장음표시 사용
571쪽
331 C A s P. SCI o F. D l A T R I B A . eorundem librorum Targum , quod si nathanis nomen praefert, qui velo nequa. quam est lonathan ille priscus , qui Prophetas interpretatus est. In his tam ea ipsis quaedam locutionis disserentia est . &maxime in rebus ipsis , ut plures & diversi ipsorum auctores omnino fui se videantur. I argum Iobi & Psalmorum antiquius est, ut & in rebus , respectu reliquorum . Purius. Targum Proverbiorum ab his est di
serens , & multos habet Syriasmos, i d est, Verba phrases cum Syriaca Antiocheoaex aequo convenientes. Targum in quin,
que Μegilloth seu libellos his omnibus posterius est , &o. Haec dialectus pleraque
ex parte cum Babylonica posteriore con venit , in quibusdam tantum discrepar. Habet de plura vocabula Graeca & Romana , quam priores paraphrastae. Ad hanc quoque dialectum pertinet Talmud Hierosolymitanum , liber Zohar , quaedam
Medrasthim, &c. Syriaca instreis sic dicta
est , quae etiam Syra Comagena sive Antiochena dicitur , quae ex Antiocheno tractu in reliquas Syriis partes propag ra, amplissimum post reliquas dialectos usum obrinuit. Ea Novum Testamentum, post Apostolorum tempora , descriptum est.
Sed haec sufficiant de dialectis linguae Chaldaeae, quarum differentia passim in
572쪽
D 1 LING.EPR. ET CH. S T u D . s 3 3Grammatica Chaldaica & Syriaca Bυκ-TOR Fis indicatur,arque sub finem ejus iapraxi ipsa exemplis demonstrantur. VII. Quia vero Paraphrastarum ho- rem translatio , in ordinata 8e confusa punctatione ab imperitis puncta roribus de abrariis insigniter deformata est de perturbara ; ideo haud parum interest, quanametatione in lectione Paraphrastarum uraris. Editiones Venerae in sol, quorquot prodierunt Omnes, corruptissimae sunt, &infinitis mendis plenae. Malo huic doct)Dsimorum virorum Ope medela afferri coepta est in laudatissimo illo opere Bibliorum Regiorum. Sed praeterquam quod
exemplaria nunc sint rara , non cujusvis est tam carum & pretiosum opuS comparare, neque etiam omnia in eo castigata sunt & emendata. Suaserim ergo, ux qui uratur Bibliis Buxtorfianis editis in fol. Basil. anno I 6io. apud Ludovicum Regem , sub titulo Biblia Hebraim is Chaldaica , cum Masera qua Critica Hebraeorum
sacra es, magna ct parva, ac selectissimis
Hebraorum interpretum Commentariis, Θc. In his nunc ρrimum, ps quatuor editiones Venetas , Textus Chaldaiem a deformitate punctationis , ct praestate vocum innumerarum vindiearm .cte. Studio fdo is labore in
573쪽
s 34 CAS P. SCIO P. D ATRIBA, VIII. Ad lectionem horum Targumina .dommoda quoque exstant subsidia , quae novi Te & adhibere , magnum laborum est compendium. Subsidia tua siunt vel Generalia , vel Specialia. Generalia subsidia voco Lexica Chaldaica huc facientia , qualia sunt, Lexicon Chaldaicum is Syriacum IO HANNIS BUXTOR HI F. quo Voces omisnes tam primitivae quam derivativae, quot quot in universia V. T. librorum Paraphra sibus Chaldaicis, & N. Τ. Syro exstant, explicantur , &c. Editum hoc est Basileae in q. apud Ludovicum Regem , anno 162 i. Hoc ad Paraphrases legendas sufficiet abunde : nulla enim v OX Occurr*r,Cujus explicatio illic non exstet. Poterit tamen quis etiam adhibere ante commemoratum Lexicon Scindleri , sed in eo haud quaquam omnes voces reperier. Specialia subsidia sunt sequentia; Interpretatio Paraphrasium Chaldaicarum Latinarum si h a. beri possit. Exstat autem tu opere Regio. Librorum quorundam particularium interpretationem ediderunt nonnulli cum noris , quae non carent suo fructu. Paulus Fagius Latine vertit Paraphra in Chaldai cam Onheli in Legem, annotatiombusque illis gravit, edit. Argentorati, anno I sq6. Iohannis Mercerus , Profesον Regius, Lutet iis . edidit duodecim Prophetas minores Chaldaice
574쪽
eum Versione Latina. ct Notis Parisiis apud
Carolum Stephanum, anno is T. .
-atavi Sehreesie uchsius edidit Canticum Canticorum Θ Ecclesiasten Salomonis Chaldi Dice cum Versione Latina, Basileae apud Henric. Petri, anno I s s 3. Ejusmodi libri si qui alii quoque prodierint, de prodeanr, diligenter ab hujus linguae studioso sunt eonquirendi. Plurimum etiam adjumenti adseret ad Paraphrases Chaldaicas ΙΟ-
HANNIs BUXTORFH Lexicon Chaldaicaicum majus, quod nunc sub praelo. 8c ejusdem Commentarius propediem, De da ore , edendus , sub titulo ; IOHANNIS BUXTORFII Bahlonia, a Commentarius Criticus in Vniversas Paraphrases Chaldaicas,quo non siolism infinita menda is corruptela, qua in Taetum Editionum Venetarum oc- eurrunt,sub censiuram revocantur,ct ex Analogia Grammatica, ex ipsim lingua natura se fundamentis, ex locorum denique collatione emendantur, 'd ct variarum editionum Venetarum. Bibliorum Complutensium , Regio
rum, Θς. disserentia conberuntur is exami
nantur, se . Hac via in lingua Chaldaica procedens, 8c his subsidiis insti uctus, bievistimo tem poris spatio, D ΕΟ benedicente, magnos progressus faciet.
575쪽
III. De Studio Rabbiniso. I. UUndamentis in utraque lingua , Hebraea & Chaldaea , bene jactis. ruro quis accedere poterit ad Rabbinorum scripta legenda. Er quo confirmatior in illis fuerit, eo celerius Se sellcius hic quoque proficiet. Nam qui bonus est Grammaticus, te sermonis quoque mediocrem noti etiam in significatis & idiotismis intelligendis possidet ἱ is , visa aliqua sententia sine punctis seripta . facile sensum ejus divina bir.&. sensu cognito, puncta secundum leges Grammaticas adjicier. II. Hic vero per Rabbinos. non Intelligimus veteres illos Talmudicos & similes. qui set mone magis Babylonico quam Hebraico, eoque corrupto se difficillimo, usi sunt. Sed vulgares &recentiores , quales sera sunt Commentatores Biblici, Philosophi, Historici. Theologi. Ab his, tauis . quam facilioribus , incipiendum in studio
Rabbinico. Nam communiter uti solent sermone Hebraico, in paucis tantum idio. rismis ab eo recedentes . M peculiaribus vocibus utentea. ut in sequentibus videbimus. III. Hujus studii exercitatio instituatur praeeunte Praeceptore vel vivo , vel
576쪽
DR L1NG. E, R. ET CH. ηπυ D. s muro. Nos hic breviter utrumque mo dum delineabimu1. IV. Praeceptor , qui discipulum rationem legendi sine puncti a vult docere, lenta procedat &sequenti utar ur metho do. Primo omnium sen rentiam unam lealteram sine punctis discipulo proponat . sensum ejus ei latine exponat, si aliqua a Biblico sermone differentia, vel peculiaris ibi vox Rabbinica laterat, significet, & de claret, exinde jubeat discipulum senten-riam iIIam scribere, & calamo puncta et addere ac dentque eadem sine punebs trerum exhibita , legere & interpretari. Ubi
discipulus in punctando erravita praecep roris erit ei errorem indicare, & ex Grammatica rationem ei demonstrare & incul-Care. Continuetur hoc per aliquot dies. V. Ubi gustum aliquem In sententiis . punctandis perceperit, ad continuum aliquem textum , S: scriptum Rabbinicum deveniat. Hic ante omnes suaserim eligere Commentatores Biblicos . quales sunt R.
Salomon Iarehil, R. Abraham Aben Esra, ω R. David filmehil, Se ex his in illum fieri a R. D. Κimchio , qui simplicissim uvest & purissimus. Commodissimi autem ad hoc institutum sunt Commentarii in Prophetas minores. Ex his seligatur u nus , isque brevissimus, ut est Obadias veI
577쪽
s 32 c As . scio . DIATRIBA, Jonas, & ut in pruno tentamine dictum, explicet Praeceptor discipulo quotidie ali.
quot lineas,quae declaratione opus habent declaret, jubear iterum ea quae ex Plicavit scribere, punctare,ia rum eadem sine punctis ex libro legere & interprerari. Conri nuetur hoc per aliquot septimanas in uno & altero Prophera.
VI. Incredibile dictu est,quantum hoc
punctationis exercitium cum ad confirmationem praeceptorum; Grammaticorum , tum ad certam & solidam lectionem Rhabinorum momentum adserat. Nam
quoriescunque in punctatione dubium est& haesi rario, ad praecepta Grammatica est recurrendum , ratio ibi investiganda, quo ipso fir, ut quae hoc pacto memoriae impressa sun r,nunquam excidere possin r. Ad certiorem etiam & solidiorem Rabbino- rum lectionem, mirum quantum condu-gat hoc exercitium. Qui ex usu rationem hanc legendi acquirunt, ut Iudaei, Dunquam ita correcte & emendate legunt, ut ii qui artem hanc ex fundamentis Grammaticis addiscunt. Hinc ex centum Judaeis vix unum reperies,qui emendate & secundum arrem possit legere. communirer enim ex usu tantum linguam ad discunt, &Grammaticae sunt imperiri , Ita qui ex
Christianis laborem hunc subterfugiunt,
578쪽
De Li No. En R. Em cis frοπ.8e sine praejactis fundamentis hisce sine punctis legere velle praesumunr,nunquam promti & expediri fiunt in hoc studio, sed ad primam quamque vocem dissiciliorem lmpingunt. &, ur mus in pice, hae Iens. sine pennis volare est di melle. VII. Cum Praeceptor viderit, discipulum correcte satis punctare posse , tum labore hoc eum sublevare poterit, & sinet eum illa, quae ei interpretatur, domi solum repetere,& deinde in praesentia ipsius reddere, ut antea. VIlI. A lectione R. Davidis fit in chli, qui Grammaticus est , poterit etiam accedere ad Aben Esram,qui Philosophus est te Astronomus praecipue , ab Aben Esra ad R. Salomonem, qui Theologum agir, de subinde Talmudicorum expositionis adducit ; unde ille omnium est dissicillimus , ac proin post caeteros tr. Elandus. Hujus generis Rabbini, praeter tres commemO- raros , sunt quoque R. Levi ben Gersom , R. Saadias, M alii: Libit item Historici, NPhilosophici, &c.. IX. Atque hae sunt generales cautiones, quas Praece prorem vivum observare decet , in formando Rabbino christiano. Duod si vero quis vivo ductore destituatur, adhibeat praeceptores muros, hoc est, exerceat se omnium primo in iis legendis,
579쪽
sqo CAs P. Scro P. DI A TR i B A . quae in Christianorum libris . absque Punctis effata, & Latine red dita , repertu rur. Ex Latina interpretatione de si ngulis Wocibus facit E judicabit. si forma ipsarum acin guratius inspecta, dignoscar, quae cuique significatio conveniens sit: Ut si in Latina versione habueris Nomen aut Verbum,vi- dendum quae vox Nominis aut Verbi Mim exprimat; si adsit Praepositio aut Prono. men, an voci alicui adhaereant, an vero separatim posita si or, quae omnia qua forma legenda sint , Praecepta Grammatica re suffieienter instruunti Arque hic in genere tenendum, quod literae, Sc , praeter usum proprium, quem in Bibliis habent, apud Rabbinos cepissime mediis vocibus inseruntur, ad Certiorem ipsarum sor mam in- dicandam,quae absqliis aut esset obscurior,
aut ambigua , saepissime index est vel Vocalis Ramet Echatu ph aut Kibbuta ;' simplex index est saepe . Chirek brevis, vel Tetere. Vav & J od in media voce geminantur,ut indicetur , eas esse pro consonis
mobilibus legendas, sive per se, sive propter Dagesch : Sie Uav ab initio, interdum
geminatur, quando pro consona.& quidem radicali, ponitur, ut sic distinguatur a vavcopula. Usiratissimum etiam fuit Chaldaicae linguae scriptoribus, ' Afiixum plurale, aut quodcunque antecedente Pathach,
580쪽
DE LING. En R. ET CH. STUD. s. 1
geminare, vel ipsi praemittere literam κ ealis Pathach indicem; ut, verba
mea: 'RPI Innocens, pro,'&c. Sed haec obiter. Pergamus ad generalia monita. X. Diximus, eum qui vivo Praeceptore est destitutus, mutos debere in auxilium vocare Praeceptores. 8c primo quidem ea observare, quae in Christianorum libris sine Punctis scripta inveniuntur,& Latine reddita. Ad hoc institutum accommodati sil
mae sunt Epistola Hebraica IOHANNIS E TORTII, in quibus post quinquage
nam punctatam . te Latine versam , quae dam studio sunt relictae ad hoc exercitium sine punctis, cum Latina tamen versione,
de notis. Deinde indagandi & conquirendi sunt integri libri Rabbinici a christianis
editi, Sc Latine versi. Necesse enim est, ut incipiens primo ea intelligar, quae vult legere ; deinde ex intellectu εc ex sensu rarionem legendi eruar: alias frustra sudabit& ungues arrode r. Tales libri, quia non in omnium sunt notitia , haud abs re erit hic quosdam nominare Se notare: Ioh annes Mercervi edidit Commentarios in quinque Prophetas minores, quibus adjunxit Commentarios R. Salomonis, Aben Esta : ct Davidis Timebit,Latine etersos,Par is in sol.