Cerkveno prvenstvo i edinstvo po bizantinskem pojmovanju = Doctina byzantina de primatu et unitate ecclesiae

82쪽

sum alii quoque in arti Io 0. de ecclesia etiam de in ,-

caiione et intercissione sanctorum in Coeli tractat, cum Symbolum Nicaeno-Constantinopolitanum, articulo de , ComimuΠione Sanctorum carens, sequatur. Matinovski tractatui de eccleSi in seruit totum tractatum de Cultu sanciorum atque

de precibu pro defunctis pg. 586-T00). Catholici has quaestiones atque hunc nexum inter utramque ecci iam non e

gligunt, Sed alio loco tragiant. Sectatores Ire in Dalo A Wiclo nou, ei ede, . a. atque ipse vello, ecciosiae visibilem hierarchicamque

consi tuti nem plus minusve egrigente eccleSiam univer- Salem esse societatem Spiritualem, ecclesiam amore magi Squam auctoritate regi docent, unitatem eccleSiae universali

invisibilem osse et Similia. Mirum Don est hos theologos vi- Sibile caput ecclesiae negare atque visibilem et invisstilem eccleSiae partem C fundere mirandum vero est, quod alii quoque theologi viSibile ecclesiae caput negant. Immo ipse Celeberrimu iuris carionici peritus episcopus Nikodinam i Ligdocet: Ecclesia os regnum spirituale, ideo Solum caput spirituale habere potest. ε Arguenti',ais unum Christi orpus m Vinicum unum caput myisticum se tutare, cum eccleSi non sisit esse biceps respondemus distinctione capitis visibita et invisibilis, capiti primarii et vicarii visibilis ecclesia caput visibile non excludit, sed immo exigit. Multi cum Filaret Μ kV. caput proprie dictum coniundunt cum Capite metaphorico ecclesia certe no est corpus Romani episcopi, sicut nec cive vel milites regis vel ducis membra sunt, tamen dux rex caput dicitur exercitu stemi). Ceterum ad hanc coniu-Si em vitandam utile erit, caput SenSu metaphorico a capite proprie dicto etiam verbo distinguere, Sicuti in multis lin

Ad Omnia haec orientalium argumenta dem Stratione indirecta reSponderi pote,st Theologia orientalis arguit Chri-Stum unicum esse ecclesiae caput Simul autem discet eccle- Siam a suprema atque infallibili potestate Collegii episcoporum gubernari. C. semio orthodoxa p. I, . Sin, accurata distincti e docet epῖscopos esse vicarios POTOzηρηται Chri- Crkveno pravo 220.

83쪽

sii, capita vicaria et parii laria Chri istum esse ecc esiae iuncti mentum simpliciter et primario ἀπλῖς καὶ Πρωzως), apo- Stolos vero fundamentum secundum quid et Secundarium' καetae et . καὶ εUTερου). Similiter docet confesisto Dosithei c. 10 a1-que omne iere theologi Orientaleis. Atqui haec duo praeter Christum omnino nullum esse uia tamentum vel caput ecclesiae, et isse praeter Christum aput ecclesiae aliquod alterum. cio ille gitim nempe epiScopolrum, qui Sint capita ecclesiarumlatque Christi vicarii, aperte contradictoria sunt. Si episcopo sunt vicari Chri sti, si praeter caput primarium conceditur Se cundaria Suprema auctorita, Collegii episcoporum, Si capita vicaria visibilia ideo exiguntur, ut ecclesiarum particularium

unita servetur, certe multo magis requiritur caput visibile, ut unita servetur in ecclesia universa Theol*gi Orientales controve miam totam aptius eo remearent, utrum solum collegium epiScoporum Supremam haberet potestatem in ecclesia, an Supremam potestatem iure divino haberet collegium episcoporum Simul cum Successore S. Petri, visibili capite Ol. legi epiScoporum atque eccleisiae universae Stra uti II 8823. Argumenia timem noStrani theologi orientale effugere conantur alimnibuS Supra al*tis n. 5 a), falso Supponentes doctrina catholica Christum ex eccleSi excludi At etiam Secundum doctrinam catholicam Christus usque ad finem mundi in ecclesia est cum Romano pontifice et cum episcopi S. Petrus in Successoribus moraliter Vivit, quamquam phySic mortuuSieSt, Sicut Collegium apostollorum moraliter vivit in collegioepi Scoporum saeculi I. atque hoc collegium in collegi epista piorum Saec. III. etc. Uerunt eis Romanum pontificem none e omNi praesentem, tamen Varia existunt media, quibus auctoritas ducis regis, papae illi quoque manifeStari potest qui Uticem regem, papam oculi non vident Obiectio fila reii, papam fraude decipi et Orti inferni vinci OisSe, si verum diceret, eodem modo e collegi epiS porum Valeret; infallibilitas et indeiectibilitas ecclesiae Ieriret. Confessio Dosithei implicite addit rationem, cur episcopi possint esse vicarii Christi: Epi Smpos enim Spiritu Sanctus posuit, qui quidem in auctorem et OnSum maiorem OStrae salutis adspiciant, et ad eum hanc, quamlim ratione capitum impendunt operam referant c. 10). Proto-

84쪽

ie reus Lebede explicite ore episcopos vere esse vicarioῖChriSti, quia episcopi continuo in Christum caput et supremum paptorem intendant, omnia auctoritate et spiritu Christi supremi pastor, agant pg. 4l-443. Papam autem quasi alterum Christum, qua si redemptorem visibilem regere eccleSiam, negligendo atque excludendo Christum 4T 403. Ad hae respondemus oria aes illa rationes, ob qua D O- Si te uis et Lebede episcopos veros Christi vicarios dicunt, in Romano quoque episcopo adoῖse. Suprema in eccleSi3 potestas non tollit relationem ad Christum Romanus ponti-ie No Secu atque episcopi persuasum habet, se a Christo accepiSse potestatem, Christum esse invisibile caput et supremum paStorem eccloSiae Romanus quoque epiScopus in Christum intendit, cuius spiritu et auctoritate omnia agere ad quem Omnia referre debet. Si ergo episcopi Christi vicarii merito dicuntur etiam papa Chrnti vicarius dici et esse potest.

8. Ex theologis catholicis A. Stra ub II 81 884 ad

argumenta theologorum orientalium acute respondet. Profundius atque dilucidius de hac quaestione recentissime tractavit Ti. Si a d Ll, Instituti Orientalis Romae professor. X cumenti theologiae oriental, Confessionem orthodoxam P. Mogilae et theologiam dogmaticam N. M ali novalij

tantum commemorat doctrinam autem catholicam omni ex parte uberrime exponit.. Eiu dissertatione Supra uti non potui, Cum poSt tractationem meam absolutam in lucem edita

Sit Ideo eiusdem conclusiones pg. 172-lT6 supplementi instar hic pono quibusdam omisSisin: a Ecclesia corpus Christi nominatur, quatenus est SocietaS formaliter supernaturalis, et Christus dicitur caput eius, qUalentis totilis vitae suyernaturalis est ultimus fons et principium. b Per hanc alii rinationem nullo modo excluditur posse esse in ordine visibilis hierarchiae quendam, cui Suprema iuri,

dictio competit et qui hoc latior Sensu caseus EccleSiae dicitur, immo talem supremam visibilem auctoritatem in Ecclesia de re Me ex concepi Ecclesiae ut verae et visibilis societa-1ati religi ae ita evidenter sequitur ut ab ipsis Orientis alas, ' Ρ. h. Si ad tu, Christus caput corporis mustici ecclesiae Bessarione a. 24, 1920. g. 147-l76 .

85쪽

dentibus nequaquam emtur, et Solum haec summa auctoritas ab ipsis non in una emona Sed ita coetu vinitivi episcoporum vel conciliin univem ali resonatur. Qua ratione tamen iam proprie undamentum iiii cilitatis, quam ex doctrina de corpore molim contra primatum iaciunt, ipsi subruunt. Si enim nulla repugnantia in Venitur in eo, ut EccleSia, quae ut societas sup ernaturalis habet Christum caput iam quam eum , qui tot iu vitae supernaturalis est oras, simul habeat aliquam auctoritatem supremam in ordine visi h ilis hie rarchiae, iam nulla etiam repti an ita apparet clari praeter caput Christum aliud caput visibile in Summo vertice ierar Chiae,

i. e. Summum Pontificem. - NON Sse talem potestatem supremam pene Ponti iidem igitur solummodo a sosteriori ab ad ver Sari iis posset probari, si ostenderent e fontibus positivis constitutionem Ecclesiae iuxta Christi Domini volunt alienis debere et iid a primis tempori hus tuisse ligarchicam non

monarchicam.

e ReSponsio nos ira, quam igitur iiii cultati contra prima tum Pontilicis propositae damus, est Chri S tu e Si capiat EccleSiae sensu Iesi et proprio, quatenu Ecclesia ut societat formaliter supernaturalis est et Christus ori totius

vitae supernaturalis Pontifex est caput Ecclesiae Sensu mi- ΠΩ prsyrio quatenus scit in ordine visibilis hierarchiae

Supremiam locum obtinet, yupremam iurisdictionem his in terris in universam Ecclesiam ahel. - Quae responSio quo ad rem cum illa quidem coincidere videtur, iuxta quam dicitur Christus Caput invisibile, 'intile caput vi Sihile, eo tamendi fieri, quod ratio diStinctionis utriusque capitis non indicatur

aliquid accidentale et extemum' videri vel non videri , Sed

ip sa formalis differentia relatiotiis capitis ad Ecclesiam in deliinitiione ponitur. d Restat tamen adhue explicandum quo sensu Pontifex

capti vicarium Christi dici possit et ebeat.

Certe cum Christus ex diciis caput Ecclesiae Sit, in quantulmo nauium gratiarum et totius vitae supernaturalis it fons, aliquo Sensu eius vicarius m ais ille dici potest, quo Christus in di- Stributione gratiarum tamquam inistrumento utitur. Omnis itaque PiS puis, quicumque sacerdos, clericu immo et laicus baptiZanS, quicunque in Eccleisia sive charismatis praeditus sive

86쪽

charism'aii in aliis vitam supematuralem auget eiusque gratias communicat, Chri Si vicariu s est. Ad dona sup ematuralia in Ecclesia certe etiam insa iurisdictio cum magisterio et omnia dona ab hac potestate et per insana communicata periment. Quam potestatem praecis Pontifex supremo in gradu et in tota plenitudine in Ecclesia obtinet. Insuper nulla gratia in Ecclesia donatur et distribuitur sine relatione et respectu ad EccleSiae potessiatem praesertim ad ius magi Sterium, CuiuSem e gr. etiam Supra ipSa gratia grati data vigilare, eas eXaminare et probare. Ille igitur, qui hanc potestatem ei hoc magi Sterium Supremo gradu obtinet, merit vicarius Christi capiti corporis mystici Ocatur.

Sed insuper hyne Romanum Pontificem vicaciυm Chi isti Vocare poSSUmus, etiamSi in linea Visibillis ordinis hierarchiae eccleSiasilicae o Sistimus . . ., quatenti omnis iurisdictionis PoleStaS, quae in capite Ecclesiae his in terris habetur, derivatur a Christo, in quo tota eius plenitudo invenitur; et quidem derivatur non mediate tantum, Sicuti omni potestaS, etiana mere humatia, a Deo descendit, Sed immediate. In Christo esse plenitudinem Omnis iurisdictionis quam his in terris Ecclesia eius possidet et exercet, manite Ste iam ex s. Scriptura deducitur Uocatur enim Christus saepe pastor

et iidele oves item pluribus in locis nomine petrae et lapse dis avularis seu fundamenti significatur.

Hanc suam iurisdictionem Christum Dominum Petro eius que Suce Soribus imisisse ex omni hius textibus . Cripturae et traclitioniS, quibus primatus verita ostendi solet, clare probatur Roma ait Pontifex igitur eadem potestate matur, quam ipse Christus in plenitudine tota primario ab ei. Insuper derivatur iurisdicti Papae immediate a Christo Domino. Divinu Ecclesiae fundator non solum modum regimini monarchicum in Ecclesia ipse eterminavit, non solium primum Pontificem Petrum pSe conStituit, sed vere omni Pontifici pote statem immediate confert, cum papalem os tatem a Se immediate atque in individuo institutam allimuit determinato alicui itulo videlicet canonicae designationi in SucceSSO rem S. Petri. Hanc vicariam potestatem Pontilicis pul-oherriime exhibet . Leo . primatu pontificii strenuuSa erior: De toto mundo unus Petrus eligitur, qui et univer-

87쪽

Sarum gentium vocationi et omnibus apostolis uncti3que Ecclesiae Patribus praeponatur ut quam vi in populo Dei multi sacerdotes sint inultique pastoreS, Onarie tamen proprie regat Pei S, quo principaliter regit et ChristuS ... Ego uti clamentum dicit Christis s) praeter quod nemo aliud potest maere tamen tu quoque petra S, quia mea virtute SollidariS, ut quae mihi poteState Sunt propria, Sint tibi lectim participat, e communia Sermo , c. 2. PL 54. 140). Ex dimi etiam sequitur nullum SSe inconveniens duo capita in Ecclesia dici et esse. Primo quidem quia Chriinuis dicitur proprie caput in

ordine internae vitae Supe maturaliis Ecclesiae, Pontifex in ordine ierarchiae visibilis secundo autem, quia hi etiam mordine ierarchiae visibilis Christus Caput primarium, Ponti-ie caput Secundarium et vicarium t se dicitur, iam caput sat lato sensu, de auctoritate Scilicet accipitur. In hae accepti One autem ita parum repuria clari duo capita, unum Sub ordinatum alteri Sicut Non repugnat clari in metu aliquo duplicem auctoritatem, unam alteri Subordinatam. Quod iterum ipsi dissidentes orientis concedere coguntur, cum pro Singulis ecclesii particularibus episcopo monarchi S a Siores ordinario admittunt, qui ut capita Subordinata potestatem iurisdictionis duce Christo Capita supremo exer- Clani. - Hucusque Si a dii. 9. Doctrinae a contentiones nantinae Constitutionis ecclesiaesticae notionem Olim obseurabant. Hodie vero theologia orientali sacrae Scripturae ac traditionis de Supremia Petri eiuSque sucoessorum potestate testimo ita argumentis apriori Sit ei obscurare ac nervare studet Theologi Orientales recentio reS, piis copo Christi vicarios esse ae in ecclesia regenda Christi vicos gerere concedunt, attamen doctrinam catholicam de pontifice Romano, Christi, invisibilis ecclesiae capitiS, vicario conreptui eccleSiae ac ipsi Christo, ecclesiae capiti, contrariam es se docent. Quaestionem de primatu e cele- siae institutione argumentis prioristicis Solvi non OSSe, Satis patet. Nec hucusque demonistratum est Corpti eccleSiae visibile poteState collegiali es,scoporum aptius quam uno visibili Capite, UpiScopi Cp erantibuS, regi posse, vel congruentiuS

88쪽

eMe, ut Christus, monarchicum ecclesiae caput invisibiae, in ecclesia visibili tolle Pales soli, mi vicarios labeat. In doctrina de patriarcharum pentarchia doctrina de Chri-Sto iunio ecclΔSiae capite monarchie Olim latebat. Hodie post Achisma diutumum atque ecclesiae orienti in ecclesias nationale autocephala Scissionem, notio visibilis monarchici regiminis eccleSiae petrinis ByZantinis iam ita obScurata est, ut mulli theologi Orientale monarchicam eccingiae potestatem Supremam i,Sibilem vi concipere possint Theologia Orientaliso inlinuniter docet Christum utii cum eiSse eccleSiae caput moriarchicum, omne episcopo iure divino aequales esse, con- SeniSum ac concilium episcoporum oecumenicum unicam esse

supremam Viisibilem ecclesiae potestatem. Quae bctrina cum doctrina de invisibili ecclosiae unitate cohaeret. Ecclesia rientalis, visibili unitate destituta, ad doctrinam de Christo unico unitatis centro invisibili Coniugit.

89쪽

I. Veterosi avica versio nomocanonis. 2. Additamentum de privilegiis patriarchae cpolitani. Scholia citavica. I. me origine scholiorum Stav. . Scholia saec. VIII exarata a S. Rethodio in li0diernam formam redacta. 5. Styli et doctrinae alii nitas cum lav. Vita Methodii . . Fontes scholiorum: a Epistolae et instructio Leoni M. 7. oheologiae Antiochenae traditio. I. De pentarchia. Traditio orientis cum Romana consentiens. 9 conclusio. Sequitur textus VeteroSlavicus cum versione Latina.

In libris scriptorum Graecorum christiatiorum multa inveniuntur testim Onia monachorum Graecorum, traditione orientis de apostolica Romani primatus origine contra deas canoni 28. Chalcedone nisi strenue delendentium . Attamennia luna in litteris Graecis repertum est documentum; doctrina ByZantina de primatu directe contentioseque pol emice, oppugnati S. Uni Cum documentum directam Opertamque theologiae monaSticae exhibetiis pugnam contra Boantinas doctrinas de primatu sunt duo scholia Veteros avica 28. canonis Chalcedon siis, in duobus codici bus lavicae versionis Omo canoni ByZantini reperta. Quae ischolia s. ethodio lavorum apoStolo tribuuntur.

i. Tempore is Cyrini et Methodii in Cesesia Graeca duae canonum lectioneS in Sti erant, collectio GυVαISIγηγ50 titulorum Joannis Scholastici presbyteri Antiocheni a. 565-5T patriarchae politani et συυτα Il1 14 titulorum. Nolnioca noti σύVzαIμα i titulorum ante coincilium Trullanum compoSituis, deinde auctu est additis canonibu concilii Trullani 692 et II. Nicaeni 78T); denique a Photio in novam Dirmam redactus eis 883), unde Dona canon Photii dicitur. Vita lavica Pannonica s. ethodii narrat c. 15 s. e

thodium ultimo aetati suae anno nomocanonem in linguam Stavicam vertisse. Rerum lavicarum perit s. ethodio ver-EMnem nomocanoni Joannis Scholastici immuniter tribui ni.λὶ

90쪽

dii.- Praeterea Saec. IX. exeunte in Bulgaria ni mo moni titulorum redactionis antiquioris ante Photium in linguam

S lavicam versius St. Apud lavos utriu3que Nomo canonis Versio lavica usque ad saec. XIII in a Sta erat. lavica canonum

eollectio Kormeaja niga dicitur. Saeculo XIII demum' ii Ru Sisia versio nomo canonis Photiani in usum venit. 2. Nomo canoni Joanni Scholastici et nomo canoni 1 titulorum ante Photium plura addebantur Supplementa. Duo dices lavicae vensionis nomo canonis 1 titulorum monasterii loVec, Saec XU. n. 13, et monasterii Troickaja Sergi evaLa Vra, Saeci XVI. Π. 20T continent Supplementum Ostroeni pria ago prestola Konstentina grada de privilegiis Sanctissimi throni Constantini urbis . . Paulo textum Graecum huius capitis operit in codice nomo ea noni Joannis Scholastici 50 titulorum), qui codex XII. saec. in bibliotheca

Florentina edicea Laurentiana Siservatur. Ex internis quoque rationibus liquet hoc supplementum cohaerere Cum nomOea n e . Scholastici Fragmentum T. canonis Chalcedonensis in hoc Supplemento inscribitur καvto ιζ et L . ' Quae citatio implicita diserte demonstrat svpplementum additum esse Nomo ea noti J Scholastici Canon T. Chalcedonensis enim in clol ectione . Scholastici revera itertur in titulo II. Terium Graecum et laxicum publicavit A. Paulo . in Canon 8 Chalcedonensis in ipsum nomo canonem ante PhΟ-tium Ora Si receptus in hoc Supplemento addebatur Omocationi simul cum ira mentis canCnum . et T. eiusdem concilii atque fragmenti illarum legum uStiniani, quae patriarchae politano propter civilem urbi eminentiam privilegiatrihuunt ecclesiastica Canonem 28. sequitur Scholion Xpli Can ecclesiam politanam in canone propterea secundo loco poni, quia tunc Roma adhuc regnaret nunc ero una cum imperi primatum quoque ecclesiae polim tra latum esSe. In eis ne lavica sequuntur duo scholia, in textu Graecono contenta, contra ipSum canonem Scholiumque Graecum arguentia primatum Romani episcopi ab OA J. Christo s. Petro eiusque successoribus Gessae collatum P primatum ergo