장음표시 사용
41쪽
XIV. Ἀ-8. . Dicium est quod quidam nobilis progenie haberes uxorem castam nimium et formosam. Contigit forte quod orationis studio Romam vellet adire Sed alium custodem 240 uxori suae nisi semet ipsam noluit deputare, illius casus moribus satis confisus, et probitatis honori. Hic autem
parato commeatu abiit. 2. Uxor vero caste vivendo et in omnibus prudenter agens remansit Accidit tandem quod necessitate compulsa a domo sua propria suam conveniatura 245 vicinam egrederetur. Quae peracto negotio ad propriam remeavit. Quam juvenis aspectam ardenti amore diligere coepit, et plurimos ad eam direxit nuncios cupiens conjungere se illi, per quam tanto ardebat amore. 3. Quibus contemtis juvenem penitus sprevit. Ille vero, quum Se siegae contemtum sentiret, dolens adeo efficitur ut nimio infirmitatis onere gravaretur. Saepius tamen illuc ibat quo eam egressam viderat, desiderans eam convenire; sed nequaquam praevaluit efficere. 4. Cui prae dolore lacrimanti fit obviam anus religionis habitu decorata, quaerens quaenam Metri caum, quae eum sic dolere compelleret. Sed juvenis quae in sua versaretur conscientia minime detegere volebat. Ad quem anus: Quanto quis infirmitatem suam medico revelare distulerit, lanio graviori morbo attritus fuerit. - Quo audito narravit ex ordine quae sibi acciderant, et suum propalavii 26 Secretum. Cui anus: De his quae jam dixisti Dei auxilio remedium inveniam. - . Et eo relicto ad propria remeavit.
Et caniculam quam apud se habebat, duobus diebus jejunare coegit, et die tertio panem sinapi infectum jejunanti largita
est Quae dum gustaret, prae amaritudine oculi ejus lacri-265 mari coeperunt. Tunc anus ad domum pudicae feminae perrexit, quam juvenis praedictus adeo dilexit. 6. Quae honorifice pro magna religionis specie ab ea Suscepta St. Hanc autem sua Sequebatur canicula. Quumque vidissei mulier illa caniculam lacrimantem, quaesivit quid haberet ei 270 quare lacrimaretur. Anus ad haec Carissima amica, ne quaeras quid sit, quod adeo magnus dolor est quod nequeo dicere. - Mulier vero magis instigabat ut diceret. Cui anus, Haec quam conspicis canicula mea erat filia, casia
42쪽
en invia erat, ut eum Omnino Sperneret, et Hu amorem res erre
Unde dolens adeo efficitur, ut magna aegritudine stringeretur. Pro qua culpa miserabiliter haec supradicta nata mea in caniculam mutata est riis dictis prae nimio dolore erupit in lacrimas anus illa. Ad haec femina: Quid ergo, eae cara domina, ego, simili peccati conscia, quid, inquam, iactura sum Me etenim dilexit juvenis, sed amore castitatis eum contemsi, et simili modo ei contigit - Cui anus: Suadeo tibi, cara amica, ut quam cito poteris hujus miserearis, et quod quaerit facias, ne et tu simili modo in canem sm muteris. Si enim scirem inter juvenem praedictum et filiam
meam amorem, numquam in canem mutaretur filia mea.
8. Cui ait mulier casta Obsecro ut consilium mihi hujus rei utile dicas, ne, propria forma mea privata, efficiarcanicula. - Ad haec vetula: Libenter pro Dei amore, et
di animae meae remedio, et quia misereor tui hunc supradictum quaeram juvenem, et Si eum invenire potero, ad te reducam.
Cui gratias egit mulier. Et sic anus artificiosa dictis fidem praebuit, et quem promisit reduxit juvenem, et sic
es l. Quidam juvenis fuit qui totam intentionem suam, ei totum sensum suum, et adhuc totum tempus suum misit ad hoc, ut sciret omnimodam artem mulieris, et hoc facio voluit ducere uxorem. Sed primitus perrexit quaerere consilium; et sapientiorem illus regionis adiit hominem, et aaequaliter custodire posset quam ducere volebat quaesivit uxorem. 2. Sapiens vero haec audiens dedit sibi consilium, quod construeret domum altis parietibus lapideis, poneretque intus mulierem, daretque sibi satis ad comedendum, et non superflua indumenta, faceretque ita domum quod non esset ad in ea nisi solum situm solaque fenestra per quam videret, sed tanta altitudine per quam nemo intrare posset vel exire. 3. Juveni ergo, audito consilio sapientis, sicut ei jusserategit. Mane vero quando juvenis de domo exibat ostium domus firmabat, et similiter quando intrabat Quando autem si dormiebat sub capite suo clavem domus ponebat ocvero longo tempore egit Quadam vero die, dum juvenis iret ad forum, mulier sua, ut erat solita facere, ascendit
43쪽
- 32 senestram et euntes et redeuntes iniente aspexit. 4. Haec una die, quum ad fenestram staret, vidit quendam juvenem, si formosum corpore atque facie. Quo viso statim amore ejus succensa es Et, sicut praedicium est custodita, coepit cogitare, quo modo et qua arte posset loqui cum amato
juvene. At ipsa plena ingenio ac dolositate, cogitavit quod claves domini sui furaretur dum dormiret; et ita aegit.
M s. Haec vero consueta erat unaquaque nocte dominum suum vino inebriare, ut eo securius ad amicum suum posset exire et suam voluntatem explere. Dominus vero, illius philosophicis jam edoctus monitis sine dolo nullos esse mulieris actus, coepit cogitare, quid sua conjux strueret frequenti et 325 quotidiana potatione. Quod ut sub oculo poneret se finxit ebrium esse. 6. Cujus rei uxor inscia de lecto nocte consurgens perrexit ad ostium domus, et aperto exivit ad amicum suum. Vir autem in silentio noctis suaviter consurgens venit ad ostium, et apertum invenit, et statim clausit,am et ascendit ad fenestram domus, stetitque ibi, donec in camisia sua uxorem revertentem vidit. Quae domum rediens ostium pulsavit. Ipse vero eam bene audiens et videns, ac si nesciret interrogavit, quis esset . At ipsa culpae veniam petens, et numquam amplius se haec facturam promittens, sta nihil ei profuit Sed vir iratus ait, quod eam intrare non permitteret, sed suum esse ut hoc suis parentibus ostenderet At ipsa magis ac magis clamans dixit quod, nisi ostium domus recluderet, in puteum qui juxta domum erat saliret, et ita vitam finiret, sicque de morte sua amicis et propinquis 340 suis rationem redderet Spretis minis dominus suae mulieris, intrare non permisit Mulier vero plena arte et calliditate sumsit lapidem quem projecit in puteum hac intentione, ut vir suus audito sonitu lapidis in puteum ruentis putaret sese in puteum cecidisse. I. Ei hoc peracto mulier post 345 puteum se abscondit Vir simplex atque insipiens audito sonitu lapidis in puteum ruentis mox de domo egrediens celeri cursu ad puteum ivit putans verum esse, quod mulierem audiisset cecidisse. Mulier vero videns ostium domus apertum et non oblita suae artis intravit domum, firmatoque ostio 350 ascendit fenestram ille autem videns se esse deceptum inquit O mulier fallax, plena ari Diaboli permitte me intrare, et quidquid mihi fecisti foras, me condonaturum tibi crede. - 9. At illa eum increpans, introituque domus
44쪽
- 33 omni modo, facto atque sacramento, denegans ait: Ο ad ductor Tuam esse perfidiam, atque tuum facinus esse tuis parentibus ostendam, quod unaquaque nocte solitus es exire a me ita furtim, et meretrices adire. - Et ita egit. Farentes
vero haec audientes atque verum existimante eum increpaverunt; et ita mulier illa liberata arte sua flagitium quod 3M meruerat in virum suum retrusit, cui nihil profuit, immo obfuit mulierem custodiisse. o. Nam isti etiam accidit cumulus iste miseriae quod existimatione plurimorum quod patiebatur meruisse crederetur Unde quidem bonis quam pluribus pulsus, dignitatibus exutus, existimatione foedatus,as ob uxoris maliloquium etiam incestus tulit supplicium.
. Dictum mihi fuit quod quidam Hispanus perrexit mccam, et dum iret venit in Aegyptum. Qui deseria terrae intrare volens et transire, cogitavit quod pecuniam suam in Aegypto dimitteret, et antequam dimittere voluisset, an interrogavit si aliquis homo fidelis esset in illa regione, cui posset pecuniam suam dimittere. Tunc ostenderunt ei hominem antiquum notatum probitate fidelitatis, cui de suo mille talenta commisit. Deinde perrexit. 2. Factoque itinere ad illum rediit cui pecuniam commisit, et quod commiserat ad ab eo quaesivi At ille, plenus nequitia, illum numquam antea se vidisse dicebat Ille vero sic deceptus perrexit adprobos homines regionis illius, et quomodo tractasset eum homo ille cui pecuniam commiserat eis retulit. Vicini vero illius de eo talia audientes credere noluerunt, sed nihil hocae esse dixerunt . Qui vero pecuniam perdiderat unaquaque die ad domum illius, qui injuste retinebat pecuniam, ibat, blandisque precibus eum deprecabatur ut pecuniam redderet Quod deceptor audiens increpavit eum dicens, ne tale quid de eo amplius diceret, nec ad eum veniret Quod si am- Splius laceret poenas ex merito subiret. 4. Auditis minis illius qui eum deceperat, tristis coepit abire, et in redeundo
obviavit cuidam vetulae remitatibus pannis indutae. Haec autem baculo fragiles artus sustentabat, et per viam, laudando Deum, lapides, ne transeuntium pedes laederentur, levabat Quae videns hominem flentem, cognovit eum eme extraneum. Commota pietate in angiportum vocavit, et quid ei accidisset interrogavit. At ille ordinate narravit. 5. Femina vero auditis
45쪽
illius verbis inquit Amice, si vera sunt quae retulisti feram inde tibi auxilium. Et ille: Quomodo potes hoc facere, aes ancilla Dei At illa inquit Adduc mihi hominem de terra tua, cujus factis et dictis fidem habere possis. - At ille adduxit. Deinde decepti socio praecepit decem cophinos exterius pretiosis depictos coloribus atque ferro deargentato ligatos cum bonis seris emere, et ad domum sui hospitis εο assere, lapidibusque comminutis implere. in ipse ita egit.
6. Mulier vero, ut vidit omnia quae praeceperat eme parata, ait: Nunc decem homines perquire, qui euntes ad domum illius qui deceperat te, mecum et cum socio tuo deferant Scrinios, unus post alium, venientes ordine longo Et quam 405 cito primus venerit ad domum hominis qui te decepit et requiescet ibi, veni et tu, et roga pro pecunia tua, et ego
promitto tibi in Domino, quod reddita tibi pecunia fuerit 7. At ipse sicut jusserat vetula fecit Quae non oblita incepti operis quod praedixerat iter incepit, et venit cum 410 socio decepti ad domum deceptoris, et inquit Quidam homo de Hispania hospitatus est mecum, et vult Meccam
adire, quaeritque a me fidelem virum, cui tradat pecuniam suam, quae est in decem scriniis, servandam, donec revertatur. Precor itaque ut mei causa in aede tua custodias, 415 et quia audivi et scio te bonum et fidelem esse hominem, nolo aliquem alium praeter te solum hujus pecuniae Commendatorem adesse. - . Et dum ita loqueretur venit primus deferens scrinium, aliis a longe apparentibus. Interim deceptus praeceptorum vetulam non oblitus post primum 420 scrinium sicut ei praeceptum fuerat venit. Ille vero qui pecuniam celaverat plenus nequitiae et malae artis, ut vidit hominem venientem cui pecuniam celaverat, timens ne, si pecuniam suam requireret, alius qui pecuniam Suam adducebat sibi non committeret, statim contra eum ita dicendo M perrexit: amice, ubi tam diu fuisti ei ubi moratus es Veni et accipe pecuniam tuam fidei meae jam diu
commendatam, quoniam inveni, et amodo laedet me custodire. At ille laesus effectus recepit pecuniam gratia agens. Vetula autem ut vidit hominem pecuniam suam habere, M surrexit et inquit Ibimus ego et socius meus contra scrinios nostros, et festinare praecipiemus. Tu vero expecta donec redeamus, et bene serva quod jam adduximus. 10. Ille autem laetus animo quod acceperat servavit, adventumque
46쪽
4m vetulae reddita fuit viro summa pecuniae. XVII l. Ἀ-8.1. Dictum est de quodam divite in civitatem eunte, quo sacculum mille talentis plenum secum deterret, et in- Super aureum serpentem oculos habentem hyacinthinos in sacculo eodem Quod totum simul amisit Quidam vero ιι pauper iter faciens illud invenit, deditque uxori suae, et quomodo in venisset retulit. Mulier hoc audiens ait: Quod Deus dedit custodiamuS. 2. Alia die praeco per viam ita clamavit Qui talem censum invenit, reddat, et absque aliquo lorifacio centum talenta ιι inde accipia - Haec audiens inventor census dixit uxori suae: Reddamus censum, et inde absque aliquo peccato centum talenta habeamus. - Cui mulier ait: Si Deus voluisset illum hunc censum habere, non amississet eum. Quod Deus donavit custodiamus. - . Inventor census ut redderetur
eo elaboravit. At ipsa omnimodo denegata Et eum, vellet nollet mulier, dominus reddidit, et quod praeco promiserat expetiiti Dives autem plenus nequitia ait: Adhuc alium mihi serpentem deesse sciatis. - Haec prava intentione dicebat, ut pauperi homini talenta non redderet promissa Pauper vero nihil plus 455 se invenisse dicebat 4. At homines civitatis illius diviti faventes pauperi derogantes, inexorabile contra fortunam pauperis odium gerentes, illum ad justitiam provocaverunt Pauper autem amando, ut supra dicium est, se nihil amplius invenisse juravit Sed dum sermo hujuscemodi pauperum divitumque si per ora discurreret, ministris referentibus tandem aures regis percussi s. Qui quum audivit, divitem et pauperem, simul et pecuniam sibi praesentari praecepit Adductis omnibus et philosophum Auxilium miserorum cum aliis sapientibus ad se vocavit, ejusque accusatoris vocem et accusati audire etae enodare praecepit Philosophus haec audiens, commotus pietate pauperis, ait Auxiliante Deo te liberare conabor. Ad haec pauper Scit Deus quod reddidi quantum inveni. 6. Tunc philosophus dixit ad regem: Si rectum inde judicium vobis audire placuerit, dicam. Rex haec audiens, ut judi-ι70 caret rogavit. Tunc philosophus regi ait Iste homo dives bonus est multum, et non est credibile eum aliquid intem rogare quod non amisisset Ex alia parte mihi videtur quod
47쪽
malus homo si esset, nunquam quid reddidisset, immo totum 4 5 celaret. - . Tunc rex: Quid autem judicas inde Philosophus: Rex, sume censum, et da ex eo pauperi centum talenta, et quod remanserit serva donec venerit qui censum quaerat quod non hic est, cujus iste census sit. Et hic dives homo vadat ad praeconem, et faciat interrogare sacculum cum in duobus serpentibus. - Regi autem placuit hoc judicium, atque omnibus circumstantibus hi 8. Dives vero qui faciculum perdiderat hoc audiens inquit Bone rex, dico tibi in veritate hunc censum fuisse meum; sed quia volebam pauperi quod praeco promiserat auferre, dixi mihi adhuc alium se in pentem deesse. Sed modo, rex, me miserere, et quod praeco promisit reddam pauperi. - Rex inde censum suum reddidit diviti, dives autem pauperi ita philosophus sensu et ingenio liberavit pauperem. XIX. s. . Nam et ego et socii mei dum quadam die perrexim G mus ad urbem, Sole ad occasum appropinquante, et adhuc longe essemus a civitate, vidimus Semitam, quae Secundum visum ituris ad civitatem promittebat compendium. Tunc invenimus senem, a quo requisivimus de itinere illius semitae. At senex ait Propius semita ducit ad civitatem quam magna 4s via, et tamen citius venietis per magnam viam ad civitatem quam per semitam. - 2. Hoc audientes illum pro stulto habuimus, et magnam viam praetereuntes ad semitam minavimus, quam insistentes ad dextram et sinistram quanta fuit nox deerravimus, nec ad civitatem pervenimus At si per 500 callem perrexissemus procul dubio media nocte civitatem
3. Pater ad haec, Haec nobis alia vice evenit. 4. Quum pergeremus per aliam viam magnam ad civitatem praeerat nobis fluvius, quem quocumque modo transi-510 turi eramus, antequam civitatem intraremus. Sicque nobis iter agentibus in duas partes est secta via, quarum una ad civitatem per vadum, altera per pontem ducebat. Deinde senem quendam vidimus, quem de duabus viis quae prius duceret ad civitatem interrogavimus. 5. Senex autem Brevior 515 est via ad civitatem per vadum duobus milliaribus quam via per pontem, sed tamen, inquit, citius potestis per pontem
48쪽
- 37 venire ad civitatem. - Et quidam ex nostris illum senem, sicut vos vestrum antea, deriserunt, et per vadum iter aggressi sun Sed eorum alii socios suos submersos dimiserunt; alii aso equos et sarcinas perdiderunt; quidam vero pannos madefactos, alii omnino amissos defleverunt. 6. Sed nos et senex noster qui per pontem transivimus sine impedimento et absque omni incommodo processimus, et eos super ripam fluminis adhuc jacturam deflentes reperimus Quibus sentibus, et rastris et M sagena undas fluvii perscrutanibus ait senex: Si per pontem nobiscum perrexissetis, non ita vobis contigisset. - 7. At illi dixerunt Hoc fecissemus, nisi quod viam tardare nolebamus. Ad haec senex: Nunc vero magis tardati estis. - Et illis relictis laeti subintravimus portas urbis. I. M l . Dicium est de duobus burgensibus et rustico causa orationis Meccam adeuntibus, quod essent socii victus donec venirent prope eccam et tunc defecit eis cibus, ita quod non remansit eis quidquam, nisi tantum farinae qua solum parvum panem facerent a Burgenses vero hoc videntes dixerunt ad aes invicem: arum panis habemus, et noster multum comedits ius. Quapropter nos oportet habere consilium, quomodo partem panis ei auferre possimus, et quod nobiscum manducareclinet, soli comedamus. - . Deinde acceperunt hujusmodi consilium, quod facerent panem, et coquerent, et dum coque-54 retur dormirent, et quisquis eorum mirabiliora somniando videret solus panem comederet Haec artificiose dicebant, quia simplicem rusticum ad hujusmodi fictilia putabant, ut pane quem facerent careret Et fecerunt panem, miseruntque in ignem deinde jacuerunt ut dormiren 4. At rusticus percepta 545 eorum astutia dormientibus sociis de igne traxit panem semicoctum, comedit, et iterum acuit Unus autem de urgensibus, sicut somno perterritus esset, evigilavit, Sociumque vocavi Tunc alter de burgensibus ait: Quid habes At ille inquit: . Mirabile somnium vidi. Nam mihi visum fuit,
ω quod duo angeli aperiebant portas coeli, et me sumentes duc hant ante Deum. - . Cui socius Mirabile somnium quod vidisti At ego somniavi, quod a duobus angelis me ducentibus et terram scindentibus in insemum ducerer. G. Rusticus hoc totum audiebat, et se dormire tingehat. Sed burgen-555 ses decepti decipere volentes, ut vigilaret rusticus, vocaverunt.
49쪽
- I Rusticus vero callide et sicut territus esset respondit: Qui sunt qui me voeant At illi Socii tui sumus. - Et rusticus ad eos ait Rediistis jam At illi contra: Quo perrex, mus, unde redire debeamus - . Ad haec rusticus: Nuncae visum est mihi, quod duo angeli unum ex vobis accipiebant et aperiebant portas coeli, et ducebant ante Deum. Deinde alium accipiebant duo angeli fallit, et aperia terra ducebant ad
insemum. Et his visis putabam neutrum esse vestrorum jam amplius rediturum. Surrexi, et panem comedi. XXI. I. 565 1. Narravit mihi magister meus quendam regem hahuisse incisorem unum, qui diversos diversis ei temporibus aptos incidebat pannos. Ille autem discipulos sutores habuit, quorum quisque artificiose suebat quod magister, incisor regis, artificiose scindeba Inter quos unus erat discipulus 57 nomine Nedui, qui socios arte sutoria superabat . Sed die festo veniente rex suorum incisorem annorum vocavit, et pretiosas vestes sibi et familiaribus praeparari jussit quod ut citius et sine impedimento fieret, unum de camerariis suis, eunuchum, cujus id erat officium sutoribus custodem 575 addidit, et ut eorum curvos ungues observaret, et eis ad sufficientiam necessaria ministraret, rogavi 3. Sed una dierum ministri calidum panem et mel cum aliis ferculis incisori et sociis comedendum dederunt, et qui aderant comedere coeperunta Quibus epulantibus eunuchus ait: in Quare absente Nedui comeditis, nec eum expectatis 3 Magister inquit Quia me non comederet, etiam si adesseti Et comederunt. 4. Deinde venit Nedui, qui ait: Quare me absente comedistis, nec mihi partem meam reservastis p Eunuchus ad hoc magister tuus dixit, quod me non in comederes, etiam si adesses At ille tacuit, et quomodo magistro suo hoc recompensare posset cogitavit. Et hoc facto, magistro absente, Ne dui secrete dixit eunucho: Domine Magister meus saepe phrenesin patienS, SenSum perdit, et indiscrete circumstantes verberat aut interimit. 5s s. Cui eunuchus: Si scirem horam quando ei contingit, ne quid mali ageret eum ligarem et loris constringerem. Tunc Nedui: Quum videris huc et illuc aspicientem, et
terram manibus verberantem, et Sua sede surgentem, et scamnum super quod Sedet manu rapientem tunc scias
50쪽
- I es eum esse insanum, et nisi tibi et tuis provideas, caput fuste dolabit Ad hoc eunuchus: Tu benedicaris, quia modo mihi et meis providebo. - . Talibus dictis edui sequensidie magistri sui secreto forfices abscondit. At inciso forfices
quaerens et non inveniens coepit terram manibus percutere, ae et huc et illuc per terram aspicere, et sua Sede surgere, et seamnum super quod sedebat manu movere. Haec videns eunuchus statim clientes suos vocavit, praecepitque eis ut incisorem ligarent, et ne aliquem verberaret, graviter eum
Verberari Jussit. s. Incisor vero clamabat, cita dicendo: hae id forefeci, ut quid me talibus affligitis verberibus 8 At illi acrius verberando tacebant. Quando autem lassi fuerunt verberando exosum vitae solverunt. Qui respirans longo temporis intervallo quaesivit ab eunucho quid formiecisset Eunuchus ad haec: Dixit mihi Nedui discipulus si tuus quod saepe insanires, et non nisi vinculis et verberibus eorrectus cessares et ideo te ligari jussi. - . Hoc audito incisor vocavit Ne clui discipulum suum, et ait Amice linando novissi me insanum Ad haec discipulus: Quando
novisti me me non comedere Eunuchus et alii haec si audientes riserunt valde, et utrumque merito poenas suscepiSSejudicaverunt XXII. I. l. Venit quidam oculator ad regem, quem Vocatum rex cum alio oculatore fecit sedere atque comedere. Sed qui prius venerat oculator coepit invidere superveniens, ae quem rex sibi jam praeferebat, et omnes aulitae. Quod ne duraret, pudorem illi facere, ut sic saltem effugeret, cogitavit 2. Itaque nesciensibus aliis ossa latenter primus oculator eoordinavit, et ante socium posuit initoque prandio in opprobrium socii conjectam struem ossium regi ostendit, te et mordaciter inquit Domine Socius meus omnium ossiumve turam comedit - . Rex vero torvis oculis respexit ad eum. Accusatus autem regi ait Domine feci quod natura humana requirebat Carnes comedi, et ossa dimisi. Socius vero meus fecit quod canina scilicet requirebatis aedium, quia comedit came et Sin. XXIII. 6. . Quidam homo habuit virgultum, quo rivulis fluentibus herba viridis erat, et pro habilitates loci con-