장음표시 사용
21쪽
Commendatio locorum Theologicorum,
seu de puris Ethicae Christianae
ECEM communiter allignantur loci Theologici, quibus omnium d scursinam nervi atque artus fir H mi, solirique .cons stunt. De his omnium primus methodice , Rec tu minus eleganter egit Melchior CanuS, Vir Lite- HS Ic eruditione praecipuus, moribus& pietateit ignis , Pontificalibus etiam insulis conspi- : scuus , & in rebus Theologicis summa eloquen- . tia dicendis nulli sui temporis secund .. . qInsignis ille Author integrum & ariceum librum de decem locis edidit, quem Vere Theseu- 1 Tum dicam e variis fodinis extractum,in quo ni- ihil non pretiosum, non obrysum , non nume*is, omnibus ab hilum invenitur. Nam secum M'- Vehit omnos priscorum hominum divitias, quas 3 inagnis aliorum' voluminibus diffusas compenZios utilitate contrahit,non arido stylo,sed Ver bis sejunctis, Ibquutione selecta, ornato Verbo
Cum contextu , & perquam eXRmsito rerum ap- Paratu proponit. Patrum & Eccles sticae i
ctrinae gemmas non parca manu , sed plena dii-
22쪽
Commendatἰo locorum Theolog. 7sundit, & cuncta quae sant vel difficiliora dictu, vel sensu grandiora,vel digniora lectu excerpsit,& in uno medullato volumine Theologorum usibus profutura transt alit. Haec praeter morem, sed non praeter necessitatem dicta sint in laudem Aut horis nostri,quem dilacerare Petrus a Vest clausa non semel tentavit. Sed quantumvis obganniat inimicus homo, fatebitur quisquis serio& attente Canum leserit,vix ullum hactenus librum , aut copia dita orem , aut methodo commodiorem, aut varietate feraciorem,aut oratione cultiorem , vel rerum omnium digestu illustriorem solis exceptis Ecclesiae Patribusὶ posth9minum memoriam prodiisse ; quippe in quo
ex ni us elegantiae nitor , sublimis sapientia , Aprofanda eruditio de palma contendunt. Itaque Canus locos, seu sedes argumentorum in decem partitus est , & quidem oppommissime. Primus est sacrarum litterarum authoritas Secundus, perennia Apostolicarum traditionum usus.Tertius, Universalis & Oecumenici Concilii definitio. Quartus, totius Ecclesiae Cathol, cae consuetudo, usus, & praxis. Quintus, Summi
Pontificis, Romani scilicet Episcopi, in Fidei controversiis decernendis,& Ecclesia Christi regenda authoritas. Et hi quinque sunt in ossibilis,& irroragabilis authoritatis . Sextus est authoritas alicujus Patris ab Ecclesia inter suos Doctores connumerati. Septimus est Theologorum δίCano Pstarum g tavissimorum sententia. Octa-ucis est momentum rationum naturalium, quas advocat Theologia veluti ancillas ad veritates s dei declarandas , confii indasque. luonus est allensas Philosophorum rationem dasem se-q'entium, a quibus veluti ab injustis possesso-
23쪽
t Dissert. praeambula. cap. I.
xibus veritas, si quam habent, eXtorquetur. Uecimus est historia humana a scriptosibus omni exceptione majoribus enarrata.
Sacrarum Scripturarum, se Aps licarum traditionum , necnon Ec-ιlesia Catholica authoritas.
ACinii de limpidis Theologiae fontibus , a
sacris litteris sumenda sunt primordia. Religionis enim Christianae pvittas , quam in hoc tomo inquirimus, & divinae gratiae omnipote tissima potestas , quam iastinemus , non nostro modulo , sed divino lumine vestigandae sunt, ne vel a vero de summo bono averu , vel gratiae Christi ingrati reperiamur, atque cum periculo propriae salutis , & Ecclesiae Catholicae injuria aliis venditemus quod vel superbiam pascat, vel concupiscentiae blandiatur. Hic, vel nullibi omnis sermo noster debet este sale conditus, ne plus sapiamus quam oportet sapere , sed sapiamus aR sobrietatem. Nullatenus indulgendum est ingeniorum voluptati, sed haec tam divina dogm t divine , si fieri posseti, tractanda forent, id est eκm culis divinis depromen 'a, nec ultra pro .cedendo nec 3nfra manendo. Ad illam incorruptam Divini V rbi amussm egigenda sunt haec praeclara Re fg onis aedificia,nec plura tentanda, quam Apo olica tra irio pei mittit; ut enim Vere & ele inter dixit Hilarius lib. o. de Trinit.
24쪽
Commendat Io locorum Theolog. s
Vὶ sol ita videnduι est, utpossis videri, tantusque
excipiendm lumine est, quantus admittitur , ne septim velimus exper ere, minm quoque quam 36- mtis consequamur : ita is rario coelestis in tantum ita elligenda est , in quantum se permittit intelligi, in tantum expetenda est, in quantum apprehen dendam se dὸdis,nι si cententi indulgentia moderatione non simus, amittamus indulta.
SPECULATIO L era Scriptura, fusique editio istagata est infaIlibilis aut horitatis. .
PEr'Sacram Scripturam intelligimus Iibro;
canonicos ab Ecclesia fidelibus propositos, qui commaniter dividuntur in legales, historiales, sapientialas, & Prophetales. In prima classe Moysis Pentatheucum constituitur : in secunda co Ilocantur libri Josue, Judicum, Ruth,quatuo TRegum , duo Paralipomenon, duo Esdrae, unus Tobiae , Iudith, Esther , Iob , duo Machabaeorum. Ad tertiam revocantur Psalterium,Prover bia , Cantica , Ecclesiastes , Sapientia, Ecclesiasticus. In quarta reponuntur Isaias , Ieremias. Baruch , Ezecbiel, Daniel , & duodecim Pro phetae minores Simili divisione partiunta novum Testas nentum e nam ad ic ales quatuoc Evangelia, ad histora ales A, D nostoloriam , alsapientiales Pauli Epistolas ali atque eanonicas, ad Prophetales Apocalypsim reducunt. Hos igitur libros admittendOS , eorumqnctoracula omni reverentia dc fide eYcipienda de
rivit fac in Tridentanum consitumse,
25쪽
rti Di sext. praeambula. Cap. I.
Post enum e catos utriusque Testamenti libros 'omnes,sic pronuntiat: si quis libros ipsos integro rum omnibus suis partibus,trout in Ecclesia Cath
Iica legi eo ueterunt ri' in veteri utilaata Larinaeἀitione habentur,pro saci is , canonicis no usce Ierit,9 traditionespradictas I ens is prudens conrumpserit, ana hemi sit. Et rationem indicat sa-vienti 'ma Syno ius ibidem quia illa editio pro . authentica habenda est , qtia longo tot saeculo=lcm σιμ in ipsi Ecclesia probata est. Certe si Ecclesia Christi, quae est columna & srmamentum veritatis,tot annorum centuriis hanc editionem tametsi salsam comprobas et,& tanquam a Spiritu cho revelat am proposuisset, profecto defuisset Deus Ecclesiae suae in re tam necessaria t, &Inerito existimare possemus,nihil esse certum in Isibliis, si aliqua salsitas irrepsisset. Natabit prO- secto , imo infringetur & enervabitur Sacrarum Paginarum veritas, ac Ecclesiae proponentis authoritas, si semel possit erroris convinci. Unde non sine speciali divinae providentiae iuspensatione semper Scripturarum puritas cum rectitudine fidei connexa est. Qamdiu enim Judaei fidei firmitatem retinuerunt , tandiu cipud eos Scripturarum integritas permansit Postea fide a Judaeis repulsa , S a Gentibus suscepta , Scriptura sacra Graeco idiomate , quod erat vulgatissimum , exarata fuit. Graecis auri in ab Ecclesiae corpore disjunctis , Lettina Ecclefia divinarum litterarum puritatem sita lingua ha bere necesse habuit ; alias semper vacillaret OrthodoXorum fides , nec posset firma consistere, ac si vulgata editio tuta sit legentium anchora, lapisque lydius quo possit exortarum contro-Xersiarum veritas discreta patescere , & haereti-
26쪽
Commendatio locorum Theol . . IL
corum petulantia conὁigna authoritate revinci.
Qitare in fidei hc morum disciplina non licet Catholicis ad Hebraica, vel Graeca exemplaria provocare, praesertim quia jam Rabini Christianismi hostes jurati Scripturas, ut eas ad suum
sentam traherent, violarunt, truncarunt, depra-Varunt , multisque supposititiis , adulterinis , &ementitis detractionibus,vel adjectionibus corruperunt. Id etiam Haereticis omnibus solenno est, quia ut optime Tertul. lib.de prascr.cap.78. annotavit: Luibus fuit tropositum aliter docendi.
eos ne cestas coegit aliter disponere instrumenta doc inae r non potuissent ariter docere , nisi aliter haberent ea, per qua doceant. Sicut illis non potui se set suc edere corruptela doctrina sine corruptela in- frumento iam eJus , ita in uobis, a nobis integritas docti in i n n peti sset sine in egritate eorum qua doctrinta tractantur. χious ergo, ut recte ait C mo , putas potius credendum cise Z Nam Iudaeis hostibus Christi Z Nunr ba reticis injuriis
Ecclesiae 3 Nonne magis Septuaginta Interpretibus 8 Nonne n gis Hieronymo , aliorumque Patrum venerandae cohorti,utrisque Ecclesiasticis, qui omnes inter se concinentes eadem asstrere nullo modo possent , nisi uno Divino Spiritu , qui facit concordiam et n. sublimibus , continerentur Z Certe cum nulla sit veritas tam firma, contra quam aliquid cavillari humana arguti. J. non possit, non debemus propter leves aliquas conjecturas ab Erasina aliisque novitatum amantibus , 3 quaeque carpendi libidine actis collectas, a trita Doctorum via recedere. Tutius enim antiquis Conciliis , tutius Pontificibus Se Patribus . tutius Ecclesiae mori nos committi-μ ιο, quam novitiis velitatis perturbatoributi
27쪽
in quos recte quadrat illud ab August. lib. dabon. perseυ. cap. I . dictum d Scripturas sic acciliant , ut suo quodam priviletio . imo sacrilegio, quod volunt, sumant , quod uolunt, rejiciant. Accedit quod si semper recurrendem esset ad Hebraicos , vel Graecos fontes, mira & confusa esset diversitas sententiarum, pro diverso modo explicandi Iaterpretum, qui omnino variu S est,.ue videre est in Aquita , Tneodosione , Symmacho , Xante Pagaino , Vatablo, oleastro, Caje-tano , Malvenda. Sea i1 maxime claret in haereticorum commentariis , qui nisu modo ab aliis.
dissident, sed a seipsis ste pius discrepant, dum silas editῖones adornant. Unde inquit bellissime
Cano, non ex fontibus sacras litteras vertunt, qu m circa fontes, ipsi vertuntur, Certe nisi inconcussa maneat vulgatae editionis firmitas , in tanta expositionum varietate induceretur discordia fidelibus omnibus formidanda Quomodo enim unitas lubsistet Ecclesiae, .ssi pereat tinitas Scripturarum versionum,uel potius invesnonum varietate 3 Nam , ut recte ait Hieron. epist. ad Damas. Non est verum , quod mariat. Fateor quidem in primis Ecclesiae cunis Patres ad Hebraica , Giae cave exemplaria frequentem habuisse recursum , quia tunc erat magna Latinorum codicum discrepantia , quae ut conciliaretur, consulendi erant primicivarum Iinguarum codices , tunc puri & limpidi, neci haereticorum, curiosorumque noviratibus turbidi. Iani. vero in vulgata lectione Ecclesia tota sine dii sensibile consentit, Ecclesia, inquam, civitas illa Dei, quam fluminis impetus laetificat, quaeque filioς su os a sera entis supra mill e annis. editionis avis. P ennitas ροῖμὶ
28쪽
Ex quo fit, omnes apices,syllabas, dc particulas Sacrosancti librorum:canonicorum volumidis Spiritu cincto assiante scriptas esse. Alias si minimus error obreperet, ponet dia totius libri volumine dubitari, sicque tota Scripturarum labefactaretur authoritas,subindeque totius Christianismi fundamentum firmissimum convellexetur Unde negare par terri, librum, caput, ve
sum, vocem, syllabam, apicem Scripturae, est negare totam ; quia si alicubi deficit, ubique deficere potuit , nec sola divina autboritate recipi tusi, quod humana ratione eligitur. Incertum
suspectumque jure merito habetur eius testimonium, quod semel falsum deprehensum est ; nec est infallibiIis veritas , quam vel tenuissinium mendacium obscurare potest. Daretur plane haereticis omnia sugillandi ansa , & pro suo ar-.bitratu vel gravia, vel levia judicandi quaecumque voluerint,si semel concedatur Spiritum saniactum astitisse scriptioni rerum praecipuarum,. non levium, & nihil ad salutem pertinentium;
facile enim sibi persuadebit quilibet argutulus& morosus, in libris pnaesertim historialibus
multa non necessaria referri,quamvis utili ssima ia& adoranda omnia Scripturarum verba teneat
communis Ecclesiae Romanae, seu Catholicae sensus a Patribus acceptuS, M veris incla o-xis indisulae sculptus. Quare non mihi probatur limitalla Ioannis. Caba illitii, alias eruditissimi , contendentis Sa-erum Concilium non singulas vulgatae editionis particulas consec asse , sed tantum libros quo tam Acros . quos Novatores de Canone oblite rabant x vel aliquaru insigniter amplas parte'.
29쪽
i Dissert. Prae ambula. Cap. I.
tendebant, sacco Carioni asseruisse , debitaeque authoritati vindicatse. Nam licet verum sit , id potitsimum intendisse Patres Tridenti nos , ut comprimeretur haereticorum modernorum intolerabilis impudentia, quae libros integros expunxit , vulgatam editionem Catholicis omnibus pervener ibilem floccifecit, partes Sc versus quam plui es mur lavit, & plenitudinem potestatis, quam Conciliis Oecumenicis denegat, δε- perbi: si me usurpans,suppressit quae explodi placuit: Nihilo mi aias tamen ut tam temerario auis sui radicitus provideret, libros integros cum fuisomnibus partibus, prout in Ecclasia Catholica legi consueveruut inveteri vulga a editione habentur , suscipiendos praecipit, S: non suseipientes anathemate percellit. Non inficior Typographorum incuria librum Bibliorum saepe saepius scatere mendis,quia nullus fere cuditur liber omni ex parte elaboratu S, fiuntque in dies editiones aliae aliis castigatiores , in quibus potusime Sixti V. & Clementis VIII diligentiam universa Respublica Chri-istiana collaudavit. Hoc tamen contendimus, &Tridentinum contendisse affirmamus , Omnes vulgatae editionis voculas , & syllabas sine ulla: exceptione sacras esse & canonicas,nec ulla irrepere ut saepe pro humana infirmitate solet, men da, quin statim ab Ecclesia dignoscantur. A4ducit a quidem Cabassutias nonnulla loca quae quibus-dim interpretibu mendosa visa sunt; sed hoqiin os di luerunt alii,& ha promptu eXplanare possemus,si i Junstituti nostri brevitas pateretur. od autem a dii praenitas auctor aq. 7l4.men a nonnulla si. ab antiquo irrepsisse, ut
ita su2 peterent corte oribus eaemplaria his
30쪽
mendis vacua: id vero non solum in vulgata editione,sed in ipsis Hebraicis,Geaecisque exemplaribus reipsa ita contigisse certum ecte ; ut nullum hujusmodi exemplar immune prorsus reperiri possit , ipsaque Ecclesia sancta in omni saeculorum decursu vix ac ne vix quidem Bibliis Hebraicis , aut G. aecis , aut Latini S potita sit, quae omni ex parte illibata & expurgata essent. Illud, inquam, si semel admittitur, nihil supererit,de quo dubitare non liceat,dabiturque haere licis continua cavillandi occaso si concedamus Vulgata: editionis sacrum depositum hominum manibus , & annorum decurtu naevorum & depravationum haud paucas injurias pertulisse ab scribentibus antiquariis , & correctoribus imperitis,nec ullum occurrere exemplar illibatum, ad cujus fidem modernae lectiones eXigantur. Praeoccupantur ol jectiones. Pro sulatione objectionum nota primo , non omnes libros fuisse simul ab Ecclesia Catholica receptos: unde in posterioribus Conciliis re maturius expensa , Deo que paulatim Ecclesiam illustrante, fuerunt accepti qui in prioribus non dum fatis fuerant explorati. Initio enim nascentis Ecclesiae , ac primis Christianii mi e ordiis tam cito difficultas haec ventilari non poterat, nec oportebat; quia non erat adeo proc X haereticorum audacia in libris ad libitum vel acceptandis, vel rejicientis. Sed simpliciter Christiani
omnes aflharebant volumini a S.Clemente p oposito, qui tamen non omnes libros canonicos collegit,sed aliquos silentio praetermisit. Re auiatem ab Innocentio I. primansdecisa,omnis Cir-