장음표시 사용
191쪽
natus sciatctia tertio anno a Cato G r silerat. Cuius uerba qaylixa simi prae sterco. Summa aute eius pscribebat numeRr conuiuam.Et haec e lex Orchia de qua Cato mox sonibus suis uociferabat: Φ plures.* praestripto eius cauebatur,tum ad coena uocarent. Cum* autore nouae legis aucta necessitas ini
Ploraret post annum. XXl Megis Orchiae Fannia lex lata e anno post Roma condita, scam Gellia opinionem. D. LXXX UIlI. De hac lege Samonicus Serenus ita resert: Lex Fannia sanct issmit Augusti ingenii omium ordinu comsensu puenit ad populum. Necp eam plores aut tribunt,ut pleras I alias,sed ex
omi bono e c5silio Sc sentetia, ipsi constites plutere,ciam resp. ex luxuria conuiuione maiora u credi potest detrimenta Nieret. Sisdem eo res redierat ut gula ille hi plerim ingenui pueri, pudicitia Sc libertatem suam uenditarent:pter, hque cx plebe reo. uino madidi in comitium uenirent, u ebria de reip. salute c5sulerent: Haec Samonicus. Fanniae legis sciteritas in eo stipabat Orchia lege Φin sustiore numerus immodo coenantiu cohibebat, licebath, scdm ea unicui hona sita inter paucos costimere. Fannia aute 8c si imptibus modii secit assibus centu. Vn a Lucilio poeta festiuitatis suae more cetullis uocaε. Fannia lege post annos dece 5c o sto leκ Dido cosecuta est. Eius serudae duplex suit causa: Prima N potissima, ut uniuersa Italia,non sola urbs, ime sumptuaria tenerer, Italis aestimantibus Fannia lege,non in se, sed in solos urbanos ciues esse conscriptam. Dein,ut no Bli a prandia coenas' ue maiore sit inpiu seci it,sed etiaqui ad eas uocati essent atm omino intersuissent, poenis legis tenerent. Post Uidiam Licinia lex lata est a P.Licinio Crata diuite. Cuius serundae probari cidae laniustudiu ab optimatibus impensium est, ut cosulto senatus iuberetur, ut ea immodo promulgata priusΦ trinundino Gsirmaretur,ita ab Oiῖibus obseruaret,quasi iam populi sentetia Gprobata. Lex uero haec paucis mutatis inplerisor cum Fania cogruit. In ea em serenda quo sita est nouae legis autoritas, exolescente metu legis ant oris,ita Hercules, ut de ipsis.Xll. tabulis sustu est. quaRr ubi contemni antistas coepit eade illa q illis legibus cauebant,in alia lato in nomina transerunt. Sed Ires Liciniae summa,ut Calendis,Nonis nundinis Romanis cui Q in dies singulos .XXX.duntaxat asses edundi causa costi. mere liceret. Caeteris uero diebus,qui excepti non essent,ne amplius apponeretur,* earnis aridae fido tria,& salsamentora podo libra, qd ex terra,uitsia
hord ue natu sit. Video ad remordeat. Eim indiciu sebrij seculi est,ubi talipsti ipto legum coercet expensa coenam. N5 ita est. Nam lmes sumptuariae a is lingulis serebant,qui totius ciuitatis uitia corrigerent. At nisi pessimis effusissimis* moribus uiueret, profecto opus serundis legibus non suisset. Vetus uerbum est: Leges inat bonae ex malis moribus procreant. Has sequitur lex L tu Cornelia,& ipsa sumpniaria quam tulit Cornelius Sylla dictator: in qua non comitu lom magniscentia prohibita est, nec gulae mclaus factus, uen minora pretia rebus imposita.& quibus rebus dii boni, exustis 5c pene incognitis gnibus deliciam Quos illic pisces,quasci; ossiilas nominat:Et tamen pretia illis minora Gstituit,ausim dicere,ut uilitas eduliu. animos hominu ad parari das opsbnioin copias incitaret:& gulae seruire,etiam qui paruis essent ficultauhus,possent. Dicam plane G sentio: Apprime luxuriosius mihi uider& prodigus,cui
192쪽
.cui haec tanta in 'mis uel granula ponant. Iram tanto hoc secutu ad oem' incolinentia promptius, ut plera rara retru quae Syllana lege, ut uulgo nota, comprehendunt,nemo nostru uel sando copererit. Sylla mortuo, Lepidus Uaea bcosul l ge tulit & ipse cibaria. . to enim sumptuarias leges cibarias appellat. Lui. Dehinc paucis intericistis annis,alia lax puenit ad populum,serente Antio Restione: quam lme,stuis esset optima obstinatio tame luxuriae,& uitiorum firma cocordia nullo abrogante irrita fecit. Illud tamen memora te de uesti one latore ipsius imis sertu eum qad uixit, seris postea non recoenasse,ne te stis seret conleptae lN s,quam ipse bono publico ptulisset. His legibus annumerare edictu de semptibus ab Antonio propositum,q post triumuir fuit, ni indignu credere inter cohibentes sumptus Antonio locum iacere cuius α- si pensae in coena selitae essem, la unionis a Cleopatra uxore iasiumpti aestimatione sepatae sunt. Nam cum Antonius qcquid mari,aut tei ,aut etia coelo gigneretur,ad satianda ingluuiem suam natum existimans saucibus ac dentibus suis subderet: rahi re captus de Romano imperio iacere uellet Aegyptium regnum Cleopatra uxor quae uinci a Romanis nec luxuria dignare sponsione prouocauit,insumere se posse in unam coena sestertium ceties. Id Antonio mirum uisem.nec moratus, s iasione cotenditidignus culina Numatio Planco tam honesti certaminis arbiter electus est Altera die Cleopatra ptentas Antoniu pollucibile sine coena parauit,sed quam non miraret Antonius,qppe uomia quae apponebant,ex qudianis opibus agnosteret. Tunc regina arrides, phiala poposcit, i aceti n5nihil acris insedit at illic unione demptu ex aure
C altera festinabuda demisit: eumhi mature disset ulti,uii natura est rius lapidis, abserbuit: Et *uis eo facto sinantione uicillis,quippe cum ipsi margarita centies sestertium sine cotentione maluisset, manum in & ad alterius unionis au rem smiliter admouit,nis Numatius Placus iudex seuerissimus sepatum Antoniu mature pronuntiasset. Ipse aute unio cuius magnitudinis Lerit,inde colligi poterit, qui sepsuit postea uicta regina H capta Aegypto, Roma dei ius disse Rusor est,& iustae ex una margarita duae, impositaehi simulacro Voneris,ut monstruosae magnitudinis,in templo quod Pantheum dicitur.
ADhuc dicere Eurio, sedae meis illata bellaria nouo oni principiti
dederui. Symmachus em duas aureistas manu nuces,uelle inat ex te
audire Serui,tanta nucibus nota l causi uel origo uariauerit,aut unde tot mala cu hac una appellatione uocitent, sant tri seorsum diuersi ta uocabilo u sipore. Ac prius de nucibus ab luas uolo, si tibi memoria crebrae lectionis occurrui. Et Seruius: Nux ista laclans sedin nonnulloim opinione a iuuando.& a glade dicta existimat. C.Bassus eo in libro de signiscatione ψborum lin reseri: Iudas arbor dieta in est,pinde ac Iouis illans.Nam id arboris genus nuces habet, i sunt suaviore sepore u glans est. b c stivstu anuq illi qmmiu glandi , smile ipsam* arbore deo digna existimabant, Iouis glande
appellauerunt, i nunc tris interlisis iuglans notatur.Cloauus aut Verrius in libro a Graecis tractoiu ira memorat: Iugias quasi dijuglans,id est scut Theophrastus est. Hanc Graeci etiam basilicam uocant. . m
193쪽
Nux haec avellana seu pnestina, i est eade, ex arbore est q corylus dici de s ilius dixit: rylum sere. Est aute natio hoim iuxta agis: Praenestinum,a Carsitani uocant απ e 7 καtM . Cuius rei meminit Varro in Logistorico,q inscribit,Marius de fortuna: Inde scilicet praenestinae nuces. Est & illud apud Naeuium in fabula Ariolo: Quis heri apud te Prauaestini Sc Lanuuini hospites stapte uti os decuit acceptos cibo,alteris inane bulla madida dari,almerint ita. teris nuces in procliui profundere. Hanc aute nuce Graeci Pontica uocant,da
unaquae* natio indit huic nuci nome ex loco, in q natat copiosior. eastanea de qua Vergilius,Castaneas* nuces,uocat 8c heracleotica. Na uir doetiis Oppius in libro que fecit de sylvestribus arboribus sic ait: Heracleotica haec nux,quam adam castanea nominant, item* Italica,aim etiam quae dicunt basilicae iuglandes,germina at* flores agunt similiter ηsdem tem 'No mea. Poribus abus Graecae nuces. Nunc dicedum est q sit Graeca nu ac simul hoc dicens,amygdala de lance tulit 3c ondit,nuata arca haec est,quae & amygdala dicitur.Sed & Thasa eadem nux uocatur. Testis est Cloatius in ordina- ton: Graeconi libro.IIII.cum sic ait: Nux graeca amygdala. Acca eo in sepplinae a me catione: Nucem graecam,ait,sauumhi adde quantum libet. Nucem moli
scam licet hiemis nobis lepus inuideat,in quia de nucibus Io mur,indicta noretinamus. plautus in Calceolo sic eius meminit: Mollusca nuce super eius dixit impendere tegulas. Ecce Plautus nominat adem,sed si sit mollesca nux, exprimit. Est aute perscum qd uulgo uocatur,& mollusca nux dicitur,scilicet caeteris omibus nucibus mollior sit. Huius rei idoneus assertor est Sueuius uir loge doctissimus in edulio qd lesbibit moretum. Na cum Ioatur de hoditulano saciente moretum, inter caetera q Q mittit, & hoc pomum mitti ait his uerbis: Admisce tu Acca basilicis haec,nux partim,Partim persca.qd nomense deni sertur. Propterea QP qui quondam cum rege Ponti, Nomine Alexandro Magno sera praelia bello In persas retulere suo, post inde reuentu Hoegenus arboris i praelatis finibus Graiis Dis aere,nouos sevistus mortalibus dantes Molluisi haec nux est, ne quis sorte in iis erret. Nux το Nux Taretina diesLquae ita mollis est,ut uix attrectata stangatur. De qua in libro Faborini se reperitur: Item* quidam Tarentinas oves uel nuces dicunt,quae sent teretinae a Tereno,quod est Sabinoim lingua molle. Unde Terentios quom dictos putat Varro ad Libonem primo. Quam in culpam etiaHoratius potest uideri incidere,qui ait: Et molle Tarentum. H ,. Nux pinea hos nobisiaui appositi sensinueseos dedit. Plautus in Cistella-
ria: Qui e nuce nucleos esse uult,stangat nucem.
De generibus malorum spirorum. Caput .XIX.
m-ὸ - T videmus admista bellariis,post nuces de malorum generiti t. Alui disserendu est. Sunt de agricultura scriptores,msi nuces & mala sie iuidunt.ut nuces dicant omne pomum, quod soris duro resatur,& intus habeat quod estii est: Malum uero,quod soris habeat quod e elui,& durit intus includat. Scdm hanc desinitionem perscum,qd Sueuius poeta superius
inter nuces numerat, magis erit inter mala numerandu. His pinillis,malorum enumeranda sunt genera, quae Cloatius ordinaton: Graecon: libro quarto ita di-
194쪽
commellium,conditiuum curiminciam,mattianum, biculatum, oram V M a num,' X, 'nuceum,punicum,psicum,qrianum,Prosuum,mbrum,si dianum,syluestre,frutiun ,tibur,uerianum. Vides pscum a Cloatio inter mala numeratum,qd nomen originis suae tenuit, licet iamdudum nri soli germense.Qd aute ait ide Cloatius,citreum,& ipsum psicum malum est,scdna Uergilium: Felicis mali q no pstantius ullum.& reliqua. Et ut nemo dubitet haec de citreo dixisse Veigillum,accipite q Oppius in libr. de sylvestribus arboribu dicat Citrea item malus 8c pum,altera generat in Italia,& in Media altera. Et paulo st de citreo loquens ait:Est aute odoratissimum,ex quo interiectu uesti,tineas necat. Fertur autem uenenis cotrarium,qd tritum cum uino purgatili one uirium suant bibentes seruat. Gnantur aut in Perside omitae mala citrea. Alia em praecarpun alia interim maturescunt. Vides hic & citreum notari et omia signa poni vi de eo Vergilius dixit,licet nome citres ille no dixerit. aet Homerus a citreum dii a lat,ondit ee odoratu pomu ---οδύΔι iEt quod ait Oppius inter ueste poni citreum,ide signiscat Sc Homerus cu d,
cit viti τα. Hinc & Naeuius poeta in bello punico ait citrosam ueste. Pira haec quidemus,uarietas noim numerosa discernit. Nam ide Cloatius Pim ν- sic eo 1 uocabula describit: Antianu cucurbitinu,ciritu,cemisca,calculosem, crustumni decimanu,graeculu,tollimini anuuinu laureu,lateresanu,marapium,milesium,myrteu,narcianu,orbiculatu,prari iansi, bile, ninum,nilli num,titianu,turrinianu,timosem,praeco uol tu me illusear,s eminivra
C siti sextilianum sent,iarentinum se ualerianum selu.
, Omonti nos &sci aridae,ut enumeremus Mascoiru: eodem Cloatio I nos de his ut de aliis,instruere. Sie diuersias scus diligetiae suae mo
I redinumeraUAsiam albula,harundine asinastra,atra,palustriaugmsta bilara,carica,caldica,alba nigra,calphurniana,chia,cucurbitina, duricoria herculanea,lauiana,ludi 'lepioludia,mars ,numidica, pulsa,popeiana, o tellana, atra. Sciendu scus alba ex felicibus fit arboribus:estra,nigra ex infelicibus. Docet nos utrun potisces. Ait em Veranius de 3 bis poni calibus: Felices arbores putant esse,quercus,asbilus,ile t suptis,sagus,corylus, /t 'D Brbus,scus alba,pirus alus,uitis,prunus,cornus,lotus.Tarquinius autem Priscus in ostentario arborario sic ait: Arbores q inserum deont,auertentiuis in tutela sunt,eas infelices notant. Alternu sanguine felicem, ficum atra, quae,
scii tanu no pomu secerni a pomis apud idoneos repimus Asranius in Selia: Pomu,holus scum,ui .Sed & Cicero oeconomico lib. III. Ne serit uitem, ne i sata est diligenter colit: oleum,scus,poma,non habet. Nec hoc ignora dum H,scum silam ex omibus arboribus non florere. 'Lacte proprie scomdicit. Grossi appellantur sci, i non maturescimi, hos Graeci dicunt ολε m.
Attilius: In milibus tot scorum non uidebitis grossim is paulo fist ait: M. mas ab alio lacte diffluos grotas. Et Posthumius Albinus annali primo de Bruto:
195쪽
de Bruto: Ea causa sese Hillubrutu*saciebat, grossulos ex melle edebati s Gῖ Oleani genera haec enumerant: Asricana, albigeriis, Aquilia, Alexadrina,
Aegyptia,culminea,c5ditiua,Liciniana,Orchas,oleaste pausia, Patilia,radi us Salentina,Seiriana,ternausia. Sicut uuarum ista sunt gna: Aminea,scilicet a regione. nam Aminei suerunt,ubi nunc Falernum est:asnusca,atru a,albuterus,albena,apiana,apicia,bumamia,aut ut Graeci dicut εο ὶ ,dura sna,labrusca,melampsithia,maronia,mareotis,numentana,mina, prannia,Pssilio,pilliolata,rhodia,ste nitis,uenuncula uariola,lagra. Inter haec Pro textatus, Velle Seruium nrm diutius audire,sed hora nos setis admone ut exorto iubare et o Symmachi domi suae fruamur.at ita lacta discessio est.
Ec magis incepto uultum D moe moues, Quam si dura sile aut stet Marpesia cautes. Tande corripuit sese,at inimica refugit. Item passios est Rin hoc uersu,Obstupui,steteruni* coma et uox faucibus haesit.Sed M tota Daretis satigatio habitu depingitur: Ast illum fidi aequales genua aegra trahetem, assantem* utro caput,crassum cruorem Ore eiectantem. Sociorum quo F eius trepidationem breuiter ostendit, Galeasque ensesnψ uocati Accipiunt.quas non sponte accepturi munus, quod erat damna uerecundiae. Ex eodem die est illud: Toto, loquentis ab ore Scintillae absi utant,oculis micat acribus ignis. Est & in descriptione laguoris habitus,ut est tota de reptio pestiletiae apud Thuredidem. Et,Labitur infelix studioRr at immemor herbae Victor equus.&,Demista aures incertus ibidem Sudor,et ille quidem morituris se idus. Est inter pathe N pudor,ut circa Deiphobum pavitantem,& dira tegentem Supplicia. Et luctus habitu prodit,ut in Euryali mau GExcussi manibus ra , reuolutasii pensa,Euolat inscii c. Et Latinus
quia miratur,otaxa obtutu tenet ora.Et Venus quia rogatura est,Tristior et
lachrymis oculos sesso nitentes. Et Sibylla quia insulit,Subiiὁ G uultus,no
196쪽
NVne uideantus pathos quo tenore orationis exprimitur. Ae primum
quaeramus d de tali oratione rhetorica arte praecipitur. Oportet emut oratio pametica aut ad indignatione,aut ad misericordiam diru tur,quae a Graecis cim χ Oam ne appellatur. Horum altent accusatori nectitarium est, altem reo. Et necesse est initium abruptu habeat qm satis indignanimbus leniter incipere non c5uenit. Ideo apud Vergilium Iuno sic incipit: Quid ime alta silentia cogis Ruperecta alibi. Met ne incepto desistere vietam: Et alibi: Heu stirpe inuisam Sc satis cotraria nosti is Fata Phrygia & Dido Mori mur inultae Sed moriamur ait. Et eade, Pro Iuppiter ibit Hic ait.& Priamus, At tibi pro scelere exclamat pro talibus ausis. Nec initiu selum tale esse debes, sed omis,si fieri potest oto pathetica,& breuibus sententiis Sc crebris syrant se mutationibus debet,uelut inter aestus iracundiae,fluiquare. Vna ergo nobis Vergiliana oro pro exeplo sit: Heu stirpem inuisam. initium ab ecphonesi. Deinde sequunt breues interrogatiuculs 'Num Sigeis occumbere campis Num capti potuere capi num incensa cremauit Troia uiros Deinde seatur hyph le: Medias acies mediosin per ignes Invenere uiam. Deinde ironia: At credo mea numina tandem Fessa iacet: odiis haud maturata quievi. Dein ausiis sitos inefficaces queritur, Per undas Ausa sequi,& profugis toto me opponere ponto. Secuda post haec hyperbole: Absumptae in Teucros uires coelisti maris, Inde dispis querelae, id syrtes aut hila mihi, quid uasta charybdis Pros
it Iungitur inde argumctum a minore,ut pathos augeat: Mars perdere gente Immane Lapithsim ualuit. Minor stilicet petibna. ideo illud sequitur: Ast vioe magna Iouis conivux. Dein cum causis quo contulisset quanto impetu dea dixit: Infelix quae memet in omnia uertir Nec dixit,no possum perdere Aene-am,sed uincor ab Aenea. Deinde conisi nat se ad nocendum: H quod proprium est irascentis,etsi desiperet persci posse, tamen impedire contenta est: Electere si nequeo seperos, Acheronta mouebo. Non dabitur regnis,esto, prohibere Latinis,
At trahere, at* moras tantis licet addere rebus. At licet amborum populos excindere regum.
Post haec in nouissimo qd irati libeter saciunt,maledicit: Saguine Troiino ScRutulo dotabere uirgo. HVinus argumentum a simili coueniens ex medentibus: Nec face tin Cyltiis renans ignes enixa iugales. Uides Q si e omnem ψ mutauerit,ac kequetibus lauris uariauerit:ua ira q breuis seror e,non potest
D nucotinuare sensem in loquedo. Nec derunt apud eunde orones misericordia c5mouetes. Turnus ad Iuturna: An miseri fratris letu ut crudele uideres Et ide cu auget inuidia occis,ur se amicora, Vidi oculos ante ipse meos me uoce uocante Muranu. Et ide cum miserabile sortuna sita siceret,ut uicto sibi parceret, Vicisti,et uictu tedere palmas Ausenii uidere. Ide:Quos minime uellem. Et allam Des orantiu uita, Per te,st u te tale genuere paretes. & smilia.
Pathos abaetae,a fortuita,clebilitate,loco, tempore. GIM .III.
Vne dicamus de habitu passius,qd est uel in aetate, uel in debilitate.et i
caeteris q sequuntur. Elegater hoc seruauit,ut ex omi aetate pathos misericordiae moueret. Ab insuitia: Insultum animae flentes in limine primo.
197쪽
primo. A pueritia:Infelix puer at impar congrestus Achilli.E Paruuna spatri tendebat Iulum. Vt non minus miserabile sit periculum in paruo se in filio.Et, perest colum' ne Creusa Astaniussit puer Et alibi: Et parui casus Iuli. A iuuenta sto: Impositi. rogis iuuenes ante ora paretum,Pubent in geonae iuuenili in corpore pallor. A senedia Dauni misci ere staecitae. &,Ibiicit AI fisu. infelix amo consectis Aletes. &,Caniciem multo deformat puluere. M uit 8c a fortuna modo misericordia,modb indignationem. Misericordia: Tot
quondam populis terris* silabum Regnatorem Asiae.& Sinon,Et nos alio nomen* decus* Gessimus.&,Ausentishi olim ditissimus arius. Indignatio
nem uero ex uerbis Didonis: Et nostris illuserit aduena regnis. Et nter ei nex conleptu Aeneae auget iniuriam suam. N Amata,Exulibus' ne datur duce- , ε 4 tuto da Lavinia Teucris N Numanus: Bis capti Phryges. Mouit pathos misericordiae & ex debilitate: Ex quo me diuu pater atin hominu rex Fulminis asstauit uetis,& cotigit igni.& alibi: Et trucas inhonesto uulnere nares.et de Mezentio: Attollit in aegru Se semur. &,Huc caput at illuc humero ex utro pepedit.&,Te decisa situm Laridae dextera quaerit. et,Acer* aueto Pulvere A Le.. per* pedes traieistus lora tumentes. Mouit pathos misericordiae stequerer& a loco: Cum uita in *luis inter des Tra seratu Lustra domos* traho. &,Lihyae desera pagro.&. At nos hinc alii sitientes ibimus Aseos,Pars Scythiam, S rapidu Cretae ueniemus Oaxem.& illud e egie & breuiter: Ter circu Iliacos raptauerat Hectora muros. Iliacos, id est patriae muros, is ipse defendorat,pro abus eis citer a decem annoni spatia pugnauerat.& illud, os patriam fugimus.&,Littora cum patriae lachrTmas portus* relinquo. N,Dulces cimoriens reministit Argos.&,Ignam Laurens habet ora Mimata Lyrnesi domus alta selo Laurente sepulchru. Et ut Agamemnone indigne onderet ocessum,assumpst lociPrima inter limina dextra oppet it. N illud Manibus in paniis at* inter tuta domom. Sacer uero locus pcipue pathos mouet. Occisum inducit Orpheao miserabiliore interitum eius a Ioco secit: Inter sacra
deum,m mih om Bacchi. 5c in euersone Troiae, Per. domos & relligiosa deoru Limina. Cassandrae quom raptum uel diminutionem Φ mis abilem sata sacer lacus Ecce trahebat a templo adytis* Mineruae.& alibi Di rarmipotentis ad ara Procubuit Et Andromaclae, cum de Pyrrhi nece diceret, ut inuidiam occidetis expimerexExcipit incautu patrias* obta uncat ad aras. Et Venus Q Aeneas in mari vexaretur ira Iunonis,* inuidiose queritur Ne- ηα de loco: In regnis hoc ausa tuis: Fecit sibi pathos saepe et ex tempore:
Fam Pabula gustassent Troiae Xassium. sibi sibit Et Oseeus miserabilis ex longo dolore,Septe illum totos phibent ex ordine meis.& Palinurus, Vix lumine quarto Prospexi Italiam.et Achimenides,Tertia iam lunae se cornua lumine complet.&, tima post Troiae excidium iam uertitur aestas.
Requens apud illum passios a causa. Revera enim plerun* Ascit causa,ut res aut atro aut miserabilis uideanu.ut Cicero in Verre: ui obsepulturam in carcere necatorum a parentibus rogabatur. Hoc enim
non tam rogari, aut pecuniam exiger quAn ob hanc causam in um erat.
198쪽
. Et Demosthenes cum querit quenda inuidia circumuetum,m causa auget in uidia.Circumuenit,inquit,arbitim,qui inter me as se inime iudicauerat. Ergo et Uergilius egregie saepe ex oloco traxit asse stu.Occidit,inquit,in acie Galesiis. Hoc per se non est dignum misti icordia belli tempore sed admouit causam Dum paci medium se of t. Idem alio loco,Sternitur infelix. D inde subiicit eausiam misti abile: Alieno uulnere,id est cum in alium telu esset emissum. Et cum Palamede indigne occisum uellet Que salsa si1b proditione Pelasgi Insente infando indicio,quia bella uetabat Demisere neci.Et Aeneas ut onderet magnitudinem timoris siti,bene causam posuit. Et pariter comiti* on risi, timente. Quid Iapix ut cotemptis caeteris artis s inglorius quemadmodum poeta ait uiueret,qualis causa proponit Ille ut depositi proferret sita pu' rentis. Ex eodem gne O, Fallit te incautum pietas tua. Haec em causa illum hostibus etiam se mis,abilem fecit.Sed Aeneas cum hortatur ut sepeliantur oc cis,quam causam proponit: Qui sanguine nobis Hanc patriam peperere suo. Necnon 8c indignatio demonstratur a cause,ut illic:Multa gemens, nominiam plaga j sit perbi Victoris tum quos amisit inultus amores. Et illud a causa est ex est hi indignantis, An selos tangit Atridas Iste dolor suis* licet capere arma Mycenis Et illud, At tu dietis Albane maneres. Et illa omnia:VEdidit hic auro patriam. uisi, ob adulterium caes,Nec partem postiere suis.
Ad pathos mouendii nec duos illos praetermisit locos, is rhetores appellat Amaa. a modo & a materia.Modus est cum dico,occidit manifeste uel occulte: Materia e cum dico,serro uel ueneno. Demosthenes de modo inuidia Midiae fit ice se pulsatu cothurno: Cicero Verri,cum nuda quenda dicit ab eo statuae impositu. Vergilius n5 minus euidenter, Altaria ad ipsa tremente Traxit,& in multo lapsante sanguine nati. Et,Capulo tenus abdidit ense .Et illa omia a modo sint Rostr immanis uultur adunco Immortale iecur Gdens,& reliqua. Et, Quos super atra silex iamiam lapsura cadenti Imminet assimilis. Sed 8c misti icordiam a modo tape commouet, ut de Orpheo: Latos iuuenem sparsei e per agros.Et illud obruit auster aqua inuoluens nauemhi uiros*. Ei,Saxum ingens uoluunt alii. Et, riua quinetiam iungebat corpora uiuis. Et in Geo gicis: Nec uia mortis erat simplex.& caetera in des mone morbi. Sed & Amum, materia apud rhetores pathos mouet, ut dum queritur Cicero flammam ex Isegnis uiridibus factam, atm ibi inclusiim sumo necatum. Hoc enim a materia R est,quoniam hic usiis rst sumo materia ad occidedum,ut alius gladio, alius ueneno.& ideo acerrimum pathos ex hoc motum est Idem sicliWcum flagellis caesiam queritur ciuem Romanum. Inuenies idem apud Vergilium, At pater omipotens densa inter nubila telum sentorsit non ille saces nec sumea taedis,& reliqua. Eleganter autem illius quidem materia elusit, ex huius autem uera H uehementi materia expressit iracundiam. Et singula quidem enumerausemus,ex quibus apud rhetores pathos nastitur,quibus ostendimus usum Marone. Sed nonnunΦ Ver lius in una re ad augedum pathos duobus aut pluribus locis coniunctis uti ut in Turno ab artate: Misci ere parentis Lonγ-ui. A loco: inem nunc moestum patria Ardea longe Diuidit.Et circa Cassiuadram ex modo, ce uinebat. Ex habitu corporis,Passis Priameia uligo Crinibus.Ex
199쪽
nibus. Ex Ioco: A teplo adyussit Mineruae.Et circa Agamemnonem a pati ta a Ipse Mycenaeus. A somina,Magnois duc lar Achivum. A necessitudine, iugis infandu. A loco,Prima intra limina dextra. Tacite q* quasi a definiu
onem pathos mouere silet,cum res q miserationem mouet, no dilucide dicit, sed datur intelligi, ut cum Mezentius dicit: Nunc alte uulnus adachim. Quidem aliud ex hoc intelligendu hoc altum uulnus esse amittere silium: Et rursus ide: Haec uia Ala stat qua adere posses. Sed hic stilicet accipiendum est perire,esse amittere situm. Et Iuturna cum querit,u adiuuare statrem prohibeat,Immortalis ego. Quid em se tur non est immortalitas in luctu uiuere. Haec ut dixi uim desinitionis liniis a poeta eleganter inu oducta sint.
SVnt N in arte rhetorica ad pathos mouedum etia hi loci, e dicunt circa
rem,et mouendis aflectibus popportuni sentita abus primus est a simili. Huius species sunt tres,exemplum,parabola,imago Graece --Ab exemplo, VeFilius: Si potuit manes accersere coniugis Orpheus Threscidia seetus cithara lidibus* canoris,Si fiatre Pollux alterna morte redemit. Quid The i magnum Qyid memorem Alciden Antenor potuisit mediris elapsus Achivis. Haec em omia misti icordiam mouet,qm indignum uidet negari sibi,qd aris indultum est .Dein uide unde auget inuidiam: Si potuit manes accersere c5iugis Orpheus. Habes causam disparem manes illic coiugis,hic patris:illic accersis eruic uidere.Threicia secius cithara,Hic misericordiam eius irrisit.Si fiatrem Pollux alterna morte redemit, Ii redit* uiam totiens,Hoc iam a modo: Plus est em saepe ire Φ semel Quid Thesea magnum o Quid memorem Alciden Hic propter egrmias psenas iasi habuit qd minu
ret,uel qd augeret. veita quod in illis elucebat hoc sibi laetat cum iis este comune Et mi genus ab Ioue summo. Simile est Sc illud ab indignatioe: id enim ait Iuno Pallas' ne exurere classen Argiuum Iam hoc plus est classcin uictricem,* retrias stigientiu.Dein causam minuit:Vnius ob noxam et serias Aiacis Oiles.Quam minuit,ut noxam diceret,qd leuis culpae nonae est: 8c unius, , sicile possit ignosci:& serentis,ut nec culpa sit. Et alibi: Mars pdere gentem Immane Lapimum ualuit. Vides easde obseruatiora,gente Sc immane. Dei si aliud exemptu: Cocessi in iras Ipse deum antiqua genitor Calydona Dianae. Antiqua it plus honoris accederet ex uetustate. Dein in utroci, causam minuicQd stelus aut Lapithis tin aut Calydone mersere Parabola uero qua magis hoc poets c enit,saepissime pathos mouit: cu aut miserabile,aut iracunda uuellet inducere.Miserabile sic: Salis populea moeres philomela sub umbra. Qualis Gmotis excita sacris Thyas. Sale uirgineo demessum pollice flore. Et aliae plurimae patheu e parabolae,in quibus miseratio est. id de ira Aeueluti pleno lupus insidiatus ouil Du siemit ad caulas. Ei,Mugitus ueluti sisegit cum saucius ara Taurus. Et alia plura smilia a quaerit inueniet. Et imagori est a smili pars tertia,idonea est mouendis asse 'tibus. Ea sit cum aut serma corporis absentis describit,aut omino cj nulla est singitur. Utrunm Vergilius elegater fecit.Illud prius circa Maesu: O mihi sela mes sua Astyanacitis imago,Sic oculos,sic ille manus,sic ora serebat.Fingit vo cu diciti qua fima secuta est,
200쪽
oeta est,tandida succinctam latrantibus inguina monstris. Sed prior Arma' tisi ii praestat haec δ' ita, i, id est prio misericordiam commouet, horrorem secunda. Sicut alibi: Et scissa gaudens vadit discordia palla, Quam iasanguineo sequitur Bellona flagello. Et omnia illa quae de forma dixit. Sed illud nimium
pathetice Furor impius intus Saeva Mens super arma,& centum uinctus alienis Post tergum nodis semit horridus ore cruento.
Parbosa oris minori. Caput .VI.
DIximus a simili,nunc dicamus a minore pathos a poeta positu. Nempe cum aliquid proponitur,qd per se magnum sit, deinde minus esse ostendit ta illud qd uolumus augeri,sine dubio insinita miseratio mouet. Ut e illud: O selix una ante alias Priameia uirgo Hostile ad tumulu Tro, in stib moenibus altis Iussa mori. Primum,qd ait selix,coparationem sui secit: deinde positit a loco, Hostile ad tumulti. Et a modo,qd non minus acerbu est. Iussa mori. Sic ergo haec accipienda sunt,*uis hostile ad tumulii Quis iussa mori,felicior in v ego,qa sertitus no pertulit ullos. Simile est illud: O tersi, quateroe beati. Et qd de Pasiphae dicit, Proetides implerunt falsis mugitibus
agros. Deisi,ut minus hoc esse mostraret. At non ta turpes pecudu in ulla secuta est Cocubitus. Quid illud nonne uehemeter patheticu e a minore Nec uates Helenus,cu multa horreda moneret, hos mihi pdixit luctus,n5 dira Celaeno. Quid hic intelligimus,nisi ola si pastus erat minora illis ut si,u pris morte A maiore negauerunt adam rem augeri posse. Sed eleganter hoc circa Obdone Vergili. induxit: Non aliter u si immissis ruat hostibus omis Carthaginc aut antiqua Tyrus. Dixit em non minore luctu fuisse ex unius morte, i si tota urbs,qd sine dubio esset maius,russisset. Et Homerus ide fecit. Est apud oratores N ille locus idoneus ad pathos mouendum,a dicitur,pricter spem. Huc
Verg. seequeter exercuit: Nos tua progenies coeli quibus annuis arcem. 8c caetera. Et Dido: Hunc ego si potui tantum sperare dolorem,Et perserre soror potero. Aeneas de Euandro: Et nunc ille quidem spe multiὶm captus inani Fors& uota facit. Et illud: Aduena nostri Quod nunqua ueriti sumus ut postaser
agelli Diceret haec mea sunt,ueteres migrate coloni. Inuenio tamen posse aliquem ex eo,quod iam sperauerit,mouere pathos, ut Euander: Haud ignarus eram quantum noua gloria in armis,& praedulce decus. D Oratores uno, totos uocat, lites de si studine passionis pathos nascit ut
Verg. Fuit 8c tibi talis Anchises genitor. Et, Patriae strinxit pietatis imago. Ei, pusionis. Subiit chari genitoris imago. Et Dido: Me q* P multos siss fortuna labores. Est & ille locus ad pmouendum pathos,in q sermo dirigit,uel ad inanimalia uel ad muta,q loco oratores seequcter utunt. Vtrunss Vergilius bene pa- remi e badis thetice tractauit,uel cu ait Dido: Dulces exuviae dum sata deus* sinebat. uel ammis.cu Turnus: Tu* optima seriae Terra tene.Et ide alibi: Nuc O nuna seustrata uocatus Hasta meos. Et Rhebe diu res si i diu mortalibus ulla e, Viximus. Facit apud oratores pathos etia addubitatio qua Graeci α. rini, uocat. Estem uel doletis,uel irascetis dubitare ad agas. En ud ago rursiis' ne procos irri M osa priores Exoiar Et illud de Orpheo: Quid facererr q se rapta bis coiuge semret Et de Nilo: sid iaciat qua ui iuuene,abus audeat armis Eripere Et An