsuin nomen indicat, planum ac Pateus est. Carchesium vero Pris Cerum, et circa mediam partem mPressum, ansatum mediocriter, ansis a summo ad insimum pertingentibus. ED. I 7. Pragma Galatea. Sensus est:

Non amplius humilia scripsit caris mina de agresti Galatea, et Thestyli, cujus genae aestivo calore ad ue erant. Galatea est quam saepius exhibet Virgilius in Bucolicis : Eclog. I, 32 : . . . . dum me Galatea tenebat. Nec spes libertatis erat, nec cura peculi. . Et Eclog. III, ia4, MI

i9. Diatiam commit, et arm νι- rumque. Id est, aeneidein aggressus

est, in qua praecipue de Italia agitur

et cujus initium : - ma virum

que Cano ., etc. -Frequentissime autem duo haec verba: Arma Pirum.

que a neida totam significant; et sic Persius in sat. I, 96, α Arma ,

virum, nonne hoc spumosum et

cortice pingui λ . Vide quae sustus disseruimus ad locum hunc Persit,

dio. V Cusidem. Poenia quod scripsit Virgilius de culice a I. Dictataque xvium in codice Pulmanni.-Quid Vares Vari mentionem facit Virgilius ecloga vI. 23. ego Bevertandi IIS. 24. Marsus ero. Epicus quidemuon eris i Deta, sed scribam epigrammata, qualia Marisus, de quo lib. II, epigi'. inxi, et lib. VII. epigr. xcIx. Herald. scribit, Mamaus ero, hoc est, inquit, Marcus ero Martialis, et huic nomini non uitianus celebritatis conciliabo, quam Virgilius olim conciliavit suis.

355쪽

LVII.

DE PICENTE.ΤRΕs habuit dentes, pariter quos exspuit Omnes, Ad tumulum Picens dum sedet ipse suum; Collegitque sinu fragmenta novissima laxioris, et aggesta contumulavit humo.

Ossa licet quondam defuncti non legat lueros; sHoc sibi jam Picens praestitit ossicium.

I. Expulit omnes habet Beveris landi eodex manu scriptus. 3. Nouissima fracti in edd. vett. et ionem nostram exhibent codd. Grui. et Pulm. et editio Calderint. - Collegitque. Defunctorum ossa et cineres colligere atque inhumare a

lebant Veteres. De quo vide qmeri abius ad us. 797 Troadis Senecae : nee non ad id quod Iiti VHI, 5,s Quintil. Infelicissima femina , nondum eaetulisti filium, et jam ossa legisti, etc. Picens vero iste, ut jocatur Poeta , non erit inhumatus; jam enim sui partem, dentes sciliiscet , terrae mandavit.

LVIII.

IN ARTEMIDORU Μ.

usu M tibi tam crassae sint, Artemidore, lacernae, Possim te Sagarum iure Vocare meo.

Ludit in ambigua voce Suari. Artemidorus tam crassam enim gestabat Iac Dam, ut sagum videri posset. Quod si Saxaris sit genus seuti, quasi Artemidorus tam crassam gestaret lacemam, ut Ioco scuti esse potuerit. Rad. . Artemidore, lacemae. Qui nomen habes ἀπο ac si tenuissima Minervae tela induereris sallitur hio interpres Far-

ahius, non enim Minerva est ρτεμις, sed Diana : quum tampnlacernis vestiaris non minus crassis quam fiunt saga, ego te Pria temidoris vocabo. . Possim te Srigari codex Pul- manni. Iunius in Marg. Calderinus, et alii, meum.-Αt melius meo; nam jure meo, iure tuo. locutio est M-xtro familiaris. Lib. V, ePigr. LxI

lib. IX, L; lib. XII, Irr; lib. XIV,

psius lih. I, epist. 5 ait: Sugari dictisuerunt qui munus aliquod thratrale iungerentur; quod Lensum lono alium eniceret. Diuiti eo by , 'OS

356쪽

IN LUSCUM FUREM.'ADsPICIS hunc uno contentum lumine, cujus Lippa sub attrita fronte lacuna patet ΘΝe Contemne caput, nihil est suracius illo; Non fuit Autolyci tam piperata manus.

'llunc tu convivam cautus Servare memento; sΤunc furit, atque oculo luscus utroque videt.

cula solliciti perdunt ligulasque ministri, Et latet in tepido plurima mappa Sinu.

Lapsa nec a cubito subducere pallia nescit, Et tectus laenis saepe duabus abit. i.

' Nobilem et exercitatum furem dictum. Hinc in quasdam eae irre- monophthalmum seu unoculum ce- Psit piceata manus p nec ineleganter, lebrat, qui plus uno videbat, quam quasi dextra innuatur pice, vis alii duobus oculis. ita uncta ut ipsi quidquid attigerit r. Uno eontentum. Quod unus illi adhaereat. Melius tamen quod e ulus sufficiat ad furandum. ΜM. eruit et probavit Scriverius: s. Sedot legunt pro Patri alii. - tam Pisterata manus. D .-Pi aerata. Lirim laetima. oculi scilicet amissi, Id est, ealida. Pures autem calidas a quibus putredo fluit. - Attrita manus habere dicuntur, ut e Plauis fronte. Impudenti, effrieta fronte. to atque Macrobio probavit Scrive-3. Quint . est. Hominem, ut Pius. ,Grouop. Graeci κεφαλῆ,; pars pro toto su - s. Plitare memento in edd. vett. Intur. Vel simpliciter, caput unocu- ed. Langit e visare momento. Codex lum noli credere inutile .ut inno- Pulmanni et Bevertandi HS. scroaracuum. Sensus est: Ne desinas memento. Quod unice admittendum. observare hunc hominem, licet memenω. Observare, ser- luscum. Vid. not. ad us. 5. vare oeulis. Ita apud Graecos

4. Autoster. Cujus meminit Ho- τει, duplici sensu. inertis, Iliad. K. Fuit ille Mercurii P. Liolasque. iv. xxxm -- vel filius , ac ut pater, a Callidus Pra, Vs. 23, et infra epigri LXXI , Vs. quidquid placuit iocoso cindere 9. Ligula cochlear est, et spathula. furto. . - Tam ρperam. hic la9 8. Et latet ira trepido Bevertandi

manus. Erat in codd. vulgo piceata ΜΚ - Et latet. Et suratur mappas , mantia. Barbarum hoc et non fe- quas in sinu condit. 4rendum. Picare enim, non placare IO. Gnis Mabias. Laena quam et

357쪽

Nec dormitantem vernam fraudare lucerna Erubuit sallax, ardeat illa licet. Si nihil invasit, puerum tunc arte doloruCircuit, et soleas surripit ipse Sura.

chlamydem voeant, ut ait Baysius de ro vestiaria, genus est vestis mi litaris, qua etiam in coena uteban tur antiqui, ut constat ex hoe loco. Duabus. Sua scilicet atque aliena. Eleganter hoc modo surtum signi-sieatura II. Vemiam. Vema est servus domi natus. x a. Ardeat tua licet. Nee tenebris opus esse putat, nec scelus curat nocte tegi. x 4. Et soleas. Pueri ad Pedes coriis vivarum soleas custodiebant; sine calceis enim mensae accumbebant: iste vero luscus suas ipse soleas su

ripiebat , ne surandi artem dedisceret , aut quia non poterat se tenere quin unde unde aliquid alicui rapere gauderet.

IN CLAUDIAM.

SuMMA Palatini poteras ae piare coloSSi, Si fieres brevior, Claudia, sesquipedem.

'. Longciliam aliquam seminam quam Poeta per hyperbolem jocatur excedere statura altissimum BO-mae colossum, de quo epigrammateir, lib. Speci. VR. 4. I. Poteras Pro Potes , Posses. Sic Horat. lib. I, od. xx VII, VS. 4,

. . . nunc Saliaribus ornare puluina Deorum tempus erat sodales.

recenti.

AD SEVERUM, DE CARINO.

LivET Carinus, mimpitur, surit, plorat, Et quaerit altos, unde pendeat, ramos

' In Carinum inseribitur in edd. r. etc. lnvidia, quae veti. etti ordicta Romanis. Vide lib. IV,

358쪽

Non jam quod orbe cantor et i 'gor toto; Nec umbilicis quod decorus et cedro Spargor Per omnes, Roma quas tenet, gentes; sSed quod sub Urbe rus habemus pestivum, Vehimurque mulis non, ut aute, Conductis. Quid imprecabor, o Sevcre, liventi Hoc opto : mulas liabeat, ct suburbanum.

I igr. ccxvII, et lib.VI, epigr. MN. 4. luteis dis rus. Vid. ad lib. 1, vs. 1 I; et de ceda o, lib. III, epigr. II, Vs. 7. Quibus in locis suse satis librorum ornamenta explicuimus. 5. Per omnes , Roma quias tenet, perites. Et hic, ut jam saepe notavimus, Ovid. Metam. 877. clausulam imitatus : . Quaque patet domitis Romana Potentia toris, ore legar

8. Quid imprecemur. O Moere, Carino legitur codd. Vatic. et Florent. 9. IIoc uto, multira ut codex Florentinus. Carinum tanquam miserum hominem irridet, tanquam qui non invidenda invideat. - Mulus Mat. Domitius sic intelligit: Ηabeat mulas meis similes, et suburbanum meo simile : hoc est, suas amplas divitias amittat, atque ad meam eonditionem mitigatur, seu pauper sat. Alii sic : Mulas habeat quas oleribus ex horto suburbano decerptis otiustas agat Per urbem, et vendat illa olera, unde victum

sibi quaeritet.

DE PICENTE.'

SCniniae in aversa Picens Epigrammata charta; Et dolet, averso quod facit illa Deo.

Corripit quemdam et exagitat inscribendis epigrammatibus longius

culum; et ex eo scommatis ansam Ca

pit quod istum aliquis dixerit ad sacharta scriptitare. - . Immo, subiniungit Noster, et a mis deis . , imeatus, ut patet, in subita et inex- sl ectata sensus variatione. Caeterum vid. not. ad arena A. et uoerso deo. t. Sergit in Moersa Iunt. an. Isi a. - So iis in a. ersa. In una tantum parte chartae solebant scribere Veteres; qui vero ad nauseam usque, in tergo etiam scribebant. Iuvenalis sal. r, g : . Aut summi plena jam margine libri Scriptus, et in

tergo, necdum snitus, Orestes. . a. Et dolet acerso. Lib. II, epigr. Lxxxix : - Carmina quod scribis Musis, et Apolline ii uno is , etc. Horatius Art. Poet. 38S :-Tu nihil invita saetos dicesve Minerva. a

359쪽

TuESTYLON Aulus amat, sed nec minus ardet Alexin; Forsitan et nostrum sic Hyacinthon amat. I nunc et dubita, vates an diligat ipsos, Delicias vatum quum meus Aulus amet.

. Forsitan et nostrum nunc in cois 4. Delialas. Hoc est, Pueros deindice Piamanni. licatos, qui deliciae poetarum.

LXIV.

IN CLYTUM.

UT poseas, Clyte, munus, exigasque, Uno nasceris octies in anno, Et solas, puto, tresVe, MatuOPVe Non natalitias habes Kalendas.

Sit vultus tibi levior licebit sΤritis litoris aridi lapillis;

Sit moro coma nigrior caduco

' Clytus, saepius ut ab amitas natalitia munera reciperet, sere quot kalondis celebrabat natalem suum. Poeta impudentiam hominis at ii, et monet ut semel agat genethliaca, alioqui se nillil missurum, sed neglecturum perinde ac si natus nousuisset unquam. Rader. a. Nasceris sellas. Hoc est, nata litium diem octies celebras, ut toties munera accipias.

sibus, exceptis tantum tribus aut quatuor, habes fictilium natalem. 4. Hateri Catinavis Bevertandi HS., repugnante Versu. S. Tui Leotor licebit in eodem -- Sit multus, etc. Sis licet imberbis, crine niger, tener et mollis; Priamum tamen et Nestora annis sup rare videris, qui toti s celebraris

natalem. 7. MOrci nigrior cadum. Hoc est

maturo, quidquid enim maturum monte decidit. Adi lib. I, epigr.

360쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VIII. 349

Vincas mollitie tremente plumas, Aut massam modo lactis alligati; Et talis tumor excitet papillas, io Quales cruda viro puclla servat: Tu nobis, Clyte, jam senex videris. Tam multos quis enim fuisse credat Natales Priamive, Nestorisve Sit tandem pudor, et modus rapiniS. is Quod si ludis adhuc, semelque nasci Uno iam tibi non sat est in anno; Natum te, Clyte, nec semel putabo.

verba das, fraudein tentas; sed j caris male salsus, quod Gallice, tu hadines 1 ED. 18. Cθω , jam semes putato in

codd. Vat. et Florent. - Nec semel Putato. Roc est, te negligam perindeae si ne semel quidem natus esses, nec unquam munera ad te mittam. Suspicatus est quidam tacite hie spurium notari, de cujus uatali non constet. Iudicet Iector.

LXV.

uic ubi Fortunae Reducis sui gentia late

s. Massam modo, etc. Metam lais

ciis eoagulati. Vide lib. I, epigr.

xLIV, vs. 7. I x. Cmaa. Horatiam imitatus qui lib. III, M. M, Vs. II. Nu- Ptiarum expers, et adhuc Protervo Cruda marito. . M. is. Sit pudor. Pudeat te, et sinis imponatur tuis rapinis. x6. D s. Non, ut Obvium viis

detur et bene multi putant, illudis,

' Post. victoriam Sarmaticam, arcum maximum triumphalem sibi poni iussit Domitianus, quem Prae ter alia illius opera celet, rat hoc epigr. Martialis. Arcus statim a morte ejus sunt disturbati. Tam multi erant per urbem conditi, ut uni ex iis graece qui am satis facete merit inscriptum, sufficis. t. Redueis fulaemia iate. Augusto Oh reditum , ara Fortunae Reducis Mias rata. Dion. lib. LIV. Domi-

SEARCH

MENU NAVIGATION