장음표시 사용
481쪽
cram secisse veteres; respondent RR. pecudis nomine hoedum contineri.
QuiNTus modus superiori contrarius voca
tur: DI so mi perist uctat, id est, pam
ticulare, & generale. Fit autem, cum species suum genus in oratione praecedunt. Ut autem in superiore modo nominatae post genus species illud circumscribunt, & ad alias extendi non patiuntur ita ex adverso nominatae ante genus species hanc illi per hune modum vim sui sic loquar dant, atque imprimunt; ut extendatur, quam latissime potest extendi. Exemplum i R. suppeditant ex cap. 22. Exod. v. 9. Si quis dederis socio fluo Asi Nu M vel BOVEM , vet AGNuM , CV OMNEANtMAL ad custodiendum, &c. Hic asinus , bos, nur, species sunt & prius nominantur quam omne animat, quod est genus. Unde
nulla ajunt RR. anima quadrupes excipitur, sed quaelibet intelligitur , sive munda illa fuerit, live immunda , cicur, aut fera. Sensum ergo hujusce textus illum esse dicunt..' Quodcunque animal dederit' quis socio suo servandum, tenetur ille socius iurare si mortuum fuerit, vel abactum, &c. Vide lo
482쪽
. At objicies, si simpliciter scriptura dixis
set, omne animat, nonne complexa fu i flet animalia munda aeque ac immunda λ Hos ita habere respondent RR. sed admonent, cum simpliciter genus ponitur fieri nonnunquam, ut aliqua species eXcipiatur per quendam modum ex istis XIII. ut patebit ex sequentibus. At vero cum suum genus praecedunt species, duae videlicet, tres, &c. ita illud potens reddunt, ejusque jus sic asserunt; ut ab eo nulla species substrahi possit, quaecunque tandem regula sive modus proponatur.
verat uctat , i ata dan ella ceen hane ι: id est generale di particulare , & generale , dc habet locum, cum , quod generale est , declaratur per particulare, & istud particulare
rursus explicatur per aliud generale. Res meridiana luce clarior tibi erit ab exemplo. Datur istud praeceptum Deuter. Iq. 26. Pecuniam dabis in o MNr, quod avebit anima tua.In BovE , PECORE, in v I No, sis SICERA, ct in OMNI Bus qμα postulaverit anima rua, ct comedes ibi coram Domiano Deo tuo, ct L taberia tu ct domus tua. Hic, in omni quod avebit, dic. habes unum genera -
483쪽
le, ut & alterum ibi . siv omnibus qua postula-
veru Inter utrumque autem positum est, in Pove, o Pecore, in in Sicera , quod quidem particulare est. Praecipiunt igitur .RR hoc loco , & si milibus , duo illa generalia ad singulare esse revocanda, id est, si praeter singulare illud, quod in textu expressum est, aliquid aliud vis addere quod sub . duobus illis generalibus contineatur, docent necessum esse , ut quod additurus es, ea sit assecuina qualitate, seu proprietate, qua singuIare istud affectum videtur. Ut, si praeter bovem , & pecus. , vinum , di siceram ;vis aliam escam , aut potionem adjicere, a - .nimadvertere debes, ut in illa esca aut potione, quam adjectit rus es , illa qualitas deprehendatur, quae in bove, pecore ; in vino& sicera deprehenditur. Haec autem bovis Sc pecoris, vini & sicerae qualitas in eo consistit, ut sit nam P ibi Inreri. i. e. filius filiorum terrae , seu , res
nata de rebus in terra natis. Sunt enim , aut esse possunt in rerum natura Taurus & Vac
ca ; ex quibus bos iste de quo in nostro exemplo) genitus est: quod si non sint, est
illius talteria species: ut existunt, aut existere possunt vites , unde vinum collectum & arbores, ex quarum fructu sicera expressa. Docent igitur RR. pocuisse te alterius
484쪽
nimalis , mundi nimirum ut est bos) car
nem mensae apponere, puta cervinam , quia cervus ni ΥΠ, i. e. filius filiorum , &c. censetur. Ita & apponere cerasa, nuceS, olivas , dc alias pomorum baccarumque species: quarum arbores non ad bimestre aut trimestre spatium , sed plures annos in terram , radices agunt. Fructus enim , qui ex his colligitur, quemadmodum uva ex vite , re-
Hinc legumina, cucumereS, pepones rem veri facile intelligast non enim eorum plantae annum excedunt, sed saepius una cum suo partu avelluntur, aut certe paulo post marcescunt, atque moriuntur. SEPTI Mus modus his concipitur verbis:
R- : id est , a generali praecepto , quod eget particulari, & a particulari quod
eget generali. Hunc modum ut intelligas, RR. praebent tibi exemplum petitum ex cap. . Exodi, &Deuter. caP. I s. In Exod. legitur : Sanctifica mihi omne primogenitum , quidquid primum aperit vulvam iustiis LPMι, G in homine. S in animali. In Deuteronom. Sanctificabis Domino Deo. b a tuo
485쪽
luo omne primogenitum , quod nocetur in His
I n praecepto generali. Sani tisica mihi ere.. Foemina potuit intelligi: Ea propter in par- ticulari apposita voce hac , id est , malculum , dubitatio omnis sublata est. Ergo generale pnaeceptum, ut intelligatur , eget particulari. lam vero quia malculus ille, potuit intelligi is ; qui post abortivum, aut etiam post filiam unam , duas , aut plures nascebatur, opus fuit, ut dubium illud omnino removeretur alia nota generali. . Idcirco in generali dictum est nos ian , id est apertione vulvae, ergo particulare , ut clare eX ponatur , eget suo generali. Ex his, ni fallor , satis apertus est iste modus. VIII. OcTAVus modus his concluditur verbis :
ποσα, se Vertam; omnis res, quae est in generali, & exivit e generali, & exivit e generali ad docendum , non ad docendum super seipsam exivit , sed ad docendum super generale tota exivit. Hac regula, ne Iou-
486쪽
longum faciam , quod dicitur de una specie,
dicitur de omnibus: placeat illud ex Poetarum principe : crimine ab uno disice omnex. Exemplum Colligitur RR. ex duobus locis. Ex cap. 22. EX Od. text. I 8. Praestigiatricem non sines vivere ζ & ex Levitic. cap. 2O. 27. Et vir seu mulier , cum fuerit in eis Pitho vel divinus, morientur, o obruent eos.
In textu Exodi ponitur : quod hic generale dicimus, in voce rigeti , id est, praestigiatrice, sub quo continentur omne S species Genethliacorum , Divinorum , Mathematicorum , & Magorum , quos e medio tolli sive interfici lex jubet. In textu Le . exprimitur το particulare in voce , id est, Pytho, quod quidem particulare e suo generali velut e communi sede egreditur , non ta tum ut divino vel Pythonem habenti mortem interminet nam id facit generale praeceptum sed ut genus poenae , ex qua mors consequatur, dictet , nempe lapidationem. Ergo concludunt RR lapidationem illam generali praecepto accommodanis dam esse , & Deum jusisse omnes, qui magicgs artes tractant , lapidibus esse obruen.
Agnoscunt RR. hic alium modum, perquein. dicunt ideo particulare praeceptum a
generali separatim exprimi , ut & pro illo,
487쪽
& pro 'suo generali concludendum aliquid Scriptura Sacra doceat. Verbi gratia ; jubet, Deus; Sabbatho ne ullum fiat opus, ut habetur Exod. 3 3'. versu 2. idem versu tertio prohibet ne Judaei Sabbatho faciant ignem inhabitaculis: quid necessse erat dicet aliquisὶ particulare istud praeceptum dictare Θ Nam cum facere ignem opus sit; sub generali sine dubio intelligebatur. Cum ergo separatim datum sit, argumento tibi est & pro illo,& pro generali aliquid concludendum. Pro illo igitur . quoniam prohibitum est, ne fiat ignis in habitaculis, Scriptura vult ut con- . cludas alicubi Sabbatho licitum fuisse lanem
facere, ut revera Sabbatho in Templo nebat, c x Levit. 6. Pro generali vero Vult, ut con
cludas in I cmplo nullum aliud opus praeter ignem. Sabbatho cuiquam facere licuisse.
No Nus modus his describitur verbis
res aliqua, quae t peciei naturami induit lub. getaere contenta , ab eo separatim exprimitur , idque ut quidpiam statuat , quod sit ejusdem subjecti cum illo suo genere , CX primitur ad minuendum, non autem ad au Seudum. . Hoc
488쪽
in expon. Pentat. Hoc certe modo particulare praeceptum nihil distinetum habet a generali, sed eorum, quae generale jubet, partem retinet , partem Vero relinquit. Unde minuendi causa pro ponitur, id est proponitur, ut quod facien dum imperat, alio a se non extendat, & ad. suum I generale non referat. Hunc modum declarant RR. Ex Levitic. i 3. ubi par, id est, plaga, generale nomen est, . quod continet omncs i pecies leprae : cum autem Deus
hujusce Maa , id est plagae , generale praeceptum proponebat, id juris dabat summo Pontifici, ut secundum accidentia, quae te prosi plagae contingerent; leprosum istum per quatuordecim di cs pollet includere, aut propter nTII, id est, vivacitatem , immundum pronuntiare : Et haec videbatur esse te prosi poena. De illa igitur poena ret, id est, adustio ., & inflammatio, quae erant leprae species, & subpar, id cii, plaga, continebantur, detrahebant; Sehin quidem , quia qui ea affectus crat, septem diebus includebatur ; non enim legitur post illud temporis spatium a summo Potifice potnisse includi, & licet Mehia huic accideret, non tamen immundus ab eodem Pontifice judicabatur : Haec enim Mehia non con tinetur in textu.
489쪽
poterat includi plusquam septem diebus. At ' vero si Mehia accideret, poterat immundus pronuntiari. Et in eo distinguitur Micna, a Seliin, quae in textu expressa est. Apponam totum S. Scripturae locum , ut Videas . velut in appensa Tabula modi istius ratio, nem . . .
Levitic. c I 3:2. Homo cum fuerit in cute os tumor , vel inharentia , vel candor , fuerit in cute carnis ejus , intactum Leprae. Et aditur ad Aaron sacerdotem. Io. Et videbis Sacerdos, in ecce tumor albus in cute , s ipse vertit pilum album , in vi citas carnis ejus , erc. q. Et claudere faciet Sacerdos tactum J-Item diebus. s. Et claudere Deiri eum sacerdos septem diebus. I I. Lepra inveterata ima in te carnis ejus , s polluit eum Iacerdos . nec claudere faciet eum , quia immundus. 18. Eι caro cum fuerit in ea , in cute ejus inflatiis,
.DECIΜus modus his pronuntiatur verbis:
illa separatim exprimitur ad statuendum alio quid aliud , quod non sit ejusdem rationis cum suo genere , ea de causa exprimitur,
490쪽
nt pro se aliquid , & minuat, & angeat.
MGdum hunc ejusmodi eXemplo enarrant RR. Ex Levitic. i. . Homo cum fuerit in cute carnis ejus rumor , Urc. Et fueris pilus infit a verseus albus , sc. Item versu 29. Ee vir sive mulier, cum 'erit tu est 'laea in capite vel in barba; ct v debit acerdos plagam; istfl aspectus ejus proseudui pra cute, or in ea plintui fla s. Adverte autem quod τὸ Genus in primo textu his verbis , sin cute carnis ejus in continetur. Cutis enim & caput , & barbam includit. in secundo vero & barba , & caput species reputatur. Exprimitur ergo species separatim , ut aliquid novi indicet, quod qualitate differat a suo genere. Nam pilus flavus non est ejusdem qualitatis cum pilo albo, de quo in genere: Minuit igitur, quia licet vir aut mulier pilum album habuerit , non judicabitur per eum , ut jubebat generale fraeceptum: auget autem, quia per pilum rusum judicabitur. Ita tradidete R R. Quae si obscuriora videntur uno verbo sic explico. Per generale praeceptum, quacumque tandem in parte cutis , homo leprae plagam laborans, habuisset pilum album, Vidcbatur a sacerdote judicari potuisse immundus. Perparticulare excipit Deus ab illo colore caput
