장음표시 사용
291쪽
mἰ moraris p. 4. art. 3. propositio subsimili forma nempE : quod sequitur ex inimpedibili , ipsum quoque est in imp dibile , procurantibus Lovaniensibust ut ex Actis illius temporis constat damnata suit Rome sub Sixto Iri anno x 4 6. Et iure quidem. Nam ex hac hypo: hesi , seu antecedente, quod non est
In potestate humana : Deur ab e terno deis
crevit pati Chrsum suum, seeutum est necessario, seu insallibiliter hoe conse-uuens: Christur est passus: quod tamenti cerat in potestate humana Cnristi, ut dicatur Isaiae 13. v. 7. oblatus ea, quia ipse voluit. Praeterea si dicta axiomata era sunt, omnia erunt nece Taria , &nihil contingens; quia omnia ex hypothesi , & antecedente, quod non est in nostra potestate , divina scilicet ordinatione , providentia, & voluntate, quae omnia ab aeterno decrevit sacere,& voluit omnia , quae in tempore iacit,
Terrib, prςsatum axioma destruit Mediistarum sistem a. Nam vocatio Petri congrua non est in Petri potestate , nec a Petro rei est impediri; & cum ex ea sequatur insallibiliter Petri conversio, haec enim conditionalis est nece Isaria:
Si Deus eongru/ voea verit Petrum , Petrus eonvertetur; ergone Petri conversio non erit in ejus potestate, quia in eius mi est te non est congrua vocatio pNX Nunc explicandum superest , qu modo actus in nostra potestate ella posit, quum in nostra potestate non sit ponere , vel auferre divinam voluntatem , qua polita actus ita sequitur, ut nulla potentia po:sit non sequi. H ctamen auxiliante Deo , ope D. Thoinae prς stadimus . supponereso ex doctrina
eius, quod continsentia, aut necessitas actus non sumitur eκ causa ruprema. dc Iriina , sed ex causa proxima οῦ ita ut effrcius . po si esse conti ens pro
pter eausem yeoximam eontingentem , e
tiam si ciu i superior, & univei salis
sit nece Taria . Sicut germinatio plantaeu eost iv nr propteν eausam proximam contingenteis. IDὸt motus Solis, qui est
eausa prima , sis necessarius: Θ similiter
ρ ita a D O sunt eontingentia propter eau far proximar, Iieλt seientia D i, que ea ea a prima , sit nee faria. Ita D. Tho.
M. II 6. art. 3. Non quidem ita ut contingentia effectus unice , & ultim Λ reducatur in causam proximam contingentem , hoc enim reprobat S. D. quis 20. art. 8. alidis sequeretur, quod ess frus eaust primς posset impediri per de fectum ea usa seeunda , sicut virtus solisper defectum planta impeditur. Sed quia cum voluntas Dei sit effieaci ssima, &ex ea sequantur non sollim quae vult,
sed eo modo , quo ea fieri vult ; his
quae voluit fieri contingenter aptavit causas contingentes , his quae voluit fieri necessarid, causas necessarias accommodavit . Non igitur concludit S. Doctor proptereis effectus volita a Deo
eveniunt contingenter, quia ea a proxiama sunt contingentes : fed p optereis quia
Deus voluit eor eontingenter evenire, seontingentes eausas ad eos prapara Uit .
Cum ergo sic se habeat effectuq eontinis gens ad causam proximam contingenistem , ut actus liber ad causam liberam ; sicut effectus manet contingens ,& contingenter evenit . quamvis causa proxima contingens non possi im sed ire
causam primam . ita actus liher erit &liberE , seu cum potestate ad oppositum exiet S eausa libera creata , filiamvis non possit impedire ulla po est ite voluntatem Dei. Qitia cum si essi caelisitima, dum voluit actum liberum, aptavit illi causam liberam , & voluit ipsam agere eum ind ferentia . & pol state ad oppositum: & quemadmodum eum voluit e Delum necessatium , apta Qit illi causam hi hentem so. mam determinatam ad linum . & ideb illi non aufert, quin sit necessirium ἰ ita eum voluit actum libere fieri . aptavit illi causam agentem cum indifferentia virtutis, & iudicii , ne pro'nde aufert, quin actus me ius m ne it potesta ἔ is, sed potius hoc facit in ea ; agit emin
ad 3. Unde D. August. lib. tia retractis
292쪽
iis potesate inquit hominis est ber , non aufert ab illo libertatem se hanc in eo facit Suppositio antecedens quae non est necessaria ad existen
actus &c. transeat mas. Et similiter dum n uo ini. Decretum enim essicax Dei est iuppositio antecedens necessaria ad existentiam actus liberi creati xpterea non destruens , sed causans it actu libertatem . Neque enim ad hoc ut acius liber existat requiritur , ut post sit a se avertere , vel frustrare id sna quo actus liber non existeret: sicut ut effectus existat, non requirit ut tollaintur id , sine quo non existeret. sed potius ut ponatur. Esto autem volunta
ut libere agat debeat esse domina sui actus ut acius procedit ab ipsa ; non
debet tamen esse domina omnium quae requiruntur, ut actus existat.eo rum praesertim , quae requiruntur ex
parte Dei. Nuntas enitu inquit D.
InOIn. qu. 3. de potentia art. 7. ad I dicitur Babere dominium fur actus , non per exelusonem causa prranae sed qui caussa penna non ita agitumvoluntate . ut eam de nec late ad unum determianet, scut determanat naturam . Et iri. determinatro actus relinquitur in potesais
teratronis , ω voluntatis. Quamobrem
etsi divina voluntas insallibili ter inserat actum, quia tamen illum infert ut
ponendum secundum naturam voluntatis , ut scilicet illum ponat ex judicio
rationis, & electione, necesse quidem ei it, ut actus ille a Deo volitus existat 'non tamen necessitate absoluta , ita ut absolute non possit non esse, sed necessitate soluin conditionali , quia haec
conditionalis est vera , & necessari. Sι Deus vulι hoc esse, hoe erit, lit supra ex D. Thom. vidimus, & ulterius a 22. de verat. art. . ad 3. ubi ait et Quamris non esse essectus dι Dina voluntatis novi po Ismul sare eum divina voluntate tamen potentia desistendι esse riam Amtil
nas eum rivina voluntate . Non enim
mutare volunιatem et sed hac, potestas
nisil est , nisi i Deo detur . XXI. Quamvis hac doctrina omnes Adversariorum instantia: solvi possint ,
adhuc tamen placet illas apponere. Dicunt ergo pi imo . Omnis suppositio ante cedens infallibili tm conneria cum actu , cujus positio, vel ablatio non est in nostra potestate, infert necessitatem antecedentem oppositam libertati : sed huiusmodi est decretum effcax Dei et hoc enim antecedit actum , cum sit causa eius , insallibiliter est connexum cum actu , & illud ponere, vel auferre in nostra potestate non est ; ergo eve. XXII. Dicunt secundo. Decretumessicax de amore est impedimentum
voluntati non liberum , & ab ipsa indissolubile , quo impeditur, ne eliciat odium; ergo manet necessita. a ad amotem. Consequentia probatur. Ideo enim ligatus catenis eli necessitatus ad non currendum , quia habet impedimentum ad cursuin ipsi non libeium,& ab ipso insolubile.
XXIII. Quod confirmant. Tunc eiani in tollitur ubertas, quando ab aliquo extrinseco impeditur potentia ad opposit Lim: sed posita illa enic'cia antecedente actum impeditur potentia ad oppositum i ergo dcc. Alin. probatur. Tunc manet impedita facultas ad actum , quando ponitur aliquid obstans actui, seu ne talis actus ponatur: sed
quando Deus emcaciter movet, aut decernit actum consensus, facultas ad disi sensum habet aliquid obstans, ne tunc ponat dissensu in , nempe essicaciam illam morionis , S decreti antecedentem , quam non poteli creata voluntas, nec avertere, nec frustrare i ergo cilc. XXIV. Respondeo au pruriam ininstantiam primo, ex doctrina superius flabilita , distingv. ma 1. Si ista suppositio antecedens sit necessaria , ut actus liber existat, neg. ma I. Cum enim causa necessaria ad exilientiain cffeeius ,
293쪽
Iulio data, Respondeo secundo, aliter
distinguendo mai. suppostilo antecedςnsactu- , & etiam principia constitutiva. libertatis , inseri &c. mi c. m3. Suppositio antecedens quidem actum , cons quens tamen principia constitutiva ι hertatis , eamque supponens in actu primo proximo complete consti tutam . infert &c. Subdist. necessitatem conditi natem , conced. mai. absolutam . pego m3j. .voluntas ergo divina es ei texdecernens volunt alis cieaetae , actum stat
media inter principia libertatis constitutiva in actu primo . ec actum lili rum , istum quidem anteceden , eumst applicatio ad ipsum, illa vero supponens; supponit enim in voluntate a indifferentiam, tum virtutis, tum ia-dieii, quae sunt principia constitutiva libertatis in actu primo . Porro c.m haec suapth natura sint otiosa , & ab omni exercitio libero suspensa, voluntas divina, quae in unoquoque agit secunditin ejus proprietatem, ut ostendimus, facit, ut ab otio , & suspensione libeth sese explicent ., illaesa manen in e eorum indifferentia potestatis: & sie in hunc actum erumpant, ut retineant potestatem ad opponi um . mousque enim in intellectu perseverat indifferentia iudicii , perseverat in voluntate libertas ; sicut e contra , quia intellectus Beati non proponit voluntati Deum amandum cum indifferentia , voluntas Beati non amat Deum liber E,& cum potestate illum non amandi , sed ad illum amandum felici rapitur necessitate . XXVI. Ad secundam instantiam, dist. antec. est impedimentum , quo imp ditur , ne eliciat odium, quia facit eam. libere elicere amorem, conc. ant. aliter , neg. ant. Voluntas ergo Dei enficax de amore , impedit quidem v luntatem creatam, ne exeat in Odium, . non impedimento violentiam , vel necessitatem inducente , vel auferente spotestatem vel alligante libertatem adactum amoris: nam voluntas Dei, ut dicebamus , utpote non antecedens ,
sed consequens principia intrinseca li-
bertatis, non aufert Indἱ erentiam vir- Iutis . & judicii. Sollini ergo dicitur
impedire voluntatem i. ne ponat actum
odii , quia facit iliam libere se sexercere per aetum amoris . asare sicut vo-Juntas libere se exercens ora unum ainctum , non amittit potestatem ad actunt oppositum; ita nec divina voluntas, quae in illa agit secundum eius turam . hanc tili eripit potestatem.
iacem pluri autem catenarum non est id frem. Nam catenae vere ligant possientiam progressivam , ne procedat admotum , Imo violentiam inserunt voluntati hominis ligati , qui nolens de- fictii 1 motu . At eficacia voIuntatis Dei non ligat , sed solvit indifferentiam suspensionis , qua durante volunitas est impedita ad exercendum quemcumque actum . Et licEt dum mouet ad unum , impediat , ne exerceat alterum , hoc facit, quia voluntas se determinat ad actum oppositum , seu quia facit, ut voluntas liberh velit oppositum . Non enim facit Deus, ut homines nolentes agant, sed ut volentes ex nolentibus, ves non volentibus , fiant. Ex quo patet alia disparitas. vois Iunias enim . sub essi caci voluntate ais moris solum impeditur , ne ponat odium , quia liberE ponit actum am ris : homo vero eatςnis ligatus noria est impeditus a cursu , quia libere ,& voluntarie ponat oppositum : caleis
nae enim non inserunt carentiam curissus per hoc , quod inserant veram v duntatem non currendi , sed per hoe quod violenter externum motum imis pediant. Et hine nastitur etiam tertia disparitas . Cursus enim , cum in se noria
sit liber, solum potest dici liber, quatenus subest imperio voluntatis . Cum autem in homine ligato non subdatur imperio voluntatis, quia carentia curissus, qua cursus impeditur , est prorsis involuntaria , imo violenta, ide5 non manet amplius liber . At actus odii etiam supposita voluntate Dei es eae ide amore, manet in potestate volunt iis , quia non aliter vult determina
294쪽
tionem ad amorem , nisi ut ponendam serentia enim alia est suspensionis , a , et eata voluntate ut principio indiu- lia p.retiatis. Prima est suspensio . seu serente, & proindE libere . cessatio ab omni actu . Secunda est psκκvi I. Ad eonfirmat. distingua est S , S dominium ad utrumque op- maj. quando impeditur ab aliquo era positum z ita ut taliter saeiat unum ,
trinseco, agente contra naturam volun- ut retineat potcntiam ad oppositum . tatis, conc. ma. agente secundum ejus Effcacia ergo divinae voluntatis ioIIit
proprietatem ,& inserente liberam p quidςm indifferentiam suspensionis . sitionem unius extremi, nego maj. TR quaIemas reducit voluntatem ab otio. lem autem esse essicaciam divinae v & suspensione, eamque determinat ad Iuntatis, ostendimus. Ad probationem uxercitium ἰ 'uia tamen eam reducit min. similiter distinguo, quando illud secandum modum suum , eamque de obstans est libera positio actus opposi- terminat , ut liberE agat, non tollit. ti. nego ma. quando illud obstans est sed exercere iacit indifferentiam pote
aliquid, quod non sit libera positio a- statis, & dominii, in qua libertas cometus Oppositi, conc. maj. Non ergo toti sistit .
litur lacultas ad oppositum , quando XXIX. Contra est . Effieaei a diὐl- illud obstatis, quod ponitur est libe- nae voluntatis tollit etiam indifferen
rum exercitium alterius extremi 3 quia tiam potestatis; ergo tollit libertatem. Ocitentia libera. dium se exercet per u- Αnlec. Prob. Voluntas creata , ut stat num actum , non amittit indifferun- sub essi caci voluntate Dei, est necessi tiam potestatis ad alium ponendum ab Otata ad unum, puta ad amorem : ita, solute , esto non ad illum componen- ut non Poist non elicere amorem ; eris dum cum alio extremo. Cum itaque go &c- ant. prob. Quia divina essi caelavoluntas Dei essicax de amore crea- est insallibilis , Sinfrustrabilis, neque tura ponendo, obstet, ne ponatur ο- est, aut fuit in potestate voluntatis iliadium , quia vult liberam positionem iam advocare , vel advocatam rejiee-
amoris, non obest , quin maneat po- Te , aut auferre . itentia indifferentiae ad Odium absolu- COGrmatur. voluntas enim nox.
th ponendum . Potest aliud eligere, quam id, quod Neque ossicit , quod voluntas Dei Deus vult, ut eligat; eryo non est in
effe1κε de amore secum serat volunta- ejus potestate agere , & non agere. tem ecteacem Dei deneSandi concur- XXX. Respondetur, negando antec. sum id odium . Nam licui voluntas ad prodat. diit. antec. ita , ut non posiDei concurrendi ad odium non facit, sit non ponere amorem , ut a Deo vois nee dat potentiam ad ponendum litum, concedo antee. absolute , negodium, sed illam in creata voluntateis antecedenI. Ex hoc tamen non inseris sub bonit: ita voluntas denegandi con- ur necessitas absoluta, & antecedens, cursum ad odium , obstat quidem , ne sed solum conditionalis, & consequens. actu ponatur odium , non tamen , ne Ωμ πιο mimiait D. Thomas l. p. q. x .poί sit poni . 3. μι 2. rn a uererinte/-ων alia XXVIII. objiciunt teri id, &l re- qui pertinens ad actum anima, eons plicant. Libertas essentialiter consistit in accipiendum , non feeunda in indifferenita ad oppositar sed decre- ω, quo use est: sed secundum quὸdium su a ecteacia tollit hanc indiffe- es 3n anima. Alaud enim est esse rea inrentiam , ponit enim determinationem scipis , esse rei in anima . Ut puta si ad unum ; ergo &c. . mοῦ si anima inteIIuit aIiquid, msi respondeatur, dist. mai. in indita tua est immateriale ; intelligendum es , serentia potestatis, conc. mai. in in- quo illud est immateriale seeundum
differentia suspensonis , nego mai. & quo o in intellectu ; non feeundum quod distinauatur eodem modo min. Indi L es in seipso . Et similiter si dieam : si
295쪽
queos intelligendum est , prout subes dia vina scientia . . . oe sic necessarium en, cui antecedens. Quia omne quod en, quando es , nee esse eri esse , ωι dieiιών r. Perihermen. Cum ergo esse volitum a
Deo significet aliquid pertinens ad actum animae, non minus , quam esse
scitum; sicut eum dicitur: si Deus stavit aliquid, illud erit; consequens es necessarium , non in se, de absoluth, sed ut subest divinae scientiae: ita dum dieitur et si Deus vult actum liberum 1
creatura, iste erit; consequens erit necessarium , non in se , de absoluth, sed ut subest divinae voluntati. XXXI. Aliter quoque ex noni potest prisara solutio, ex doctrina elusidem S. Doctoris loco citato ad 3. quod haee propositio et omne volitum a Deo ese se , necessarium est ese , regulari debet, de explicari, se ut ista : omne feDum a Deo esse , netessarium es eo . sicut autem ista t ait D. Tho. consuevit distingui, quod potest esse de re, vel de icto. Si intelligatur de re, est divisa ,& salsa; quia faeit sensum , qtidd ominnis res scita a Deo sit necessaria . Si autem intelligatur de dicto , se est eomposita, de vera; quia hoc dictum : scitum 1 Deo esse est necessarium: elim impossibile sit, quod aliquid a Deo se iatur esse, ερ illud non sit. Ita haec propositio : omne volitum a Deo esse, necessarium est esse, potest distingui. Vel enim est de re, vel de dicto. Si est dere , est divisa , de salsa; quia iacit sensum , qudd omnis res, quam vult Deus sit necessaria. Si hunc sensum facit arguens , dum vult, quia actus amoris eκ eo , quod si a Deo volente illum , sit necessarius , & non liber voluntati. Si vero est de dicto, est eomposita Ae vera ; quia iacit sensum , qudd hoc di-oum , volitum 1 Deo esse si necessarium : ita ut impossibile sit, quod hoest volitum a Deo esse, de non sit. AJ rem ergo praesentem, distinguoant. voluntas creata, ut stat sub e&caei voluntate Dei necessitatur, puta ad amorem, seu non potest non elicere
amorem , si sumatur de dicto , concedo ant. Facit enim sensum , quod dictum hoc : voluntas sub voluntate essi caci Dei de amore amat, sit necessarium ,& impossibile sit, quod sub voluntate
essi caci de amore non amet . Si verbsumatur de re , nego antecedens. Quia res , nempe voluntas, quam Deus vult, ut amet necessarid non amat, nec aismor 1 Deo volitus in se, de absoIuthnecessarius est , eo modo , quo dum dicitur: album impossibile est esse nigrum; si accipiatur, ut propositio dedicto , est vera, quia hoc dictum album esse nigrum , nunquam potest esse verum . Si verd accipiatur ae re, est salsa, quia res , quae est alba, potest esse ni
Neque dicas. Hoc verum esse in sorismis separabilibus a subiecto, secus vero informis inseparabi jibus, ut si dicas: Corvus niger possibile est esse album , quod in utroque Riasu est falsum.& impossibile : sed voluntas effcax Dei de amore est inauseribilis a voluntate, creata , quae eam a se abiicere non pota est ; ergo in utroque 'sensu impossibile est. Se salsum , qudd creata voluntas 1
Deo volita, ut amet, possit non ama
Nam respondet D. Thom. loco laudato ad tertium , ubi loquens de scientia Dei , ait: Hae autem instantia locum haberet, si hoc , quod dico scitum importaret aIi uam dispositionem subjecto inες- rantem : sed eum imporιet actum fetentii ι ipsi rei scita licet semper seiatur Ipotes aliquid attribui secundum se , quod
non attribuitur ei , in quant-m sat subactu fetendi : sistit esse materiati attribuiatur Iapidi seeundum se , quod non attriabuituν ei , secundum quod es intelligiabiti. Ita dicam: haec instantia locum haberet, si eum dico, actum amoris esse volitum 1 Deo, importarem aliquam dispositionem ex natura rei subiecto inhaerentem, sicut nigredo inhaeret corvor sed eum importem actum Dei v
lentis : rei volitae t licet Deus eam semia per velit i nee fieri possit, ne velit p test aliquid attribui secundum se, quod,
296쪽
ei tribui non potest . ut 1 Deo volitae. impossibile est chimerica . Potentia Isaee est doctrina S. Thomae. fasi ςRxς ιςnsum divisum , simultate XXXII. Ex fine ortum habuisse pu- P0ῖς Li : s potentia . antecedente , seuto familiares apud Nostrates distinctio- potcntia Z isibilitatis , nego antee Ε
nes in hac materia , nimirum potentiae ficaci δ ς ni in divinae voluntatis d. a facientis sensum leompositum , & p more non ustri a voluntate creata . tentiae facientis sensum divisum : po- ροιζnti/m in non amorem absoluisti tentiae simultatis, & simultatis poten- sumptum , unde relinquit potentiam. tiae potentiae consequentis , & polen- a xςς ς tam , nimirum ad negatio tiae antecedentis et potentiae futuriti nςm λmo , , ut absolute, &prici si ψεnis, & potentiae possibilitatis. Poten- λ ς xcuiuii ntia 'Obtionis, & positio. tia lactens sensum eompositum est po- nis amoris, possibilem. enita ad coniungendum simu I duos a- SNSιιι. Ad confirm. eodem modoctus contrarios, puta non amorem cum dis a quod voluntas creata non potest amore, seu voluntate essicaci de ani quidqm P0 enita sensus compotiti , si Te . Quare vocatur , etiam potenti M. m. ixδU , consuquenti, & suturitionis simultatis, quia est potentia ad facien- iud ς igς ς , quam id , quod Deus dum duo simul coexistere . Dicitur po- V.uix a ux ς xgat οῦ eotest tamen polen tentia consequens , quia habet pro ob- xii seni v di Visi , simultate potentiae. jecto, & termino rem vestitam omni- PQιςDIki mxςcς me, ac possibilitatis .hus conditionibus, & circumstantiis. ut dictum est . Et denique vocatur pote'tia sui uriti NSNi V. Hanc distinctionem ieri nis , quia habet pro termino rem ut dςux M liuili , ceu male applicatam . suturam. Potentia faciens sensum di- ω dis ut PCimb. De ratione causae lita visum est potentia ad ponendum actum x in Possς conjungere negationem divisive , seu praecisi vh a politione a- Rou sum Ommbus requisitis, & anctus oppositi, quae potentia cum simul xςςς ςnxibv. acium et sed per nos ψο-
stet , & coniungatur etiam eam posi- tu Hi HVn poleti conjungere negatio et ione actus opyositi , vocatur lvmultas DGs Rox , cum Voluntate essi caci Dei potentiae. mia respicit suum termi- ος -ςiu , quae ς si unum de requisitis num secundum se , non ut vestitum . ad λςxum s S antecedentibus actum ;eircumstantiis , vocatur potentia anteia ergo occiscedens. Quia demum illum non con- SANV secundo dicunt ..uoluvia - siderat , ut suturum, sed ut possibi- ιςm ς ς- m, ut stat sub ecteaci Dei Ie, vocatur potentia possio ilitatis. dςς ς, ος 4mo ς , non posse ad odium Iuxta has distinctiones ad argu- λ' iςntu inposito , pota tamen ii mentum , disi. ant. ita , ut non possit iς uiu diνlio , nil aliud est , quam . non elicere amorem potentia iactente quod axλnse illo essicaci decreto non tensum compolitum , seu potentia si- Pollii , P. tot tamen ablato illo decre viuuatis , seu potentia consequenti , io . sed i n.n facit , quod volun vel potentia futuritionis, conc. an aec. t naui e Cilicaci decreto sit actu Ii
Qitia potentia sensus compositi , seu bς - , isto totum , quod esset libera,
fi multatis aἡ negationem amoris , 1 an - uiuo u cxutum non adesset, aut tot te essi caci Dei voluntate de amore , , tercturi ergo evc. iesiae potentia ad eoniungendum simul NAN VI. Tertio. Potentia in sensu non amorem cum amore; ω potentia diVλi vii potentia , vel ad dividendum consequens , & futuritionis ad non iis occzςium, vel ad dividendum a- amorem , esset polentia ad non amo- oum. - dccrcio, sicui potentia sensus rem, ut futurum in cireum stantia vo- ς Potiti unci potentia ad comungenis luntatis Dei de amore, di ipsius amo- dum non actum curii decreto sed vo-
' ris et quae olim is potentia cuiu so ad id, M. creata, nec habet potentiam ad
297쪽
cretum , nec ad dividendum actum a decreto; non enim potest facere, quod stante decreto non stet actus: ergo &e. XXX VII. Scio, non deesse , qui usum praelatarum distinctionum in hae materia derideant, ac subsannent: sper- nenda tamen est haec irrisio , & culpanda potius inscitia , qualis antiquorum Doctorum S. Thomae . Moti , & Αliorum , qui eas adhibuerant, do strina. Imb, & ipsi his distinctionibus uti de- hent , ut exponant istam propositionem: pradentinatur potes damnari . Si enim eis fiat haec instantia: si Deus h minem vocat eo modo , quo praevidit illum secuturum , fieri non potest , ut illum non sequatur ; ergo tali vocatione posita homo non putest non agere id , ad quod vocatur. Quomodo respondebunt, nasi ad aliquam ex prς aris distinctionibus recurrendo θ' XXXVIII. Ad id, quod primδ di eunt , vel nego absolute maj. Nam Deus, qui est in actionibus ad extra maxime si ber, liberrimh voluit ab aeterno mundum condere , cum tamen
nullum fuerit instans tempore , Vel natura prius , quo fuerit ad eam volitionem indeterminatus: & Christus a primo instanti suae conceptionis libere obtulit se ipsum Patri pro no- his , cum tamen voluntas ejus nullo priori instanti fuerit inde terminata . . Ad rationem ergo liheri actus suffcit, ut Omnibus ad agendum requisitis positis, imb & tunc quando agit,st in potestate voluntatis non agere. Indifferentia enim voluntatis, quae ad libertatem requiritur, in hoc sita est, quod voluntas nulla naturali necessitate si adstricta ad alterutram partem contradictionis , sed quando vult unum , eodem tempore possit illud non velle r qnae indifferentia non tollitur per hoc , quM Deus eam ad alterutram partem determinet , nihilo magis quam per hoc, quhd ipsa se ipsam
determinat; quia Deus non aliter eam determinat , nili ut agat secundum suam naturam, & libertatem.
XXXIX. Caeterlim respondeo se- eundo , samiliari distinctione , cum Omnibus requi litis se tenentibus ex parte actus primi , potestatis, seu virtutis,
conc. mai. Causa enim libera debet ha here virtutem, quae non sit ad unum determinata, sed ita indifferentem , ut eum ea possit coniungi utramque ex- . tremum velle scilicet , & nolle. Cum omnibus requisitis se genentibus ex parte actus secundi, quae sint, ves ipsemet actus , vel . determinatio ad Metum , subdistinguo, cum omnibus requisiitis ad suum ordinem creatum pertinentibus; ita ut cum cuiuscumque alterius creatae determinatione, possit conjungere oppositum , conc. mi. eum Omnibus requisitis ad actu ian pertinentibus ad ordinem primae causa , nego mai. Alias non esset secunda qomina sui actus; imo nedian haberet d mmiuinusus supra actum suum , sed c-tiam supra voluntatem, & concursum causae primae : Et ulterius,quod est melius, haberet a se, & non ex gratia, cum qua adhuc posset coniungere bonum ,& malum . Quod maximum inconveniens reputat S. Augustinus lib. 1. de
peeeat. merit. 6r remus e. t 8. his verbis : Si nobis libera quadam voluntas
ex Deo est . qua adhuc pals esse vel b
na , vel maia , bona ver voluntas ex
nobis es , melius es id , quod a nobis , quam quod ex Deo en: quod si absurdise
dicitur, oportet fateantur , etiam bonam voluutatem nos divinit da adipisci.
XL. Ad id, quod secundo dicunt ,
nego mai. Is enim est sensus, quo prς- sata distinctio sensus compositi, & divisi usurpatura Calvino. Quare dico,
cum e ficaci voluntate Dei de uno acta adhuc componi, & conjungi potentiam ad oppositum, non quidem ut coniungendum cum voluntate efficaci de a-eia, sed ut ponendum di visi ve , seu a, solute , & prcci sive a voluntate illa . Sensus ergo divisus non cadit supra poten fiam, sed supta actum. Ita D. Th.
. 13. de verit. art. s. ad 3. ubi ad similem objectionem ita respondet. ὀιan wι uos use eis aus divina voluntatis
298쪽
non post simul stare eum divina voluntate : tamen potentia deflendi esse mssimul sat eum divina ποIuntate . Nomenim sunt ora ineompossibilia et Deus isti,
istum DIvari , ω isse potest damnari e sed ista sunt ineo, sibilia et Deu3 ouis , istum fatoari , ω iste damnatur. XLI. Ad id , quod tertio dicunt, neisso nisi . Potentia enim , quam dicimus, in voluntate creata adhue posita v
luntate Dei de uno actu adesse ad ponendum oppositum in sensu' diviso , nec est potentia ad dividendum a se decretum ; in hoc enim liberum creatum nullam habere potest potestatem. N que est potentia ad dividendum a de creto assum e cum enim decretum sit effeax, fieri nulla potentia potest , ut actus dividatur a decreto , seu qu bd non sit actus stante decreto . Sed est potentia ad ponendum actum oppositum absolutε , & secundum se, quo pacto praescindit a decreto de actu o
posito. Quia ait D. Thomas I. 1. qu.
Io. art. q. ad 3. Si Deus movet volun
tatem ad aliquid , impossibile est poni ,
uon tamen es impositi si heiter. XLII. Quare fila tria censeo praeoculis habenda. Ptimum, quod potentia voluntatis creatae est potentia sui ordinis, creati scilicet tantum , & non omnis ordinis , etiam divini: unde ut haec salvetur , requiritur, ut possit in actum, pro ut actus a se ipsa d pendet , non vero , pro ut actus d pendet a Deo , alias posset supra Deum.
Secundum est , quod haec propositio
de possit,ili : voluntas , qua determinatura Deo , pores non agere , non est ponenda in esse per istam: voluntas determia natur 2 Deo, ω non agit, quae est impossibilis; sed per istam e bae voluntas etiam designata ea , quae determinatur ) non agit, quae absolute loquendo est possibilis . Sicut haec album p is esse nigrum , non ponitur inesse per hanc: album est nigrum , sed per istam: haeres designata etiam ea quae est alba es nigra, quς absolute est possibilis. Tertium est, quod objectum potentiae antecedentis , sive in sensu diviso est actus , non ut respicit potentiam ,& decretum Dei de actu opposito, sed ut praecisd respicit potentiam capacem sui. Qitare aetus puta odii potest con-sderari, ut respicit voluntatem creatam cum decreto Dei de amore , Msie est obiectum potentiae sensus comis
positi, & impossibile r vel potest considerari , non ut tangit voluntatem creatam , & decretum de amore ilicet
ibi adsit decretum sed ut respicit prς-cish voluntatem creatam prςcisi vh 1 decreto de amore, & sic est obiectum
potentiae sensus divisi, & possibileta squia voluntas quae determinatur ad a. morem , etiam stante tali determinatione, retinet potentiam ad absolute odio habendum . XLIII. Sed petes prim5. Si necensaria est voluntas Dei praedeterminansaelum , quare peccator , qui frater-nd corripitur non potest se excusares dicens , sibi demisse voluntatem Dei praedeterminativam , quae ipsi necessaria est, nec tanten in ejus est potestate illam habere XLIV. Inanis est haec petitio. Similiter enim potes petere , si necessaria est fratia , quare peccator non excusabit se dicens, recte corriperer , si eam possem mihi dare, vel sumereis , vel si dante Deo accipere noluissem .
Nunc vero cum voluntas praeparetura Domino, cum ni si eo dante non ac
cipiatur, quid me corripis, si praecepta non impleo, cum necessaria ut imis pleam non acceperim Quemadmodum ergo similibus Pelagranorum querelis respondet D. August. lib. de eo rept. ω grat. per plura capita , cor reptionem tunc salubrem esse , & meritb corripiendum peccatorem , ut strepitu correptionis forinsecus insolian te , Deus in illo occulta inspiratione operetur, & velle: ita & nos &c. addo quod nulli peccatori deest auxilium , quo possit bene agere si velit: quod si ei deest auxilium , quo bonum velit, & agat, hoc ex ejus culpa est. sed de hoc infra. XLV.
299쪽
xLv.Petes secundδ. mare non se i , ouitur, positi voluntate Dei praedete . III. , minante, nullum esse peccatum omi sionis omissio enim actus non est SoIνuntur duo postrema argumenta . peccatum , quando omittitur desecta ieius, quod est necessarib requisitum. XLVII. Biiciunt quarto, & nu-& hcie non est in potestate omit- per dicta impugnant . tentis V ut dum omittuntur horaz Posito , quod efficacia divini decreti desectu'Breviarii , quod haberi non antecedens sit requisitum necessarium potest : sed quandocumque homo ad bene operandum actu, ille cui demittit, deest illi aliquid necessarium , negaetur caret aliquo requisio, sine nempst voluntas Dei praedefiniens a- quo non potest acta operari; ergo nonctum ' ergo omissici nunquam est. Pec- habebit id . quod sussilit ad bene ope- 'eatum. randum ; ergo si Deus iaciat illi ali-XLI , Sed haec petitio fundatur iI quod praeceptum , eique neget hanc reo ula quM nulli amputetur, quοι ab essicaciam, obligabitur ad aliquid si- alio doendet, quam effe falsam egre- bi impossibile, cum actus sine illaesagie D. Thomas ostendit 3. contra . e. ficacia antecedente sit impossibilis in xso. docens, ex ea sequi , Quod ille, sensu composito , & de tacto. Ceu qui fidem non habet, nec spem , nec ergo etiam nore stante tali essicacia uria dilectionem Dei , quam dare in Dei geat prςceptum faciendi, de iacto prς- est potestate , dum non credit , non cipitur illi aliquid sibi de sacto imposipeceat , quod sequitur etiam in opi- sibile, eo modo , quo, si habenti pote nione adversaria: nam gratia congrua tiam visivam, & in tenebris constituis est unum ex requisitis ad agere , dc to, vel non habenti concursum gene- haec non in nostra potestate est , sed ratem, prςciperetur , ut videret, prae- solius Dei. Ergonb cui deest gratia- ciperetur ei aliquid impossibile. & exenngrua, di ideb omittit, non peccate cusaretur , peccato; sicut Se ille, eui Nequaquam ; quia ajunt etu ei non praeciperetur recitatio Ossicii, & Brea detur gratia Congrua , qua de tacto viarium non haberet , nec sibi possietaoet, daetur tamen gratia indifferens , acquirere. qua potest agere si velit. Idem dici- XLVIII. Respondetur primd , hoc mus nos. Cui enim deest voluntas eia argumentum solvendum esse ab omniis ficax dans agere. adest semper volun- bas. Nam ad actu credendum requitas generalis dans posse agere: quare ritur fides , quae est donum, non eccum posm , si non agit, ei in culpa nobis, aut in nostra potestate situm, est . Eo vel maximh, quod silai nonia sed , Deo veniens: Non enim sumus adest voluntas effeax , in culpa ejus sussicientes cogitare aliquid. ex nobis fuit ; quia , sicut haec ex pura mile- quasi ex nobis , sed omnis lassicien-rieordia adest, it, iusto iudiei deest, tia nostra ex Deo est , ait D. Paulus quibus non adest. Sed pro maiori hu- x. Cor. 3. v. s. Insuper in sententia ius dissicultatis explicatione sit. Mediistarum ad actu benε operandum requiritar gratia congrua . seu quhd homo ponatur illis in circumstantiis,' in quibu& praevidit Deus , eum bene. usurum gratia et it ,. ut sine tali gratia ei impossibile sit saltem in sensu
composito bene operari. Er ergo . cu
non adest talis gratia . deest aliquis necessario requisitum, ut actu bene operetur : quod si ei praecipiatur ut benE
300쪽
operetur , prςcipietur illi aliquid impossibile . . XLIX. Fateor ergo , divinum decrerum de actu , esse quid necesuribrequisitum ad ponendum actum ; non tamen quasi conserens potentiam, it, ut, eo non stante, creata voluntas non possit agere, sed solum dans exercitium. Esto autem illud habere non sit in potestate voluntatis creatae, adhuc in
men , si ei aliquid praecipiatur , non praecipitur ei impolubile. Tum qui agere in ejus est potestate , quia habet omnia requisita ex parte actus primi ad agere. Tum quia , esto decretum Dei in sua potestate non habeat, habet tamen in sua potestate petere. Deus eis nim iiii possibilia non jubet, sed jubendo monet , & facere quod possis , &petere, quod non possis , & adiuvat, utpoisis, ut Tridentinum eκ S. Augustino docet fess. 6. e. Ir. & Augustinus
ipse I. de eorrept. ω gratia e. h. homines t inquit a Deo aguntur , ut agam , non ut ipsi nibit agant ; ω ad loe eis Uendestir , quid agere debeant, ut quam do id agunt , situr agendum est Θe. ae-eepi' se gaudeant: quando autem non ratim, strent, ut quod nondum habent , aer pian .
L. Respondeo secundo, hoc quod adversus essicaciam voluntatis divinae biicitur nobis, suisse olim oppositum a Pelagianis S. Augustino , qui epist.
et s. nunc Iς4. ad Sixtum c. 6. exeu-bunt se inquit homines, qui nolunt re-ME , Deliterque vidiere, dicenses r niduos De mus mali , qui male vivimus , quandoquidem gratiam , undo senὸ vi vcremus , non areepimus p Nunquid hoe
idem est , quod nobis obiiciunt 3 Audiant ergo Augustini responsum: non
possunt veraeiter dicere , nibia mali se fecisse , qui male vivunt ό si enim nihil mali faciunt, bene visum : Si autem maIJ vivunt , de suo mal/ vivunt. Ae si diceret: non se excusent, quod non acceperint gratiam , unde bene viverent ; quia male vivendo, de suo gratiae obstaculum posuerunt. Quam i S eianim d. ιμο non possit homo divinar
gratiam advocare, & Dei benevoIamessicere voluntatem; de suo tamen p aesi ei obstaculum ponere , quo Deus , qui non tenetur illud tollere, ab ho mine iaciem suam avertat. LI. Haec est doctrina D. Thomae s. contragentes e. 19. ubi cum simile arguis mentum sibi proposuisset, nempe min finem tittimum aliquis dirigi non poseM , nisi auxilio divina gratia μ. p ιes ali i videri , quod non sit homini amputandum , si pradictis careat ; pra-
ipue cum auxilliam divina gratia me reri non possit , nee ad Deum converti,ns Deus illum eonvertat et nMIli enim imputatur , quod ab alio dependet. Ec ce argumentum .
Cni sie respondet. ad bujur dubia taxisnir solutionem considerandum es . quod licδι aliquis per motum liberi ambitria divinam gratiam , nec promereri , nec aequirere possit , potes tamen se ipsum impedire , ne illam reeipiat. Dieiatur enim de quibusdam Iob 11. dixerunt Deo. Recede a nobis scientiam viarum tuarum nolumus. Et Iob 14. Ipsi fuerunt rebelles lumini r Ur cymbue sit in pordinate liberi arbitrii impedire divina gratia reeeptionem , veI non impedire , non immerito in eu0am imis puratur et , qui impedimentum prasar gratia receptioni . Deus enim quantum
in se es , paratur es omnibus gratiam dare I vult enim omnes homines salvos fieri , & ad agnitionem veritatis venire, Mi dieitur r. ad Timoth. h. Sed illi soli ara ιia privantur , qui in se ipsis gratia impedimentum praestant . Siacis Sole mundum illuminante , in euia Iam impuratur et , qui Oculas claudis , si ex hoe aliquod malum sequatur , t-ξιωidere non possit , ns lumine Solis praeis veniatur . Ηςc D. Thomas . Super quae
Ferrariensis , ibi e Si quir t inquit
propria voluntate in malum aliquod cadat , a quo per se liberari non potes , si
non liberetur , . non es absque ejus imputatione d debebat enim ea vere, ne in iLIud malum inrideret, a quo fetebat, I ν propria virtute liberari non posse et Mutoon es obisue imputatione , quod alia quis