M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

361쪽

Τempla nitent, felix area nuper erat :llic stetit Arctes formosus pulvere belli Purpureum sundens Caesar ab ore jubar; IIic lauro redimita comas, et candida cultu s

tiano a bello Sarmatico reduci, templum Fortunae Reducis aedificatum appellat Dio Io citato. Iteminit hujus Fortunae et Claudiantis : . Aurea Fortunae Reduci si templa priores ob reditum

vovere ducum. .

a. Felix area. Vel quod in ea templum Fortunae dostinatum sit, vel potius quod illic reversum Ini Pe ratorem primo salutaverit populus. 3. Πω stetit Arctoi famosus Beum landi II S. - Aretoi. Sarmatiei,

ut lib. VII, epigr. v II. - Formosus Puloe e. Lyricum aemulatus, et ut reor, assecutus; qui lib. II, Od. I, . Duces Non indecoro PMDere sordidos . . Nil enim ingenii altitudinem et cestrum magis indicat quam novae hujusmodi verborum sociationes et . ut poeta poetice dixit, hymenini. Saepissime autem apud ni strates simili modo sociata vox quae idem sonat ac latinis formosus. Sic Delitis de equo, . heau d orguet I etd'amour . ; et P. I. M. Lebris, de aetna tonante sod. in navem cui

4. Cresar ab orbe codex Florent. -- PuUrureum jubar. Qnod hic aiunt innui rub rem vultus, ae e sero.

Neque sane utrum Domitiani in saeie rubor iste, dubitaverim. Quo quid vulgatius 3 quum Suet. in Domitiano, cap. I 8, . Statura fuit Procera, vultu modesto, rMorisque piano α; et in Agric. cap. penes t. Tacitus , . Saevus ille vultus et rubor, quo se contra pudorem muni

hal. . Sed frigidum et puero quam poeta dignius ad id tali in re allusisse. Deinde quis nescit per 'γώ- reum non tam rubrum intelligi quam Cortiseum, niterra, fulguribus quodammodo et radiis circumdatum ' Quod . gallice dictum a Ate, Diis et Divis proprium finximus. Cons. et Flacci lib. III, Od. III, Vs. II et I 2, quum principem Deum consilio inserens, ait: . Quos inter Augustus risum

candida cuuia. - Larum redimita, etc.

Prineipi e bello reduci processerunt obviam cives laureati. Lib. VII. ePigr. VI, vs. 6. Et quoslibet laeta

nuntiantes ad hoc exemplum excipiebant . et eo modo laetitiain suam testabantur. Undo Di d mos lauro ev creteris frondibus ornabam in laetitia putilica, et riusmodi soleti nil tis Fl candida enim. Altiis

362쪽

Roma salutavit Voce manuque ducem. Grande loci meritum testantur et altera dona; Stat sacer edomitis gentibus arcus ovans.

Hic gemini currus numerant clephanta frequentem; Sufficit immensis aureus ipse jugis. . io Haec est digna tuis, Germanice, porta triumphis; Hos aditus urbem Martis habere deeet. Δεξατο χειρικροτω ἴωμοὶ πιακτα βοη.

vextibus induti triumphum comitabantur Romani. Iuvenalis fiat. x . 45 : . Et niveos ad fraena Quirites. 6. Manuque ducem. Adoratione, admota ori manu, ut in salutationibus deorum, inquit Lipsius. Retulere alii ad plausum quo impera tores excipi inos olim suIt. Qucid iste melius, si ad hoc Nostri distichon attenderimus : . Quaeque sonant Pleno vocesque manusque theatro, Quum populus subiti Cae

saris Dra videt. . 7. Et altera dona. Arcum trium

phalem, et templum Fortunae intelligo, praeterquam quod ibi populus henigne a Domitiano excePlus

suit. 8. Stat sacer et domitis sentibus arcus Orat ccidex Pulmanni. Stat saeeret domitis gentibus arcus Ooans Bever

landi IIS. - Arcus ouans. λψς arcus triumphalis, a cuata porta, cui e lapide in altum exstructae pictam inserihi victoriani ejusque seriem Inoris erat. De variis arcubus Domitiani, vide Sueton.

ter. Lectio nostra est ex coni. Pul- manni. - IIuic Wmini currus. Supra arcum collocatae erant duae qua

drigae, Propter duplicem ex Dacis victoriam, quibus elephanti juncti

Prant, quos aurea Domitiani statua regeti t. Io. Aureus sese, etc. Id est, aurea

offigie redditus quemadmodum et Virgilio, DcI. VII : . si setura gregem suppleverit,aurrita est O .ED. . nam aureus Et argenteus in istis arcubus stabat Domitianus. Nem Onim statuas sibi nisi aureas Et a genteas poni permisit, ac Itonderis certi. Sueton. Domit. cap. 23. et Xiphilin. In eumdem imperat. ra. Hos aditus. Nas portas aris euatas et triumphales. - Urbem Martis, eto. Romam , a Mariis progenie conditam.

363쪽

LXVI.

DE CONSULATU SILI .

ADGUSTo pia thura, Victimasque Pro nostro date Silio, Camoenae. Bis senos jubet en redire fasces Nato consule, nobilique virga Vatis Castaliam domum Sonare. Berum prima salus et una Caesar, Gaudenti superest adhuc quod opici Felix purpura, tertiusque consul. Pompeio dederit licet senatus,' Consulatum silii, non patris Silii, omat carmine Martialis; et

.Ptat, ut quondam et alter filius consul creetur; sicque consularessa es ter ad domum Silii redeant. Rader. . Augusto. Imperatori scilicet Domitiano. a. Pro vestro codex Palatinus, quae lectis impensius arridet Graistero. - Date Silio. Cujus filius a Domitiano creatus est consul cum

Sextilio Laterano, anno V. C. 847 , Christi nati 94. Silius enim pater semel tantum Consul fuit eo anno quo periit Nero, ut constat ex Plinii junioris Ith. III, epist. 7, qui vitam simul et mortem et studia Silii Italici breviter narrat. Vide otiam lib. VII, epigr. - . 3. Ressire. Nempe in familiam Silii Italies, quam Castaliam dicit, hoc est, Musis deditam. Notum enim se Plinii epist. iam commenis data) quam sidolis pocte a cutior illo exstiterit, licet reipublicae administrandae diu particeps et proV tu ad summas imperii dignitates e n tum et eruditis viris haud nihili aestimandum Poema cui titulus est

Punica. M.

4. μω eonsule. Filio Silii ho v. latum adepto. Alii legunt Noto, et eumdem Silium his Cos. designari volunt, cui optet Poeta et tertium consulatum. Sed, ut jam diximus,

Silius uno consulatu contentus re

cessit a Republica. Videatur lib. VII, epigr. citat. 5. Castalia codex Pulmanni; quidam Castalii. Alii, ut nos, Castaliam. - Domum sonare. Quoties domum suam alienamve adibat consul, ad signiscandum ejus adventum lictor antecedens virga sua fores Pul

sabat.

7. Quod optet. Ut nempe minor ejus filius consul quoque siat, cujus mortem rosert Plinius junior lib. III, epist. citata.

364쪽

Quorum pacificus ter ampliavit Ianus nomina; Silius frequentes .

Mavult sic numcrare consulatus.

o. Et Cresar onero. Agrippae Iuliam filiam in matrimonium colloeavit Augustus . eumque ter consulem evexit.

I I. Parisicus, etc. Templum Iani bis elaudebatur alite Octavium, quod erat signum pacis. Tertio claudebatur. immo ter, sub ipso Augusto , gemel quidem cum M. Agrippa secundum consule. Unde nomina eorum illustrata. Alii ter reserunt ad vim lapis, et sic explicant: Quo

rum tertium consulum nomina rein

serebantur in fastos, qui in tutela et auspici Iani. Epigr. II supra. x3. Maotiti sis. Duos filios gerere consulatum, quam ipse ter esse consul, ut Pompeius et Agrippa.

IN CAECILI AN IIV.

RORΑs quinque puer nondum tibi nuntiat, ot tu Iam conviva mihi, Caeciliane, venis,

' Castellianum convivam Praema ture ad coenam ventitantem, jubet aut maturius aut serius adesse, hoc est, omnino abesse. I. Horas quinque. Nondum quin-t3m , Praeproperam nimis cinnae horam. Ccenare enim hora tantum

nona immo hiemis tempore non ante decimam. ED.) solebant BO-mani. Cic. Fam. IX, xxvr; Rhetor ad Herenn. lib. IV, C. SI; Plin. min. lib. III, ep. r, et Noster Lib. IV.

epigr. vri I : . Imperat ex structos nona toros. . Vide quoque I. Salmulti. ad Pauci rotum , p. de cibi capiendi modo Veterum , Pag. 538. -- Puer nondum,ele. Servorum erat Puntiare ho

ras. Ill . Rat. X, II 6: .... Clamore

opus est, ut sentiat auris, Quem

dieat venisse puer, quot nuntiet horas. . Nuntiabant igitur hora. pueri, et monebant quando Iavare. gestare, cinnarρο oporteret. Quam vero nonam diectant, illa apud noximis horares δε sotri Dies enim apud Romanos. in partes XII divideliniatur, quarum Prima Oriente sole nobis sis Mures aera malis 3. Aliter Graeci quihus decem tantum horae Utido distichon sequens ωρα μοχθοδ Ἀπιωτατα ' αἱ δὲ με- Γραμμαsi δei υuιεναι ZHΘI Hre; i οτοῖς. Hoc est, u sex horae per labores exigendae; quae sequuntur literia dicunt quatuor VIVE. . Porro qnatuor hae literae η, o, i, ibi numeros signiscant, et sunt 7, 8, v. 1 o. Ηehraei vero quibus dies naturalis eoi Arahat horis XXIV. mirne.

365쪽

Quum modo distulerint raucae vadimonia quartae. Et Floralicias lasset arena seras. Curre, age, ot illotos revoca, Calliste, ministros: MSternantur lecti; Caeciliane, sed . Caldam poscis aquam : sed nondum frigida venit; Alget adhuc nudo clausa culina soco. Mane veni potius : nam cur te quinta more turpUt lentes, sero, Caeciliane, Venis.

rare incipiebant a vespere; quod ot Galli Caes. de B. G. edit. no-xtrae T. I, P. α 58 et Athenien is. Neque ulla consiletuditiis illius causa , nisi quod tenebrae sive

Chaos ante lucent, ante mundum fuerunt. ED. 3. Raticin vadimonia Partes Ant.

de Boor conj. Vide Phaedr. de litigantibus, lib. III, sal, . I 3, et ibid.

Schess. Rauendi radimonia Marter in quibusdam . Iurgunt alii: mιucae et adimonia cerre; id est, lihelli foreti-ses, inquit Domitius. Raucae chartae dicuntur, meo judicio, pro ipsis

raucis causidicis. - Ouum modo. Quum modo in alterum diem di missa sint vadimonia, atque causaesorenses quae hora tertia agebatitur. Lib. IV, epigr. v III. . Exercet rauineos tertia Causidicos. a Vadimonium

vero sponsio est sistendi in iudicio. 4. Et Floralicias laxet Bevertandi IS. - Et Floraticias. De Iudis inhoriorem Florae celohratis dictum lib. I, epigr. I. In his let, ares, capreae, atque alia animalia exhibeiabantur ab Edilibus. 5. Illotos. Hora octava laetabant

Veteres.

5. Sternantur Deli. In triclinio

An Aum mihi frixiari venit Lips. Eleet. lib. I, cap. 4, legit. Caldam poscis. Qua vinum temperahatur. Lib. I, epigr. XLI.-Αut, uti placet quibusdam, ut ad vomittim xciteris. Qui mo . iat nunc in eisquens, ita olim Romanis usitatun,

Caesari in Primis vid. Cic. ad Attic. lib. XIII, ep. Lir, et Suetoniux in Vitell. XIII). Unde celeberrimum

id Sonocae, ad Helv. I x : . Vismunt ut edant, edunt ut vomant. . ED. 8. Cmia etilina in quibusdam. - δε elausa. Hoc est, nondum ad sui it ligna quihus excitetur ignis. 9. Mane sem Potius, etc. Immrtune et intempestive venisti, Perinlude ac Primo mane : Opportunius et humanius venisses tarde et post

cinnae horam. I. . Aut cur non sero ed. antiq.

Ferrar. Ald. Iunt. Colin. Gryph. Pul manu. Calderin. Plant. Iunian Lang. Delph. eis. Iosias Mercerunex vestigiis antiquae scripturae , Lejam te sero, etc. rescripsit ingeniosissime : O Jentes sero, ele. Et sic explicat Salmasius : Hora jentaculi tertia aut quarta Erat : unde Martialis eum , qui ad quintam venerit Pransurus, sero venire dixit, ut i-taret; nimis tempori ut pranderet.

Legitur et in quihusdam codicibias:

ut jantes sero.

366쪽

Qui Corcyraei vidit pomaria regis, Rus, Entelle, tuae praeserat ille domus.

Invida purpureos urat ne bruma racemos,

Et gelidum Bacchi munera frigus edat; Condita perspicua vivit Vindemia gemma, s Et tegitur solix, nec tamen uva latet. 'Femineum lucet sic per bombycina corpus;

' Vindemiam Entelli florentem

etiam hyε me, miroque artificio coninservatam laudat.1. Gremei, etc. Alcinoi rogis Phaeacum. Namque Corcyra, maria

Ionii insula est diebus nostris Com bu), ubi laudatissimos hortos luit Aleinous. Vide. lib. IV, epigr.

LXIV, vs. 29. - Ouisquis Core orieodd. Vat. et Flcirent. 3. Urat ne bruma me mos. Inter alias arbores vitis praesertim uritur frigore, quum ab eo circumobses-gua calor naturalis interius contrahitur ultra modum.

4. Ba hi murier t. Quibus valde inimicum est frigus. 5. Perseicua Wmma. I.apidihi specularibus. ut epise. XIV, supra. 7. Per bombicina cor tis. Multitia ε bombyce vel serico intexta, ita tenuia et pellueida ut . Sumptis iis mulier parum liquido nudam se non esse juravisset. . Seneca, Epist. μt

Plinius, Hist. Nat. lib. XI, e. a a, de Pamphila Coa quae id genus vestis

Prin a reperit, .non fraudanda gloria excogitatae rationis ut seminas denudet vestis . . Add. et Sen. Benes. lib. VII, cap. 9, et Iu . fiat. II, s. 66 , et Ρ lium Syrum qui vensum totilem, nebulam lineam haee vocat Hujusmodi vestes vitreae primo non matronis Romanis in usu erant, sed solis meretricibus. - F mineum turet supra Vat. et Hor.

367쪽

M. VAL. MARTIALI sc alculus in nitida sic numeratur aqua. Quid non ingenio voluit natura licere Autumnum sterilis ferre jubetur hyems.

8. Caletilias is liquiara conj. Ant. δε Roor. Vide ad lib. IV, epigr.

xx I. -- Sic numeratur aqua. Ita Pollicent et apparent calculi, ut numerari Possint.

9. Quid non . Sensus est: Quid non efficere potest ingenii humani solertia p

specularibus horti , ipsa hruma fructus serunt, perinde ac in au

LXIX.

Nec laudas nisi mortuos Poetas. Ignoscas petimus, Vacorra : tanti Non ost , ut placoalu

' Veteres et mortuos tali urin laudabat Poetas Vacerra. Cui Martiali argute : Ego, Pace tua dixerim, iton tanti sicio tua laudes, ut tua caussa velim ante diem mori. quo abs te laudari Possim. - Hujus epigrammatis lectionem non variant libri calamo exarati. aut impressi. . Nee Ludus. Lib. V, epigr. x: . Hi sunt invidiae nimirum , n gule, mores, Praeserat antiquos seminPer ut illa novis. . Horatius, lib. III. Od. XXIV. vs. 3 .aa: a Virtutem incolumen odimus, Subla- periri . tam ex oculis quaerimus. invidi . . Quod si e copiosius Nostras G, M. ad celet terrimum Buνν n. Lis. rq . Od. i Stanca r 3 r

3. Tumi Non vir. Sensufi ext : Non tanti facio tuas laudes . ut mori volim , quia a te laudari possim. Forte ricin male legeris: tanti Aon st, Mi Peneiam , tui acer .

368쪽

UuANT A quies placidi, tanta est facundia Nervae; Sed cohibet vires ingeniumque pudor. Juum siccare sacram largo Permessida posset

Ore, verecundam maluit esse sitim; Pieriam tenui frontem redimire corona Contentus, famae nec dare vola suae.

Sed tamen hunc nostri scit temporis esse Tibullum, Carmina qui docti nota Neronis habet.

' Laudat 31. Ulpium Cocceium Nervam qui postea anno Chr.uat. 96, mortuo Domitianes, Imperator. ED. 1. Quanta quies, etc. AEque sa-cundus et carmine dulcis est Nerva,

ac mitis et lenis. De Ienitate Nervae , Aurelius Victor, Dio , Euum pius : de popia, Noster lib. IX, epigramm. xxvir; Plin. Iun. lib. V. epist. 3; Gyrat d. diat. 5. Quin Νero Nervam appellavit suum Tibullum:

lib. IX. epigr. xxVII, 6. 9. 3. Cum aiecare sareum in edd. vett. Lehtionem nostram testatur codex Pulmanni.-Otrum sic resacram. Permessis sons labitur ex

Parnasso e hoe est, modi re hibit elante Musarum , seu pauca scribit carmina , quum alioqui Plura , et quidem egregia scribere Posset. 5. Tenui eorona. Ex hedera nem-Pe , qua leviores Poetae, elegi graphi et epigrammatarii; epici vero

querna Corona cingehantur, ad lib. IV. epigr. LIV, IuVen. Sat. VI , v . 386. De corona querna suse Scaliger Ausonian. Lecl. lib. I, cap. o. Carminibus heroicis quemam coronam consequi poterat Nerva, sed elegiis et epigrammatibus hederaceam mereri satis habuit. 6. Famin nec velia dare. Non colligere omnem, quam possit, nominis celebritatem. Hae per trans. lationem dicta, pro, celebrem sacere famam suam. Ingenio vela dare. apud Ovid. Fast. III, 79o; tra M. VI, Pag. 22o nostrae editionis. . Et des ingenio vela secunda meo. - ΕΠ.. Contensa estfamin Bevortandi HS. Pro recepta lectione. q8. Carmina qui doeti nostra cxliiis hel Beveri. HS. Carmina qui nostri docta e ex Pulmanni. - Carmina qui docti. ete. Satis notum vel e Persit satyris, versiculos. factitasse

Neronem.

369쪽

N POSTUMIANUM.

QUATuon argenti libras mihi tempore brumae Misisti ante annos, Postumiane, decem. Speranti plures nam stare aut crescere debent Munera) venerunt plusve, minusve duae. 'Tertius et quartus multo inferiora tulerunt. x

Libra suit quinto Septiliana : quid est pBessalem ad scutulam sexto pervenimus anno; Post hunc in cotula rasa selibra data est. Octavus ligulam misit sextante minorem;

Postumianus quotannis, ad Saturnalia , poetam donis coluit ; sie ut quo magis crescerent anni, Pominus donaret, jainque Post deci

mum annum adeo minuerat mu

nera. Monet ergo hunc Martialis, ut incipiat a Primo tandem anno, rursumque mittat quatuor argenti librax, atque ita deinceps Pergat.

cembri , quo colebrabantur Saturisnalia , et munera amicis mittere solebant Romani. 3. Nam stare, etc. Plinius junior, lib. III , epist. Iv. seet. 6 : WEst enim ita comparatum , ut antiquiora heneficia subvertas, nisi illa Posterioribus cumules ., etc. et Seneca de Beneficiis II, cap. II, . Parum est dodisse, lavenda sunt Mneficia a, etc. fi. Se tulerna uidem in edd. vett. probante Gronovio. Lectio nostra dehetur Seriverio. Et, qι- ιdρ legit t. δε Rov. - tit inna. Duod eim unciis constabat libra Romana , quae tamen secundo bello Punim

gente ad novem uncias cum se

muncia redacta est, et libra Septi-tiana , ut existiniat Baderus, a Septis, ubi Romani negotiabantur atque ad pondus vendebant, sic dicta, ut conjicit Farnobius.

Ressalem, etc. Ad vasculum octo uriciaruiti.Bessalis ergo a Besse :bes octo constat unctis. Setitiaia vero erat vas cavum et rotundum a scuto dictum; unde et scutelia apud Ciceronem. 8. In eotiati. Quae caltilia, cotria, mensurae est genus, quod sex uncias capiebat. - Rasa selibra. Forte intelligit simul cum cotyla datam fuisse selibram argenti. Alii rasa reserunt ad cot iam , sed quantitas

repugnat. 9. Getaeus lixulam. Genus m surae. Plures alias significationes hahet ligula. vid. epigr. xXXII 1MPTR.

370쪽

EPIGRAMMATUM LIB. VIII. 359

Nonus acu levius vix cochleare tulit. ii,

Quod mittat nobis, decimus jam non habet annus; uitatuor ad libras, Postumiane, redi.

Sextanti autem duae nutuerantur

leolus mi cochleare Nonus aculeos in eoehleare Ald. Iunt. Colin. Gryph. etc. et sic iii codice Vatic. Legunt quidam Nonias aevi tos in coehi aretulit. Quod sensum nititum esticit. Alii: Nonias aermodcvim riae cochleare tulit. Hoc loco videtur cochlear distingui a ligula, quod jam vidimus

NupraePigr. xxx III, ubi: . Quid ubi cum phiala, ligulam quum mittere posses, Mittere vel posses quum cochleare mihi. . - Et re quidem vera, nam Graecorum mensura ruit pars erat decima ligula. quarta cyathi: cyathua et idem. ED. xx. Quatuor, etc. Incipe rursus a Primo antio, et perage, si placet ,

an uua munera in Circulum. --ἀ

Quatuor ad , etc. Sie lepide ruendieat Poeta.

AD LIBRUM SUUM.

NON DLII murice cultus, aSperoque

Morsu pumicis aridi politus, Artanum properas sequi, libelle; Quem pulcherrima jam redire Narbo, Docti Narbo Paterna Votieni ,

' Artatio Narbonem redeunti comitem donat libellum, vices aucturis Obeuntem , qui vellot ipse esse libellus , id est, comes Artani. r. Murice cultus. De ornamentis librorum vide lib. I. epigr. LXVII, ei lib. III, epigr. 1I. 3. Arehanum in codd. Vat. et Florent. Arcanum eodex Pulmaoni. Quem piacherrima jam riuere codex Vaticanus. - Narbo, aliter Narbo Martitis, vetus Galliae civitas , hodie Narbo e. quae erat c Ionia romana ad reipublicae roniai imaginem administrata. Romae erui senatus, sic in Colonii eraut decuriones. Ex decurionibus juridi- eundo duumviri creabantur singulis annis , qui romanos consules repraesentahant. Hinc Poeta Attaniam revocari dici; ad Ieges, hoc est, ad jus dicendum, et ad lasees, id est, ad magistratum gerendum. s. Docti Patria Naiso k otini Ald. Iunt. Colin. et Gryph. . Gruterus et Scriveritis docuerunt in meli

SEARCH

MENU NAVIGATION