M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

571쪽

LXXXVI.

DE LAURO.

NEMO nova caluit sic inflammatus amica, Flagravit quanto Laurus amore pilae.

Sed qui primus erat lusor, dum floruit aetas, Nunc postquam desit ludere, prima pila est.

3. Qui primus erat Iinor. Exhibet Plurimus pro primus codex Thuan. tiuus pro lusor codices Vaticanus et Pulinantii. . Qui juventutem pilae ludo elusit, senex jam pannosus est instar pilae compitalis; et et ganter jocatur in patens, Primus erat lusor pili , jam factus est primam . Alludit ergo in pilae lusorem , qui quum forente aetate primus es set in arte pilae, postquam desiit Per senectutem ludere, factus est prima pila ; id est, contemptui habetur, ut illa pila, quae prima omjicitur tauris iratis, quam discerispunt et lacerant comitius. Sic Mart. lib. II, epigr. xLiii : . At me quae passa est furiati cornua tauri luerit diei quam pila prima suam. .

Pili taurario vocantur in veteribus glossis, et. exponuntur ταυρu καθάπται. . Salmassus.

LXXXVII.

I E NATALI RESTITUTI. 'OCTOBRES age sentiat Kalendas Facundi pia Roma Restituti. Linguis omnibus et lavete votis. Natalem colimus, tacete lites.' Multa elientum et ampla munera nostituto precatur in natali die e se pro muneribus carmen , quod munus est poetae, mittere. I. Piliae . Beveri. - Restituti.

Caussidici qui id temporis nomen inseruit famae, et de quo Plin. iun.

lib. vi. epist. I7. et lib. VII. epist. I. 3. Unguis. Favere linguis est tacere, votis vero lavere est accedere ad vota sacerdotum. Ferias celebrantes a litibus abstinebant antiqui, et sacris Publicis vacabant. Duiditis Fastorum lib. I.

572쪽

EPIGRAMMA TUM LIB. X. 561

Absit cereus aridi clientis, s Et vani triplices, breVesque mappae Exspectent gelidi jocos Decembris.

Certent muneribus beatiores. Agrippae tumidus negotiator Cadmi municipes serat lacernas. x dignorum reus, ebriaeque noctis Coenatoria mittat advocato. Insamata virum puella vicit pVeros sardonychas, sed ipsa, tradat.

Donet Phidiaci toreuma caeli. Venator leporem, colonus haedum ,

5. Absit cereus. Munera mittere solebant ad eum, cujus natalem C in

lebrabant antiqui, lib. VIII, epigr.

LXIV. Sensus est: Αd nestitutum ne mittantur vilia munera, cerei nempe, Pugillares, et mapPae, quae mittebantur Saturnaliorum tempore. Macrobius Saturn. lib. I. cap. 7. . Illud quoque, inquit, in literis invenio, quod, quum multi occasi ne Saturnaliorum per avaritiam a clientibus ambitiose munera exis rent, idquΘ onus tenuiores grava ret, Publicius tribunus plebis tulit, ut non nisi cerei ditiori hus inis si istarenturis, et . Alias praeterea caussas assert. Trplieri Pugillares sunt trium paginarum. 8. orient muneribus. Hoc est, ditiores clientes et amici munera certatim mittant ad Restitutum.

9. rimae. Hoc est, inquit Faris nabius, qui in Agrippae porticu, et septis, de quibus lib. IX, epigr.

Lx, superhas et Pretiosas merces vendebat. o. Cadmi Tyrias, nam

II. Agenoris Tyrii filius Cadmus; ergo

purpureas, ut lib. II, epigr. TLIIIxr. Pugnorum reus. Hoc est, reus de vi, quam ebrius alicui intulit, coenatorias vestes mittat Restituto,

a quo defendi possit.

II. Coenratoria mittat. Laenas, Vein

stes quibus in coena antiqui utebantur; Sic et forensia dixerunt, vestes quibus utebantur in foro. Digubria quoque diait Sen

ea vestes lugubres. Ad ea o. Tibi I 3. I ringuiata Cod. Besseri. In mala. Adulterii rea. I 4. Sardon retiara veros. Vid. lib. XI, epigr. LX, vs. 19. S. Aoorum. Alios imere horum monet editor Delph. Aooriam tamen potius videtur. -- Mirator. In li versu credam meminisse Nostrum Horatii, qui in Arte Poetica, r73, xenis mores describens, ait :. Lauis dator temporis acti Se puero. . ED. 16. Phidiaci loreuma coeli. Crate ras et statuas a Phidia, nohili toreula, torno ac caelo assabre saetas. Lib. VI, epigr. XIII, Vs. 1.

573쪽

Ρiscator serat aequorum rapi M.

Si mittit sua quisque, quid poetam Missurum tibi, Restitute, credis λ

x8. Rriuinam HS. Pulmanu. - Pateras grataque Commodus, Cen- Equorum rapinas. HOC est Pisces, sorine, meis aera sodalibus; Dona- qui praeda sunt rapta ex aequore. rem tri Podas....divite me scilicet. ... I9. Quid metam, etc. Carmina carmina l ossumus Donare, etc. .

nempe mittet Poeta. - Crediderim Sed aut noluit tam longam unius libenter ego incidisse Martiali in sententiae vel mentem locum Horatii lib. IV, Noster iterare, aut acutius iacturum Od. vi II cujus hic Pauca tantum se credidit, si quae fuse Lyricus subjunxisse satis erit: . Donarem explicuit, paucis ipse innueret. ED.

LXXXVIII.

i, COTTA M.

OMNES perSequeris praetorum, Cotta, locellos Accipis et ceras : Ossiciosus homo es.

r. Omnes Persequeris. Ambiguus, tigantium erant, ut ea subduceret, vel potius difficilis sensus quem sic simul et ceras seu tabulas corrumis vulgo statuunt: Velut ossiciosus -- Peret, corruptus ipse Pecunia. initaris Praetores, et cupis gestare a. Acc is et ceras. Ut scilicet iD locellos, seu crumenam, aut mar- las feras, et corrumpas. Vid. not. inpium, in quibus sorte nomina li- sup. - scissus. Ironia est

LXXXIX.

DE STAT IA I INONIS. '

auso labor, Polyclete, tuus, et gloria selix,

Phidiacae cuperent quam meruiSSe m aDuS,

Laudat statuam Iunonis a Pin celebris, de quo lib. VIII. epio. lyeleto clam artifice factam. I. . De Phidia dictum lib. III, opig. i. Polre M. Qui statuarius init xxxv, et lib. VI, epigr. xiii.

574쪽

EPIGRAMMATUM LIB. X. 563

ore nitet tanto, cluanto superasset in Ida Iudice convictas non dubitante Deas. Junonem, Polyclete, suam nisi frater amaret, sIunonem poterat frater amare tuam.

3. In Ida. Phogias monte, ubi Paris Iunoni, Minervae, et V ueride pulchritudine contendentibus iudex datus Ust. S. . bi frater. Iupitor nempe Iunonis frater. Virgilius, aeneid. lib. I, 46 , Iunonem sic loquentetu tuis ducit : α Ast ego, quae Divum iu edo regina. Iovisque Et soror et

conjux . , etc.

Quin vellis vetulum, Ligella, cunnum Quid busti cineres tui lacessis 34 ales munditiae decent puellas :Nam tu jam nec anus Potes videri. Istud, credo mihi, Ligella, belle Non mater iacit IIccioris, sed uxor. Erras, si tibi cunnus hic videtur, Ad quem mentula pertinere desit.

Quare si pudor est, Ligella, noli

Barbam vellere mortuo leoni.' In Ligelium. Palat. legit Ligeia, ut sorsan eadem sit cum illa , cujus meminit lib. XII, epigr. VI . i. ν eliis velutam, L eua, etc. Expilas, ut tenerior juniorque vi

deare.

I. Quid busti, etc. Quid suscitas cineres et sopitos ignes demortuae et sepultae libidinis tuae ρ Αλλητορικως

dictum, ut Vs. xo, ud quem Vid. not. 6. Non mater, ut . Non anus ut

Hecuba , sed firmae atque floridae

aetatis mulier, sicut Andromache.io. Barbam vel re. Ut tria lo D:rορια. Alludit Deitqui ad prinverbium , tondere Donem , et vesiere barbam leoni. Hoc est, provocare ad iras. Quod periculosae plenum opus est aleae. Seusus ergra ustra vetuis iani vulvam ad libidinem stimulas; est enim mortua. Vide Annot. prior. Io. Bapt. Pii cap. I 5, vhi ad explicationem hujus epigrammatis mulista, et forsan Iairuis multa.

575쪽

DE ALMONE.

OMNEs eunuchos hahet Almo, nec arrigit ipse, Et queritur, pariat quod sua Polla nihil.

I, omnes euruuias. Vid. epigr. YI, 67. Iuv. VI, 366 : a Sunt, lias eunuchi imbelles, ac mollia semper oscula delectent, et desperatio badibae, Et quod abortivo non est opus. . -Αpte satis; non tamen quidquid in hoc acuminis et nequitiae est assequutus. Non enim curat Noster anspadones Pollae in deliciis; sed innuit potuisse maritum, quantula cumque vi praeditus sit ad gignendum, sobolem sibi parare, si nimirum inter aut servos aut clientes robustum virum habuisset; quod ut nefarium, sic tamen ob saeculi corruptelam frequentissimum apud PT ceres tunc exstitit.Vid. Iuven. Sat. IX, Passim, et quae fusius nos ad hujus libri epigram. cII infra. Pag.s a. ΕD.

AI ARIUM. 'MARI, quietae cultor et comes vitae,

Quo cive prisca gloriatur Atina, Has tibi gemellas harbari decus luci

Commendo pinus, ilicesque Faunorum, Et semidocta villici manu structas Tonantis aras, horridique Sylvani,

' Relictum rusculum suum Poeta, rediturus in Patriam, Mario

Commendat. I. Otitistin cultor. His Verbis ostenis

dit privatum hunc Marium vitae rusticae suisse deditum. x. Atimet. De qua Virgilius Eneid. VII , 63o, , Tela novant, Atina pintens, Tiburque superbum. In Sicilia fuit urbs hujus nominis, et in Italia plures. idendus intelius.

3. Has tibi. ... Pinus..., Fatins um.

Pinus atque ilices Faunis sacrae sunt; vid. lib. VIII , epigr. L. 6. Horridisue Srti, ani. Qui nem rum Deus est, et pingitur ut Faunus, Cornuta fonte, etc. Natalis Comps lih. V, eaP. 9

576쪽

EPIGRAMMATUM LIB. X. 565

Quas tinxit agni saepe sanguis, aut haedi, Dominamque sancti virginem Deam templi, Et quem sororis hospitem Vides castae Martem mearum principem Kalendarum, io Et delicatae laureum nemus Florae, In quod Priapo persequente confugit. Hoc olime agelli mite parvuli numen Seu tu cruore, sive thure placabis, Ubicumque noster Martialis est, dices; isIIae, ecce, mecum dextera litat vobis

Absens sacerdos : Vos putate praesentem,

Et date duobus, quicquid alter optarit.

. Aut haedi. Sic cod. Pulman . Et edd. vett. et Delph. et Farnati. - Otias tinais arni. Horatius libro I. Od. Iv, II: . Nunc et in umbrosis Fauno decet immolare lucis, Seu Poscat agna, sive malit haedo. α8. Dominamque. Hoc est, Dianam sylvarum Deam, cui dicatum erat ibi templum ; et mox sor rra, Diana enim et Mars ex Iove nati. ro. Meiarum principem. Kalendis nempe Martiis natus est Martialis.

epigr. XXIV, suPra. 16. Hac , ecce mecum. Hoc est

Martialis licet absens manu mea vobis facit haec sacra. 18. Date Mobus , etc. omnia utrique fausta horiaque.

AD CLEMENTEM.

Si prior Euganeas, Clemens, Helicaonis oras,

' Librum novum Sabinae. Cle

utontis uxori, mittit quem a novitate commendat. r. Helisonis in oras edd. vett. et

Cod. Bever . . Inepte hunc l. depravarunt , et imprudenter scripserunt Helisonis pro Helieaonis. . GL deris. . Male legitur ab aliis Inhenias in oras . Famab. et Sehreyel. Recte et hie uterque et supra Cal-deriti. Nam apud Graecos nixa ovsaepe pro Ελικωv ; et Noster, lib. XIV, epigr. CLII. a Nos Helicaonia de regione sumus. α - Si Prior Euganeas. Hoc est Patavinam re

gionem : Euganei, qui et Heneti et postea Veneti dicti, Italiae sunt

populi, imperii hodie pars quod .

577쪽

Pictaque pampineis videris arva jugis.

Porser Alcstinae nondum vulgata Sabinae Carmina, purpurea sed modo Suta toga. Ut rosa delectat, metitur quae pollice primo, , Sic nova, nec mento sordida charta juvat.

litis. Vid. quoque Liv. lib. I. r, ubi rata velet. . Et lib. XI ,epig. I, vs. a. deseribit quomodo Antenor fugarit S. Metitur quin. Tunc enim Pulini opulos qui illas terras tenebant He- cherrima; sed brevi manibus attre-lieaonis. Qui fuit filius Antenoris , a Cta a marcescit. quo conditum suit Patavium. 6. Merito pro mento cod. Beveris 3. Prinser MS. Beveri. landi , qui nos dirigit ad Solinunt 4. Si modo luta Bevert. Culla IIS. Salmas. - Vec mento sorἀda. Hoc Pulmann. et edd. Farnati. et Barb. est, quae nondum hastantium har-- Purpurea sed, etc. Vide liti. III. ha facta ost sordida. Vid. stipe. lib. Pigr. ix. ro, ubi librum alloqui- I, epigr. Lxvi I, vs. 8:. Qitae tritatur Poeta : . Et te purpura deli- duro rion inhorruit mento. .

Regius Alcinoi nec mihi servit ager; Sed di omentana securus germinat hortus Arbore, nec larem plumbea mala timent. Ilaec igitur, media quae sunt mihi nata Suburra, sMittimus, Autumni cerea poma mei.

. . n ntihi cod. Pulmann. hea, hoc est, vilia et immitia, tuta non mea Amssylus. De aureis Ηe- erant a suri hus.speridum hortis in Massylia a ser- . 5. Modo nata P it man. cum pdd. pente custoditis egimus lib. IX. Schrevel. Maiit. et epigr. CII, et lib. IV, epigr. LxIV, mihi nata Suburra. Hoc est, empta ubi et de hortis Alcinoi; et lib. VII. Romae: Suhurra quippe vicus erat epigr. xLII. ubi poma et herbae vendebantur.3. Sed Nomen ana. Iam de No - 6. Autumni. Id est matura Auia1nentano suo praedio egit Poeta lih. tumni tempore ἔ vel potius autumnιVI. epigr. LIII, in quo Poma pluin- mei dicerem, de ma recolle.

578쪽

AD GALLAM.

INFANTEM tibi vir, tibi. Galla, remisit adulter. Hi, puto, non dubie se latuisse negant.

Gallae objicit impudicitiam, at suam esse prolem, quamvis tecum marito et amanti vitiosius aut tur- rem habuerint. Quam rem ergo prius quiddam. Vide lib. IX , epigr. v, et Iib. III.

I. Infantem , ete. Νeuter agnoscit epigr. X V .

AD AVITUM.

SAEPE loquar nimium gentes quod, AVite, remotas, Miraris, Ibatia factus in urbe senex, Auriferumque rigum sitiam, patriumque Salonem , Et repetam saturae sordida rura CaSse. Illa placot tellus, in qua res parVa beatum sese sacit, et tenues luxuriantur OPeS.

Pascitur hic, ibi pascit ager r tepet igne maligno

' Caussas hic reddit, cur Patriam cogitet; et solum Hispanum cum Romano consert. I. Remotas. Hispanas, ad quas anhelare videor, quum eas usque loquar, et tamen Bonue consene scam. Romae enim supra quatuor et triginta annos vixerat. 3. Auriferumque , etc. Patriae appetam fluvios et agros. Idem lib. I. EPigr. M. vs. Ta et I S. - POrtum que Salonem c ex scriptus Beveri. - Salonem. De quo fluvio dictum quoque lib. I, ePigr. L. 4. Sciturin rura casae. . Ut quod sontio dicam, non placet το saturae casae. Quid si HisPame s. r. Plagrest IuAnglic. cod. patris legi Pro satum monot Gruterus : quod confestim arriperem . nisi jam Vs. Proximo

dedisset hoe epitheton. At quidonim dissimulem p) non multum abest quin ibi gati m , modum, volsimile reponeud. et huc τὸ patris. tanquam in suam Lodem, reducend. osse credam. . De ROOr. Dat Patriae codex Pulmann . . Poscitur his. lta epigr. LVIM,

579쪽

Hic socus, ingenti lumine lucet ibi.

Hic pretiosa fames, conturbatorque macellus, Mensa ibi divitiis ruris operta sui. Quatuor hic aestate togae, pluresve teruntur Autumnis ibi me quatuor una tegit. I, cole nunc reges : quidquid non praestat amicus,

Quum praestare tibi possit, Avite, locus.

supra, cultura nimirum et stercois ratione pascuntur agri: hoc est, Romana rura sterilia sunt platanis tantum et lauris consita. - Igne

maligno. Quia Romae emebantur ligna, et sero multo. Pretiosa fames. Cui nempe nouxatisfacias. nisi multiplici pecunia

et maximo pretio.- c murbaturque edd. vett. Alios i gere conturbatriain cytis maeelli Mensa, mouent multi;

id habet eodex Pulinatini, qui germanam esse lectionem roripiendamque censet. Macelli est ot in cod. veri. - Conturbatorque macelius. Ubi venduntur onmia ciborum ge nera quae ad victum necessaria fiunt.

Conturbator eo sensu dicitur quo aper lib. VII , epigr. xxvII; hoc st: tanto pretio res ad victum neces in sariae Romae emuntur, ut Deile d coquatur patrimonium, Perturbe tur res samiliaris.

I a. Autumnis quiatuor. IIDC e t, quatuor annis. 13. Reges. Begum nomine Me

Pius vocabant Patronos, deleta Praeserti in republica. Iuven. Sat. V. 14. . Imputat hoc rex, Et quamvis rarum tamen imputat. . Et ipse Noster : . Aspicias regina meos si Polla libellos. . Amicus, Pam

tronus cultus.

Dues levis arsura struitur Libitina papyro,

' Suam infelicitatem dolet et Νωmae salutem, quod scriptus haeres, hero revalescente proscriptus sit. i. Libitina. Dea sunerum Praefies, lib. VIII, epigr. xviri; hic sumitur pro iis quae ad curandum funusi,ertinent: hoc est, dum rogus Paratur, in quo praeter arida ligna PRPyrus quoque Ponebatur, ut facilius cremaretur corpus; lih. VIII. epig. XLIv, I 4. α Fartus Papyro dum tibi tortis crescit. . Leois dicitur r tructus enim Papyro rogus videtur esse levis; vel forte melius inconstantom Libitinam hie intelligas, quae pepercerit Numae

580쪽

Dum myrrham, et casiam flebilis uxor cinit; Iam scrobe, jam lecto, jam pollinctore parato

Haeredem scripsit me Numa : convaluit.

a. Dum myrrham. Ammata qui I,-pe in rogum injiciebantur.

Serole. Sepulcro, tumulo. - Lecto serati, quo esserendus erat; et is, ut lectica, τετράρορος, vel οκτω ορος. - Iam Pollinctore Purato. Ut οὐ si c. Qui corpus mortui

lavat atque ungit, pollinetor dicitur, quasi pellis unctor. Vid. Turis nebus Ith. XXVIII, cap. 3r. His

omnibus quae exsequias indicant de-elarat Poeta, Numam iam concla matum et humo conditum fuisse.

est, quasi dicat ideo convaluisso Numam, ut ipse infelix ejus haere

ditatem non consequeretur.

IN PUBLIUM.

ADDAT quum mihi Caecubum minister, Idaeo resolutior Cinaedo, Quo nec filia cultior, neC Uxor, Nec mater tua, nec Soror recum hit; Vis spectem potius tuas laCP RS, ΝEt citrum vetus, Indicosque dentes λSuspectus tibi ne tamen recumbam.

Praesta de grege, sordidaque villa Tonsos, horridulos, rudes, pusillos Hircosi mihi filios subulci.

1. Adurit quum mihi Caeculum. Hoc est effundat. - Addere pro dare Latinis usitatissimum, Praeser tim ubi de vino agitur. Noster lib. IX, epigram. xCIV, vs. II. Addere quid cessas, puer, immortale Falernum ; . et Passim. ED. a. Irim cin o. Hoc est, Ganymede. Lib. II, epigr. XLIII, Vs. 13. - Nonne servulo e Phogia 2 Phrygum enim celebratam olim et pulchritudinem et mollitiem. ED. 5. Smetem. Lib. IX , ep. xxv I, 3. 6. Et eurum vetus. Mensam ci tream operis antiqui, et dent eburneos quibus sulta stat. 7. SusPectus. Ad epigr. supra cit. 8. Praesta de grege , etc. Praestaministros incultos. io. Subtilei. Gallice, porchers.

SEARCH

MENU NAVIGATION