장음표시 사용
181쪽
apud Caluum Acterianus inirmat i Kendu,Pollente* deum Venere Mon sdeam.Sisnu euam huius est Cypri barbatu corpore,sed ueste muliebrisu sceptro ac statura uiri. Et putat eande marem ac foemina esse Aristophanes eam 2 nod'mp appellati uinus etia sic ait: Uenerem igit almu adoras,uue stamina sue mas H,ita uti alma noestilum est Philochorus q* in Atthide,eandem assirmat esse luna:Na R ei sacriscium facere uiros cum ueste muliebri,mulieres cum uirili:q, eadem 5c mas existimatur H simina. Hoc quo p de prudentia religionis a Veis lio dii Eiest Decidit examinis, z uita* reliquit in astris Aci eis. Higinus em de proprietatibus d ira, cum de amis ac stellis loquere ait oportere his uoluaes immolari. Docte ergo Vergilius dixit apud ea numina alam uolucris remassRqbus ad litandii data est Nec nomen apud se qd fortuitum esse poterat uacare amittit: Martis, uo c. villariae cauit Nomine Casmillae mutata parte Camilla. Nam Statius Tullianus M uo rappellata. cabulis rem libro .I. ait dixisse callimachu,Thuscos Camillu appellare Mercurium,q uocabulo signiscant praeminissim deos u. de Verg. ait Metabum Camillam appellasse fili i,Dianae scilicet preteministra. Nam et Pacuuius cum de Medea loquere Coclitum Camilla expectata aduenis,salue hospita.Romani quosp pueros puellas' ue nobiles 8c inuestes. Camillos & Camillas appellant,flaminicaim & flaminum pininistros. Hanc quoq3 obseruatione eius non couenit plerire. Mos erat inqui0 Hesperio in Latio,que protinus urbes mi. Albanae coluere sacRr,nunc maxima reim Roma colit. Varro de morib.more ee dicit in iudicio animi que debeat iasiletudo. Iulius Asside V Rr signi ciscationib. lib.XIII.Mos est,inat,institutu patriii,ptines ad religiones ceremoniasin maioRr.Ergo Verg. utrun* autore secutus,& primo adem Varrone, qua ille dixerat more Desie,seu c5suetudinem,postudixit:Mos erat,subsum xit,que protinus urbra Albanae coluere,& nunc maxima reis: Roma colit: qpsbierantia esstietudinis mostrat. Et qm Festus plinere ad ceremonias ait,hocide docuit Maro a ciedo facim, Que protinus urbes Albanae coluere silcm. Mos ergo Dessit,& cultus moris secutus est,qd est cosuetudo.& hic desinitionem Varronis impleuit. A ciendo dein siciae, dii morem caemoniis dicatum.Ῥ Festus a it. Ide uauit 5c in XII.lib. cum ait: More ritus* sacrorum Adiacia. in q ondit ante more esse ritus sacroi t. Sed historiae quo* sidein his di sidus secutus est,Mos erat Hespio in Latio,& reliqua.Seruauit em regnorit successione. Quippe primi regnauerunt Latini in Albani,& in Roma viii. Ideo moserat, primu dixit,Hespio in Latis N postea, que protinus urbes Albanae coluere samesd in stibiecit, Nunc maximaren Roma coliti
EXcesse e omes adytis aris* relictis Dii,quibus imperium hoc steterat.
Et de uetustissimo Romanorum more, & de occultissimis stala uox istartara est. Costatem oes urbes in alicuius des esse tutela more* RomanoRr arcanu et multis ignotu fuisshut cum obsideret urbe hostiu, ea* iam capi posse iasidamt,certo carmine euocaret tutelares deos: in aut alie urbe capi posse no credere aut etias positi, sita existimaret deos trabere captiuos.
εμ- ipsi Ron 5c deum in cuius tutela urbs Roma Let ipsus urbis
182쪽
i Latinu nonim otu esse uoluerat. Sed dei adem nombi nonullis infiseum
licet ini se dissidetium libris insitu,& ideo uetustas psequentibus acad de hoe putaξ innotuit. Alii em Ioue crediderunt alit luna.Sunis Angeronam,q digito ad os admoto silentiu denuntiati Alii aut, im mihi sides uidet sciniosiope Consula esse dixerunt. Ipsius Ho urbis nomen etia doctissmisunoratum est, cauentibus Romanis, ne qd saepe aduersus urbes hostium fecisse se nouerant. idem ipsi quom hostili euocatione paterent, si tutelae suae nome diuulgaretur. Sed uidendu ne qd Gnulli male existimaueruli nos q* confundat,opinates uno carmine N euocari ex urbe aliqua deos,& ipsam deuota seri ciuitate. Na reperi in lib.v. retra reconditam Samonici Sereni utrunm carme. d ille se in cuiusda Furii uetustissimo libro repisse professus est. Est aut carme huius morari in modi, t dij euocant,cum oppugnatione ciuitas cingit:Si deus si dea est,cui po pulus ciuitas Carthaginensis est in tutela, te* maxime ille, a urbis huius populi hi tutela recepisti,precor,ueneror*,ueniat, a uobis peto,ut uos pop.ciuitate* Cartha incsu deis alis: loca,tepta sacra,urbe* mira relinquatis, abs his abeatis: ei. populo ciuitatii metum,sormidine, obliuione ii ciatis,proditi* Roma ad me meos* ueniatis: nom* uobis loca,tepta, sacra,urbs ac
reptior probatior* sumihi quo* populosii Romano militibus* mess πω
siti sitis,ut sciamus intelligamussit. Si ita seceritis uoueo uobis templa,ludos sic huiu. In eade uerba hostias seri oportet, autoritatemhi uideri extom,ut
ea promittant sutura. Urbes sto exercitus sic deuouent,iam numinibus euo D dei sισcatis.Sed dictatores imperatores, Ali minitit deuouere his uerbis: Dis pater ' risue Iouis manes,sue q alio nola fas est notare, ut omnes illa urbem Carthaginem exrrcitum , quem ego me Datio dicere,fuga formidine, terrore copleviis:quihi aduersus legiones exercitum* nrna arma tela' seret, uti uos eos exercitus,eos hostes,eos* holas urbes agros , eorum,& u in his locis rQionsebus , agris urbibus , habitant abducatis,lumine supero priuetis: exercitu
hostium, urbes agrosis eoru qs me sentio dicere,uti uos eas urbes agros*, capita aetates* eois: deuotas cosecratas , habeatis,illis lembus abus quando sitiit maxime hostes deuoti: eossi, ego uicarios pro me fide magistratust, meo, dc pro populo Ro. exercitibus,t gionibus , niis do,deuoueo ut me meam fide imperitamm,l ones exercitu la tarna,qui in his rebus gerudis sunt, beneo saluos sinatis esse.Si haec ita saxitis,ut ego sciam,sentia intelluam*,tunc quisquis uotu hoc faxit, ubi faxit,recte saetiam esto, ovibus atris tribus,tellus mPter,te , Iupiter obtestor. Cum tellure dicit,manibus terram tangit: cum lauem dicit,manus ad coetu tollit:cum uotu recipere dicit, manibus pedius tam sit. In antritatibus aut haec oppida inueni deuota,Stonios,Emellas Gabios, Veios,Fidenas. Haec intra Italiam. Praeterea Carthagine,& Irinthum. Sed
3c multos exercitus oppida* hostium Galloim,Histranorum. Aseorum Mauraim aliam* genuum quas pristi loquunt annales. Hinc est ergo,qd pro pter ciusmodi euocatione numinum discessione*,ait Vergilius Excesine oes adytis,arissi, relictis .Et ut tutelares assignaret, adiecit: Quibus imperium
hoc steterat.Uij praeter euocationem etiam uim deuotiolaris ostederet,in qua
ue Iupiter ut dirimis inuocat, tu Ferus ola Iuppiter Aetos Transtulit:
183쪽
Videtur ire uobis probatum,sine dissimia humani iuris scientia, posse pro nsenditatem Maronis intelligu
Hla eum omnes concordi t monio, doctrinam poetae N narrantis
amarent exclamauit Euagelus,diu se succubuisse patienti nec ulti aditumulandum,quin in medium detinat inscientiae Vergilianae uulnera. Et nos,inquit, num serulae aliquando subduximus,& nos cepimus potistii iuris aucissitum. Et ex his quae nota sunt nobis,Marone huius disciplina iuravisusqbus his nescisse constabit.Quando em diceret, Caelicolum roe mactabam in litto Hyla ok re taurum,si sciret taurum immolari huic deo vetitum: aut si didicisset qd ADteius Capito comprehendit Cuius uerba ex libro primo de iure sacrificiorum 'haec sunt:Itam Ioui tauro,uerre,ariete immolari non licet. beo uero LX.8c VIII libro intulit,nisi Neptuno, Apollini,& Marti,taurum no immolari. ce ponitam tuus ad apud quas aras maciet ignoraucum uel aedituis haec notasnt,& uete; non tacuerit industria. Ad haec Praetextatus renidens,quibus deoru immoletur tauro,si uis cum Vergilio c5municare,ipse te docebit,Tam rum Neptuno,tauim tibi pulcher Apollo. Vides in opere poetae uerba Lab onis Igit ut hoc docte,ita illud argute. Nam ondit ideo non litatu ,ideo secvitum inuendu diehu 8c uisii mirabile montar. Ergo respiciens ad sutura,hostii contraria fecit.Sed Sc nouerat hunc errore mi inexpiabile. Ait ius em Capito,quem in acie cotra Marone Iocasti adiecit haec uerba: Si qs seria Ioui citauro secerit,piaculu dato. Comittitur emo res non adem impiada,insblita tia.
Et comittitur no ignorantia,sed ut monstro locu faceret secuturo.s misi e Baccho, signis fit C in mensem libari
SVbiecit Euagrius: Si eumni excusantur illicita dic quaese,qd erat mon-sbrum secumim,& cum Cereri libari uino iuberet,qe omibus sacris ueratur ut tu laete favos 5c miti dilue Bacclio Vinum aut Cereri non libari,debuit illum uel Plautus docere, qui 1 Aulularia MDCererin mi Strobile hi sunt sacturi nuptias: Qui quia remia nihil allatum intelligo. At hic uester flamen,& posse Sc cidia,tan quid immoles,* quid libetur ignorat. Et ne noubi' in libando pari errore sit deuius ' omuo ait: In mensam laeti libanydi uum x precant,cum no in mensa scit in aram scam morem libare debuerint.
Vt prius tibi,Praetextatus iusside posteriore quaestione riadeam, fiteor te non immerito de ustirpata in metam libatione quaesisses amplius, specie dissicultatis auxeras,s magis Didone in mensa similiter libante notasta: Dixit,&in mensa laticum libauit honore. Na N RTertius cum de ritu sacrom missiniusta ere ait sibi hunc locum in quaestione uenire nec tia haestasione su1 reassis ratione ditatuit: aute O mihi magistia lectione comptum est,publica- :In Papyriano em iure euidenter relatu est,arae uicem pstare posse mensam dicata ut in te lini silanonis Populoneae augusta mensa est. Nancp in is
184쪽
instrumenti instar hia quibus sema sacrisidia eos iuntur. Quam rerim principem locum obtinet mensa,in qua epula libati oneshi,& stipes reponuntur. Ornamcra uero sunt,esrpei,coronae,& huiuscemodi donaria. Necy em donaria dedicant eo tepore,q delubra sacrant. At uero mesa arulae* e lae die quo aedes ipsae dedicari solet: Un mensa hoc ritu dedicata in teplo,arae usum;& r ligione obtinet puluinaris. Ergo apud Euandrum quide ut iusta libano,qppe apud eam mesam q cum ara maxima more uu p religionis suerat dedicata. 8c in loco sacrato,& inter ipsa saπa,in abus epulabantur. In couiuio uero Dido nis qdim regiu constiti,n6 etiam facimiuae,apud humana mensam, in triclinio.n5 in templo,qa non erat religiosa,tal usurpata libatio, la sedit libasse regina: in cuius psena nulla obseruationis necessitas,8c multa ad usurpandum in ' potestate pinisso. At uero hic olites in mensa laeti libant,diuos* precatur: saqd rei te sera nouerat,ab omibus simul in teplo epulantibus,& uni sacratae assidentibus mensae Letu esse memorauit. De illo aute uersu, Cui tu laeta s uos & miti dilue Baccho, paucis Q Maro accusat abselua. Poeta em aeque in rebas doctrinae,& in uerbis sectator et ganti sciens Cereri mulse libari asiecit.miti Baccho fauos dilue,scilicet mitescere uinu dicens, m mulsum coeperit fieri.Nam mite hic uinum ita dixit,ut alibi ait domitum: Et durum Bacchi domitura saporem. Notu aute esse non dissitebere,q, ad diem. XII Cal. Ianuarias Herculi Sc Cereri iaciunt sue praegnante penatibus,mulse.
Η di cur Sigiosa figitaritversiius,Grai spvuleis ramis coronatos induxerit. Cap. .XII.
C: Pporiune mehercule Praetextate secisti Herculis metionem, in cuius
sacra hic uester gemino errore commist: Tum Salii ad cantus incensa altaria circum Populeis adsunt evineti tempora ramis.
Nam 8c salios Herculi dedit,quos latum Marti dicauit antiquitas: Sc popuI
as coronas nominat, in ad aram maximam, sela Iauro capita, & alia fronde non uinciat. Videmus N in capite praetoris urbani lauream corona,cum rem
diuinam Herculi facit. Testatur etiam Terentius Varro in ea satyra,ci inscis bitur 6 κs cnis,maiores selitos decimam Herculi uouere: nec dece dies inter mittere, quin pollucerent populu ad -um ii,cum corona laurea dimitterent cubitum. Hiccine est ait Vectius error geminus At mo in neutro dico errasse Vergilium.Nam ut primum de seondis genere dicamus, stat quidem sis ii '' . nunc lauro sacriscantes apud aram maxima corbnari. Sed multo post Roma conditam haec consiletudo sumpsit exordium, post' in Aventino lauretu coepit uirererquam rem docet Varro humanaim libro. II. E monte ergo proximo decerpta laurus sumebat operatibus,quam uicina offerebat occaso. Unde recte Maro noster ad tempora respexi quibus Euander ante urbem conditam,
apud aram maxima sacra celebrabat, ξρ utebatur populo utim Alcidae grati0. sma.Salios autem Herculi propter hubertate doctrinae altioris assignat: quia it is deus 8c apud potisices idem qui Sc Mars habet. Et sane ita Menippea Var carti pio
ronis affirmat,quae inscribitur, . 2. - ι λλ. qua cum de Hercule multa
loqueretur eundem esse ac Martem probauit Chaldaei quo stellam Hercu
lia uocant,quam reliqui omes Martis appellant.Est praeterea Octauit Hers i I mili
185쪽
m liber,st his bit de sacris saliaribus Tyburtium, in si salios Herculi iussi tu s
tos,orari diebus certis N auspicatὁ docet. Item Antonius Enipho uir doetias, cuius schola Cicero post labore seri frequetabat, salios Herculi datos probat in eo uolumine.q disputat,qd si semestra,qd est ostili minuisitu in sacrarisqverbo Ennius etia usus est. Idoneis ut crin autoribus certis* rationibus,e ror u putabat uter ν defensiis est. Siqua sinu alia 9 nos comouent,in medium pro amus ut ipsa collauo m,n5 Maronis,absoluat errore. Tunc Euagelus:Nu ne tisi Praetextate uenit in mente toto ut assidcc
Io errasse Vergiliu, in Dido sita rem diuina pro nupiris saceret: Mactit em inquit lectas de more bidentes Legiserae Cereri, Phoebo*,patrihi Lyae Et quin extaefactus adiecit,Iunoni ante omes cui uincla iugalia curae. ἡ
tibis invita deesse uerba tit Ilapidis ut non uel me admonitione omni animilae ' mm-rest δε- tu ad -llionem. Evinclo propc ita nesse luentia ulla ratione cum his-praecedunt, eine . Nobis adiparet Ioel eontineruiatabuillelon odoris biblistheca ut ex ineprimisibri intelligereticet sensim iam erat,qui peritus iuris ponti'ij esset Uergilius. Qis ire eum coenae tempus sermonem de Vergiliolaterrumperet, dilatus istmo his in diem p. remas interim inter coenandum Minora piaedam tractata, paeniadmodum eris mundo bro Humuum .Quantum iras licetio riusinter como simo fuit de luxu. uti cum Ηοrus Rhin luxuriam nimiam reprehenderet Cecima ei ita restanti ut ostendat antiquitati miorem deliciarum curam suis quam cula Iaci Iloriuerbamniadsiderant mmc ce merest silo plene adest.
mo Troiam, leporum accin crumsignatione. Caput .XJII.
cipite N M. Varronis uerba de agri Intra libro. III. quicum de pa
vonibus in uilla nutriendis loqueretur,sic ait: Primus hos Q. Hortensius augurali coena dicit posuisse. Quod potius factum tum luxuriose Φ sbiere boni uiri laudabant. Quem cito secuti muli extulerat eoira pretia,ut oua eoru dena s ueneant anis,ipsi facile anquagenis. Ecce res no admiranda solu,sed 8c pudenda: ut ova pauonu quinis denarus ueneant, i hodie non dicauilius,sed omino nec ueneunt. Is Hortensus platanos suas uino irrigare cosi leuit adeo,ut in quada actione quam habuit cum Cicerone suscepta,precario
a Tullio postillast ut locum dictaismutaret stiram. Abire em in uilla neces sariὁ se uelle,ut uinu platano qua in Thesbilano posuerat,ipse sussuderet. Sed sorte ad nota s li siti no stillicit Horietas, uir alios ex professis mollis, & in
praecinctu ponens omne decorem. Fuit em uesti tu ad munditiem curiosi. Et ut bene amictus iret,siciem A speculo quaerebatrubi se intuens,logam corpori sic applicabat,ut rugas,non serie, sed industria locatas artis ta n us asti imgeret:& sinus ex composito defluens,modii lateris ambiret. Is qndam cum iiDcederet elaboratus ad specie collegae de iniurins diem dixit, Q sibi in angustius obuiussim fortuito structura togae desti uxerat:& capitale putauit,q, in humero seo locii ruga muta . Ergo hoc premisse,ad uiros uenio triumales, O uidiores gentiu luxuria uicit. Et ut tacea Gurgitem a deuorato patrimonio cimolat cla insanibus uirtutis secutae uiua prioris commuit aetatis: in quam fouea luxusscphiae Metellus Pius successuit cotinuatione pumit Et ne multis morer,ipsa de eo Sallustij uerba sibieci: At Metellus in ulteriore
Hispania post annum Uessu, gna gloria, cocurrentibus undi uirili muli
186쪽
/ muliebri sectu p uias 5c tecta omium visebat. Cu quaestor C.Urbinus,alid*cognita uoluntate eu ad coena inuitauerat,ultra Romanore ac mortaliu etiam
more,curybat,exornatis aedibus p aulaea H insignia,scenishi ad ontatione libsti tonu fabricatis. Simul croco sparsa humus, & alia in modu tepli celeberrimi. Praeterea cu sedenti in traseiana demissum Uidioriae simulaci 1 cum machinato strepitu toniti uu, rona es imponebat: tu uenient thure quasi deo supplicabat.Toga picta plerun* amiculo erat ei accumbeti. Epulae qsitissimae,ne 2 omem modo prouincia, sed trans maria ex Mauritania uolitcnt & feraim incognita antea plura gna. Quibus rebus aliquanta parte gloriae depf,at,maxime apud ueteres Sc sanctos uiros,silaba illa, grauia,indigna Ro.imperio exti, mantes: Haec Sallustius auissimus alienae luxuriae obiurgator 8c censeri Accipite inter grauissimas psonas no defitisse luxuria.Resero em pontificis Dor is uetustissima coenam, i scripta est in indice. IIII. Metelli illius potiscis maximi in haec uerba: Ante diem. IX. Cal. Septembris,q die Lentulus flamen Martialis inauguratus est domus ornata fuit.Triclinia teistis eburneis strata suerunt. Duobus triclinus potisces cubuerunt,Q. Catulus,M. Aemilius Lepidus, Syllanus,C. Caesar rex sacroRr P. Scaevola se ius,in rnelius,P. Volumnius,P. Albinouanus,& L. Iulius Caesar augur,qui cum inaugurauit. In tertio triclinio Popilia, Perpenia,Licinia, Aruncia,uirgines vestales: N ipsus uxor Publicia flaminica,& Sempronia socrus eius. Coena haec suit: Ante coena echinos,ostreas crudas *tum uellent, peloridas,sphodylos,mesu asparagos,sub tus gallinam altilem,patinam ostreaira peloridum, balanos nigros,balanos albos. Iteru s Mylos, glycomaridas,urticas,scedulas,lubos, pragines, s gnos altilia ex sarina inuoluta,scedulas,murices,& purpuras. In coena,sumi na,sinciput aprugnum, patinam piscium,paunam suminis anates,querquedinias elixas, lepores,altilia assa,amylum,panes Picentes. Vbi iam luxuria tuc a cusaretur,quando tot rebus sarta suit coena pontiscum Ipsa uero edulium genera die u turpia: Nam Cincius in suasione Iegis Eaniae ob est seculo suo,
Q porcum Troianum mensis inserant. Quem illi ideo sic vocabant,quasi aliis inclusis animalibus grauidum, ut ille Troianus equus grauidus armatis sitit. Exigebat hoc quo p illa gulae inteperantia ut se lepores saginarentur teste Varrone,qui de agricultura libro. III. cum de leporibus loqueret,sic ait me quo I nun institutum,ut lepores saginaretur. cum exceptos e leporario quida P in caveis & loco clause faciant pingues.Si cui h mirum uidetur, qd ait Varro lepores aetate illa selitos saginari, accipiat aliud quod maiore admiratione sit dignum,cochleas sapinatas, quod idem Varro in eode libro refert. Verba ipsa qui uolet legere,ubi debeat quaerere indicaui. Ne nunc antiquitatinos praeserendos uel coparandos dico sed respondi obiurganti Horo,auci ensuri res habet maiorem illis seculis deliciarum curam fuisse a nostro.
saltandi cistoli adeo ne bistrioniam pidem apud mulliores Roseos inter iturpia nominaumfuisse. Qiput . XIIII.
SVbiecit Eurius Albinus antiquitatis no minus J Cerinna peritus: Mi
ror te inquit,non retulisse, Qta illis affluentia marinam procurari selitasti ait copia cuius relatu maximam conuiuioim nostro in Lbrietate do i ii ceres. Et
187쪽
ines. Et Cecinna: Proser,inquit,in medium quae de hac quoque parte Iectu scoperisti. Ultra omnes enim polles memoria uetustatis. Et Furius sic inpressus est: Vetustas adem nobis sis,per si sapimus adoranda est Ua qiuppe
Ia sunt,q hoc imperium uel sanguine uel iudore pepererunt, qd non niti uirtutum saceret hubertas. Sed qd satedum est,in illa uirtutu abundantia,uitiis q aetas illa non caruit,e quibus nonnulla nostro statio mont sebrietate correm sint. Et de luxu adem illius icporis circa marinas copias dicere instituera,sed quia in assinione nostrs emedationis,alia ex alqs prosereda se suggerat,de μ us n5 omitto sed dissero, dum de aliarasciuia qua nuc caremus admoneo. rustodimi Dic em Hore qui antiquitatem nobis obiicis,ante cuius tricliniu modo ta te tractata latrice uel saltatore te uidisse meministi At ius illos saltatio certatim uel ab ho , nestis appetebat.Ecce em ut ab illo ordiar tepore,quod sint optimis moribus, inter duo bella Punica: ingenui,quid dicam ingenuic si a senatoiu in ludu sistatorium Gmeabant,& illic Gotata gestantes laitare discebant. Taceo v matronae etiam saltatione non inhonestam putabat, sed inter probas quis rarii erat saltandi curaesumodo non curiosa uso ad artis pseetionem. id em ait
Sallustius Psallere,saltare elegantius-necesse est probec Adeo & ipse Sempronia reprehendit non Φ saltare,sia Φ optime scierit. Nobiliu uero silios,&Qd di tu nefas est filias quo uirgines inter midiosa numerasse saltandi m ditationem,testis est Scipio Aselcanus Aemilianus qui in oratione cotra lege iudiciariam Tiber a Gracchise ait: Docent praestigias inhonestas,cum cina dulis 3c sambuca psalterio* eunt iu ludii hi tonu disclint cantare, i maiores Gmi ingenuis probro ducier uoluerunt. Eunt in* in ludu saltatoriu inter cinaedos uirgines pueri in ingenui. Haec cu mihi quis* narrabat,non potera animii inducere,ea liberos suos nobiles homines docere sed cum dueius sim in ludusaltatorium, plus mediusfidius in eo ludo uidi pueris uirginibus* quingetis.
In his unum quo me resp.maxime misertum e puerum bullatum,petitoris silium,no minorem annis duodecim,cum crotalis saltare, quam siliationem impudicus seriaulus honeste saltare non posset. Vides quemadmodum ingemue rit Asticanus,q, uidisse cum crotalis saltantem silium petitoris,id est candidati,quem ne tum quidem spes 8c ratio adipiscendi magistratus,quo tempore sesios* ab omi probro debuit uindicare,potuit comere,quo minus ficeret,qastilicet turpe non habebat. Caetem superius pleran nobilitatem haec propudia celebrare conquestus est Sέ nimiiu M. Cato stilatore non ignobile Caeci Hlium spatiatorem & Fescenium uocat eum* staticulos dare his uobis scinscendit de eantherio,inde staticulos dare, radicularia fundere.Et alibi in eunde
cistodi a- Praeterea cantat ubi collibuit,interdum Graecos uersas agit,iocos dicit,uoces demutat,staticulos dat: Haec Cato. Cui ut uidetis etiam cantaren5 serii hominis sic uidetur,quod apud alios adeo non inter nimia numeratu est,ut L.Sybni iunci. Ia uir tantinominis,optime cantasse dicatur. Caeterum histriones non inter
turpes habitos,Cicero testimonio est quem nullus ignorat Roscio Sc Aesepoliistrionibus tam similiariter usum,ut res rationes* eorum sua Blertia tuere tur. Quod cum algas mulus,rum ex epistolis quo* ehis declaratur. Nam illa
orationem quis est qui no legerit,in qua populum Romanum obii suit,'
188쪽
noiso gestum ii ethtumultuauerit: Et certe satis constat,cotendere eum cum ε ipse histrione selitu utru ille fiepius eande sentetia uariis gestibus afficeret,an ipsep eloquetiar copia sermone diuerse pronutiaret.Quae res ad hanc artis suaesdutia Rosciu abstraxit ut librum conscriberet,q eloquentia cum t histrionia Arbi nare. compararet. Is est Roscius,qui etiam L. llae charissimus fuit,& anulo aureo ab eode dictatore donatus est. Tanta aute suit gratia 5c gloria,ut mercede duuma de publico mille denarios sinera alibus ibius acceperit. Aesepum uero ex pari arte ducenties sesteritu reliquisse filio Gstat. Sed quid loquor de histrionibus,cum Appius Claudius uir triumphalis, usatius ad iis senectutem siit,pro gloria obtinuerit,in inter coll*as optime salutabat Ac prius a saltatione discedo illud adiacia,uno eodem tempore,uibus nobilissimis ciuibus,h non modo studium saltadi,sed etiam si d is placet peritiam qua gloriarenε Ω- isse.Gabinio consulari Ciceronis inimico,quod ei & Cicero non dissimulater iecit,& M. Caelio noto inter turbas uiro,quem ide Cicero desciidit,& Licinio Crata Crassi eius qui apud Parthos extinctus est,silio.
Sta de taliatione ueterum ad praedae marinae utare luxum Licinion: me
nomen admonuit,quos Mursnas cognominatos, hoc pisce essusissime delectati sunt,satis constat. Huic opinioni M. Varro cosentit,assci ens eodem modo Licinios appellatos Mur as, o Sergius,Orata cognominatus
est quod ei pisces qui auratae uocatur,chari inini fuerint. Hic est Sergius Or ta,qui primus balneas pensiles habuit, primus ostrema in Baiano locauit priC mus optimum saporem ostreis Lucrinis adiudicauit.Fuit aute aetate L.Crassi illius disti ti,qui u grauis 8c sci ius habitus sit,inam Cicero docet Is tame Crassus uir cesertus,nam cum Cn.Domitio censer stit,cum supra caeteros disertus haberetur, Heth, inter clarissimos ciues princeps, tamen inursnam in piscina domus sitae mortuam,atratus tan* si iam luxit. Ne p id obtatim fuit,qppe colIeta Domitius in senatu hoc ei quas deforme crimen obiecit. Necν id consite
xi Crassus erubuit,sed ultro etia si dijs placet gloriatus est ces , piam assectuosii hi rem secisse se iactans. Piscinas autem ci resertas habuerint pretiosssmis piscibus Romani illi nobilissimi principes L. Philippus, & Hortensius, quos Cicero piscinarios 'ppellat,etiam illud indiciu est,q, M. Varro in libroo de agricultura reis LM.Catone,qui post Uticae periit,cum hari es testamentot cilii relictus,pisces de piscina eius. .milibus uendidisse. Accer attini hysebatur autem mursnae ad piscinas nostrae urbis ab uli seto Siculo, qd Rhemum a Messana d bicit.Illic em optimae a prodigis este creduntur tam Hercule u anguillae.Et uti aes ex illo loco,Graece φρὶ uocant, lauiae flutae quod in siimmo supernates,sele torrefactae curuare se posse 5c in aquam mergere desitumst ita ficiles captu sunt. Et si enumerare uelim, Φ multi magni. au tores mursias es elo Siculo nobilitarint, logum set.Sed dicam quid M. Uaero in libro qui inscribitur Gallus,de m snis dixerit his uerbis in Sicilia quoque inquit manu capi mursnas flutas, ψ hae in summa aqua prae pinguitudis ne fluitent: Haec Varro. Sed quis neget indomitam apud illos& ut ait Caeci lius uallata gulam iuisse qui ex tam longinquo mari instrumcta luxuriae com
189쪽
pararent Nec rarus hic Romae pistis,ut accitus mi Auit in minuic ur . Caesere dictatore eum triuinales coenas populo dare sex milia mur arii refulta. si , a GHirio ad podus accepisse.Huius Hirti uilla,quis non ampla aut lata, imstat propter uiuaria q habuit,quadragies tatertium uenundata.
NEc acipesemque maria prodigis nutriusiillius seculi delicias euasit. Et ut liqueat scdo Punico bello celebre nome huius pistis fuisse, accipite ut meminerit eius Plautus in fabula,q inse ibit Baccharia,ex psena parasiti:
Quis est mortalis tanta fortuna asseetias unquam,
Quam nunc sima,cuius haec uentri portatur pompa Vel nunc qui mihi in mari acipenseo latuit antehac, s. Cuius Wolatus in latebras reddam meis dentibus &mam Bus. Et ne uilior sit testis poeta,acespite assistore Cicerone,in quo honore sierit hic pistis apud P.Scipionem Asticanum illum H Numantinum. Haec sitim in dialceto de fato uerba Ciceronis: Nam cum esset apud se ad Lauernium Sci ..pio una* Pontius allatus est sorte Scipioni acipenter, qui admodum raro capitur.Sed est pistis ut serunt in primis nobilis.Cum aute Scipio unum N alterum ex his qui eum salutatum uenerant,inuitasset,plures* etiam inuitaturus uideretur,in aurem Pontius, pio,inquit,vide quid agas, acipens is iste pamcorum hominum est. Nec inscias eo, temporibus Traiani hunc piscem in maHι ' i' gno pretio no fuisse,teste Plinio Secundo,qui in naturali historia,cum de hoc pisce loqueretur,sic ait:Nullo nuc in honore est,quod quide miror cum sit ra Grus inuentu.Sed nec diu stetit haec parsimonia. Nam temporibus Seueri principis,qui ostentabat duritiam moim,Sammonicus Serenus uir ut eo seculo doctus, cum ad principem situm scriberet,siceret de hoc pisce sermonem, rota
Plinii quae supius posui, emisit,& ita sit biecit: Plinius ut scitis ad uis In
iani imperatoris uenit aetatem. Nec dubiu est,quod ait nullo honorehunc piscem teporibus siris Liliquerum ab eo dici. Apud antiquos aute in pretio se illi,ego testimoniis palam faciam,vel eo magis O gratiam eius uideo ad epulas quasi postliminio redisse. Quippe qui atione uestra cum intersitan conuiuio sacro,animaduerto hunc piscem a coronatis ministris cum tibicine inuos . Sed quod ait Plinius de acipenseris squamis, id uerum esse maximus rorum naturalium indagator Noedius F lus ostedit,in cuius libro de anima libus quarto ita positum est: Cur alia pisces squama secunda, acipenser aduersa sit: Haec Sammonicus,qui turpitudinem conuiuii principis sui laudata notasi
rodens uenerationem qua pistis habebatur, ut a coronatis inferretur cum imicinis cantu quasi quadam no deliciarum,sed numinis pompa. Sed ut minus miremur acipenserem graui pretio laxari selitum, Asinius Celer uir comsilaris ut idem Sammonicus reseromullum unum septem milibus nummum ias, in m catus est. In qua re luxuriam illius seculi eo magis licet aestimare quod Plinius Secundus temporibus suis negat facile mullum repertum, qui duas pondo libras excederet. At nunc et maioris ponderis passim videmus,M se a harelasma nessimus. Nec colenta illa ingluulas sitit mari ui copiis. Nam Octauius praestetiis classis, ens stariam adeo Italicis littoribus ignotu ut nec nomen Lis .
190쪽
men Latinum esus piscis habeamus, inoeedibilem staron: multitudinem in via A rijs nauibus huc adueistam inter Hostiam & Campaniae littus in mare sparsit: miroj ac nouo Geplo pisces in mari rancy in terra Hages aliquas taninauit. Idem. tanu summa in hoc utilitatis publicae uerteret,quinquennio dedit operam,ut si quis inter alios pisces scalm sorte cepisset,incolume contatim N inuiolatu mari redderet. Quid stupemus captiua illius seculi gulam seritisse mari,cum in magno uel dica maximo apud prodigos honore fuerit etiam Tiberinus lupus,& omino omes ex hoc amne pisces quod equide cur illis ita uisim sit ignoro. Fuisse aute etia M. Varro ondit,qui enumerans quae in quibus Italiae partibus opuma ad ui stu Rignantur, pisci Tiberino palma tribuit his ue bis in libro rent humanai r. Al. Ad uidium optima fert, ager Capanus Him tum,Falernus uinum,Cassinas oleu,Thusculanus scum,mel Taretinus, pisce' Tiberis: Haec Varro de omibus scilicet huius fluminis piscibus. Sed inter eos ut supra dixi praecipuli locum lupus tenuit,& quidem is qui inter duos potes
captus esset. id ondunt cum multi alη, tum etia C. Titius uir aetatis Lucilianae in oratione qua legem Fannia suasit. cuius uerba ideo pono, quia non selu delum inter duos potes capto erunt testimonio: sed etiam mores,quibus pleri tunc uiuebant,facile publicabunt. Describens em homines prodigos in forum ad iudicandu ebrios comeantes,quaris soleant inter se stamocinari sic ait: Lidunt alea inidiose unguentis delibuti,scortis stipati. Ubi horae. X. sunt,iubent puerit uocari,ut comitiu eat percomatu: ad in soro gestum sit,qui suasti int ciuidissuaserint, i tribus iussis insiqi uetuerint. Inde ad comitiu uadunt,ne lite suae faciant.Dum eunt,nulla est in angiporto amphora,quam no impleant,vippe qui uesica plena uini habeat. Veniunt in comitiu tristis,iubent dicere. Do tnegotium est,narrat. Iudex testes noscit. Ipsus it miebam. Vbi redit,ait se omis
diuisse. Tabulas potat. Lras in picit. Vix prae uino sustinet palpebras. Eunti in Glium,ibi haec oratio: Quid mihi n*oth in cum istis nugatoribus potius, Φ potamus mulsum mistum uino graeco,edimus turdu pingue, num pistem,lupum germanum,qui inter duos pontes captus sint:Haec Titius. Sed& Lucilius acer-uiolentus poeta,ostendit scire se hunc piscem vir m saporis,qui inter duos pontes captus esset,eumhi quasi Ila torem catillonem a pellat,scilicet qui proxime ripas stercus inse staretur. Proprie autem catilloneso dicebantur,qui ad polluetum Herculis ultimi cum uenirent,oullos liguribat.
Lucilii uersiis hi sint: Fingere praeterea a Ti quod quis 3 uolebat,
Illum silmina ducebant,atin altilium lanx, Hunc pontes Tiberinos duo inter captus catillo.
Deleg bustitis contra luxuriam ueteram Romanorum. Capu .XVII.
Ongum sit si enumerare uelim,qt instrumeta gulae inter illos uel ingenio excogitata sint,vel studio consecta. Et hae nimirum causis fuerunt, propter quas tot numero leges de coenis 8c sumptibus ad populu serebantur:& imperari coepit, ut patentibus ianuis pranstaret & coenitaret. Sic oculis ciuium testibus sectis,luxuriae modus fieret. Prima aute omium de coenis lex ad populu Orchia puerit. Qua tulit C. Orchius tribunus plebis de se .l iiii natus