M. V. Martialis Epigrammata ad codices Parisinos accurate recensita variis lectionibus, notis veteribus et novis, Graeca interdum versione, notitia literaria, et indice locupletissimo illustraverunt quinque Parisiensis academiae professores Volumen p

발행: 1825년

분량: 697페이지

출처: archive.org

분류: 로마

581쪽

M. VAL. MARTIALIS Perdet te pudor hic : habere, Publi

Mores non potes hos, et lios ministros.

tr. Pudor. Alii dolor ; recte, ut Schreoel. vult et Barbou. - μ At te Pudor. Quo assiceris dum spectantur tui ministri. Hoe est, ille pudor uocebit tuae famae: pudor onim dici. tur ob aliquam rem sordidam timor. II. Mores. Castos mores habere nequis, et tam formosos Pueros. α Adeo rara mi concordia sormae Al. que pudicitiae. . Iuv. fiat. X, 397.

DE FIGURA SOCRATIS.

Si Romana sorent liaec Socratis ora, suissent

Iulius in Satyris qualia

' De statua S. M. Bar M. I. Si Romana. Hoc est: Si hie cratis vultus Romano more esset formatus, similis foret severae fronti

Iulii Rufi, qui gravitate Socratica

in suis Satiris vitia carpit. Ad Ru- sum Plinius t V, epist. xxI, et t. VII, epist. xxv. Seriveritis aliter explicat. α Hic est, inquit, sensus: Si haec Socratis imago Romano cultu eiungeretur, certe ad vivum exprimeret

gravitatem Iulii Rusi, qualis deri-

IN COMMISCENTEM V

Rusus habet.

detur a Satiricis , vel qui resert Satyrum. Namque et Socrates suit nain simo, et oculis emissiliis. Si leno haud absimilis, uti describitur a Platone et Xenophonte. Vel: Si haec Socratis imago cultu nomano expressa esset, posset quidem haberi pro effigio Iulii Rufi, quae posita est in Satyris, loco quodam in octava regione urbis, Ubi spectantur quatuor Sarimorum imagines. . Iudicet Iector. ZRSUS OPERI AVO.'

QUID, stulte, nostris Versibus tuos misces

Cum litigante quid tibi, miser, libro 3

a. Cum ιιι ante. Qui tibi lii om

582쪽

EPIGRAMMAI UM LIB. X.

Quid congregare cum leonibus vulpeS, Aquilisque similes sacere noctuas quaeris Habeas licebit alterum pedem Ι .adae, Inepte, frustra crure liipse intendit, et literarii latrocinii manifestum te declarat. Pariter lib. I, epigr. I. v : a Stat contra, dicitque tibi tua pagina, Fur es. ED. 3. Quid congregare. Allegorice dictum. Sensus est: Quid nobilibus atque ,egiis versibus meis, o insane, coniungis tuos ineptos et viles' 4. Aquilisque. Allegoriam contiis nuans Poeta, aquilae noctuam, leoni Ineo Curres. vulpeculam substituit, Comparans nempe, ut prius, his plagiarii versus , illis xl Os.

miscens tua carmina cum meis, non magis eris honus poeta, quam Curinr egregius egses, si halinres alterum pedem Ladae cursoris vel eissimi, lib. 11, ep. Lx VI, 8, quum aliunde lignsus alter tibi esset.

ELYsio redeat si sorte remissus ab agro Ille suo felix Caesare Galba Vetus,

Qui Capitolinum pariter, Galbamque jocantes Audierit; dicet, Rustice Gatha, tace.

' De Cv. et Gaua cod. Beveri. - Si reviviseat Gallia ille nobilis, et Caesari Augusto ob ingenii acumen et nativum sal dilectissimus, lib. I, EP. XLII, vs. II, et si jocis salibusque cum Capitolino contendat, rusticus et insulsus prae illo videretur. r. Antro codex Pulmanni. Male,

nam quis unquam de Elysiis antris, quamvis de nemoribus, de monti. bus saepissime omnes ga. Galba. . Pro Galba alii legunt Gabba sie habet ed. Barb. , et Do

Ieans sua Gala. . Selis vel . - Gialissa vetus. Scurra Caesari Rugusti,

de quo jam Noster : . Qui Gatham salibus tuis . , etc. - Felia. Aliquando dicitur pro, inclytus, nobilis, Palmarius in re qualibet. Sic Horat. lih. IV, Od. x III: .Felix Post

Cynaram , notaque Pt artium Graiatarum facies. . Et aptius de sacetiis salibusque dicitur; qui quum

aeuti felices nominantur. Quintilianus de Demosthene, Iustit. Orat.

lib. VI, Iii, S a : unec displicuisse illi j os, sed non Contigisse. . Quae

autem contigisse Potuerunt, felicia. Et gallice dirimus : vn mot, tin trait

3. Qui, etc. Si coiit patetur cum Capitolino, rusticias dicetur, ne que ultra audiPtur.

583쪽

57 a M. VAL. MARTIALIS

DE PHILENO. 'QUA factus ratione sit requiris

Qui nunquam latuit, pater Philenus Gaditanus, Avite, dicat istud, Qui seribit nihil, et tamen poeta St.

Ad Axistim , de Plutono ed. iacetiis et seommatibus responsum Barboti. ingereret; dein jure trium liberorum - Iocus est in Philetium et Ga- ornandus , quod plurimis id tem- ditanum, quorum alter adulterio poris optatissimum suit. 'Unde sie uxoris habebat filios, alter alieno apud Iuv. adulter mercenarius, saticarmine sibi vindicato volebat vi- rx , 82 e. Nullum ergo meritum est, deri poeta. ingrate ac perfide, nullum, quod tibi 2. Phitientis M. Barb proPhilenus. filiolus vel filia nascitur ex mei . 3. Gaditantis, etc. Neque enim et quae sequuntur; quae ingeniosi, dolebat ille conjugis Lita sima quidem et amarissimo sale adulterio nasci filios : hoc scilicet sparsa cuneta legas, auctor tibi ego paeto habiturus quod male salsorum vehementissimus sum. M.

AD MUNICIPES SUOS BILBI LITANOS.

MUNICIPES, Augusta mihi quos Bilbilis acri

' Mos Omittit codex Pulmann. dehis altam, Liciniane, Bilbilim .; Biblitanos pro Bilbilit. ed. Ba bou. ubi egimus etiam de Salone nuvio. nescio an per errorem. Ad Bilbilia Vid. quoque Sidon. Apollinar. cap. tanos agros edd. vett. - Ut ut sit, ax. Colonia scit. Bilbilis et in aereo Poeta rediturum se brevi in Pa- Tiberii nummo inscripta Augusta, triam suis civibus denuntiat. teste Adelpho ineone in Tiborio. I. Municistes augusta . . . agri edd. Alii Ieg. angusta. Et ut Gruterus veti. nuditano pro multis acri. inquit, angusta agri vocabitur Bil-Cod. Beveri. - Muriis es. Hoc est, bilis, cui sere nihil additum agri . O cives Bilbilitani, mei populares.- ob montem in quo ponitur.-Acri ἰANuoto, etc. Lib. I, ep. L, 3:. Vi- Alii legunt alto: alibi enim Bilbilim

584쪽

EPIGRAMMATUM LIB. X. 573Monte creat, rapidis quem Salo cingit aquis; Ecquid laeta juvat vestri vos gloria vatis

Nam decus et nomen, famaque Vestra sumuS.

Nec sua plus debet tenui Verona Catullo, LMequo velit dici non minus illa suum. Quatuor accessit trigesima messibus aestas Ut sine me Cereri rustica liba datis. Moenia dum colimus dominae pulcherrima Romae,

Ilutavere meas Itala regna Comas.

Excipitis reducem placida si mente, Venimus; Aspera si geritis corda, redire licet.

pendulam appellat, ut alto monte sitam fuisse intelligas; sic epigr. insequenti, et lib. I, epigr. L, jam cit. a. Ruidvis edd. SchreveL Ba b. Maiit. Quos edd. vett.. Quem Scri v. et m. noster. a Farnai. Sic dante d. Pulmann. Beveri. . Pro eis ot conjicieham stringit: non urgeo tamen. . De RoN.

3. Eequid Laeta. Vide lib. I. epigramma Lx II. Λ claris metis multum illustrantur civitates. S. Tenui. Nitido, culto. Volunt alii tenuem hic esse elegantem vel levem, λεπτοτραφοv, quod versus leviores, teneros, et delicatissimos scripserit. -Verona. Sic seres lib. I, epigr. LX II.

Ι nostro co es, i libelle, Flacco

' Hiiiii librum ad Flaecum ami- monet, uti Veteres amicos salut t. cum, quem in Hispaniam iturum I. Flacco. In Hispaniam ituro 7. Mensibus cod. Beveri. - μα- tuor accessit , et e. Iam Per xxxI , autumnos, quibus vos sacra tacitis Cereri, absiti a vobis, vixique Romae. Epigr. Seq. Vs. 9. 8. Rustiea tua. Quae fiebant ex lacte, sesamo, et melle et Cererem vero ut frugum inventricem coleis bant rustici. s. Dominin, etc. Lib. XII, epigr. vIII: a Terrarum Dea gentiumque, Roma. . Vid. quoque lib. I, el'. IV.

ro. Mutareo meas. HOC Est, ea- me iactae sunt meae comae.12. AsPeria, etc. Ut postea eum stomacho expertus est; si verus ipqe

in epistola lib. XII. Ultimum disii chori vulgo a udicant Martiali.

585쪽

I Mngum per mare, Sed saVentis undae, Et cursu tacitiin, tuisque ventis Hispetinae pete Τarraconis arces. Illinc te rota tollet, et citatus

Altam Bilbilin, et tuum Salonem Quinto forsitan essedo videbis. Quid mandem tibi, quaeris ut sodales

Paucos, sed veteres, et ante brumas Τriginta mihi quatuorque visos Ipsa protinuS a Via salutes, Et nostrum admoneas subinde Flaccum, Iucundos mihi nec laboriosos Secessus pretio paret salubri, Qui pigrum laciant tuum parentem. Haec sunt: jam tumidus vocat magiSter,

x. Sed furentia Nota mare faventis uiadae, Pro, placidum mare. 4. Tarraconis. Urbis Celeberrimae in Hispania , hodie Tarragonia, aqua denominatur Provincia Tarra-Conensis, ita qua erat Bilbilis. Vide epigramma praecedens. Sensus est: Tarraconem usque navigabis, unde Bilbilini essedo veheri . S. Tota II S. Beveri. 7. Quinto essedo. Essedum geritis vehiculi; quo vectus ait Poeta quinto itineris die a Tarracone I erve

nios Bilbilim.

8. Seis sodales Beveriand. s. Brumas Trionia quatuor. Epig. proxime Praeced. Vs. 7. I. Osa Protinua a via. Hoc est, stati in a tuo adventu. t 4. Successus legit Ba . M .Pretio dat HS. Beveri. Spatio edd. volt. Farnab. Barb. quoque. Pretio Piaret setii die Bulgorsius. vult . c. ρretio piaret. sed ilios Qvι, etc. Sed Gmnovius: u Immopretio, ut omneΝMSS. nec Praeterea mutandum quid

dicuin, quod facias salva re familiari. Sic Plinius lib. I, epist. xx V, S: . Si praediolum istud, quod coit

mendatur his dotibus . tam Latu briter emerit, ut poenitentiae locum non relinquat . . observaverat hoc jam Salmasius ad Solinum. b. Purum. Carmina sunt ingenii partus, quorum auCtDI PS parentes dicuntur : hoc est, Flaccus sive Flavus, ut scribunt alii , mihi paret hospitium, ubi otiosus

Consenescam. - Qvi pigrum , etc. Ubi rusticetur, otietur, mi en CatParens tutis, id pst, auctor libri, ego Martialis. Lib. I, epigr. ALII 1ν

elius. Similis est locus apud Iuvenalem, Sat. III, 317:. Νani mihi

586쪽

Castigatque moras; et aura portum Laxavit melior : vale, libelle;

commota iamdudum mulio virga Adnuit is, etc. - Hare sunt quae tibi in Hispaniam meam proficiscenti Dareus 'go tuus mandata velim. I 8. Aura portum Gaavit. Faculta. tem dedit solvendi e portu navibus. Melior. Quibus e Portu solvendum. 9. Nayem, etc. Non licet navi exspectare unum, qisi moram trahit, vectorem. Magii specios non easPectat se vis; nam in turba unus vir, nullus vir.

587쪽

Μ. VA L. M ARTIALIS

LIBER XI.

AD LIBRUM.

Quo tu, quo, liber otiose, tendis,

Cultus sindone non quotidiana ΘΝ una quid Parilienium videre certe.

' Librum undecimum domo exire gestientent, et Palatia aulamque ansectantem coercet, satisque feliciter cum eo actum iri dicit, si in porticibus et circulis ab otiosi s legatur. Rae r. - Quae jam centies crepuit, V. g. ad lib. I, eiragr. Iv, lib. II. epigr. I, lib. III, epigr. II. et Passim. CL Horatii lih. I, epist. xx,

ad Vertumnum, et Bolaei nostri elegantissima epist. ad versus fiuOR.

cujus illud initium :

I. Lilo otiose. Quia absolutus erat, atque ita domi otiosus. I. Cubus sindono. Eleganter culistus pumice, minio, cedro, velamine purpureo, etc. ut lib. III, epigr. II. Sindon PINprie amictus erat levis, vel vestis ex tenui linteo, IV, 13x, Ia; at hic est pro velamine libri. 3. Videre ρ eerto. Sie Palat. Punis etiam ad sin. versus omittit Barb. edit. Videre tentias ρ edd. Vett. et Farnah. - Parthenium. Egimus de Parthenio qui Domitiano erat a cubiculo. Quum autem. teste Aurelio Victore , Parthenius interfectus fuerit initio imperii Nervae, lite vero liber in lucem prodierit, imperante Trajano, dicendum mihi videtur, hunc librum vivo Parthe

nio inchoatum, Θt mortuo absolum tum atque editum : nisi dicas ratio is

588쪽

M. VAL. MAGIALIS EPIGRAMM. LIB. XI. 577Vadas, et redeas inevolutus.

Libros non legit ille, sed libellos;

Nec Musis vacat, aut Suis Vacaret. Ecquid te satis aestimas beatuu , Contingunt tibi si manus minores ΘVicini pete porticum Quirini;

Τurbam non habet otiosiorem in

Pompeius, Vel Agenoris puella, Vel primae dominus levis carinae. Sunt illic duo, tresve, qui revolvant Nostrarum tineas ineptiarum; Sed quum sponsio, sabulaeque lassae

nem temporum in Epigraminatum libri, a Poeta suisse neglectam. 4. Varis. Sic cod. Pulmanni; quae pura, ait ille, lectio est. Irreis potitus in edd. vett. et HS. Beveri. - Deoolutus. Hoc est, non lectus. Contra legem carminis. -Nugatur interpres; nam haec vox e syllabis ad phaleucos aptis constat. ΕD.

5. Libello Supplicum libellos

quos Imperatori a cubiculis exhihel. 6. Me Musis vacat , ete. Quod si vacaret earminibus, certe vacaret suis pangendis, namque et ipse doctus et poeta; ut lib. V, epigr. I, vs. x, et lib. XII, epigr. II. 8. Manus minores. Vulgi nimi

rum, non aulicorum.

9. Vieini pete. De templo Quirini dietum lib. X. epigr. LVI ἔ, Vs. IO; tibi nempe erat porticus, ad quam multi conveniebant eousabulaturi. 1 r. m eius. Hoc est, porticus Pompeiana, de qua lib. II, epigr. xxv, ubi et de porticu Europes, quae filia fuit Agenoris. Idi. x et primm dominus. Iasonem intelligit, quem sumit pro porticu

Argonautarum, lib. II, epigr. citat. et lib. III, ep. xx. Iason vero omnium primus navigasse fertur a Poetis. - Leiis. Ad navem Argo reserunt aliqui, quae levis dicta esta celeritate : αρτος enim latine v Iox dieitur 1 sed ad Iasonem molius reseras, qui desultor amorum,

ab Hypsipyla transiit ad Medeam,

ab liae ad Creusam, a Creusa rurinsus ad Medeam. Statius, lib. VI. Theh. : . At levis et nondum miserae mihi notus Iason. . Gronopius.14. Nostrarum, etc. Nugas has meas, Carmina haec mea quae tineis et blattis esca relinquenda. Scilicet pur modestiam fictitiam sua

extenuat.

15. Sed quum uvnsio, etc. Nec tamen legent haec nisi a Circi spectaculis otiosi et lassi, ubi cessarint sponsiones et sermones de saetionibus et aurigis. Quum ergo dicit Fonsionem populi, depositis Pignoribus aut pecunia, de alicujus agitatoris victoria saetam intelligit. Gallice nunc vocitamus tin Imri. ED. - Fabuloquo Assae. Fabula et sa

589쪽

De Scorpo fuerint, et Incitato.

bella illa aetate non pro ficto et cominposito ad arbitrium sermonΘ, ut priscis Latinitatis temporibus; sed pro sermone quolibet, vel narratione, seu ficta, seu vera, quae in ore populi versabatur, usurpata est. Salmas. - Morris autem nobilia agitator suit; et Incitatvi mutia no bilissimus et vel issimus. Circensibus cuniculis et palmarum frequentia eHebratissimus. Vid. Sueton. in Caligula, cap. 54 ; Turneb. Advers. lib. VIII. cap. 4; et lib. XVIII, cap. M.

AD LECTORES.

TnisTR supercilium, durique severa Catonis Frons, et aratoris filia Fabricii, Et personati fastus, et regula morum, Quidquid et in tenebris non sumus, ite foras. Clamant ecce mei, Io Saturnalia, Versus: Et licet; et sub te praesido, Nerva, libet. Lectores tetrici. salebrosum ediscite Sanctram: Nil mihi vobiscum est

I. T/isto summilium, ete. Procul, o Procul este, sacessite Line, quotquot adestia tristas atque emina irii supercilii, gravis tetricaeque frontis et compositi vultus. s. Filia Fabricii. Pudica st dura a patre duro. - Aratoris filia. Patris gravissimi mores reserens. 3. Personiati fastus. Larva induti, sueo dissimulati. - Et regula mo-

4. Quidquid, etc. Castitas et luce gaudens pudicitia. Nox enim Pudore vacat. Ovid. lib. I. Amorum,

eleg. VI 5. Bona Sat. Q. Barb. - Cia mane ecce mei. Saturnalium tem-m . magna erat licentia. Macrobius, Saturn. lib. I, caP. Ο.

: iste liber meus eSt.

6. Abroa, libet Bodleianus. duo Gruteri, Pulmanes edd. et Maiit.

Barb. quod genuinam esse scripturam censet Pulmannus. te Proeside Tunc enim magna libertate fruebantur Romani. 7, 3. Lectores... Nit. Ilos vis. Δαῶunt edd. vett. Delph. Farnaia et Maitt. ut incipiant et terminent temtium Epigramma, cum eodem titu lo qui coronat secundum. a Cori

jungit Me distichon prinis uti

epigr. ex auctoritate ΜSS. P. Seriis verius. ω Fumas. - Saraetram. Qui poeta neo lepidus uec numerosus fuit. Lib. VII, epigr. xx, Sanorae cujusdain gulosi meminit Poeta. Iste liber meias. Nee nobis convenit Propter j eos et iacet. .

590쪽

EPl GRAMMATUM LIB. X l. 579

DE SUI, LIBELLIS.'ΝON urbana mea tantum Pimpleide gaudent Otia, nec vacuis auribus ista damus; Sed meus in Geticis ad Martia signa pruinis A rigido teritur centurione liber.

Dicitur et nostros cantare Britannia Versus. s. id prodest nescit sacculus ista meus. At quam victuras poteramus pangere chartas, Quantaque Pieria praelia flare tuba; Quum pia reddiderint Augustum numina terris, Et Maecenatem si mihi Boina daret l' Legi se et ob ingenii acumina et laeetias quidem ubique gentium in delieiis esse dieit; sed nihil se

inde lucri percipere. Majorem se atem suturum, ubi majores sur-rint Μaecenates. I. Non urbana. Hoc est: Non soli cives romani. non soli otiosi dia erantur meis versi hus. Mox igitur de Meis aget remotissimis, quae tamen libri ipsius epigrammatici attigere. -Mea Pi letae. Hoc est, Μ a mea. Musae dictae sunt Pimpleides a Pimplo Macedoniae sonte ipsis sacro. s. sura. Otiosis, inanium rerum et ineptiarum cupidis. 3. Getidis cod. Pulmann. - In Getieis. De Getis dierum lib. III. epigr. xr, et lib. IX. epigr. CIT. In Getas vero expeditionem suscepit Trajanus, in cujus castri legehantur versus Martialis 4. Rigido cistimon . Probarat

modo per illas voees Geticis pruinis non in Urbe duntaxat sua perlegi. Per has nune Periplauum facit, non otiantibus tantum illa nota. S. Dicisur est... nritannis. Quae lim A suit novissimus imperii ad septemtrionem, et quae ab Agricola nuperrime debellata et M

mita vix triuitiphantiuin romais norum mores, vix linguam rece pisse, edidicisse, videbatur. ED. s. Nescit saecultis. Hoc est, inde non eolligo pecuniam quam in sacculum congeram. 9. Augustiam. rvam alii. Melius intelligunt alii Trajanum, alterum Augustum Romae restitutuma Diis. At mihi, inquit Poeta, nul lus Maeeonas datur; cujus munifi-eentia in Horatium nota est. I o. Si tili cod. Pulm. Vid. lihVIII, epigT. Lux, ubi haec cecinit e

SEARCH

MENU NAVIGATION