장음표시 사용
141쪽
pit: Plurium maperium nequaquam utile est, unicus Princeps esto. Nam quod citis generis est, in quo pi ires eminere possunt, in eo plerunque, crebrae controue si e oriuntur: ut firmam societatem conseruare, sit dis scillimum. Quo magis enim quisque cetieris magnitudine , vel potius animi atrocitate excellit, eo minus aequalem ferre potest, iuxta illud:
Nulla fides regni socijs, omnisque potestas
Impatiens consortis erit. . - Nec quicquam iam ferre potest Caesiarue priorum, Pompei uiue parem.
Et huiusmodi contentiones inter vestros Principes, iam a bis mille plus minus annis, vestram pacem, ac tranquillitatem perturbarunt, lacerarunt, dissiparunt Ita ut eorum effrenata dominandi cupiditas squae bellorum est seminarium vestris opibus, vigil js, sudore, ac sanguine sit enutrita. O Pop. miserrimum to aerumnosam ac inscelicem conditione mi quam nulla fortuna, nulla neccssitas, nulla denique fata tulerunt: sed sola pertinacia, & animi coecitas. Permagna sane insania est, se, suaque omnia, patriae ac Rei p. salutem, de libertatem,aliquot tyrannorum libidini, ac cupiditati post ponere. Quemadmodum Sichemitas factitasse monia mentis consignatum est. Hi etenim impuri illius Abi mellacis oratione commoti, eidem Rei p. gubernacula detulerunt,eius autem turbulentam ac seditiosam concionem audire videor.Ego inquit sum os vestrum,&caro vestra: melius est igitur, ut ego vobis imperem, quam fratres mei, qui externi sunt. Itaque in cius lin-
142쪽
perihi in inclinauit populus dicens,frater noste est. Abimelechus itaque in quinquaginta fratres, &thoro le- sitimo ortos, manus cruentas intulit, ut jpse ninliusiolus regnaret. Verum Deus postea quod malu perpetrarat,ei reddidit. Sichemitis quoq; iuxta quod operati erant, retributio facta est: & venit super eos maledictio Ioathan. idem facinus sere apud Anglos commisit impius parricida Richardus tyrannus, qui ut regno potiretur, nec demortui fratris honori, nec vitae nobilissi ciuium, nec nepotum Regni heredum sanguini, nec denique horum matris Reginae pudicitiae pepercit: tanta&tam impotens regnandi cupiditas, crudeliis. t
ranni serocem animum inualerat.
Sed exploratum mihi est, neminem vestrum hoc tempore esse, qui huiusmodi dominadi cupidis faueat:. nisi eos qui utilitate ex publico uniuersie insulae incommodo captare student, & Christianae institutioni, Machi avelli doctrinam pr serunt. Spes itaque me tenet, antiquum hoc opprobrium Anglis obiici solitum, deletum iri. Fcrunt Anglos inquit Pollidorus) ex vetere
instituto minime omnium gentium, Rem p. curare,s
istionibus studere, itaque Regnum nobilissimum saepe aduenis depr dandum exposuisse. Quod certe Anglis
usu venisse res ipsa comprobauit. Nam in rcgni initio ut idem Polid. lib. i. narrat, cum potentissimi quique regnum appeterent, tamdiu pugnatum est, donec imperijsumma ad quinque tyrannos delata esset. Itaque
hcc aetas bcllis, disii lijs ac seditionibus atrox fuit. Hi
enim maxima regni cupiditate accensi, & odijs mutuis
143쪽
inflammati, pristates ciues bellis ciuilibus torquebant. erum cum isti, breui mutuis vulneribus cecidissent, Re .cura viai Gentilicio demandata est:sub quo Resp. diu antea ciuilibus bellis conuulsa tandem ad pacem x tranquillitatem reducta est. Harum Principum factionum mentionem faciens Corn. Tacitus ait, Britannos tam variis studiis fuisse distractos, ut vix duae Ciuitates ad commune periculum repellendum a currerent:&dum illi inter se pugnarent, uniuersos esse victos Pr terea talis quoque distensio inter Britanniae Au strales incolas, de Septemtrionales qui etiam Scotii appellantur) maiores vestros orta,Britanniae Regnum ad Anglosaxones transtulit. Illi enim aduersus Scotos, a reliquis Britannis in subsidium accersiti, tandem contra eosdem arma verterunt, illosque Rcgno spoliarunt. Britanni igitur veram esse Vigeiij sententiam experietia senserunt, ciuile odium ad inimicorum perniciem prcceps esse, ad utilitatem suae defensionis incautum. Anglosaxones vero Regno potiti, dissidiis etiam ac factionibus distrahi coeperunt: ita ut ex unico Regno septem sint erecta, totidemque Reges constituti: quorum dissenssionibus, Resp. longo tempore dissipata est, dum multis annis elapsis, principatus ad solum Egbertum redi jt. Hic primus Britanniam Australem, Angliam nuncupauit. Sed cum sub isto Egbemto Saxonum vires incrementa caperent, Scoti Achaioregnante, veriti ne Saxones eadem tyrannide contra se uterentur, qua erga c teros Britanniae incolas usi
144쪽
erant, societatis foedus cum Carolo Magno inierunt, de confirmarunt: ut uterque Pop. alteri contra communem liostem, suppetias ferret. Simili discordia interueniente, Dani Suenone duce, Saxonibus Angliae Regnum ademerunt: ac tandem Northmanni, Gulielmi Nothi ducti, eodem potiti sunt:&ab eo tempore, uniuersa insula hactenus sub duorum tanti in Regum imperio rc mansit. Qui quidem, licet plures
numero non sint, veram concordiam seruare non potuerunt. Si quis autem rationem inuestiget, cur Britannia non ita commode serre possit plurium Principum imperium, quemadmodum Gcrmania, Italia, &celeberrimaVenctorum Resp.,comperiet in his sere unum prae cetieris eminere.Germaniae enim Principes tametsi magna vivendi libertate fruantur, nihilo minus Imp.
potestati subiccti sunt, quod ad pacem inter eos, concordiamque tuendam , plurimum confert. In Italia quidem, nullum firmum est imperium, cum plurium non unius tantum dominio subsit: eaque de causa, mi nus foeticem, ne dicam miseram, scriptores quidem existimant. De Venetorum Rep. Conteranus hcc serὸ memoriar prodidit. Cum inquit) omnis ciuitas sit concordiae, δί unius consensus vinculo constructa, &colligata,& b c consentiens voluntas retineri non possit nisi aliquis uniuerso Pop. ac Magistratui prcseratur, qui Pop. susum & dispersum, quasi in unum corpus cogat: sapientissime itaque a maioribus nostris constitutum est, quod in nostra ciuitate esset quidam regia potestas
145쪽
potestas, & unus eligeretur, qui Princeps diceretur. Itaque ex his liquere arbitror, unius imperium Reip necessarium este. Neque solum in pol iiijs, sed etiam abis in rebus, id cernere est. Nam unius Dei prouidentia mundus administratur, ut corpus humanum ab uno animo regitur, nauis ab uno gubernatore nam
deratur, domus ab uno patrefamilias. Ex illis igitur sequitur, Britanniae insulam, non poste commodὸ apluribus administrari. Quapropter, partium , ac factionum studia ab omnibus repudianda sunt, x ab ijs potissimum' qui in ciuitate Dei sunt educati. Hi, inquam, distensionibus sublatis, cum D. Augustino hortentur omnia quae inter Christianos, ad sedandas discordias, concordiamque adducendam faciunt: quae nihil aliud est, quam animi quies ac tranquillitas,am ris & charitatis vinculo deuincta &constructa, qu quet
inimicitias & simultates aspernatur, omnesque eadem beneuolentia complectitur. Charitas enim ut ait D. Paulus patiens est, benigna est: charitas non aemulatur, non agit perperam, non instatur, non cogitat malum, non gaudet de iniquitate, congaudet autem veritati: omnia suffert, omnia credit, omnia sperat,
omnia sustinet. Hanc sententiam si amplexi fueritis, illico omne odium deponetis, omneque fastidium ac arrogantiam ex animis vestris euelletis, & in perpetuu arma insana, quibus hactenus inaniter dimieastis, eij cietis: atquepacem aeternam, Christianam, salutarem,ac tutam, une dolo, sub concordi, stabilique unius f prii
146쪽
rancipi, imperio componctis.Sic autern nos admonet
honestas, sic utilitas, sic demque negotia, tam publica, quam singulorum requirunt,& postulant. Et quod magis est, sic Deus Opt. Max. iubet atque prςcipit. Qui vero h s refragatur,filius Dei non est vocandus, cum non sit pacis amans, neque cum huiusmodi ho minibus,viris bonis habenda est societas,led potius alio ablegandi sun .cupr ceptoribus ciuitatis Dei hostibus acerrimis: nempe quorum doctrina humanae socictatis suti lamenta tollit,ty rannidemque constituit. In his nulla inest salus ciuium, nec patriae amor, nec diuini cultus, dc obedientiae cura, sed tantum effr nata quaedam dominandi cupiditas , quae omnia occupabit ciues e medio tollet, patriam perdet, omnemque religionem aspernabitur. Quemadmodum factum serunt a monstro illo impuro C sare Borgia, quem Atheus ruidam Principibus tanquam perscistissimum quodam exemplum ad imitandum proponit. inod autem prςtermittendi sunt hi diuini luminis & humanae societatis hostes, prudenter admodum nos Christianus Philosophus D. Bernardus admonet: Non timeas inquit in contra charitatem ess e , si unius scandalis
multorum pacem compensaveris Potios quoque veris
Principibus, M. Tulli j capcstcndum est con silium. Ea sinquit animi elatio, quae cernitur in periculis &laboribus, si iustitia vacat, pugnatque non pxo salute communi sed pro suis commodis, non modo virtust non est, sed potius immanitas, omnem humanitatem
147쪽
repellens. Itaque inquit) viros sortes & magnanimos eosdem bonos, &simplicis veritatis amicOS, Iramimeque lallaces, esse volumus. Quam sententiam sequutus videtur Eduardus Anglorum Rex. Nam in exilium missus, dicere solebat, se malle perpetuo priuatam vitam ducere, quam pcr hominum c dein Regnum recuperare. Prςclaras anὸ vox,& tanti Regis digna. Pacis igitur publicae perturbatores e nostra Rep. explodamus, ut facilius concordi amicitia &consensu coniungatur. Vt autem hoc consequamur, Philosophi consilio ac ratione utendum est. Dicimus inquit ciuitates concordes esse, cum in publicis ac necessarijs negotijs, idem sentiunt, idemque conssilium captant, & quod
consensu communi comprobatum est, exequunttir.
Veluti exempli causa, cum ciuibus placet, magistratus decerni,aut Pittacum Imperatorem esse. Quum autem uterque cupit sibi magistratum demandari, ut oleo. cles, & Polynices apud Phoenices, tum seditio concitatur. Illa vero concordia ciuilis dicitur, amicitia, quae
inter vi ros probos tantum conseruatur. Hi enim inter se, &cum alijs consentiunt, quae eorum voluntas constans, & firma manet: neque illi Euripi instar, fluunt,& restuunt. Improbi contra, diu inter se concordes, ac consentientes esse non possiant, eo quod in Rei p. administratione multum emolumenti percipiunt, laboris vero ac sumptus parum instimunt:& inde seditio. nes oriuntur, dum alij aliis damnum inserunt,ipsit vero officio sungi nolunt :. ideoque communis res perit,cum
148쪽
a ciuibus non protegitur. Id c Philosophus. Quod
autem ad hanc amicitiam attinet, poterit facilius inter vos conflari & confirmari, quia inter vos eae res concurrunt , quae ad consensum copulandum multum conducunt: nimirum eadem affinitas & cognatio,
idem genus,eadem lingua,mores propemodum ijdem, eaedciri lcges, idem vultus, ac corporis habitus, omnia denique, quae ad aeternam pacem & concordiam pro creandam , & retinendam faciunt , magis inter vos quadrant, quam inter c teras rationes, quae olim inter se, tum patria, moribus, 5 legibus, tum lingua & assi nitate dissitae, iam ciuili consensione, sub unius Princ pis imperio, coniunguntur, & conciliantur. Verum alicui vestrum impossibile sortὸ videbitur , hunc Pop. inter se tantam concordiam con seruare posse,cum tam multis retro actis seculis, bellis, rapinis, serro, flammaque omnem hostis impetum in se mutuo exercuerit,c lumque terrae miscuerit, cum natura humana non serat, ut huiusmodi odia, &iniurias nobis illatas obli uioni tradamus: deinde, utrunque millies mori malle, quam Principi ex altera prouincia orto parere, ne alter videatur aliquando,ab antiquo hoste sub iugum mitti, postquam tandiu de imperio certatum est. Itaque Angliam nolle ullo pacto Scoto Principi subijci, neque vicissim Scotum Anglo. Impius quidam Atheus, qui
vanam ambitionem , inanemque animi elationem Reip. saluti pr ponit, huic fortassis sententiae substri beret, atque acquiesceret:quae tamen maximὸ absona, atque
149쪽
atque absurda est. Quasi aliquis ex nautis, coorta tempestate, dicat se malle cum naui perire, quam pati na- uim a socijs gubernari. Sed acrius rursus instabit: Qui fieri poterit,ut bene Angliscum Scotis conueniat,cum Scoti sempcr Gallorum societatem Anglorum amicitiae prettulerint Θ In primis enim ante annos septingentos in Anglorum odium, foedus cum Gallis inierunt, quod hactenus constanti animo conservarunt. Nostra deinde memoria, cdm spes totius insulae in unius Principis potestatem reducendae, assulgeret: per matrimonium Eduardi sexti, & Mariae Scotorum Reginae: Scoti, cum eam Eduardo fide publica spopondissent, illam tamen Gallorum Regi tradiderunt. Quapropter eorum culpa contigit, non autem Anglorum,quominus societas illa, quae iam tantopere expetitur inter eos, culpata sit. Quantum ad foedus illuci cum Gallis factum spectat, id non citerorum Britannorum odio,
ut supra diximus,sed salutis suae causa, a Scotis & Gallis exoptatum est. Quippe, nisi id fecissent, Scoti e sua
sede, una cum c tetis Britannis exturbati suissent ab Anglosaxonibus, gente extera, & barbara. Verum quod illud matrimonium ad exitum perductum non ut, Anglorum causa usu venit: cum id quod precibus, gratia, & beneuolentia impetrandum erat a Scotis,minis, armis & viribus extorquere sint conati. Nec deerat
suspicio, rem de industria sc peractam fuisse, ut ita coniugio perturbato , facilior ad Angliae Regnum
occupandum aditus pateret. Vtut res sit, Scoti cum
150쪽
armis cedere nollent, & vix tamen absistere valerent: coacti sunt Gallorum prςsidium implorare: quod im-l petrare non potuerunt, nisi Reginam suam tanquam fidei obsidem in Galliam ablegassent. Quod autem Scotis hac copulatione, coniunctioneque nihil finiant i qui is, inde satis exploratum est, quod omnes in eam
sententiam descendebant, antequam res armis tcntata
suisset. Anglum loquentem intelligimus ile vicis sunnos loquentes intelligit: eandem insulam incolimus, nulla pene re di stante, quam duorum Principum imperio. Nain huic malo provido sapientum consilio mederi sacile potest. Et quidem latis peripicuum est, abhinc multis annis Scotos hoc summis votis exopta se, cum Margarctam Regni h redem unicam, & d stincti Alexandri Regis Scotorum filiam, Eduardo i.
Angloruni Regi in matrimonium collocarui. Ex quo, utraque regna tum coniuncta suissent, nisi filia virgo, ante Rcgis mariti sui aspectum vitam cum morte lin- matura commutassct QMae cum ita sint, nihil est, quod
Anglus Scoto exprobret ,&obijciat, nec quod Scotus Anglo: sed potius yno ore&consensu simul conueni I re deberent, ut si nullus superes ici, ad 'lucin iure totius insulae principatus perti iaciet. Princeps unus siue sus fragiis, siue sorte dccernerctur. vi deinceps neque Rei p. neque Pop. tranquillitas, hominum partibus, sectis, ac factionibus perturbaretur. Ωuemadmodum Persas prudentisii me olim factitasse, memoriae proditum est.