Proben der lateinischen Novellistik des Mittelalters

발행: 1906년

분량: 235페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

121쪽

cussum occidit ob hoc regis filius indignatus vehementemque furens, in ultione accipitris vidue filium transverberat et abscedit. Quid ergo vidua pauper ageret, filio unico et possessi lis 6yruncula laestituta Cucurrit concita post

10 -m, assecutumque lacrimis, voce, singultibus rogat, quatinus filium suum iniuste occissum vindicaret. Rex vero, ut erat mansueti miserantisque affectus animi, gradum figens viduam blande leniterque ammonet, ut reditum eius ab hostibus sustineret Tunc, inquiens, filium tuum ut voluerissu vindicabo. At vidua Et quid fiet, ait, si in bello occideris, quis filium vindicabit Mando, ait, pro te ei, qui michi

in regno succede Et illa: Et quam, ait, mercedem accipies, si alius eum vindicaverit, qui te vivente, te regnante OcciSus

est 3 Nullam, inquit At vidua argo tu ipse lac, quod

da alii precepturus es, ut inde laudem ab hominibus, et a diis premium consequaris. Motus rex tam ratione vidue, quam etiam misericordia, dilato iterum bello ad urbem regreditur. Cognito autem, quod filius suus filii vidue esset interfector Gallina, ait, tua satis, ut puto, mortuo accipitre conpensatata est Ceterum pro filio interfecto de duobus optionem dotibi. Aut enim, si velis, filium interficiam, aut, si eum vivere melius decreveris, do eum tibi loco mortui, ut te colat ut matrem, adoret ut reginam, timeat ut dominam, serviatque tibi cunctis vite tu diebus. Ilia vero utiliusta sibi fore iudicans regis filium vivere, quam mori, pro mortuo illum suscepit, translataque est de tugurio ad palatium, pannicitos et semicintias vestibus murice tinctis

commutans. Rex autem post hec contra hostes profectus est pugnaturuS.

5. 4- S. 65.lta Latro quidam famosissimus divitias sibi furtis, rapinis

et homicidiis congregare volens, multos huius prave vi et perverse emulos sibi copulaverat, quorum princeps factus non urbium munitiones, non residia castrorum sibi habitaculum posuit, sed remota solitudines, spelunca et cavernas 540 petrarum et opaca queque et abdita silva 157 hJrum. Diebus autem et noctibus incessanter secus disiciliores regalium viarum transitus cum Satellitibu Suis latitans, transeuntibus

122쪽

insidiabatur et quoscumque sibi fortuna obtulisset adversa, cuiuscumque essent conditionis vel sexus, rebus et vitata absque ulla misericordia spoliabat. In hac ergo malitia tota vita sua usque ad senectutem transacta, cum iam immensi auri et argenti copiis sibi male acquisitis ditatus esset, sciens nichil inpunitum fore, nichilque quod non reveletur occultum, quodque non diutius glorietur in malitia ae potens iniquitate, huic tandem sero prave renuntiavit consuetudini, relliquum vite sue in honestate et emulatione virtutum ducens. Erat cunctis miraculo, quod iam repente pellem mutasset Ethiops, et pardus diversicolores maculas abstersisset Porro cum ad decrepitam pervenisset etatem, θω tres filios suos ex uxore Succepto honestioribus, quam ipse fuisset eruditus, disciplinis instruere volens, diversas eis et multiplices proposuit artes, libertatem tribuens eligendi sibi, quam quis vellet cum tertia dumtaxat sue substantie portione. Qui secum habito consilio, nullam artem aliamaae quam eam, qua pater illo usque vixerat, se recipere uno ore respondunt. Quibus pater: Quoniam, inquit, sic placuit vobis, ut relicta honestate securaque via ad sinistram, queducit ad interitum, viam periculis subditam, de que fere 137 nulli redire datum est, unanimes declinaretis utimini Moelectione vestra, novas vobis divitias latrociniis cum vite periculo sub estu solis hyemisque frigore conquirentes, quoniam harum quas habeo divitarum nullus vestrum vel quadrantem habebit. Verumtamen sciatis, quod paucis huius vi sectatoribus felici exitu gaudere fortuna permittit. 7 Sed illa ammonitione patris contemtui habita, nocte sequenti equum, quo regina vehebatur, omni fore pretio incomparabilem hac arte furati sunt. Collegerunt herbe, quam ervum V0camus, fasciculum, audierant enim equum illum talis esse nature, quod omne pabuli genus. hac excepta, fastidiret,

d iratremque suum iuniorem in herba absconsum caute adiorum rerum venalium circa vesperum quasi venundandum detulerunt. Ecce autem custos equi more solito forum deambulans, hos cum fasciculo suo repperit, nesciensque

latere dolum, emit herbam, imposuit humeris, tulit cin stabulum, apposuit equo, seratoque iterum ostio dormitum abiit Circa mediam autem noctem, quando cuncti mortalium graviori solent somno deprimi, surgens, qui viridi latebat

ramis in herba, quo frenum inponit aureum, Sternit Serico,

123쪽

rae purissimo, dependentia eiusdem metalli tintinahula, que ille, ne sonitum darent, cera obstruit. Hoc facto reservostium, Scendit equum, velocique cursu pergit a locum sibi a ratibus constitutum Vei 157 ilrum non bene emerunt ei latrocinandi principia, mentita est iniquitas sibi, et fefellitae eos malitia, quoniam ruisus est a custodibus civitatis, a quibus etiam fugiens fortiter insecutus est ad locum disignatum, ei cum fratribus deprehensus est et mane cum eisdem regine oblatus. Que videns eos forma elegante eme, audiensque quod filii essent illius quondam famosissimi in latronis, erat autem hic familiaris regine, retrusit eos in carcerem et interim patri, ut ad se veniret, mandavit. Qui cum venisset, interrogabatur a regina, si filios redimere vellet. Illo negante obolo eos saltem redimere velle Nunc ergo, ait regina, refer michi casus vel pericula, que tibi, eae dum latrocinia exerceres, unquam acciderint gravior , ei filios liberos reddam tibi. At ille, ut ipsius verbis meliuSuiar: Quoniam, inquit, perdere secundum poetam verba leve est parvaque iactura, multo levius puto solis verbis lucrari. Audi ergo ait ad reginam, sub sponsione tua 605 caSuS, qui me unquam magis terruerunt Audieramus aliquando gigantem muli auri argentique milia possidentem intra solitudinem viginti fere milibus remotum ab hominibus habitare. Congregati igitur in unum centum latrones auri cupiditate illecti, ad habitationem eius 610 magno cum labore pervenimus, eoque non invento, gavisi abstulimus quicquid auri et argenti potuimus invenire. Sed cum Securi repedaremus, gigas novem 158' cum aliis comitatus nobis inprovisus supervenit, captique SumuS, procli pudor, centum a decem. Qui nos inter se dividentes, eveni

615 ego miser cum novem aliis in partem eius, cuius nos divitias tuleramus. Ligatis ergo manibus retrorsum minabat nos ad antrum suum quasi decem viculas statua illa tredecim cubitos excedens. Dum autem ei immensam pro nostra redemptione pecuniam offerremus. ille insultando em nobis non aliud, quam carnes nostra Se accepturum reSpondenS, eum Statim, quem inter nos pinguiorem vidit, comprehensum iugulat, divisumque membratim in cacabrum

proicit coquendum. Quid plura Sic illum, sic reliquos

usque ad me iugulatos coctosque moravit, meque, proch

124쪽

- 1 3 625 nephas, de Singuli comedere coegit. Porro cum et me iugulare vellet, mentitus sum me esse medicum, promittens me eius oculos, quibus graviter dolebat, curaturum, si mortis discrimen evaderem. Quo libenter hoc pro oculorum remedi consequendo annuente roganteque, ut promissaeae citius effectui manciparem, imposui olei sextarium igni, admiscens ei in magna quantitate calcem Salem, Sulphuret auripigmentum, ceteraque, que nociviora et Seviora oculis eme cognoveram, factumque exinde collirium, uti super

ignem fervebat super patientis caput effudi Mox ille ex serventi oleo totas corporis profunditate partes decoriatus pelleque contracta in rugam nervisque rigentibus illud 158hliantillum lumen, quod habere videbatur, amisit. Videres

ergo enormem statuam illam quasi quendam pilenticum per pavimentum volutari et nunc rugitus leonum, nunc aurorum Moimitari mugitus, horrendum nimis michi sui spectaculum exibentem. Diu autem volutatus, cum sic dolorem mitigare non posset, furibundus clavam suam accipit, meque cum illa querens parietes interdum ac pavimentum quasi quodam

ariete quatiebat Sed ego tunc quid agerem, quo iugerem Θειο Clausa erat undique muro solidissimo domus, nec aliunde nisi per ostium patebat exitus. Sed et illud vectibus ferreis

seratum erat. Cum ergo ille per angulos domu me querendo discurreret, ego autem aliud agere non valens adiectum per Scalam ascendi, arreptaque trabe nocte et die Quiola manibus herens, pependi deorsum. Verum cum hoc diutius ferre non possem, coactus Sum iterum descendere, et aliquando inter ipsius curra gigantis, aliquando inter ovium suarum gregem occultabar. Habebat enim gigas mille fere oves, quas cum numerata cottidie una pinguioritae sibi retenta, ad pascua dimitteret, ea tamen, neScio qua arte vel maleficiis incantatas, sero de pascui Sponte sua revertentes integro recipiebat numero Has dum cottidie numerando emitteret, ego evadere cupiens pelle arietis villosa me circumdedi, aps 158 lavi capiti cornua sicque R exeuntibus me miscui. Porro cum sub manu numerantis Venissem, ille me palpato ut pinguem retinuit De te, inquiens, ego hodie ventrem meum saginabo ieiunum. Sicque septies sub manu eius veni, Septiesque retentu jum, ei tamen semper manus eius evasi. Ad extremum Vero, ε eum sub manu eius venissem et ille me palpaturus nimis

125쪽

extra ostium me expulit: Vade, inquiens, lupi te comedani, qui iam totiens dominum tuum decepisti. Ego autem evulsus ab eo quantum iactus est lapidis, cepi insuliare ei, quod totiens deceptum evasissem. Ipse vero anulum aureum set de digito abstrahens: Tene, ait, pro munere, non enim decet te a tanto viro inmunem dimini. Porreetum michi anulum inserui digito, statimque nescio quibus maleficiis

captus, cogebar eundo amare: Ecce ego, ecce ego ipse Vero quamquam cecu prepeti tamen cursu vocem clamantis εχ sequens minora queque transiliebat arbusti, offendensque interdum pedibus quasi quedam moles maxima corruebat. Vero cum iam michi propinquus fieret, nec ego a clamore temperare possem, nec anulum a digito evellere, coactus sum ipsum digitum cum anulo abscidere proicereque in 680 eum. Sicque amissione menbri totum ab imminensi morte

servavi corpus. Hiis ditas 358 il latro Ecce, ait ad reginam, mulsis tibi periculis sub uno casu pro redemptione filii

narratis, et alios etiam pro reliqui eventus Subiungam.

13. Iasta Romanorum.

De filia in venenosis nutrita.

Allexander regnauit, qui erat tam fortis tempore suo et potens, quod nullus eum deuincere potuit. Et quantum ad sapienciam magistrum Aristotilem habebat secum, qui eum in omni sapientia instruebat BL v x Mec audiens

regina aquilonis filiam suam a tempore natiuitatis veneno nutrivit, et cum ad etatem legissimam peruenisset, erat iam pulcra et in omnibus amorosa, ita quod multi per aspectum eius infatuati fuerunt. Tandem regina eam ad Allexandrum misit, ut esset eius concubina. Visa puella stasim captus 10 est in eius amore et dormire cum ea uolebat. Nec emcipiens magister Aristotiles dixit ei: , Nolite talia attemptare, quia, si feceritis, incontinenti moriemini, eo quod ipsa sit toto tempore vite sue veneno nutrita Et in verum fuerit, quod dico, statim hoc probabo. Hic est quidam malefactor, qui 1 per legem mori debet; cum ea dormiat, et tunc videbilis,

126쪽

- s si verum dixerim. Et sic factum est. Malefacior osculatus est eam, coram omnibus cecidit et mortuus est Allexander hec percipiens magistrum suum miro modo

laudabat, qui eum a morte liberauit Puellam matri remisit. Cap. 12 BL r. .

De sacerdote et riuulo.

ae Erat quidam imperator, in cuius imperio erat quidam sacerdos lubricus, qui per hoc subditos mullaciens pertumbavit, et per hoc scandalirati multum erant Erat unus parochialium suorum, qui nunquam interesse voluit misse ipsius, dum celebrauit Accidit quodam die festiuo, quod di tempore misse eius solus in campo deambularet et miro modo siciebat, in tantum quod videbatur ei mori, nisi posset sitim extinguere. Accidit, dum ambulasset, venit ad quendam riuulum purissimi fontis. Quo viso incepit haurire et fortiter bibere. Sed cum plus gustasset et bibisset, tanto 3 ardentius siciebat Intra se admirabatur ei dixit . Fontem huius rivuli querere volol Dum autem ambulasset, obviabat ei quidam senex pulcher valde et ait ei: is Karissime, quo tendis Θμ Qui ait: Ultra quam credi potest sicio. inueni unum riuulum que, de quo bibo, et quanto plusa bibo, tanto amplius sicio. Ideo fontem illius rivuli quero, ut de fonte bibam, si sitim extinguere possim. Ait senex: . Ecce hic est fons, de quo rivulus ille procedit Sed die michi, quare cum aliis christianis ad audiendum diuinum officium ecclesiam non intrasti l Qui respondit: -Vere,

o domine, quia sacerdos noster execrabilem ducit vitam, quod ipsum non credo munda missas et deo placita celebrare. μAd quem senex: Si ergo tu sicis, ut dicis, ecce fons, de

quo tam dulcis aqua uult procedit, de qua bibistit Re

pexit ille vidensque canem fetidissimum habentem OS apertum, si per cuius os et dentes ocius fontis scaturigo emanabat mirabiliter. Quod dum ille perspicacius agnouisset, mente confusus expauit toto corpore pertremiscens propter fetorem non audebat gustare et miro modo siciebat. Quem senex

intuens ait illi: Noli timere, quia potasti de riuulo huius 5 ioniis Nullam enim molestiam tibi generabit. ille hec audiens gustauit, sitim extinguit et ait: O domine, tam dulcem aquam nunquam bibit homo. Qui ait: ML κὶ

127쪽

- 6 .Vide modo, quemadmodum hec dulcis aqua per os canis desidi obseruato color proprio cum Sapore ima polluitur nec mutatur rarissimo, sic et missa per indignum sacerdotem celebrata. Et ideo, quamuis tibi displiceat vita talium presbyterorum, tamen deuote missas debes audire. Hiis dictis senex euanuit ab eo. Et quod viderat, aliis narrauit et post hec deuote missasso audiuit.

De regina, que de filio concepit et parium iugulauit.

Quidam imperator erat, qui pulchram uxorem habuit, quam miro modo dilexit Ipsa primo anno concepit et filium pulcherrimum peperit, quem multum dilexit, in tantum quod singulis noctibus in uno lecto cum eo iacebat. 6 Cum autem puer tres anno in elate compleuisset, mortuus est imperator. De cuius morte factus est dolor intollerabilis. Regina multis diebus mortem eius planxit. Cum autem sepulture fuisset traditus, regina per se in quodam castro vixit habensque secum filium suum. Puerum istum tantumae dilexit, quod ab eo separari non poterat. Ambo continue simul iacebant, donec puer XVIII annos in late compleuit Vidensque dyabolus amorem ordinatum inter filium et matrem eos ad nefarium opus solicitauit, in tantum quod filius propriam matrem cognouit Regina vero statim con- et cepit. Cum vero inpregnata fuisset, filius eius totum regnum pre dolore amisit et verecundia et ad partes longinquas accessit Mater, cum tempus pariendi adesset, filium pulcherrimum peperit vidensque filium statim illum iugulauit scindens guttur eius per medium. Sanguis gutturis ceciditae in palma sinistra manus matris, factique sunt quatuor circuli rotundi in ista forma et a st P. Vnde ipsa nulla arte poterat circulos de manu sua uellere. Et propter hoc ducta verecundia semper in illa manu utebatur cyrotheca, ne circuli sanguinei viderentur Regina ista satis deuota 85 erat, et cum tantum Verecundaretur, quod ex proprio filio concepit et proprium filium occidit, quod nullo modo de hoc confiteri volebat, et tamen omni quindena de peccatis suis fuit confessa. Regina ista miro modo virginem Mariam

128쪽

quinquies Ave aria beate virgini diceret Apparuit ei

beata virgo et ait: Karissime, ego sum virgo Mariat. Habeo tibi aliqua proferre. Confessor eius gauisus estae valde et ait: is Dic, domina arissima, seruo tuo, que tibi placenti Que ait: Regina istius regni tibi confitetur. Tamen unum peccatum commisit, quod om audet prenimia verecundia tibi pandere. Die vero crastina ad te veniet causa confessionis. Dic ex parte mea, quod elimosineis sue et oraciones sunt presentate in conspectu filii mei et

accepte, et BL v. quod confiteatur de illo peccato

quod priuate in camera sua commisit, quia rogaui filium meum pro ea et remissum est ei peccatum, si voluerit confiteri Si vero dictis tuis noluerit acquiescere rogatae eam, ut cyrothecam de manu sua sinistra deponatis in palma eius peccatum suum commisSum et non confessum videbis. Si noluerit cyrothecam deponere, vi eam extrahel Hiis dictis beata virgo evanuit. Mane vero regina satis humiliter confitebatur de omnibus excepto illo impeccato. Cum autem omnia dixisset, que ei placuerunt, ait confessor is Domina et filia karissima, multi multa locuntur, quare semper in manu sinistra cyrothecam portas. Audacter michi manum extendas, ut possim videre, si lateat aliquid, quod deo non placeati At illa: is Domine, manu meam sana non est, et ideo eam tibi ostendere nolo. Ille hec audiens per brachium eam accepit et contra voluntatem eius cyrothecam abstraxit et ait: Domina, noli timeret Beata virgo, que te intime diligit, michi precepit, hoc e petrare. Cum vero manum apertam vidisset, vidit quatuoru circulos sanguineos ac rotundos. Et in primo circulo erant

quatuor in secundo circulo V D in D, iniercio circulo IV Mimi, in quarto circulo IVAE RAE R

et in circuitu circulorum ad modum sigilli erat talis supem seripcio rubea Casu Cecidisti carnes ecata; memonilla Dedisti Dona Dotata Monstrat anifeste Manus aculata; Recedet Rubigo Regina Rogata. Domina cum hec vidisset, 4 pedes confessoris cecidit et cum lacrimis satis humiliter innittebatur de illo peccato. Accepta absolucione et peni-ieneia completa infra paucos dies obdormiuit in domino.

129쪽

De in hante et virginibus.1so Erat quidam imperator, qui habuit quandam forestam, in qua erat elephas, cui nemo audebat apropinquare Hecaudiens imperator a philosophis naturam elephantis quesiuiLIlli vero respondebant et dixerunt, quod virgines nudas multum diligeret ac in cantu earum delectaretur. Imperatoriae statim fecerat inquiri duas puellas pulcriores, quas in imperio habebat Inuente sunt due virgines Ambe forestam intrahant totaliter denudate. Vna elui accepit, altera gladium, et inceperunt dulciter cantare per forestam. Hec audiens elephas venit ad eas et cepit mamillas earum lambere. Ille 14 cantum continuabant tamdiu, quosque elephas requieuit in gremio eius, que pelvim portabat Puella alia videns elephantem dormire cum gladio illum occidit Puella alia sanguinem in pelui accepit, et de illo sanguine rex fecit fieri purpuram.

De rege, qui filio pigritiori regnum disposuit.

Pollemius in ciuitate Babyloni regnauit, qui tres filios 145 habebat, quos multum dilexit Vnde per se cogitabat de

regno suo disponere. Vocauit tres filios suos coram se et ait: Quis vestrum est pigricior Ille regnum meum post decessum meum occupabit. Ait primus: Domine, ergo michi debetur regnum, et hec est ratio. Adeo piger Sum, 15 quod, quando ad ignem Sedeo, prius crus in eo comburi permitto, quam illud retraham ab ignis incendio. Ait secundus filius is Ego sum apcior ad regnandum; nam cum funem in collo habeam et mox suspendi debeam et gladium in manu teneam, propter magnam pigriciam ad scindendum comam 155 non porrigo manum meam. Ait terciuS: Domine, ego regnare debeo, quia in pigricia ceteros antecedo. Resupinus enim in lecto iaceo, et stillat super utrumque oculum aqua, et propter summam pigriciam a stratu meo non me remoueo ad partem dextram vel sinistram. Rex cum hoc audisset, 160 ei regnum legauit, reputans eum pigriciorem.

De uxore militis et serpente. Fulgencius regnauit, in ori 33R ' no erat quidam miles,

130쪽

Miles vero torneamenta et hastiludia frequentabat, in tantum 165 quod deuenit ad magnam egestatem. Vnde fleuit amare et quasi de ipso desperatus Serpens in 12ν. vero videns eius dolorem, data est ei a deo vox et ait: Cur fles Fac Secundum meum consilium et post factum non penitebis lSingulis diebus michi de lacte ministres, et te ditabo. μ17 Miles hec audiens ei fideliter hoc adimplere promisit. Statim infra tempus breue ditatus est valde et habebat prolem

pulcherrimam et possessiones magnas. Accidit una die, quod uxor sua ei dicebat: Domine, ut credo, iste serpens multa bona possidet in camera, in qua iace Consulo, vi occi-17 datur, et bona omnia optinebimus. Ille vero ad instinctionem mulieris malleum portabat, ut serpentem occideret, in una manu et lac habebat in uas in altera manu. Cum vero Vas laciis Serpens videret, extra cameram caput extendit, ut lac lamberet more consueto Miles vero grandi rictu adm serpentem percussit; sed serpens caput retraxit, et mallei ictum vas suscepit. Statim cum talis prodicio fuisset facta,

prolem et omnia bona miles amisit. Ait ei uxor: Heu michi malum consilium tibi dedit Sed perge modo ad foramem serpentis et humilia te sibi, et forte dabit tibi

185 graciam iterato bona recuperando i Perrexit miles ad cameram serpentis et fleuit amare, petens graciam, ut per eum, sicut prius, ad diuicias sit releuatus. Ait serpens: . Modo video, quod stultus sis, quia non potest esse, quin ille ictus magnus mallei, quem vas suscepit loco capitis is mei, veniret ad memoriam meam; et eciam, quomodo occidi prolem tuam, occurreret tibi, et omnes diuicias tibi abstuli, et Sic nulla pax Stare posset. Ille vero recessit contristatus et semper postea in egestate Vixit.

De tribus anuliS.

Miles quidam erat, qui tres filios habuit, qui cum moriis deberet, primogenito suo dedit hereditatem, secundo filiotheraurum suum, tercio vero filio anulum preciosum, qui plus valuit quam aliorum duorum possessio. Duobus primis dedit anulos duos non tam preciosos. Omne anuli fuerunt eiusdem forme, sed non eiusdem virtutis Post

SEARCH

MENU NAVIGATION