장음표시 사용
191쪽
i8 6 Const. Feud alia variorum Doct.
Si uxor praemoreretur, deberet vir tantundem de dote lucrari, quod ipsa lucratur de
augmento dotis praemoriciate viro. per i t.
in d.l.pen.C de paci conueni per ea que dicta suerunt supra circa princi praecedentis conclusionis. SeXta conclusio, t quando maritus secit augmentum dotis de proprio ipsius uxori ,- vetapsa uxor hoc facit, quod idem est vel
confitetur maritus se nomine augmenti d
talis habuisse, & recepisse ab uxore, &c. seu alius quiuis pro ipsa uxore auxit dotem, istis calibus indistincte restitui debet tale dotis augmentum ipsi uxori sol.ma tr. etia si nulla secta sit protrus io de hoc, nisi sorte contrarium expresse actum sit acotrahentibus. casus est in i .etiam in fiduncta Elo. fin.ibi. C.de iure dot: in l. inter soceru.9. cum inter. ibi, nec & secit i. j. C. de doli. ante nup. & l. quod de suo.C.d . do. cata. Sc non nu. separabitur portio dotis.Ergo data est addita menti causa.ffde pact.dotal. & illud de quo supra dicitur proprie augmentum dotis vel addita metum .prout expresse sentit Bald. in d.l. etiam. col.ij.versic quaero.de quo a ugmento loquitur hi doc.C.de iure dot. Alia vcro, de qua in praemissis conclusionibus locutissimus, dicitur donatio propter nuptias, licet glo. S doet saepe ista duo capiant pro eode, vel saltem dicendum eri r quod duplex est augmetum dotis . donatio scilicet propter nuptias,&addita metum quod fit ad dote de bonis uxoris vel dolantis seu per consessionem mariti, ut supraruita sentit expresse Bald .ubi supra d. colum. secunda versi. quaero de quo
augmento&c.&ideo quando maritus confitetur instruinento dotis se nomine augmenti habuiste, quod tamen re vera non habuit, talis confessio facta dicitur animo augendi ipsam dotem Bald. in l. prima C. dedon.ante nupΔ m l.secunda.C.de dote cati. non nume. & sic sortitur naturam ipsius dotis per omnia. di iste casus est quotidianus& praeticabilis valde, ac sine scrupillo, quia hoc sere in omnibus instrumentis dotalibus confitetur,maritus,etiam recepisIeab uxore vel a dotate nomine augmeti dotis, &αquo casu etia in si no promittat rcstituere, tamen is restitui debet cir ipsa dote. per ea quae supra dicta sunt. pro quo etia facit , quia expressior uantitatis adauget dispositionem .l. si sic.kj..de leg j. Idem si expressio seret per verba
col. Penuit. versi.ponderanda, dec. Sed huic conclusioni repugnare videtur quod dixit Are.in d Sest & alid. circa fio. com . quod ira dubio non videatur maritus dotare vel dotem augere,nisi e Xprcsse,&c. etiam si dicat, dedit in dotem, &c. cogita & bene videas. Adde quod de tali genere augmeti vel ad dia ramenti dotis. quod fieri cotingit a pluribus
durante marito remissu e tangit Bria. Asten. in tradi de augmento dc re. iddi in v. conclus.
principali interius ad aliud propositu allegata .Et adde quod etiam donat. propter nupt. augeri potest quemadmodum de constitii ietiam constante matrimonio.*. est de aliud
inst. de dona. de ibi glos ponit de sponsalitia largita tei quod sit differentia inter aug mentum dotis de donati propter nupt. videt propositum in forma quando uxor agit ad dotem.in gl. in verb.simul cum omnibus. Septima conclusio, t si fiat pactum inter coniuges, quod praedecedente uxore in matrimonio relictis ex ipso matrimonio liberis, donatio propter nuptias lucro cedat uxori , non valet tale pactum , & ideo tali casu si uxor aliquem extraneum tibi haeredem uniuersalem instituisset, non fieret cidem restitutio ipsius dona. propter nuptias, sed illa reseruaretur filiis suis siue libens ex ipso matrimonio.per t. prima & ij.ifide pastisd
tal.& ita illa guo iura loquetia de dote in casu contrario lucranda per maritum. tendit Bartol. ad donationem propter nuptias praedecedente uxore, ut supra in l. quod scitis.k primo versicu. sed contra oppo.C. debon.quae lib. de hoc est bene notandum. Dis fert autem ista conclusio septima a secunda conclusione supra in ordine posita. quia illa loquitur quando inor transit ad securida vota , & valet pactum, ista vero loquitur etiam ubi non transit ad secunda vo ta , & non valet paetum. de erit notabilis ampliatio quantum ad dolantionem Propter nuptias, ad i. foeminae.C. de. secund nupt. & ad alia iura a ducta in dicta secunda
Ultimo ex dictis domini Alberti Brunt Asten.in suo tract. de augmento & readdit. in quinta conclusione principali potest dari regula,tquod omnia priuilegia dotis, & alia omnia dis osita in dote locu habeat in au mento dotis.quod seruire poterit ad multas quaestiones in actu praetico, & adaptari d bet ad ea quae in proposito allega iii supra in prima conclusione Laus Deo. Franci de eccles Marchio consit. Arguin
192쪽
An de quando valeat alienatio facta per princi qem in subditos, de suis censbus dc
redditibus, & an, & quando arguatur con-rractus usurarius occasione interbine coueti.
3 nccessor in dignitate an obligetur ex mutuo facto p decessori cuius non est baeres, cum non probetur nomine dignitatis accepti in in eius utititatem conuersum faeneralitium sit. a census p o mutuo in perpetuuum remitti non potest. 3 VFura dicitur quicquid ultra fortem accipitur. 4 Successor in dignitate sui praedecessoris contractvisacto nomine oe ad Ptititate dignitatis stare tenetur. Successor in beneficio debita contracta per priaecessorem pro νtititate ecclesia1 oluere tenetur. 6 Verbis narratiuis prancipum in quitasse Dudant, standum est. 'Praelatus ad instar usiurari, victus contentari debet os creditor pecuniam, quam princiρι nomine dignitatis e redidit conuersum in utilitatem dignitatis prolavi
s Personae ρος simρliciter obligari non possunt, si eo ιractus propter utilitatem factus sit, obligantur. 1o Alienatio bonorum regni quesunt parui mometi, valet, et tam si alienatia fana su sine necessitatis ea. ii contractus nomen seu qualitas si non exprimatur, non inde presumedum est mutuum, si ex tali presumptione contractus illicitus redderetur. ax contractus in dubio usurarius non prasiumitur. as Redditus mulli reatus per viginti a nos principalem summam pro qua census constitutosfuit, transce dele non debet. ι Pactum de retroaradendo facis ut res uendita minus Hleat, item e r quando resolutis contractus essis uenitoris nutum.
t s Rogationes principum iussus loco habentur. 16 Interesse raιione ritra sortem num eratam lusu capia
Xeellentissimus ac magnanimus Priceps , Franciseus Marchio Salutia iarum requisiuit comunitatem dictae ciuitatis anno r deptionis humanae Xxxvj. smillesimu quingentesiamum die xxxiiij.
Martii, pro negorijs suae excellentiae ausementum sui status concernenti b.ut sibi prouideret de aso o. scutorum offerens se communitati dimissimi in censum anuum ducatorum ducentum & grossorum ducentum ipsi domino Marchioni debitum. Et ita comunitas maximo cum interesse eandem sumam mutilauit eidem domino suo, qui promisit restituere. Sed non valens determina-th exprimere tempus restitutionis ordinauit per se & successores ex certa scientia, S motu proprio, & quandiu retinetur dicta summa 2Joo. scutorum , communitas dictum animum censum perciperet , ut plenius habetur publico documento, quod exhibetur. Super quo quaeritur, an illustrissimus d minus dominus Gabriel stater & in Matachionatu successor non iure haereditario , sed quia seu dum antiquissimum, antiquum di primum ac per regiam maiestatem imites litus teneatur ad dicti contractus obse
uantiam. Redemptoris nostri rasv crea Is r crucifixi nomine inuocato, videtur dicendu
1 quod non , t primo quia succestor in dignitate non videtur obligari ex mutuo facto praedecesseri, cuius non est haeres per dicta Inno.& Abb.in c.j.de deposito. Et maxime quia non probatur acceptum nomine diis gnitatis Marchionalis, &in eius utilitatem conuersum,ut requiritur, & praesertim cum sit *nera litium.ut dicit Imol. & Barto. in authen .hoc ius porrectum.in ii.C. de sac.sanc. ccese. Nec videntur releuare verba illa ims tumenti pro supplendo de prouidendo ius
cxcellentiae,quia cium non posset regulariter tale contractum libere facere sed solum ex causa permissa,vi dica infra, de veritate talis causae non statur narrationi ipsius domini Marchionis.arg.l.si sorte. ubi Barto. ff. de strensi peculio. cuius resula etiam in principe locum habet in casibus, in quibus non potest libere procedere.Fulg. consit. lxj. Domina Callicrina .col. 2.nouitsi in E Deci. in l.si
cludenter gi. procedit,& alias principes alienando, & causas in quem emittendo ene uarent de facili principatus, & successores supplantarent contra cap4. cum ibi nota. in , Utu. qui succes teneantur in usib. seudor. Secundo i quia pro mutuo etiam realiter habito non potuit imperpetuum dimitti dictus census per communitatem Marchionibus annuatim debitus , cum sit de Mam
193쪽
i88 Consil. Feud alia variorum Doe .
chionatus reditibus ordinariis', quorum de
minutionem notabilem contincret. Barto.
in l.prohibere.3.plane.is. quod vi, aut clam. Et ad hoc specialiter facit quod tradit Ioannes Raynerij in c. Imperialem. F. habito. de prolii .icud.aliena. per scdericum, dicens vidisse quaestionem de facto in vasallo, qui accepta pecunia remisit hominibus luis subsi dium, quod tibi debebatur. postea euenit casus, quod solidum ad dominum directu est
reuersum. Et concludit dominum non teneri ad flandum tali remissioni. quia resoluto iure datoris est resolutum ius acceptoris.LIex vectigali.is de pignota ubi Ange. dum e go illustrissimus dominus Marchio Modernus veniat ad Marchionatum non ut haeres
alienatis, sed ordine succesIorio post exesu. sos illustrissimos fratres prius genitos Michaelem Antonium morte Ioan. Liidoui cum inhabilitate,& tranciscum priuatione& omnino morte,ut filius illustrillimi domini Ludovici Marcilicinis ac pcr dominum
riuantem,livi cstitus, non videtur teneri ad 9blutionem dictoriim scutorum, nec ad dimittendum dictum censum annum Mar- chioni pro ictu pore debitum. Tertio dicta remissio census omnino videtur continere usuram, ex quo fit pro pecunia mutuata quoad reddatur per debi-3 torem. t Quia usura dicitur quicquid ultra seriem accipitur. cap. plerique.c. usura. xiiij.quarii. iij. & specialius facit, quia mutuan communitati ut non soluat certam ordinariam colectani dicitur usurarius. cum idem sit quod mutuu in accipiens det vel remittat creditori.cap. veniens. et primo. de testibus.& l. qtiis c uam .is de calumniat.& ita Ioan. And.& Anto.de Butr.in c.consuluit. de usur. beatus Ang.in sua summa. Nec videntur ad hoc excusare verba instrumcnti, quod talis imma exbursata suit cum maximo interesse communitatis,& h minum, quos volens illustrissimus Marchio aliqualiter subleuare nolens quod interesse patiatur, voluit quod quandiu retineret di ctos scutosasOo.comunitas dictum ccnsum
retineret in soricua non copulandum. quoniam talia vidciatur dicta,ut blando vocabulo interesse usura palearetur. Et ita princepsyccuniae auidus facit: us illam a subditis consequeretur. ita Anchar. in simili arguit con-sl.cxlix. in quaestione quae vertitur. ut AlcX. ponit iis l. diuortio. in princ.ff. sel. mair. col.
vis. versi praedictis. Adde de muliere cui pro interesse dotis non sislutae aliquid annumvltra sortent datur. Et idem Alexan. libr. iiij. consit.xxvij. vis, themate.col .iij. Sed tamen praedictis minime obstatibus , ψ contrarium vocius videtur. t quia successor in Marchia teneatur stare contractui scii praedecesibris .cj.de probar.Et niaxime quias actus nonunc,& ad utilitatem dignitatis, ut colligitur ex praesitione& verbis instrum criti ibi, illustrissimus Princeps&dictus dominus Franciscus Marchio pro supplendo iam goti j saligumentii sui status cisceri ientibus requisiuit sibi prouideri de scutis aso o. pro quibus obtulit se remissurum censum ipsi Marchoni debitum. Et communitas volens
ipsi illustrissimo domino obsequi,& ctiam ex verbis dispositi uis ibi. Hinc est quod praefatus illustrisimus dominus Marchio , &C.
I.si seruus communis .ffide sti ut .seruo.& dicit ibi Bart. col.ij.quod etiam si primo cXPressum esset proprium nomen, tamen debet attendi nomen dignitatis, quod secundo CX- pressit in suisset quando onus, pro quo fuit contractum, respicit dignitate, vel quando si uiset contractum supcr re quae dignitati pcrtinet. Et utrunque hic concurrit. odide , transit dii positio in successi, rem in dignit
te, ex quo materia sit biecta respicii dignitatem , etiam quod nonacia proprium tantum foret expressum .cap. dilecti. de so. comperi.& ibi Abb.in glo .ii.versic.nota.ber c. cuin similibus signatis per Decium in c. quoniam Abb.deoi scio dcloga .col.uit. Versial. CX Vc e
bis Abb.insertur.&locutia habet,cito quod contractus praedecesseris sit factus cum sui ditis quia obligatio inde orta cst de tum naturali, cui princeps subiicitiit etiam Papa GImperator.Et pari ratione succcstor, ut tradit summa Anselica in verbo, dignitas.Li. Ita ut haec in coisticliae soro magis millitent, in quo dicta naturalis obligatio potissunὰ at
Non obstat succcsibrem non haeredem non obligari X mutuo facto praedecessori.
quia illud locum habere posset quado esset
pccunia numerata cotcmplatione persinae
eius, & non ad utilitatem dignitatis. Secus quando pecunia traditur pro utilitate di vinitatis & persons sub nomine dignitatis, ut uii proposito contingit. ita est text. in cap. j. 1 extra de solutio. ubi t successor in beneficio tenet ut solucre debita contracta per praede- . scitotam pro utilitate ccclesiae. & ibi notat
194쪽
Abb.inserens ad debita causata pro necessitate alimentorum vel infirmitatis praelati defuncti Et idem Abb.in c.per tuas. de don. lui j. not. volens successis rem teneri ad solauenda debita causata per praedeces lore pro necesstate vel veritate ecclesiae. Et lato Ias. lib. ij.cosilioccxxij. de Archiepiscopo in de mortui locum suffecto. Et quod de succcssore in praelatura'dicitur etiam in succcsiore nitaris temporalis non haerede contrahEocum habet summa Angelica in verbo, solutio. f. vj de vij.Imo magis talis Obi: gatur per statim dicenda. Et ad hoc noli obstat quod non constet de tali necessitate, nec sit verbis hoc ensiliarutibus standum . nec quod huiusmodi pecunia fuerit petallustris sinu dominum Fianciscum Marchionem versa in necessitates vel utilitatem Marchionalis dignitatis. sciuia primo respondetur, quod hoc dici non potest in principe contrahente cum subdito .
6 Tum t quia verbis principium narratisiis iuuibus besundat, standum videtur.clc.Vnic. e probat.quae quo ad hoc ut narrationi ste tur donec contrarium probetur procedit etia in habentibus iura Impenj in tuo territorio, ut de Comite Virtutum d. Cardinat. consi.cxxviij.in causa quae vertitur.tum quia subditi cum principe non vltronee sed ex requisitione contrahentis non sunt impuvitandi, si cause probationem non CX gerunsi
tam ratione metus reuerentialis. l. l. s. quae onerandae.ffquartim rctum. act. non. quam
ex eo cli credere dcbuctunt vel bis principis eorti,qui bonus cst praesumendus. . incrito. V pro socio. I. j. T de ollicio praescet. praetor.& non dixisse mendacium, quod naturae opponitur. Aristo. primo rhctor. propter quod& multa alia Marianus consi. xv.vasis praedictis. eol iiij.versici nec cli verum quod in terminis nostris teneantur probare, dcc.dicit,
quod etiam praelato in simili casu credi po. tuit, quod magis in principe procedit, cui
praealijs conuenit vetitas inconcussa. Bald. lib. iij.consi.cclxxix.pridie enim consului. Secundo respondetur, quod probabitur notorietas causae allegata augumentadi istatus, quq tcpore cotractus suberat dupliciter. Prima erat causa consequendi statum ciuitatis Albae&Marchiae Montisset rati, pro quibus litem admod si dispendiosam habebat coram iudicibus per Caesarem deputati in qua ius praetendebat,ut Marchio Saluuarum, de iure primogeniturae habens in. .
ter descendentes a Thetorie primo Saluciarum Marchione secundogenito Aledrami primi Marchionis Montis terrati . cuius filii primogeniti Gulielmi nomine extincta suit linea morte Ioannis ultimi ex dicto prim genito sine liberis defuncti superstite Man-fredo tunc baluti arti Marchione. Secunda crat mente concepta,& pis parabatur bello exequenda.Et ad hoc ut cr ditor qui numerauit pccuniam praedecosiora dignitatis habeat actionem contra successsorem,satis est, quod probet caussim subcste tempore contractus,ctiam quod non probet illam pecuniam versam si iis se in illam causam. ita dicit Abb. post Hollien. in .s.c.j.de solui.in ltimo notaclo.de in c.quod qilibusdam. de fideius. col. it. versici sed post mortem praelati. quia alias et Iet multu in durum , quod mutuans praelato eunti Roma dcberct probarc quod ille Romae cxpendit illam nact pccunia pro causa ecclesiae. Et illa opinio in propolito nolito te iaciada videtur ex pluribus. primo quia maior est potestas Marchionis perpetuo iniicstiti de ex sucsessione vocati in Marchia, quam sit praelati in ecclesia ilico benefi7 cio,t qui ad instatvstiarij debet victii contentari .Xj.q.ij. p. Episcopus.glo. in cap.fna.d cpigia dc in cap.rcs ccci liae.xil. q.j adco ut teneatur ad restitutioncm, si ultra liaec expcndat bona ecclesiae. Ioannes de gnano. incle. gratiae.de rescriptis.1ecundo quia luc non sumus in contra ictu nuitui, de quo in inlitumento verbuiri.
nullum, sed in contractu gratia utrius litecelcbrato , quia Marchio voluit pecuniam petitam consequi a subditis, de soluendam tenipore indetcrminato ad sui placitis, acto 8 quod interim subditi retinerct cclum. t quocatu non est neces latio probanda conuersio in utilitatem dignitatis, ut in sortioribus terminis prosi qu:tur Marianus praeallogatam consultationem maximEcol vj. versicit. Est ergo aduertendum. Et fuit opinio Intioc.m dicto ca p.j. de deposi. quam sequitur Bal. iii dicta Auth.hoc ius porrcctu .colu.pemll. insercns quod si mercator vendat Abbati pannum pro monachis induc dis, obligaturitionasterium, dato quod Abbas conuertat iii alium usum. Et tradidit Roma.consit. 4 O. non est dubium. Et e contra in venditiones acta per Prelatum de protium recipientem, ob aliquam causam. Idem firmat Decius cosil. 3;o. Conclusiosirmata per clarillimum virum. unde venio ad siccundum. Tertio
195쪽
ii o Consili. Feud alia Variorum Do in.
Tertio quia hic dominus Marchio ab si
lute,&irrevocabilit crno alienavit rem ima mobile Marchiae, sed remisit censum coma munitati debitrici resumendii in seu reca. randiim cum pecuniam rellituere ad Omne beneplacitum excelletis suae. per ea quae dicit Abbas in locis piaeallegatis. Et maxim Edicto cap j. de deposito.col .ii. in glo .l. versic. inducitur iste text.cum glolr .ul quaestio. Ex his concurrentibus praesumenduin est pe cuniam a communitate habitam fuisse conuersam in causam enuntiatam a principe,
uae videri & palpari potest .cum dicat Ioan .E Iinoi in cap.riam concupiscentia. de constitiit. col.ij.versicu. extra glost quod satis est quod possit imaginari causam subelle in dias positione principis. Ex quibus colligit ut noli obstat quod secundo lirincipaliter opponebatur post Bartol.in d.S. plane.& Ioata. Raynerij in d. g habito. quia non loqui tui in
alienatione ficta pro necellitate, aut utilitate augedae dignitatis, ut suit in proposito, in quo propterea ligatur successer. c. Abbate sap ne. ue re iud. lib. vj. t quia pellonae quae simpliciter obligari non pollunt, tamen obligatur quando contractus propter utilitatem factus est. l ciuitas. is si certum petatur.5 ita in contractu Marchionis Montisserrati ut liget succeilorom. Ias. firmat.libr.iij. consit .X. nonnullis nolens. l.iiij. versi.item ex alio capite. lura enim, quae prohibent alienationuintelligunt tir de illa,quae est dana nota prohibitae personae, non autem de utili. cap.ut super aliqua .g.fin.de rebus ecclositae non alienandis, S in alienatione facta per reges Fraciae prohibitos alienare lege Salica omnia quae spectant ad Regnum tradit. sit pra Naia rarius .li.l.responsio primo, defuncto Carolo Teuthonum dii cc.in iij. dubio .& in alienatione facta per illustrisum una dominum Carolum primum Sabaudie ducem ex causa utilitatis, eis qui tractati erant matrimonium illustrissimae dominae dominae Blanchae, ex quo sepatatur dictus Marchionatus Montis,scrrati, tradit Socm. Aconii.iiij. laij.versico praeterea ponderandum est. de Iason libr. ij. cons.ccxxvii. Carolus olim illuli rillunias Sabaudiae dux.col.iiij. versiculo viij.S: in omnibus dictis locis concludunt considcntes propter causam utilitaris cellare prohibitione,& obligari successorem ad obseruantiam. Quorum dicta clarius locum liabet in calii in quo nulla est cxprella alienandi prohibitio, S alienat:o elide mod co de reuocabilis
ad nutum illustrissimorum do uiuoru Mat
chionum restituto precio. perdoct. Barto.iri Io d.g.plane. t quod valet alienatio Rcgis quaa docti de bonis Rcgni, quae non sunt in tria snam diminui totieni status rogalis, etiam si alienatio facta sit sine causa ne cessitatis. Et comprobat multum Iason d consita. ccii iiii. vcrsicu. praeterea. ε idem firmat Decius ubi agitur doliberando. vi lii fuit. cc,siaeesXYxi κ. Non est partu ponit cris .ad fine de quod talic ilia succestor tencatur stare alienationi vultuario.m d.3. planc.& late lason lib. yconsilli. praesupponiti ir in facto.ij. dubro. Secundo principaliter non obstat, quod
contractus ille videatur faenera litius ex quo pro scutis asoO. mutuatisirctinetur censitas annuus illuli risi imo domino Marciatoni do-bitus. quia primo res psidetur, quod iste noncsicotractus mutui, de quo verbum nulliam sit in instrumento. Talis forma contrahendii cpugnat, quia pecuniam recipiens aliquod terminato tempore non vult obligari ad rellitutionem tantae suimnae simpliciter ad xcquisitionem tradentis, vcl certo temporQ seu in determinate cum potuerit seu volu Isti per t.i .g. creditum. n. si certum potatiar. cum ibi notati per Bartol. Se posteriorcs .ii Elt postquain nomen, scia qualitas contractus non exprimitur , non cst praesumendum mutuum, maxime quando ex tali presumptione contractus illicitus redderetur.
ia i quia in dubio non debet praesuini contractus usurarius. Bald.in l.rogasti. si tibi. si illo codem tit. in fin.priinae loci. cum si libus , ut ibi dixi col. xi l. versi v j.ampliatur. Socio lib.il.consit. ccxlviij. nunquid ex duabus. MDecius consi.cccviij.in casu ad nos transmis sio. col.ij.versi. ij. latio in solutum. Sed praesium cndum cst, ut sit contractus licitus hoc modo,quod communitas transtulerit domimum pccuniae a se numeratae illustrissimo domino Marcitioni,quam nunquam possct ab inuito exigere. Et illustrissinus dominias Marchio renai sit communitati cc sum ab cadebitum, quoad pecunia numerata mancta pud eum & successbres. Et talis contractus est licitus, sicuti quilibet potuisset emere a domino Mari hione vel alio noduo ius proprietatis dicti census tantum, sed redditum annuum praestanduin super censu, vel sim pliciter soluendum.ut per Ioan. And.S
no.conaria uniter in cap in ciuitate.de usuris.
Laurentius de Rodulphis in cap. consuluit. eo. tit. quaest.Xl. Si ergo ab alio potucrit emi multo
196쪽
multo magis potest a communitate ius roteratronis acquiri. luia iaci ira acquiratur ius. retinendi,quam petendiae per retentionem. C. de usuris. - i t si dicatur contractum talem non posse seruari ab iniustitia,quod pro scutis aso .s mel solutis, retin antur quolibctanno ducati ducen ina,&grois ducentum, Sc sic ad ra. tionem nolitan pro centenario, de conseque iter non videtur seruari debita aequalitas, quei 3 debet este, tui redd:tus multiplicati per viruginti annos non transcendant principalem summam, pro qua consilis constitutus suit. argu .g. quia vero in Authenti.de non aliena.
ita dicit summa Angelica, siue iste sit con.
tractus cinptionis sue in nominatus do viremittas .in versi.vsuras.&xliiij.
Resipondeo,quod imo talis contractus est
permis Ius ex extrauaganti Calixti. pos Imrioris Martini v v summorii Pontificii. quae sunt prima & secunda, in titu. de emptio. dc vendulo.&. nittunt in longe maiore istimatione. S loquimur in terminis,quando Princeps egens pecunia vendit annuum cS sum in dominio suo communitati, vel subdi. tis quod contractus valet. Et Iulius i i. cum citet Cardinalis Hostien.& legatus Arimi- mensis,motus, quod ex talibus constitutionibius patrimonia multorum egentium breui . tempore deuoraba ratur, cauit ne talis reddi. tus exigerentur vltra septem pro centen . rio. Et ita in omnem euentum iste de quo
agitur,videtur iii sistere,quia propter facul-rtatem quam habet illustrissimus dominus Marchio seluendi summam principalem, &ita recuperandi annuit censiim aut retinedipecuniam, & hoc modo dimittendi censum Periculo conlinunitatis, census ipse minor valoris , & minus quilibet tertio fuisset venditus. per dicta Panor. c. ad nostram. deIΦ emp.& vendi.' quod propter pactum der troti edendo rcs minus valet, & maximE quando res blutio est ad libitum venditoris, . cui emptor facit duplicem gratiam . quia pecunia, qua egebat numerat & pactum facit, quod ad libitum quandoque rem recuperet co precio. ut prosequitur Socinat. parte cov. dicto consil.ccxlviij.col.ij.versicii Sc col. fina. vcrs. postremo. Et dicit zenitor eius Marianus consit xv. sit pra adducto. l. pen. versic. Et propter pis dictam causam, quod si res . alienata simpliciter valeat centum, alienata cum tali pacto ad libitum alienantis reislu-uuO mimine valeat de xxv. aut xxx. di ita
computanti patet quod contractus iste noli ascendit ad si immani de septem pro cent nario, si quarta pars deducatur propter dμ talia facultatem domino Marchioni conbpetentem. Secundo respondetur ad Obi ctum principale,&oppositum lucidentem, quod pecunia istam exhor arunt ciu Smui. ti,chin non haberent illa, sed cum labore, S interbine cui sicribat propter m tuismo innes potentis, ta velocis ingenij Marcluni us..t qua dunt loco iustus.glo. ml.i in versic. sedi ginti quod iussu.Et erea subditos inducunt
Bald. in cap. i. g. iniuria. de pace iuramento firmanda. Et ideo subditi, a quibus sic princeps contra verum, & liborum voluntatis motum accipit pecuniam, pollunt sine labe usurae accipere ex redditibus annuis pri cipis, 'tua princeps pecuniam non accipit nomine vori mutui, cuia nolit obligari ad eam reddenda, ita ut a subdius cxigi possit. Et ita raragis est natura emptionis ex venditionis quam n uiui etiam quod sub diu non intenderent ei heri: .. perit raditam dicto c. in
ciuitate.& prosequitur summo Angelica ind.verbo usura .g. Ixxvij. & sequent Tettio respondetur, quod etia si liuirumentu e presse de mutuo loqueretur, quod ci sSalucienses vltro & sponte secissent illu, i strissimo domino Marcitioni, tum quia cum
maximo corum inter inc, bc dispendio, ut instrumentum cantat, postent tantum de diacio annuo ciassi retinere, quod ascendat ad
tale interesse passum in confreganda pecunia ,& quod continud patiuntur, donec re I 6 stituantur. Quia ratione intereste licit j capiatur ultra sortem numerat . o.& A b. in capitu. conquestus. de usuris.nedum daniemergentis,ut m prouosito, sed lucri cessantis in solito negotiari. l.iij.S.fin.ff.de eo. quod certo loco.ubi BarnNec huic vitinax responsioni refragatur, quod non sit standum verbis cnunc latinisi debiroris de intereste creditoris, etiam s de Icerto confiteretur, secundum ea quae sit pra dicta sunt post Anchar.& Alexand. Quia pro habitur per testes, & alias legitiπὰ de veritate ipsius intereste, quod palla in Ne patitur
defraesenti communitas, non ratione lucri cessantis sed damni emergentis, mi ae defectu ipsius pecuniae pecunia aliunde accepit ad intereste, & per contractus admodum damnosios, Et probata huiusinodi veritate omnis dissicultas proculdubio editat, vidi Mind.
197쪽
Consil. Feud alia variorum Doct.
ind. i. si tibὶ col. viij. versicu. ij. ampl. regula. Ex inbus omnibus concludendum est, Quod illustrii simus dominus Marchio in
cernus non debet a communitate hunc censiim exigere, nisi prius solutis d. scutis r sompro debito iuris aequitatis conscientiae, hone Istatis, & etiam propriae utilitatis, ne quod absit egens pecunia non inueniret, qui illi crederent, timens secti ita agi a successere, si excellentia sua non staret promissis a prae.
vbi Stephantis V. ait loci nostri consideratio nos admonet non infringere, quae utiliter a maioribus nostris sunt statuta.& ut dixit tex. in cap.institutiones.xxv.quemj.exemplo docerec steros nostro quandoque posse dis l. Di. alua semper correctione suae excellentiae ct sui celeberrimi consilii. Ioannes Franciscus purpuratus.
Dubia data in causa census per consilium. Marchionale.s V M M A LI V M.' siseeessedi in dominio tenetur ad obseruantiam contrao ctis eum siubditis iniri etiam με dignitatis nomine.
x contractra principum qui sunt *per re ardua et magna importantis, non, nisi cum procerum consilio fant,ualent. consi. seq.nume. 1.3 Ex cotractu usurario nulla oritur obligatis nee actio.
4 Verba d quod datur ultra sortem, si gratis datum, appo ta in confractu mutui ab usura non excusant nee soluti etiam menter repetitionem Impetunt. In donatione si bene merita non solum bene merit rem probatio susscit, nisi bene merita ad rei dona-
Ivino praesidio inuocato, dubiuqs :
nate c5siliu , vino teneat illustrissis. dictus d.Modernus Marchio ad obseruatia cotractus initi p illustrisis.nunc quonda do. Praci scia tuc Marchi ne fratre su si, cui in Marchionatu successit cuco munitate Saluciarii quidquid cosulum rit excellens iurisconsultus dominus Franciscus Purpuratus Ducalis Preses dignissimus ac meritissimus brcui copendio & absq; discsulo allegationii apparatu ab luetur. quia . st sermo viro praestantissimo, videlicet quod oes Doci ta Pontificiar, quam Caesarea professionis,qui tenent i successione in dominio teneri ad obseruantia contractus sui praed cessori scii subditis initi etia sub nomine dignitaris, quos late congerit Fclin. in illo cari. post Abb.in j. nota.de probatio.& in cap. nouit.in vij.& ix. col. de iud. & pulchre cosuluit Cardi .Labarella consi.cxlvii bene facit teXL in cap. ad apostolicae.f. sed ad hoc.dere iudi libr. vj. cu inultissimilibus.& firmatur haec conclusio per doctores nostros in alijs variis& diuersis locis, quae non curo reserre, quia esset magis laboriosum quam subtile, Praesupponunt aruim&contractu validum, α quod ex eo fuerit orta obligatio & actio naturalis &ciuilis. quia data seu praesupvosita
contraditis nullitate seu inualiditate, tirustra tractatur de illaus obseruantia etia ex parte contrahentis, multo minus in persona successotis.qilia quod nullii & inualidii est,nui. tum effectum producere potest iuribus viil ga.bene facit tex. in i si seruum. g. si modice isde acquir. possest sicut in simili dicimus de instrumento & sententia. quia iura tam ciuialia quam municipalia de & super eis dispinentia praesupponunt etiam instrumenta &lcntentias valere,& tenere, vilat E concludunt Bart. S: MOder. maxime las in illa Liiij. S. condemnatum.is de re iudica. Nullitas autem &inualiditas ipsus contractus resultat ex duobus,videlicet ex forma & matoria, forma qua dicimus dare es liantiam rei.l. cum iiij. S. si Praetor. is de transact. apparet nulli tatem resustare. quia cum talis contractus,
ut de se patet, dicatur factus de & super re ardua & magnae ina portantiae, silc pzrsonarum,siue etiarn subiecis materiae qualitatem inspiciamus, i ad eum non suit processi cum interuentu & consilio procerum, prout requirebatur & requiritur in contractibus Principum, ut firmiori solidiori iure sub sista nid .placci.& ibi Bald.& las ut infert ad multa etiam a summis Pontificibus & Cae saribus gerenda,ut non valeant tolli scillennitate conamis Ia.C. de sacrosanet. Geses benefacit textan l. humanum. 'bi etiam Bal. Q. legib.& cst pulcher texta n l. dubium non est in princip.C de repud.Nec obstat si dicatur, quod ibi aderant duo ex consiliariis Principi quoru alter erat vicatius ipsius ac iurisperitus
198쪽
ritus & praeclarus do stor. Quia respondetur, quod non fuerunt adhibiti ut consiliarijsed ut testes, si tenor instrumenti legatur. CX cuius solennitatis defcctu quod inducit nul litate respectu fornaae resiuitat secunda nullitas ratione materiae . quia si illa solennitas
fuisset adhibita, non fuisset suasum ipsi principi minusque consultu, quod ita & co modo contraherct,cum talis contractus sit & dicatur foederatilius, vel salicita in fraude usuraru iacius. suit enim cotractus mutuis quia
suit tradita pecunia, & eius restitutio promissa,vt ibi patet. bene facit text. in l.l. in princi.& in gaippellata. ff. si cert.peti super quo con trami non est licitum dare seu promittere, nec pacisci ultra sorte,alias dicitur usura quae omni iure diuino de humano est prohibita.
c. i. & c. super eo in ciuitate.c. conquestiis. &c. consuluit. de usuri ubi dicitur sumpto ex
Euangelio; Mutuum dantes nihil inde sp
rantes. beneficit text. ini. si non sortem. in 3 princ is de condit. indebi. i ubi ex contractu usurario nulla oritur obligatio nec actio,siue ciuilis siue naturalis.imo omne datu in rcp
ti potest, etiam si talis datio processistet ex ignorantia iuris, ut plene habetur in i .i. iisdecondi. in leb. & in l.cum quis. de iuri & facti
siliorum,cons. lxxx.ad sine. Nec obstat si dicatur, quod illa remisso census de summa ducentorum aureorum & totidem gross,rum suit gratis &sponte per ipsum doininu Marchionatum remisia,quod fieri potuit, ut
& in rub.eo.tit. Quia respondetur quod hoc procedere potes Pquando nulla interuenit pactio inter contrahentes,vel aliqua mentio ad hoc fuit habita inter partes seu interuenit 4 pactio ut in casti isto; l tunc etiam si partes agerent vel tractarent, quod id quod datur
ultra sortem, sit gratis datum, ut heri solet iii tali bus contra bus, talia verba non Excusant ab taura, nec impediunt repetitionem soluti, etiam scienter. ita expresse determinat Paulus de Castro in d.l. rogasti.in fine. Es certum petatur. quem rescit & sequitur Alexandau proximo allegato eonsilio lxxx.
vltima col.lib.iij. & siccum ex tali contractua iure reprobato non oriatur obligatio,&consequenter nulla actio nec ciuilis nec na- turalis;stustra tractatur an successsor tali contractu ligetur, ut illum obseruare teneatur ;cum nec praedecessor ad hoc teneretur. Et
illam declarationem aperte sensit FHmus in
illo cap.primo, de probatio. in primo notab.& prima declaratione, licci loquatur in temininis validitatis contractus.Scite ergo ipsius contractus nullitate S inualiditate ex causis praena istis,sriis ira quaeritur de illius obserua tia. Scd praesupposita non tamen concessa validitate contractus,videtur quod Princeps
nosterillia in obscruare non teneatur, argu
do a funicienti diuisione.aut mina volumus dicere si praedecessior contraxit nomine proprio, & tunc nec tencatur, cum iacc sit citis liaeres, aut contraxit sub nomine dignitatis,
ut fanc verius vidctu si vidcantur vcrba natarativa contractus, ex quibus arguitur mens& intentio contrahetis.l.r aula.*.cum quis.1l de iur.& sectisno.l.fina. isde haered. institicum similibus. Et tunc minus, quia non apparet de causis in specie allegatis coracern tibiis commodum & utilitatem status, sed tantum in gen cre,quod non susscit. Et licet aliqui voluerint diuinare causas in specie, videlicet caulas Montisserrati,& praeparationem ad bcllum. ut ibi de hoc. Et quis hoc sibi reuelauit Et si contrahens non expres
sit in contractu, quomodo nos caeprimere debemus Z cum conceptum in mente reicium,nihil operetur. l.non omnis.ls. si certum
Praeterea ad talem essectum non solum etiam suffceret allegans causam in specie, nisi probaretur pecunia versa in commodu& utilitatem status. Exemplo eius quod dicimus de ecclesia minore & republica, seu uniuersitat quae a pari cum filio procediit, quod non sumciat probare mutuum, nisi ip-bet versum in utilitatem accipientis, ut lat Eliabetur in illa l .ciuitas. xbi Bar.& omnes. is si certum petatur.&in l.fina. & in auth.quas actiones. .de sacrosanct.eccles Similiter &videmus in materia donationis inter perstanas iure prohibitas, i quia si allegentur in rita ex quibus sustineatur donatio, oportuit talia merita probare, ut donatio sullineatur, vi habetur in l.s sorij. Ede castren. pecul. &in tui dona tiones. C.de collat. imo magis nosolum requiritur meritorum probatio, sed quod merita ascendant ad valorem rei donatae, alias retractatur donatio pro illo pluri,
ut pulchrὰ concludit Alexander qui alios
refert in quarto volumine consiliorum,con silioquinqtiagesimosecundo.&in terminis Oidra.consi.ccxxvj. quondam episcopus. iij. l.versi.ij. ubi donatio.& siccum non appareat de causis in specie cocurrentibus digni-
199쪽
i94 Consil. Feud alia variorum Do in.
tarum satus, minusque de earum veritat & quod talis pecunia suerit conuersia in co- moduni & utilitatem status, vcl dignitatis Marchionalis non videtur successorem in dignitate teneri ergo &c.
1 - contractiu principum qui de re ardua μt, non,nisi de procerum consitio fiant, valent. , contractus in Ga nonmhil praetersorem percipitur, urarius es.
3 Tignorat oleuioris o minoris es praeiarieti quam
Fredi frumis ct eommoditates pignorari possunt, tiae' non ipsum seudum regulat iter. 1 Ea mutuo lueι nonnihil praeter hortem capiatur, sera fit. secus tamen in interesse. vi licu/ capi pol. 6 Fradum de donum fremi consensu non solian pignorari, sed etiam alienari potest. Summa magna uel moica dicitur respectu persona ad quam refertur.
sectu per magni ficu Marchionatus senatum dubitationes moles
illustrissimum dominu Daciscumluc Marchionem cum ita te Saluriarum . Prima concernit desectuin serinae, i et quod non intei uenerit consilium proceruante ipse ni contractu, voluii fuerit celebratus dc re ardua P casum in l. placet .vbi Bald.& Ias qui infert ad multa notanda in hoc yposto&GC.de sacrosan. ccles Nec videtur iussicere,u, vicarius praelibati quondam pran cipiscuvno ex csteriscosiliarijs fuerit tellis in ipse contractu, scd dcbuerat consiliu praecedere. Secunda concernit desectu mat riae.Nacu lacrit contractus mutui,non videtur licite conuentum sui si in ducat cc.& ω- ii de grossiccnsuales annuales retineri poc: ent,vel percipi ultra Ertem principale. i Ex
tali enim contractus specie resultat usiura,&consequenter nullitas ipsius cotractus, ut
xiiij.q. iij.c.vsura .cu infinitissimis ad hoc alte gatis. Nec releuat, stilla remissio fuit gratis facta, ut cantat instrumentum; quia fuit pa. o nata,&sic videtur facta in fraudε usura- .per id quod dicit Palil. de Cast. in Irogasi .in fi Usi cer.pcta. csi alijs allegatis ad hoc.
Tertia concernit ut non ligetur illustrissimus Sexcellentis sinus Princeps noster ad talis contractu obicruantia praesupposita etiam cius validitate, quia non haeres. Ite quia caudae concernentes commodsi, & utilitate status Marchionalis, non leguntur in specie enuntiatae in ipso instrumento, nec Pipsa pecunia suerit versa in commodii & utilitatem satus, apparet, &c. periura & rationes, de quibus in ipsa icrtia dubitatur. Ad motiua supra scripta quavis subtilia S elegantissima facile & breuiter respondetur, ut infra. Et primo, ad primum resis deo negando assumptu, videlicet quod diactus cotractus fuerit de re ardua celebratus, S cxigeret consiliu pmcerii. quia in dicto cotractu non continetur distractio totalis seu alienatio ipsius census, scd illi pignoratio. 3 1 Na minoris &lculo is praeiudicii proclii dii bio est seu di pignoratio, quam totalis alie
Septimo quaero, &c. S hoc tanto sertius il cedere debet, quia dicta census pignoratio facta non mittanquam de seudo, sed potius tanqua de fructu ipsius seudi, quo casu multo facilius de tute ficti pol secitdu Ioannem
4 principaliter quaero. ubi & indubitanter i te net fructus& commoditates nudi posse Pignora ri, licet no ipsum seu dum regulariter. dieculato respondeu,quod praesumptio iuris est,q, princeps contrahens vol disponens su per re ardua, vel magni piudicij prius participauerit cosiliu procerii suoru.ita probat in I placet.& ibi notai.C. de sacros cccl.ibi, rationabilis cosiiij tenore praepensb. uae in cotraria parto allegata suit. N idc probatur in l. humanu. .de legib. & ita expressὰ per illa tu ra,& plura alia firmat Marti. Lauden.in tracde Principibus. in iij.car.circa sit. Allegata luitur in contrariti procedui ubi costare posset de contrario, id est, Principe sine consilio de discussione proceria proceis Ie ad contractu ira de re ardua dec. & omnino succedit, o,
qui habet praesiumptionem iuris pro se, j ci
tur habere intentionem sundatam, ita ut allegans contrarium teneatur illud probare cded haec nega tiua quomodo pictari pol
200쪽
xit,& tanto ma is, quia ipsi proceres fuerut pro testibus adisibius in instrumeto, & ideo
non est verisimile quod prius cum ipso Principe non discussissent negotium. Praeterea 6 responderi pollent, quod contraria locum habent in Papa Imperatore, Episcopo vel
Praelato, qui habent connexitatem quadam cum proceribus eorum , ut Papa cum Cardinalibus,Imperator cum Electoribus, Epi. scopus cum capitulo, ut scilicet contractus vel depositiones talium de rebus arduis aliter non valcant, quam de consilio ipsoru in
Procerii.Sed in aliis Principalibus qui liberς
postlint contrahere,&disponcre, tale coimithum procerum non est ad necessitatem , sed ad bene esse. Prima tame& secunda r solii tio veriores videntur. Ad secundam dubitationem respondeo, quod quat nus videri poterit excestus circa remissionem annui consus , de quo agitur perci- 7piendi per communitatem donec summa Princi alis reddita sit, id sane rotractari poterit, sed pro quanto verificauit ipsam communitatem mutuantem passam interesse indicta pecunia mutata congreganda , sane illud licite percipi & retineri potuit. per ea, que tradiit gi.& doct.in c. coquestus. de usuri, ubi volunt,t quod licet ultra seriem capere
ex mutuo sit usura, tamen sicciis est prointereste, quando tale est interesse probabile. Et ideo probato dicto intereste prout vere probati potest cessabit usuraria p sumptio. Et sic pr sum edum erit, quod dicta renussio census facta suerit pro intereste faciendo, &non pro usura , quia in dubio debet seinpercapi illa coniectura, quae excludit delictum. 'v t in l.merito. si pro socio, cu sunt Lues si pertinaciter quis tenere vellet ipsunt contractii usurarium &scenerati iiii, saltim negari non posset, quin sors principalis veniret restitu
da communitati. perteXLinc.j. de usur. pro
quo facit, quia quando utile potest ab inutili
separari no vitia turper ipsium inutile. ut traiadunt doctor.niaxime in Od.in l.j.9. sed si quis mihi Phamphilum.Ude ver. oblig. Ad te tiam dubitationem respondeo, di si satis diccus Ia & resoluta remanet ex ijs 'uae adducta sunt per M.& prestan ussim tam doininu Pu i puratum praeceptore meum, quod praesuP- , posita alienandi potestate data per Christianissimum atque inuictissunum Francorum , Regem de studo masculi, usque ad certam qualitatem,& prout de hoc informatus redditur illustrilliinus domui iis dominus noster a
Marchio modernus clarum est, quod tenetur ipse Marchio ad dicti contractus obsenuantiam, qui asta me dicta licctia valuit ipse contractus ab initio. t Nam potest seu dum de consensu domini siti premi nedum pigia
perialem in princ. de prolii. seu. alici per F deri &in c.j.:in tit. qualiter olim scir. poterat aliena.& tanto magis, qui 'ut dixi supra, dictus contractus non potest dici magni praeiudicij, imo paruum praeiudicium ex eo generat ut, attento quod pro modica summa potest recuperati,considerata qualitate personae ipsius Principis, ad quem redimere &recuperare spectat. iuxtam illa glo. noti in l.
admonendi.col.ponul. versita viso. T. O iureiuran. ubi voluit i summam dici modicam,
vel magnam,sccundum qualitatem person ad quam resertur. S: ideo glo. in da. sed& si
susceperat.*.j. dixit, quod cetum iugera terraefuerunt modica summa respectu omitissae
Amattit de donatis. de qua ibi & ideo attenta dicta licentia superioris hoc casu cellae omnis dissicultas. nec debit attendi an iosa pignoratiosacta suerit pro comodo & utiliutate dignitatis , & an conuersa suetit ipsa summa in utilitatem & augmetum ipsius di- nitatis vel non. Accedat ad dictum contra una confirmatio postea facta per ipsum Christianissimum Regem scia per eius vices; gerentem in Italia illum Comitem Guydo-ncin de Rangona.quae confirmatio sola abiaque alia licentia praecedente videtur sussi- cete in simili contractu vel pignoratione. ita concludunt Alliam.& Andri de Iser. in dae. imperialem. in princi de prohib. seud. alim.
per Federic.&est communis opinio. per
sanctum Georgium in sua in uestitura , in gi
& cum pacto de non alienand. colum .v.& Curi in d. par. car. xvj. versicinii. cadit nς-
stiria dubitatio. Constantius Carolus.s V M M A RI V M.
Trinceps nesuorum procerum eonsilio ardua expliacare potest. contractus mutui non es mando pecunia per num rantem peti non potest, bcelsit m recipientis fueuia rate quando uoluerit restituere. capitula admittenda.