장음표시 사용
31쪽
- ao Ad domum portat propriam seductionis bucinam. Nunquam sacerdos alius moestis tubae mugitibustio Bucinavit profundius quam fatuus praeposituS. Quantum tubae concavitas, tantum prodest ventosius. Ut revixit presbytera, sic surrexit prae Sita.
Major villae non est minor in reatu, si tardior, Qui sponsae vitae dissipat, qui bucinat, non suscitaι
amares ebulae, tres mortuae praesentantur ecclesiae,
Orto tristi diluculo cum lugubri spectaculo. Sponsorum sub insania infossantur cadavera, Tres occultantur coniuges per threnos lamentabiles. Discendentes a tumulis in profundiis suspiriis amares susurrant ad invicem Occidamus Unibovem, Qui gazas nostras sustulit, suis verbis nos tradidit, Dum dixit juvenescere anus mugitu bucinae. Auctor tanti periculi a nobis possit conteri; Eius invadat verticem amara mors ignobilem .eta Mentis commoti suctibus ad arma currunt protinus, Artificem versutiae occisuri durissime. Calliditas Unibovis plena multis ingeniis Superavit jactantiam trium virorum fervidam. Ad suos currit Unibos, quondam pauper, denarios 24 Massam de nummis accipit, armatos hostes decipit Equam trahit de stabulo, caudam levat plus solito,
in naturae foramine nummo certat immergere.
In medio tuguri equae formatur statio Moxque jumento candidum expandit unum linteum. tis In foribus tugurii adsunt tres adversarii. Dum minantur Unibovem, causam vident mirabilem. Tres stant in domus limine volentes interificere Unibovem, sed non valent, de novo iacto dum stupent, Observantis officium Unibovis argenteum: 25 Qui cosias equae dum fricat, sartum nummorum prOV κExclamant: Quid est, Unibos, quod jumentum denarios Aperte tibi parturit iram causam nobis parit . Caute respondit Unibos Videtis hos denarios pFundit nummos hujus quae venter pro vili stercore. 255 Per noctes equa singulas tales jactat pecunias; Ops regina pecuniae an sedet foramine. Repente visis talibus, auditis his sermonibus, Hostes iram reiciunt, Unibovi sic inquiunt:
32쪽
Vestitus technis Unibos ad tres hoc dicit socios: ,Non est hanc dare facile genitricem pecuniae. Hujus sub pelle bestiae arca latet laetitiae. Non est haec vilis bestia, quae tanta parit munera . 265 Si de tua substantia tua laetetur anima , Illi dicunt, carissime, ne differas hanc vendere . Versipellis Unibos ad brutos dicit tres viros:
dumentum vendam nobile, Sed non pro parvo munere.
Vos vidistis, quid peperit, cognoscitis quid hic pluit;
get Si nummorum latibulum vultis, conferte pretium; Sed ut sitis benivoli, conferte libras quindecim. Plures in brevi tempore libras reddet pro stercore . Tres illi libras quindecim ut persolvunt Unibovi, Equum ducunt ligamine custodientes cupide. 2et Festinus inquit presbiter: Audite me, sicut decet; Jumentum volo ducere ad Stabulum domu meae. Quia primus ecclesia, sum primus in custodia; Diluculo recolligam, quam donavi pecuniam. Sit prima nox presbiteri, secunda sit praepositi, in Majoris nox sit tertia sub aequitatis trutina .
, fiat , dixit praepositus, sit' dicit major tertius;
, Haec est nostra concordi sub miti patientia . Equam procurat presbiter dans hordeum celeriter; Per nocturnas vigilias equae praebet auriculas. in Facto tamen diluculo Sacerdos a praeSepio Commumen trahit bestiam, ut deponat pecuniam.
Illa putans ad aratrum deduci sibi cognitum,
Sub cauda laxat quibulas, sicut solet, foedissimaS. Dum stercoris quassati auditur a presbitem,m Nummos uia procedere ex alvo brutae bestiae. Clamat Sacerdos: Pueri, abscedite, domestici; Solus meam recolligam, quam donavi pecuniam . Cum sacerdos scrutinium per fimum facit foetidum, Unum minutum repperit, quod festinanter accipit. 295Jumentum, cum ex mensium olim fuisset parvulum,
Vulnus suscepit stipite an tenelli limine. Ibi minutum substitii, in cicatrice latuit, Equa cum nummos reddidit, quos nibos subintulit. Illa scrob illi vulneris invenienti profuit,
33쪽
Ani laesi molesti presbiter dat gaudia. malum . Praepositi per studium sacerdotis petit domum,
Ructatricem pecuniae certam mane requirere. sae dumentum praesta, presbiter; ex una nocte locuples Manebis omni tempore nummorum multitudine .
,Dedam quam praeposite dicit sacerdos lepide, Jntempestive reddere equam me cogis hodie. Aurorae gallicinio exierunt ab uterosi Male cocti denarii recentes hordeacei . Cum magnis potestatibus equam ducit praepositus: Idem tamen quod presbiter praeter minutam possidet Jumentum nocte tertia major audit domo sua Reperturus diluculo quod ferebat in angulo.s15 Comedit hordeaceum equa communis pabulum, Quae stercus foetoriferum horis concepit noctium.
Dum de latrina lapsum Salomona ruina Abstraherent laqueis: Non trahari inquit eis.,Sabbata suntl plaudit populus, plausum comes auditi Audit et ipse jubet, cras ut ibi recubet
Sicut in omne quod est mensuram ponere prodeSt, Sic sine mensura vix stabit regia cura.
Quidam rex iuvenis cum haberet excercitum et multitudinem sapientum dumque nequirent quod iuvenibus competebat, sapientibus stultitiam eorum reprimentibus, agere, inierunt consilium, ut quisque eorum patrem interficeret proprium Actum est. Unus sed illorum, non tolerans tantum admittere scelus, dixit uxori suae: si patrem meum noni interficio, ne consilio pereamus prodito non modice metuo . Consensit uxor ad servandam soceri vitam atque alendum in suo eum cellari locant. Imperat sane filio pater ut interrogatus
34쪽
- 23 a se illud referat. obtemperans igitur tam industrius regis est consiliarius factus ut inviderent illi omnes socii eius. indeuntes itaque regem interminati sunt quod, nisi eum intemficeret, eos omnes absque dubio perderet Tristissimus rex consensit; quaesivi tamen ab eis qua occasione id facerea posset Praecipe , aiunt, illi ut cras veniens non secumducat nisi unum servum, unum amicum et unum inimicum. Territus hoc dicio ille patrem ex hoc sciscitaturus adivit Pater vero ne contristeris inquit; sed valde bonum praepara rege de quovis consilio non antea responderet donec ad 20 nobis obsonium, optimum de me accepturus consilium . Post prandium igitur dixit illi secretius pater: Habes optimum asinum; illum pane, vino et carne duc tecum onustum; habes caniculam ad tua defendenda valde paratam; illam
tecum habeto, uxorem quoque adhibens tecum, asinum pro in emo, canem pro amico, uxorem offerens pro inimico. Agit, asinum assumsit, canem secum pariter duxit, uxorem
nee liquit Regem indiit tristissimum considerare quae detulerat flagitans illum, iste , inquiens, qui adstat onustus,
meus est servus; ille alter meus amicus tertia meus esta quo infestiorem habere me spero neminem inimicus . Audiens illa super ignem ait accensa Inimicumne me tuum eme pronuncias merito, inquam, quae contra regis praeceptum tuo servavi patri, tibi obediens, vitam . indolescens ad regem convemus: Videtur ne vestrae maiestati inimicam hanc essem mihi Θ Valde', respondent ille; sed utrum verum sit volo ediscere Verum est , ii Graiias deo , laetissimus ille respondit Curre igitur curre et mihi festina eum reducere . incium est Consiliarius regis optimus redditur, adolescens a mortis instante periculo liberatur, uxor est non ι amares iuvenem, ut videbatur, detecta, quae fore utique amicissima putaretur, nisi taliter probaretur.
s. Patri Alphona elaolplina claritalis.
II. I-10. 8. Arabs moriturus, vocato filio suo, dixit ei: Dic, filiquot tibi, dum vixisti, acquisieris amicos 3 - Respondit filius et dixit Centum ui arbitror, acquisiyi mihi amicos. - Dixit
35쪽
- 24 pater Philosophus dicit: Ne laudes amicum tuum, donec probaveris eum. Ego quidem prior natus sum, et unius dimidietatem vix mihi acquisivi. Tu autem centum quoniam acquisivisti, fili mi, vade igitur probare omnes, ut commemsi quis omnium tibi sit perfectus amicus. - Dicit ei filius: Quomodo probare consulis Dixit paler Accipe vitulum, 10 et interfice eum, et frustatim comminutum in sacco repone, ita ut saccus forinsecus sanguine infectus sit, et quum ad amicum veneris, dic ei: Hominem, care mi frater, forte interfeci, ei domus mea scrutari debet oportet igitur ipsum sepeliri et abscondi Rogo te ut eum secreto sepelias nemo enim tera suspectum habebit, sicque me salvare poteris. - . Filius fecit sicut pater imperavit. Primus amicus ad quem venit dixit ei: Per tecum mortuum tuum super collum tuum, sicut fecisti malum, patere satisfactionem, in domum meam non introibis. Quum autem per singulos amicos suos ita fecisset, eodems responso omnes ei responderunt. Ad patrem igitur rediens nunciavit quod fecerat Dixitque pater: Contigit tibi quod dixit philosophus: Multi sunt dum numerantur amici, sed in necessitate pauci. Vade ad dimidium amicum meum quem habeo, et vide qui dicat tibi. - 10. Venit, et sicut aliis ae dixerat huic ait, qui respondit: Intra domum, non est oesecretum quod vicinis debeat propalari. - Emissa igitur uxore sua cum omni familia sua sepulturam fodit Quum autem omnia videret parata, rem prout erat disseruit, gratias agens Deinde patri retulit quae fecerat. Pater vero ait Pros tali amico philosophus ait: , Hic est vere amicus qui te adju-Vat, quum mundus tibi deficit. RIII. I- 4. 2. Relatum est mihi de duobus negotiatoribus, quorum unus erat in Aegypto, alter Baldach, seque solo auditu cognoverant, et per internuncios, quos pro sibi necessariis 35 mittebant. 3. Contigit autem ut qui erat Baldach in negotiatione iret in Aegyptum Aegyptiacus audito ejus adventu occurrit ei, et suscepit eum gaudens in domum suam, et in omnibus ei servivit, sicut mos est amicorum, per octo dies, et ostendit ei omnes manerias cantus mulierum quas habebat 40 in domo sua. 4. finitis octo diebus infirmatus est, quod valde graviter dominus de amico suo ferens ascivit omnes medicos Aegyptiacos ut amicum hospitem viderent Medici
36쪽
- as vero palpato pulsu, iterum et iterum urina respecta, nullam in eo cognoverunt infirmitatem amoris dixerunt esse passionem. si rio agnito dominus venit ad eum et quaesivit, si qua esset mulier in domo sua quam diligere f. Ad haec aeger: Ostende mihi omnes tuae domus mulieres, et si forte hanc videro inter eas, tibi ostendam. Quo audito ostendit ei cantatrices et pedissequas, quarum nulla complacuit. Post hocae ostendit ei omnes filias rias quoque sicut et priores omnino repulit atque neglexit 6. Habebat autem dominus quamdam nobilem puellam in domo sua, quam diu jam educaverat ut
eam acciperet in uxorem, quam et ostendit ei Aeger vero aspecta hac ait Ex hac est mihi mors, et ex hac mea vita. 55 Quo audito dedit aegro puellam nobilem in uxorem cum Omnibu quae erat cum ea accepturus, et praeterea dedit ei aquae erat daturus puellae si eam duceret. - is completis, accepta uxore et his quae cum uxore acceperat et negotiatione
iacia rediit in patriam. 60 7. Contigit autem post haec ut Aegyptiacus omnia sua multis modis amitteret; et pauper effectus cogitavit apud se quod iret Baldach ad amicum suum quem ibi habebat, ut sui misereretur. Ita ergo nudus et famelicus iter arripuit, atque Baldach intempestae noctis silentio pervenit. - . Pudor autem εο obstabat ei ne amici domum adiret, ne forte incognitus tali tempore de domo pelleretur Templum ergo quoddam intravit, ut ibidem pernoctaret. Sed quum ibi anxius multa secum diu volveret occurrerunt ei duo viri prope templum de civitate,
quorum unus alium interfecit, clamque aufugit. . Multi ergoi de civitate propter strepitum accurrentes interfectum reperiunt, et quaerentes quisnam homicidium perpetrasset intraverunt templum, sperantes ibidem homicidam reperire Aegyptiacum vero sic illic reperiunt, et sciscitantes ab eo quisnam virum interfecisset audierunt ab eo: Ego interieci eum. - 10. Paud penatem enim suam morte saltem finire cupiebat. Captus itaque et incarceratus est. Mane autem iacto, perductus ante judices et morte condemnatus, ducitur ad crucem. Multi ergo de more occurrerunt, quorum unus fuit amicus Suus, cujuseausa adierat Baldach. Hic acutius eum intuens deprehendit 3 esse amicum quem in Aegypto reliquerat. 11. Reminiscens itaque honorum quae sibi in Aegypto iecerat, cogitansque quod post mortem ei retribuere non poterat, mortem pro illo se subire decrevit. Voce ergo magna clamavit Quid inno-
37쪽
- 26 centem condemnatis Quove eum ducitis Non mortem ae meruit. Ego virum interfeci. - 12. At illi injecerunt manus in eum, atque ligatum secum ad crucem traxerunt, aliumque a poena mortis solverunt Homicida vero in eodem agmine haec intuens gradiebatur, atque secum tractans Hunc ego
interfeci, et iste damnatur Hic innocens supplicio deputatur,s ego vero nocens libertate fruor Quaenam est causa hujus injustitiae Nescio, nisi sola Dei patientia sit. Verum Deus judex justus impunitum scelus nullum dimittit ne igitur po terius in me durius vindicet, hujus me prodam criminis esse
reum, Sicque solvendo eos a morte quod commisi tuam peccas tum. 13. objicit se ergo periculo dicens: Me me, qui feci homicidium istud, capite istum dimittite innoxium t Judices
autem non parum admirantes ligaverunt hunc, alio a morte
soluto jamque de judicio dubitantes hunc cum reliquis prius
liberatis ante regem adduxerunt, eique omnia ex ordine res 100 rentes ipsum etiam haesitare fecerunt. Communi itaque consilio rex eis omne crimen quod sibi imposuerant condonavit, eo tamen pacto ut criminis sibi impositi causas patefacerent. At illi rei veritatem ei expoSuerunt.14. Communi autem consensu omnibus absolutis, indi-105 gena, qui pro amico mori decreverat, ipsum in domum suam introduxit, eique omni honore pro ritu facio, dixit Si mecum manere acquiescis, omnia nobis prout decet erunt communia. Si vero repatriare volueris, quae mea Sunt aequa lance a tiamur. - At ille, naialis soli dulcedine allectus, partem totius 11 substantiae quam sibi obtulerat recepit, sicque repatriavit. VII. 4-6.4. Transiens quidam per silvam invenit serpentem a pastoribus exstrictum, et stipitibus alligatum, quem OX S lutum calefacere curavit. Calefacius serpens circa foventem
Serpere coepit, et tandem ligatum graviter strinxit Tunc 115 homo: Quid, inquit, facis Cur malum pro bono reddis 3 Et haec serpens Naturam meam facio. - Bonum, ait ille, tibi feci, et illud malo mihi reddis s. Illis vero sic contendentibus vocata est inter eos ad judicium vulpes, cui totum ut evenerat ex ordine monstratum est. Tunc vulpes De hac 120 causa per auditum judicare ignoro, nisi qualiter inter vos primum fuerit ad oculum video. - 6. Religatur igitur serperis ut prius Modo inquit vulpes o serpens, si potes evadere
38쪽
legisti Qui pendulum solverit, super eum ruina erit 3
VIII. I-4.25 2. Quidam versificator versus faciens praesentavit regi. Et laudavit rex ingenium suum, jussitque ut donum pro facto exposceret. Qui lasse donum expostulat, ut se anitorem suae civitatis per mensem faceret, et acciperet ab omni ob sodenarium, et scabios denarium, et monoculo denarium, et ad impetiginoso denarium, et hemios denarium. Quod rex concessit et suo sigillo roboravit. Qui ministerio suscepto portae assedit, et ministerium suum egit. 3. Quadam die gibbosus bene cappatus cum baculo portam intravit. Cui versificator obvius denarium postulat, qui dare denegavit. Vim ab inferente versificatore, dum caputium de capite levat gibbosum monoculum deprehendit esse. Duos ergo denarios postulat a quo prius unum expetiit. Noluit dare. Retentus est. Non habens auxilium fugere voluit, sed per caputium retractus eapite nudato apparuit scabiosus. Postulat ei tres denarios. i A. Videns gibbosus neque fuga neque auxilio se posse defendi, eo it vi resistere, defendensque se nudatis brachiis apparuit habens impetiginem. Quartum vero denarium postulat. Cui defendenti cappam abstulit. Et cadente illo in terram, hemniosum comperit Quintum ergo denarium ab eo extorsit. u Sic contigit ut qui unum ultro dare noluit, quinque invitus
6. Perrexit quidam vindemiare vineam suam. Quod uxor illius videns intellexit illum circa vineam diutius moraturum. Et misso nuncio convocavit amicum, conviviumque parat Accidit autem quod dominus ramo vineae in oculo percussus cito domum rediret, nihil de oculo percusso videns; Veniensque ad portam domus suae ostium pulsavit. Quod uxor intelligens nimium perturbata convocatum amicum abscondit seorsum, et viro suo statim ostium aperire cucurrit. I. Qui intrans nimium tristis et graviter dolens in oculo, jussit in camera lectum praeparare ut ibi posset quiescere. Timuit uxor ne intrans cameram amicum latitantem videret.
Dixit ei: Quid tantum properas ad lectum Dic mihi prius quid ibi contigisset Narravitque ei totum ut acciderat. -
39쪽
- 28 1e Permitte, inquit illa, carissime domine mi, ut oculum sanum medicinali arte confirmem et carminem, ne ita deveniat de sano, ut mihi jam evenit de percusso, quia damnum tuum comune est nobis. - . Apponensque os suum ad oculum sanum tamdiu fovit quousque a loco ubi absconditus erat 165 amicus viro nesciente discessit. Tandem se erigens Modo, inquit, carissime vir, is securus ne de hoc oculo eveniat
qualiter de altero evenit. Jam potes si tibi placet ad lectum
XI. Ἀ-4.1. Dictum est de quodam qui peregre proficiscen com-170 misit uxorem suam Socrui suae. Uxor autem Sua alium quendam adamavit, et matri hoc indicavit. Quae commota pro filia favit amori, et convocans procum coepit cum eo epulari et filia. 2. Epulantibus illis supervenit maritus, et ostium pulsavit. Et consurgens mulier procum abscondit, et ostium 175 postea domino aperuit. Qui postquam intravit, ut lectus sibi praeparetur praecepit, nam quiescere volebat, quia lassus erat 3. Turbata mulier dubitavit quid faceret Quod videns mater: Ne festines, inquit, filia, lectum praeparare, donec monstremus marito tuo linteum quod fecimus. Et extrahens linteum 180 vetula quantum potuit unum cornu illius sustulit, et alterum filiae suae sublevandum dedit. Sic quod linteo extenso delusus est maritus, quousque qui latuerat egrederetur amicus 4. Tunc ait filiae suae: Extende linteum super lectum mariti tui, quia manibus tuis et meis contextum est maritus: Et tu, 185 domina, scis tale linteum praeparare Et illa o fili, multa hujusmodi praeparmi. xl L - 4. i. Relatum est, inquit, mihi, quod quidam proficiscens commisit conjugem suam socrui suae servandam. Uxor autem clam juvenem quendam amavit, quod suae matriis protinus indicavit. Illa vero amori consensit, paratoque convivio ascivit juvenem. 2. Quibus epulantibus dominus veniens januam pulsavit Surrexit itaque uxor, et dimisit maritum intrare. Sed mater cum amasio filiae remanens, quod locus ubi eum absconderet non emi, quid faceret prius 1ae dubitavit. Sed dum filia suo ostium aperiret marito, arripuli vetula nudum gladium et commisit amasio, jussitque ut ante
40쪽
- 29 ostium in introitu mariti filiae suae stricto gladio staret, et, si aliquid maritus ei loqueretur, nihil responderet. 3. Fecit ut jusserat. Ossoque aperto ut illum maritus sic stare vidit, id substitit dicens: Quis inquit, tu es Quo non respondente quum primum obstupuisset, tunc magis obstuit. Et intus vetula Care gener, tace, ne aliquis te audiat Ad hoc ille magis mirans: Quid hoc est, inquit, cara domina Tunc vetula: Bone fili, venerant huc tres persequentes istum; sin et nos aperto ostio hunc cum gladio suo intrare permisimus, donec discederent qui illum interficere volebant. 4. Qui nunc timens te aliquem ex illis esse, stupefactus nihil tibi respondi Et ait Bene habeas, domina, quia hunc hoc modo liberasti a morte. - Et introiens advocavit amasium et uxori Suae, et secum eum sedere iecit. Sicque dulcibus alloquiis delinitum circa noctem exire dimisit. XIII. Ἀ-5. . Rex quidam habuit fabulatorem suum, qui singulis noctibus quinque sibi narrare fabulas consueverat Contigit tandem quod rex curis quibusdam sollicitus minime possetis dormire, pluresque solito quaesivit audire fabulas. Ille autem re super haec narravit sed parvas. 2. Quaesivit rex etiam plures. Ille vero nullatenus voluit Dixerat enim jam sicut jussum fuerat sibi multas. Ad haec rex Plurimas jam narrasti sed brevissimas, vellem vero te aliquam rema narrare, quae multis producatur verbis, et sic te dormire permittam. Concessit fabulator, et sic incepit: 3. Erat quidam rusticus, qui mille solidos habuit Hic autem in negotiatione proficiscens comparavit bis mille oves. Singulos sex denariis. Accidit eo aedeunte quod
in magna inundatio aquarum succresceret. Qui quum neque Per Visum neque per pontem transire posset, abiit sollicitus quaerens quo cum ovibus Suis transvehi posset Invenit tandem exiguam naviculam, et necessitate coactus duas oves imponens aquam transiit.
o 4. His dictis fabulator obdormivit. Rex siquidem illum
excitans, ut fabulam quam inceperat finiret commonuit. fabulator ad haec: 5. Fluctus ille magnus est, navicula autem paro, et grex ovium innumerabilis. Fermitte ergo supradictum rusti-
