장음표시 사용
141쪽
- ao dictarum legum, responsum reportaret. Quo facto in Cretam iuit et ibi perpetuum exilium egit. Moriturus autem ossa sua in mare submergi BL 7 r. iussit, ne forte, sita eius ossa ad ciuitatem redirent, omnes se liberos a iuramento esse crederent et legum obseruanciam violarent. XII autem erant dicte leges. Prima lege populum in obsequium principum et principes in custodiam subditorum et ad cohercionem inpiorum informauit Secunda lege parsimoniam se et frugalitatem omnibus persuasit, credens miliciam laud biliorem fieri modestia quam crapula. III iussit, ut singuli
non peccunia sed meritorum compensacione penSarent
IV lex instituit materiam auri et argenti velud omnium vilium. lex administracionem rei puplice per ordinem 5eo diuisit dans regibus potestatem bellorum, magistratibus iudicia et omnes offensiones, senatui custodiam legum populo creandi vel eligendi magistratus potestatem permisit VI lex fundos omnibus equaliter diuisit, ut omnibus patrimoniis equalibus nullus alio potencior redderetur VII lege iussit
M omnes conuiuari publice, ne alicui diuicie in occulto sinicausa luxurie VIII iuuenibus una toto anno voluit uti veste. IX pueros paupere in agrum, non in forum deduci iussit, ut primo annos ducerent in opere, non in ludo ei leuitate X statuit virgines sine dote nubere. XI maximum 57 honorem non diuitum, sed pro gradu elatis statuit fore. XII voluit uxores eligi non peccunia. Omne autem, quod quacumque lege statuit, ipse pro exemplo aliis primus
Refert Valerius libros', quod retor feminam nobilem 575 Oram e capitali sentencia dampnatam carceri tradidit ibi clam occidendam. Quam custos carceris non statim occidit pietate motus, aditum quoque ad matrem concessit ille nupte obseruans, ne quid ferret alimonte, ut sic periret fame. Post multos dies ammiratus, unde femina viveret, 5m inuenit filiam matris tamen sui lactis subsidio releuantem. Que tam inaudita ammirabilis spectaculi nouitas ad iudicem portata femine plene veniam inpetrauit
142쪽
De Tiberio Cesare et iacente inter muscas.
Refert Iosephus quod Tyberias Cesar requisitus, cur prouinciarum reside diu teneret in officiis, respondit per 85 exemplum: Vidi quandoque hominem infirmum, ulceribus plenum, musci grauatum. Cui cum flabello muscas expellerem, dixit michi: Dupliciter me crucias, unde me consolari putas, expellendo musca meo Sanguine plenas et remittendo vacuas et famelicas. suis enim aculeum musce θω famelice deuitet duplum plus affligere quam plene, nisi is, qui cor lapideum haberet et non carneum Θ' arissime, sic ego resides diu in officiis teneo, qui ditati rebus subditis magis parcunt noui autem et vacui deserta iusticia subditos iniquis exactionibus magis rodunt.
4ae Valarius Maximus narrat, quod, cum omne Syracusani mortem Dyonisii Sycili optarent, quedam femina senectutis visime sola pro eo matutinis horis deos orauit, ut sibi su- , perstes fieret in hac vita. Cuius oracionis causam Dyonisius ammirans ab ea quesiuit Que respondit: Cum essemae puella, grauem tyrannum habens eo carere cupiens peiorem recepi quo iterum carere volui, tercium duriorem habui. Timens igitur deteriorem tibi succedere et ideo pro vita tua rogo. Dyonisius hec audiens amplius molestiam non fecit.
Quidam lusor occurrens beato Bemhardo equitanti dixit sibi is Pater, ludam tecum Animam meam pro equo tuo ponam i Sanctus annuit, de equo descendit dicens: i Si plura puncta me proieceris, equus tuus sit Si vero ego plura proiecero, anima tua mea eriti Luso concessit Statim cum tribus traxillis proiecit VIII puncta. Quo facto Nirenum equi tamquam suum tenuit. Ait Sanctus: Fili, adhuc plura puncta sunt in tribus taxillis quam ista. Et proiecit XIX puncta, uno puncto plus quam lusor. Quo Viso lusor se sub obediencia sua dedit et sancto fine decessit.
143쪽
Legitur, quod III syrenes in insula maris fuissent et ala suauissimam cantilenam diuersis modis cecinissent, una quippe voce, altera tybia, III lyra canebat re habebant facies
mulierum alas et ungue volucrum. Omne naue preter untes suauitate cantus sistebant nautas Sompno oppresSOS
lacerabant, naues in salo inmergebant. Cumque quidam es dux Vlixes neccessitate haberet ibi preternauigare, iussit se ad malum nauis ligare et aures eius obdurare. Et sic periculum illesus euasit et eas fluctibus submersit Cap. 137 m. iv.3. IDe triumpho victoris.l Consuetudo erat apud Romanos, quod victoribus triumphus hoc modo exhybebatur stquam imperator 62 aliquam gentem romano imperio armis subiugasset et victor
cum reda remeamet, Senatu ac totus populus romanus
ei festinus processit obuiam et eum canticis et laudibus victorem recepit. Victor purpura induitur dyadema ex lauro auroque contexta eL imponitur. in curru auro et ea gemmis radiante V albis equis trahentibus urbi inuehitur. Porro nobiles precedunt currum victoris aureis cathenis vincti, vulgus vero captivum iunctis manibus sequebatur currum pompa prede simul ob insigne triumphum ducitur, et sic victor cum magno tripudio summo templo laureatussa inducitur, et tunc reda populo diuiditur.
lDe milite saluato per tres veritates.lBenegarius regnauit, qui statuit pro lege, quod quicumque malefactor esset captus et coram iudice ductus, si Ill veritates posset dicere iam veras, contra qua nullus posset obicere, quin vere essent sine omni fallacia quanta-64 cumque, malefactor vitam suam optineret cum tota hereditate. Accidit, quod quidam miles contra imperatorem surrexit et ad quandam forestam se posuit, in qua multa mala commisit, qui omnem intrantes aut exeuntes aut
144쪽
- 133 spoliauit aut occidit Iudex cum hec audisset, insidias in s. circuitu foreste posuit et eum apprehendit et ligatis manibus et pedibus ad iudicium duci fecit. Cum vero adesset dies iudicii, dixit ei iudex: Karissime, nosti beneficium legis ΘηQui ait: Eciam, domine oportet me III veritates dicere, si velim euadere mortem. Et ille: Cito ergo beneficium ae legis impleas, aut hodie cibum non gustabo, donec fueris suspensus in patibulol At ille: Domine, fac fieri silentium t Quo facio ait: Ecce, domine, hec est prima
vertias . Vobis omnibus denuncio, quod toto tempore vite me extiti malus homo. Iudex hec audiens ait circumae stantibus , Estne verum, quod iste dixit 3 At illi: Domine, si non esset malefactor, huc in statu isto non venisset. Ait ei: Dic ergo secundam veritatem l Qui ait: Domine, secunda veritas est ista Michi multum displicet, quod nisi forma huc veni. Ait iudex L . Certe, credimus tibi. εω Dic ergo terciam veritatem, et te ipsum a morte salvastit Ai ille: Hec est tercia veritas: Si semel euaderem, numquam B 56r in ista forma huc ad locum istum voluntarie peruenirem. Dicit ei iudex: Certe satis prudenterie ipsum liberasti. Vade in pacei Et sic per tres veritatestae saluatus est miles.
De nimia presumptione imperatoris, qui ideo correptus est.
Iovinianus imperator regnaui potens valde. Qui cum semel in stratu suo iacuisset, eleuatum est cor eius ultra, quam credi potest, et dicebat in corde suo: Estne alter deus, quam sim ego Θ Hiis cogitatis dormiuit Manesh vero surrexit, uocauit milites suos ac ceteros et ait:.Karissimi, bonum est cibum sumere, quia hodie ad uenandum volo pergere. Illi vero parati erant eius voluntatem adimplere Cibo sumpto ad uenandum perrexerunt. Dum vero imperator equitasset, calor intollerabilis arripuit eum, d in tantum quod videbatur sibi mori, nisi in aqua frigida posset balneari. Respexit, a longe vidit aquam latam. Dixit militibus suis: Hic remaneatis, quouSque ad uos veniami Percussit dextrarium cum calcaribus et ad aquam festinanter equitauit. Me equo descendit, omnia vestimentam deposuit, aquam intrauit et tamdiu ibidem remanSit, quous-
145쪽
que totaliter refrigeratus fuisset. Dum vero ibidem exspectasset, venit quidam ei per omnia similis in vultu, in m 4 r. gestu et induit se vestimentis suis, dextrarium eius ascendit et ad milites equitauit Ab omnibus sicutae persona imperatoris est receptus, quia unam suspicionem de eo habebant, nisi quod dominus eorum esset, quia in omnibus ei similis erat Ludebant finito ludo ad palacium cum militibus equitabat. Post hec Iovinianus de aqua exivit, vestes nec equum inuenit. Ammirabatur contristatus es est valde, quia nudus erat et neminem vidi Cogitabat intra se: Quid faciam ego Miserabiliter sum ministratus. Tandem ad se reuersus dicebat: Hic prope manet unus miles, quem ad miliciam promoui. Pergam ad eum ei vestimenta habebo et equum et sic ad palacium meumes ascendam et videbo, quomodo et per quem taliter sim confusus. lovinianus totaliter nudus solus ad castrum militis perrexit ad ianuam pulsauit Ianitor causam pulinclinnis questuic At ille: Ianuam aperi et vide, qualis sim ego i Ille ianuam aperuit, et cum vidisset eum, ait: Quis N es tu Et ille: Ego sum Iovinianus imperator. Vadas ad dominum tuum et dic ei, ut michi vestes mittat, quia a caSu vestes et equum perdidit Qui ait: Mentiris, pessime ribalde Parum ante te dominus meus imperator Iovinianus ad palacium suum cum militibus equitauit, et 705 dominus meus secum equitauit et rediit et iam in mensa sede Sed quia imperatorem te nominas, domino meo denunciabo. Ianitor intrauit et domino suo verba eius annunclauit Ille hec audiens precepit, ut introduceretur. Et sic factum est miles cum eum vidisset, in nullo noticiam 710 eius habebat; sed imperator eum peroptime cognouit Ait ei miles: Dic michi, quis es tu, et quod est tibi nomen 3 At ille: Imperator sum et Iovinianus dicor et te ad miliciam promoui tali die et tali tempore. At ille: O balde pessime, qua audacia audes te ipsum inperatorem nominare Θ71 Iam dominus meus, imperator Iovinianus, ante te ad palmcium cum militibus equitauit, et ego per uiam eram ei amociatu et sum reuersus. O rybalde pessime Verum est, quod tali die et hora iactus sum miles per dominum meum imperatorem Quia ins iantam presumpcionemetae deuenisti, ut te ipsum imperatorem nominares, impune non transibis. Et statim fecit eum egregie verberari et postea
146쪽
- 135 expelli. Ille vero sic flagellatus et expulsus fleuit amare et ait , deus meus, quid hoc esse potest, quod miles, quem ad miliciam promoui, moticiam mei non habet et 72 cum hoc me grauiter verberauit Hic prope est quidam dux consiliarius meus. Ad eum pergam et neccessitatem meam ei ostendam per quem potero indui et ad palacium meum pergere. Cum ver ad ianuam ducis venisset, pulsabat Ianitor audiens sulfacionem istium aperuit, rasi BL 64 v. et cum hominem nudum vidisset, ammirabatur et ait: Quis es tu et quare sic totaliter nudus aduenisti ΘηAt ille: Rogo te, fac negocium meum cum duce Ego sum imperator et a casu vestimenta et equum perdidi et ideo ad eum veni, ut michi in hac necessitate succurrat. 73b Ianitor cum verba eius audisset, ammirabatur, intrauit et domino suo annunclauit, quod quidam homo nudus in porta esset, qui diceret se imperatorem esse et introitum petere Ait dux . Cito eum introduc, ut videamus, quis sit, qui presumit se imperatorem nominaret Ianitor vero usi hostium aperuit ac introduxit. Imperator noticiam ducis peroptime habebat, sed ille eius noticiam in nullo. Ait ei dux . Quis es tu Θ Et ille: Ego sum imperator et te ad honores et ad ducatum promoui et consiliarium meum inter alios constitui. Ait dux , Insanis miser, parum ante te ΤΕ perrexi cum domino meo imperatore versus alacium et reuersus sum; et quia talem gradum tibi propriasti, impune non transibis. Fecit eum incarcerari et per aliquos dies pane et aqua sustentari. Deinde de carcere eum extraxit et usque ad effusionem sanguinis egregie verberare rae eum fecit et ab eius terra eum deiecit. Ille sic deiectus Vltra, quam credi potest, gemitus et suspiria emittebat et ait intra se: Heu michi Quid faciam Confusus sum. Sum enim opprobrium hominum et abieccio plebis. Melius est michi ad palacium meum pergere, in mei de curian noticiam mei habebunt Si non illi, saltem domina uxor mea noticiam mei habebit per certa signa. Solus ad pali cium totaliter nudus accessit, ad ianuam pulsauit. Audita pulsacione ianitor ianuam apperuit Quem cum vidisset, an Dic michi quis es tu Θ Et ille Numquid non ud nostis me Θ Qui ait: In nullo. At ille: De hoc ammiror, quia porta meas vestes. Qui ait: Mentiris, quia vestes domini mei imperatoris porto. Et ille Ego
147쪽
- 136 sum ille Insignum huius rogo te dei amore, ut ad imper tricem pergas et ei de aduentu meo dicas, ut michi celeriter a vestes mittat, quia aulam intrare volo. Si vero dictis tuis non credat, dic ei, quod per ista signa et Sia, que nemo nouit, nisi nos duo, ut tibi per omnia credati Ait ianitor: . Non dubito, quia sis insanus, quia iam dominus meus inmensa sedet et imperatrix iuxta eum. Verumtamen, quiam dicis te imperatorem esse, inperatrici intimabo et certus sum, quia grauiter propter hoc punieris. Ianitor ad imp ratricem perrexit, flexis genibus omnia ei retulit. Illa non modicum contristata ad dominum suum conuersa, iuxta quem sedebai, ait is domine mi, audite mirabilial Signaret priuata inter nos sepius acta quidam Πbaldus per ianitorem michi recitat et dicit se imperatorem esse et dominum meum. Ipse cum hoc BL 6s r. audisset, precepit ianitori, ut eum introduceret in conspectam omnium. Qui cum introductus fuisset totaliter nudus, canis quidam, qui antem eum multum dilexit, ad guttur saltauit, ut eum occideret, sed per homines inpeditus, quod eum non est Item quendam falconem habebat in pertica, qui cum eum viderei, ligaturam fregit et extra aulam volavit Ait imperator omnibus cim aula, sedentibus in mensa, sium stantibus: N is KariSSimi, ait, audite mea verba, que isti dicam Dic michi, karissime, quis es tu et ob quam causam huc venisti ΘηAt ille: Domine, imperator sum istius imperii et dominus istius loci et ideo huc veni ad loquendum cum imperatrice. Ait imperator omnibus mircumstantibus: Diciterae michi per iuramentum, quod fecistis, quis nostrum est imperator et dominus 3 At illi: O domine, ista est questio mirabilis. Per iuramentum, quod fecimus, numquam illum nequam vidimus, quod scimus; sed tu es dominus nosteret imperator, quem a iuuentute habuimus. Ed ideo rogamus, Is V puniatur, ut omnes exemplum capiant, ut de tali presumpcione se non intromittant. Imperator ille conuersus ad imperatricem et ait: Dic, domina, michi per fidem, quaieneris, nosti tu istum hominem, qui dicit se imperatorem et dominum tuum esse Θ At illa: is bone domine, curae talia a me queris 3 Nonne plus quam XXX annis in societate tua siet et prolem per te habui Sed unum est, quod miror, quomodo rybaldus ille peruenit ad nostra secreta inter nos perpetrata. Imperator ille dixit ei: Quia
148쪽
- 137 iam ausus fuisti, quod te imperatorem nominavit, do pro ad iudicio, ut ad caudas equi hodie sis tractus. Et si ammodo talia audes affirmare, turpissima morte te condempnabol Vocauit satellites, precepit eis, ut eum ad caudam equi traherent, ita tamen, quod non occideretur. Et sic factum est Post hec vero ultra, quam credi potest, dolebat et sae quasi desperatus de se ipso ait intra se . Pereat dies, in qua natus sum A me amici mei recesserunt; uxor mea nec filii nouerunt me. Dum hec dixisset, cogitabati: Hic prope manet heremita, confessor meus. Vadam ad eum forte ipse noticiam mei habebit, quia sepius confessio-815 nem meam audiuit Perrexit ad heremitam et ad fenestrameelle sue pulsauit. At ille: Quis est, qui ibi pulsat 3 Qui dixit: Ego sum Iovinianus imperator Aperi michi
fenestram, ut loquar tecumi Ille vero cum vocem eius audisset, aperuit fenestram, et cum eum vidisset, statim cumuo impetu fenestram clausit et ait: is Discede a me, maledictet
Tu non es imperator, sed dyabolus in specie hominis. Ille hec audiens ad terram re dolore cecidit, crines capitis traxit et bacte et lamentaciones usque ad celum dedit et
dixitD Heu michi, quid faciam' me emi rio dictoia recordatu est, quomodo una nocte in stratu suo eleuatum
est cor eius et dixit: Estne alter deus quam ego pq ulsauit iterum B 65 v. ad fenestram heremite et dixit:. Amore illius, qui pependit in cruce, audi confessionem meam Saltem, si nolis fenestram aperire, clauis auldfilas tamen, quousque finiemi At ille: Michi bene placet
Tunc de tota vita sua est confessus, et precipue, quomodo se contra deum erexisset dicens, quod non crederet alium deum esse quam se ipsum facta confessione et absolucione
heremita fenestram aperuit et statim moticiam eius habebat me ait: Benedictus altissimus Iam noticiam tui habeo. paucas vestes hic habeo cito indue te et ad palacium tuum perge Ut spero, omnes noticiam tui habebunt imperator induit se ei ad palacium perrexit. Ad ianuam pulsauit lantior hostium apperuit et eum satis honorifice salutauit. At ille: Numquid noticiam mei habetis Θμ Qui ait: Eciam domine, peroptime. Sed miror, quod tota die hic steti nec vidi vos exire. Ille vero aulam intrauit, et ecce omnes tapii inclinabant. Sed alius imperator erat cum domina in camera Quidam autem miles de camera exivit et eum
149쪽
- s 38 sin intime respexit, in cameram rediit et ait: Domine mi est quidam homo in aula, cui omnes honorem faciunt, qui tantum assimilatur vobis in omnibus, quod, quis vestrum sit imperator, penitus ignoramus. Imperato hec audiens ait imperatrici: G, Karissima domina, exi foras et michi dic, siae nosciam eius habeas, et michi renunciat Illa vero foras exivit, et cum eum vidisset, ammirabatur. Statim cameram intrauit et ait: O domine, in periculo anime mee vobis unum dico, quod, quis Vestrum sit dominus meus, penitus ignoro. At ille: Ex quo sic est, foris pergam et veritatem ae discuciam. Cum aulam intrasset, eum per manum accepit et iuxta eum stare fecit et vocavit omnes nobiles in aula tunc existentes cum imperatrice et ait , Per iuramentum, quod fecistis, dicite, quis nostrum est imperator 8 Imperatrix primo respondit: is Domine, michi incumbit primo responsae dere Testis est michi deus in celis, quis vestrum sit dominus meus, penitus ignomi Et sic omnes dixerunt. Tunc ait ille, qui de camera exiuit: Audite me Iste homo est imperator vester et dominus; nam aliquo tempore se contra deum erexit, unde omnis nolicia hominum ab eoae recrasit, quousque satisfaccionem deo fecit. Ego vero sum
angelus eius, cutio anime Sue, qui imperium suum cuiam
diui, quamdiu penitenciam sustinuit. Iam penitencia est completa et pro delictis suis satisfecit, quia, ut vidistis, illum ad caudas equi trahi feci. ritis dictis ait: Ammodo silisset ei obedientes Ad deum vos recommendo. Statim ab occulis eorum disparuit Imperator vero gracias deo reddidit et post hec omni tempore vite sue in bona pace vixit et
spiritum deo tradidit. Cap. 456 BL 79 min.
De anpana et iudicio et serpente.
Theodosius in ciuitate romana regnauit prudens valde, 875 qui lumen occulorum ammiserat. Edidit quandam egem, quod quedam campana in palacio esset, et quicumque aliquam causam tractare haberet, cordam campane propriis manibus traheret ac pulsaret, ad cuius pulsacionem iudex ad hoc constitutus descenderet et unicuique iussiciam faceret. in Erat tunc quidam serpens, qui sub corda campane nidum fecerat et infra tempus breue proles produxit. Post hec
150쪽
- 139 quodam die, cum pulli ambulare poterant, perrexit cum pullis ad pactandum extra ciuitatem. Cum vero absens esset, quidam ius nidum istuc intrauit lac occupauit 885 Serpens cum hoc vidisset, posuit caudam circa cordam campane et iraxit ac pulsauit, ac si diceretur ab ea , De crede, iudex, et fac michi iusticiam, quia iniuste bufo nidum meum occupati Iudex cum campanam audisset, descendit: neminem vidit, iterum ascendit. Moc videns serpens iterato Mopulsauii Hec audiens iudex iterum descendit, et cum serpentem cordam trahere vidisset et bufonem locum eius occupantem, ascendit et totum imperatori narrauit. Ait ei imperator: Cito descende et non tantum bufonem expelle, sed eciam occide, ut serpens locum suum uehabeati Et aes sic iactum est serpens vero nidum suum possedit. Post hec vero una dierum, cum imperator in stratu suo iacuisset serpens cameram intrauit portansque in ore suo lapidem paruum. Nec videntes serui imperatori de introitu serpentis narrabant. At ille: . Nolite eum impedire Credo enim, sae quod nullum malum michi faciat Serpens vero Super lectum eius ascendit et se ad faciem suam porrexit Cum vero ad occulos eius venisset, lapidem super occulos cadere permisit et statim exivit Cum vero lapis duos occulos eius tetigisset, imperator clarum visum recepi Non modiae cum gaudens serpentem requiri fecit, sed non est inuenius. ille vero, quamdiu vixit, lapidem secum custodiuit et sic in pace vitam finiuet
De milite, quem leo liberauit a morte.
Quidam miles erat, qui super omnia venari dilexit. Accidit die una, quod cum ad lenandum perreximet, id occurrit ei leo claudicans, qui pedem suum ei ostendit Miles vero de equo descendit et spinam acutam de pede eius extraxit atque unguentum vulneri eius apposuit Sanatus leo est et ad nemora perrexit Post hec vero rex illius M lv. regni venatus est in eodem memore. in casu lo eundem leonem cepi ei nutrivit annis multis. Miles vero ille contra regem Surrexit et in eandem forestam se posuit et omnes transeuntes spoliauit ac occidit. Rex vero exploratores habebat, qui eum apprehenderunt et ante regem eum