장음표시 사용
251쪽
Sacrficandi modi .ib. Item Humandi species. A.π. IT'. Divinans in Epate damnata. ιb.n. I 8 o. Item diuinationes as igne defiumpta. ib.
Septemtrione Septemtrionaliuδ gentium natura , si Tmores. Aisqvn. 223.
Seruius Τullius. Felix eius praesigium e Coeli fucibus. differt. 22.
Eiusdem Genitis expensius. Ef. I I .U. 2. Geomantes fatus appellabat. d. 26.v. I 36 Sol. Sosis minus, cursus, fodi operatio. dis I F.
Solis apogaeum in quo gradu existat. dis.
IT. n. 8 3. Centrum Solis quantum distet a centro Terrae. ib. tas, ετ auaternitas Soli assignatae. dis. 32. n. I 6 o. Ex Sob praedictioues. Af. qI. n. ΣΟ8. Dies Domin cus Soli ascriptus. ιb n. 2IO. Seuerus Imperator. i Somnia.
Imperi, praesagium accepit ab Equo ignes
Guid ex sexus disparitate coniectari liceat ac praedicere. disq9. n. 2sso. θον sq. sibyllae.
Vnaee nomen acceperint. difD N. 22. auot fuerint, nde ortae,quomodo compellatae . U. Guare et quomodo in illis locutus est DeusA.n. 2 3.
Sibliarum libri christianis ab Emicis imire dicit. is. Guantum Eccosia Si0Ms tribuerit. ib. uuae Sibyllarum Vatidicae. ιb. n. 26. SocrateS. Divinationem ex Apris probauit. dis. I.
Dininationes per somnia apud Romanos. dis. r. n. I Somniorum genera apud Poetas. dis36.
Somniorum numerus ; Osca, Pr assica, Diuma, γ' Diabolica. U. Diuinitus immissa somnia asserta, caetera qualiacumque evisa. ιb.n. IT . Somniorum obseruatio damnata. ib. Somnys Daemon illudit hominibus. ibid. st n. ι TI. Somniorum euentus in magnis Viris.
ibid. Easomnij fides adhibenda. tb. Accademicorum, st Arabum opiniones de somni,s improbatae . Ib. Sors. Sortilegium. Sortes Homericae,ist Virgilianae quaeΘ dys.
Sortes L ciae, Delia, Praenestinae, aer An
252쪽
Grilam maria genera . A.n. II 8. Sortis Divinationes mel Deo , vel Daemoni adscribenda. ib. n. L J9.
Sories Diumae, ' Politicinib. n. I 6 I. Sortes Atheniensis, Romanae, ac Venetae, ibid. Stellae. Sydera. Centum annis ci num gradum e ciunt. di si T. N. 8 . Stesiae Polaris distantia a Polo apud antι- quos, s recentiores . ib. Θderum actio generalis est, ideo nulluselfectus particularis eac ipsis producι- tur. Eis 8. i. 92. Stellis, s Planetis P bagorici numeris, imque diuinanai attribuerunt. dis
Sternutatio. R. e Milones ex Sternutatione, quae lauda. biles, tae quae damnatή. f. q. s. Io I.
Sternutamentum praesagium mortis. Ib.
In Puerperis, in moribundis bonu omen .
Stoicorum praedictiones fir carent, A.
Superstitio. Superstitionis damna. d I. n.a. Sybaritae. Sybaritis praedictio ex conte iura P. emo
sympathia. Gi sit. disqq. n. 222.
Diumandi studio addicti, civ ano
rum . crediti panes . 3II I I. Temperamentum. Praedictiones ex signis Temperamenti assertae . ius ai. 229. yseq.
Temperantia. Stoici. Diumationem ex astris non reiecerunt. dis. I. N.6Stoicorum delira necessitas, qua Deo imperium natura eripiuut. dis I T.n. 79. Stoicorum deliramenta de Somniys. diis 3 q n. 69.
Stoicorum prae ictio de Mundi fine. dist.
Stoicorum opinio de pabulo 'Eurum deri
perantia, st longa et ita.HM 3. n. a s Tempestas. Tempestatum proinoitica . aef. I. num. 4s dis a. n. II. Tempus. Ex signis temporum disqI. n. 2 8. praevictiones assertae. Vnde Diuitiam by Corale
253쪽
Graioscopia. Vnde nomen acceperit,er quid sit. d. 27.
num 1 3 s. Vnde praedictiones eliciant Teratosivi. ib. Illarum incertitudo. ib. N. I S 6.Τernarius Numerus. Guare Ioui a matus. dis 3 2. u. Iso. Tertullianus. A muliercularum misonibus in errorem tractus. Hs 8. n. 36.
Tesperius Cilex. Cum Luna interiisse, aereuixisse se testa
Thebani. Thebani Tiresia V ticiniis quotannis πι-ctimas mactabant humanaI. d. I.n. Σ. Theologus. orumdam Theologorum error de praescientia Dei. dif7M. 3 I. Theolo ram diuinationes assertae. aeq.67. Huibus nitantur signis in diuinando. ib. n. 69. aeseq. Theon. Ex Anis plantarum suas de mentis' dictiones accepit. disq3. n. 2 IT Thersites. arefatuus praedicetur ab Homero. dis
Tiberius Caesar. R ligionem in flernutameniis fouebia dis 36 n.263.
Timarcus auid de Geniis acceperit in Trophonyantro. aef. IIa . 2.
Tuneoidis mutatio, morbum, vel mortem praenuncians expensa.df. qq. n. a 2 T.
Valeria Proba. C tones de christo ex Virgilio eo
serit. dis 3 O. n. I I 2. Uates Vates Elnicorum quomodo arrepti a diabolo maticinabantur. f. q. n. ZI. suis Vates optimus. A f. s. n. 6 I.
Vatis P0fici non solum 'Naturae ,sed δ' artis praesidio ornandi sunt. dist. I 3.
254쪽
Vesuvius Mons. uoties incendid eruperit; at . eorumdem incendiorum praesegia/δf2 3. n. I 22. Virgilius Maro. OraculorumSil ignorum notitiam habuit, ilii siue sus est. dis I .n. 22. vitilitas. 6 Y ex iam inis Virilitate coniecturi li
Virtus. Virtuti , non Fortunae adscribenda praesicientia, or praeviso in fortuitis euem tibus. aes i. n. Iso Uisio. Visus.
Gid diffrear a Prophilia. dis. 8. n. 3 q. Varys conti tint modis. A.n. 3 3. Visionum praedictionibus di culter fides adhibenda. ibExemplis probatur. Ib. uuare antiquitus frequentiores. ikn. 3 6. vita . Praedictiones ex signis vitae assertae. dis si
Volucres. Volucrum molatus nec dextra, nec nistrabominibus portenaei. Hf. I. n. I.
Voluntas. Humana moluntatis libertas.Hf. Iq.n .s P oluntas non appetit incognitum. ibid. Praesidio disciplinae roboranda ne rapiatur ad detorta. ιb. n.72. Vox. Sermo. Vox grauis in homine Oenerosae naturae vota . dis q. n. 2 9. Vox tremula molliciem significat. o. Sermo est animi idolum. ιb. Vultus. Ex multu hominis praeἀmones desumptae dis q. n. 2 8. Vultus animismulacrum. U. Ammae peculum. ιb. n. 2I9.
OMnem diuinationem flustulit. dif. I.
Xenophon. Ex milite sternutante omen accepit.dis I
Zeno STqicstrum Princeps eiu1que ad Ad lescentem admonitio. o I S. Dissili co by Corale
255쪽
257쪽
Epicuro conati sunt diuinationem omnem funditiis ab Iere, ea praesertim ratione, quod c Pere non possent, oppositarum de s turo contingenti enunciationum aueeram definite verasti esse , alteram definite falsam,& hominem nihilom - niis remanere liberum, quasi eligere utrumlibet possit; cum tamen nisi unum definite fieri no valeat; & idebcoherenter negarunt diuinationem ullam, praedictionemve ullam certam esse circa futura contingentia; quat Dus si id,quod prsdiceretur,esset omnino verum,atque indubium,nulla ratione posset non seri; neque adeo odi positum posset ullatenus euenire; vn. de & ad unum foret necessitas , &ad utrumuis libereas tolleretur; Quin rum tamen doctrina ex Theologicis
principijs, & etiam ex Philosophicis eo facile reijci potest, quod stante mliam diuina praescientia omnino in Llibili , & stante quacunque a lia de suturis contingentibus diuinatione, ac certa praecognitione, intemerata tamen maneat libertas nostra, nullaque inducatur in nos agendi necessitas, culatura ipsa contingentia praenoscantur,non solum secundum substantiam ipsorum, sed etiam secundum modum; idque est satis ad firmandam in agentibus libertatem, quod sortassis non percepere Philosophi veteres;
rum percipiunt, ut videre est in Philosophia scholastica, ubi agitur de
concursu primae causae cum secundis,& in Theologia, ubi de praescientia Dei, ac de praefinitionibus rerum ab
Esse igitur Diuinationem satis de- 2
monstrare videtur, non solum com
stans de illius existentia apud omnes gentes, & per omnes mares opinio, sed etiam plura de euentibus praenunciatis habita experimenta, quibus fidem inhibere omnino probrosum est A ser; Diuitiaco by oste
258쪽
set ; constat enim inter nos de multis praedictionibus Diuinis, Angelicis, &Propheticis; constat etiam inter priucos de oraculis sybillarum, Natiorum vatum; & si fides aliqua esset adbibenda Poetis, habemus apud Homerum, & Haesiodum Chalcantem vatem egregium; apud alios, Mopsum,Tiresiam, Amphiaraum; innumeros denique apud Chaldaeos, AEgyptios, & Indos; denique non pamcos apud Graecos, & Latinos, quos omnes habemus diuinatione usos eo se, ita ut nihil in vita si vh in priuatis, siue in publicis rebus agerent sine diuinatione; & si grauium virorum authoritas in hac re aliquid ponderis habet, Pythagoras, Plato, Socrates, Aristoteles,Democritus,Chrysippus,
Diogenes, Cratippus, Porphyrius, Plinius, &a Iij quamplurimi diuinationein asseruere, eam existere probantes vel ex existetia Deorum, quin rum munus sit, non solum omnia o
culta, atque sutura praescire, sed ea quoque hominibus reuelare;vel ex , nimi immortalitate, eiusque diuina origine, eui debita sit diuinatio, prata sertim cum a corpore abstrahitur; vel denique ex fato, quibus omnia fieri putabant, quod,cum sit series, & ordo caularum infallibilis, ab aeterno, &in
aeternum ductus continua concaten tione,& hepius iterata reuolutione, iblud consequenter importat, ut ex pra
teritis saeculis, & experimentis in illis factis, S ex similibus signis tempore decurrentibus, & apparentibus sim,
les quoque diumentur euentus. Ratio vero potissima diuinationis adstruendar in natura ea est, quod multorum effectuum, quae nondum
sunt, multae sunt causae, & multa sun signa, quibus persecte cognitis, possunt etiam eorum effectus cognosci, praesertim suturi,& contingentes; vo-Iunt enim aliqui Philosophi de esse- hibus suturis necessarijs no esse propith diuinationem, sed potius certam scientiam, quod praesertim docet Testius lib. II. de diuinat. definiens diuinationem rerum solummodo se tuitarum praedictionem; quae tamen doctrina ad summum est intelligenda de rebus necessarijs simpliciter& a solute; non vero de necessarijs secundum quid & ex suppositione; nam ex
iisdem Philosophis supponitur posse
esse diuinationem etiam de praeteritis, N prpsentibus,quatenus sunt igno ta & occulta, quae tamen habent ne cessitatem suppositionis; illi igitur es sectus & euentus, qui quomodocunque latent in suis causis, possunt ex ipsis aliquo modo diuinari ac praedici antequam sint, ipsis catas persecta cognitis; quod etiam affirmatur de ijs,si quae sunt, rar tantum suturorum signa sunt, dc non causae. Addo ad constituendam diuinationem, quod sit tantum de rebus contingentibus, satis esse, quod causae illarum rerum possint quoquo modo impediri, itaut dicantur res illae aliquatenus possCnon esse, licet spectato naturae ordiis ne in .ipsis causis dicerentur effectus necessario cum illis connexi.Demum ablata quacunque alia ratione ex eo dumtaxat poni posset diuinatio,quod aliquid occultum alteri diuinaretur, siue diuinans illud certo sciret ex suis causis, siue non, satis est enim ut diu natio euentus admittatur, quod talis euentus ab aliquo praelantiatur, Ac
259쪽
dicatur, &quod talis euentus vere quae satis ex dictis probatur contra .contingat alicui , cui erat occultus & Epicurum, Xenophanem, & Carnea- ignotus; non enim hic de alio quaeri- de, qui licet Deos assereret, videnturtiir, quam de diuinationis existentia, tamen omnem diuinatione sustulisse.
a. Ivi NATIO, quae a Diuis quod Giezi argenti talenta acciperet
dicta est, ut Cicero ani- a Naaman. Sic etiam praeterita dici- maduertit,lib. 1 . de divin. tur diuinasse Sophocles, cum in som- inquiens,nihil magis diu, nis monitus est ab Hercule, quis esset num esse, quam sutura praedicere, va- ille, qui auream pateram ab Herculis rijs modis definita est a Philosophis, aede surripuisset; Praesentia denique ac primum ab ipso Cicerone definita apud Ciceron. i. de divin. diuinauit est praesensio rerum fortuitarum , a Accius Nauius, cum Tarquinij regis Chrysippo vis cognoscens, & videns cogitationem de cote nouacula disse- ' signa, quae a Dijs hominibus porten- canda reuelauit. Non solum igitur duntur; a Cardano coniectura vera de futuris sed etiam de praesentibus de suturis non certa ratione habita; a & prsteritis poste esse diuinationem Platonicis furor oracula landens; ab concludo;&licet ut plurimu dicatur alijs alijs modis, quos non est opus re- diuinatio tantum esse de futuris, id censere. Ego vero puto diuinatim fit, quoniam futura suapte natura no- , nem esse uniuersalius definiendam, bis ignotiora & occultiora sunt, cum scilicet rerum, quae latent, praesensim praesentia & praeterita facilius a nobis nem, atqu2pramunciationem, qua ipsis intelligi possint absque diuina- definitione omnia comprehendutur tione. diuinationis obiecta, quε possunt esse, An vero diuinatio distingueda sit stum praeterit tum praesentia, tum su- omnino a scientia,ac visione rerum, tura dummodo vel occulta, vel igno- non est ita certum apud Philo sophosta sint, quidquid in oppositum dicat licet enim diuinatio, prout dicit amCardanus lib. I q. de varieti rerum, tem aliquam adhibitam ad diuinis- affirmans diuinationem esse tantum dum non possit esse scientia, eo quod coniecturam de suturis; nam ex sacris ars omnis a scientia distinguatur, politoris habemus Nathan Prophetam test tamen ipsa quoque ad intellectu dictinasse adulterium, quod iam com spectare,&non tantum ad sensum, ut miserat David,&occisionem Uriae; da illi praesertim volunt, qui eam cum Heliseum diuinasse, licet absentem, Cicerone definiunt pret sensionem su-Α a turorumἱ Diuitigod by Corale
260쪽
4 Animaduersio II. Philosophica
Turorum; atque non solum spectare ad intellectum tamquam ars, quae est unus ex babilibus ipsius intellectus; scit etiam tanquam scientia, cum in multis naturalibus effectibus dium andis, ac praenunciandis uti possimus discursu & certa ratione, quidquid
dicat Cardanus loco citato ; gratis namque asseritur a quibusdam Philosophis diuinationem non posse esse scientiam, neque posse discursum inuoluere; cum is, qui per scientiam aliquid ex alio deducit, taquam ex carusa, vci ta nquam ex signo licet respectu sui dicatur sciens, eo quod res illa iam sibi per scientiam nota sit, respectu alterius potest esse,& dici diuinator, cum Occultam rem alteri possit reuelare; Vnde sequitur, quod licet non omnis diuinatio scientia sit, cum plures etiam inueniantur diuinandi artes, potest tamen aliqua diuinatio
esse scientia; Et hinc satis reiicium tui definitiones illae diuinationis, quibus ab illa nituntur Philosophi dis
cursum excludere,cum sere diuinatio omnis discursu fiat,& ratiocinatione, nimirum euentus ipsos semper deducendo, vel ex causis, vel ex signis, vel ex obseruationibus,& experimentis; quare nullo modo audisndus est Fr ciscus Sanchez in suo libello de DLuinat. cum ait esse definiendam diui nationem Uisionem internam occubiorum nullo rationis discursu habutam; multas namque patitur dissicutitates haec definitio, praesertim quoad illam partem, quod visio sincum visio videatur exigere obiecti praesentiam, quae saeph non est in diuinatione.
ne, qui sola certissima est, atque in allibilis, siue ipse
Deus immediate reuellet occulta,sive id agat per alios, scilicet vel angelos, vel Prophetas, duplex tantum diuinationis genus distin
mendum est, qnorum alterum naturale dicatur, alterum vero arte
factum, seu artificiale; haecque tantum duo diuinationis genera admittebant Philosophi veteres teste Ciceione I. de divin. licet ea saepe
confunderent, ac permiscerent, pu
tantes in quacunque diuinatione paratem habere naturam, sed naturae plerumque artem quoque superaddi, qua nimirum res ipsae naturales ad diuinandum applicarentur; & ideo putabant prudentes & ingeniosos viros saepius diuinare, quam ignavos, ob artis usurpationem; & ob id etiam longe certius sapientiores diuinare, quam rudiores, qui so-lum casu absque ullo ingenij animcio diuinant. Artificiales autem diuinantiones naturalibus permixtae, quas longo usu ia experimeato M. lent Diuiligod by Corale