Iuris et iudicii fecialis, sive, iuris inter gentes, et quaestionum de eodem explicatio

141쪽

De Si uestio uibus Debiti inter eos qui. bu cum Pax est.

Foedere civili , deside juramento cruris adhibentur. Utrum Principes de loco ct prε edentia contendere deceat.

LA 'Antius nihil cedius . nihil arroganti iis esse ait, nihil aesapientiae ratione remoti a S, quasi de Dignitate contendere, inplerique redarguunt, quod in arduarum rerum tractatione, sapiuode fessione acrius , quani de rebuς ipsis contenditur. Sediali quaendo ineptum Vanum appalet , it pote , refert Narsevictus, cum duorum Principum Italiae Legati Pragat super pontem occurrissent, neuter alteri locum cederet, fere toto die constiterunt se omnium risui e XPosuerunt. E contra asseritur Deum esse aut horem ordini S, nec Pugnate cum humili laete , gradus seu ordini distinctionem tueri Iurisconsulti tradunt , quod ordiis ni. Sessioni praerogativam , armata manu defendere liceat. 1 lutis vero is utilitati publicae ratio praecipue habenda est. Ita cum in praelio contra Persia S. Contentio incidisset inret Arcade &Atheniense S, uir gen priore o CD pugnaret, ad Plataea ς; laudantur Atheniens ς quod in illo Omniunt periculo patria maluerint cedere, cum dicerent, ubi Cunque collo Casi fuerimus, viro fortes no praestabimuS.

Utrum

142쪽

88 Parsa. De iudicio inter Gentes Se R. .

Utrum Locm potior pro numer a pro Prassantia dignitatum debe

DE Sessionis' incedentiae praerogativa inter Galliae&Hispaniae Reges saepiu CDΠcestatum est. Anno ISS6. Hispanus cum in aula Ρontifici obtines non potuis, apud Maximilianum secundum, consanguineum effecit, ut Caroli non Legatis , in aula Caesarea Principis Loci praerogati V denegaretur, quod pro tam in-ssigni juria habitum est, ut asparia Colinius Admiratius causam sum cientena esse, ad bellum Hispano movendum Regi Galliae obnixe persuaderet, ut refert litianus. Pro Hispano arguitur, quod Illius imperium , longui latiusque quam Omnium reliquorum Principum totius Europae porrigatur. Pro Gallo quod regnum Galliae eju partibus arcte re Circularites consinuati , linguaque moribus unitis Hispano imperi potentia nequaquam cedat Multitudine titulorum Majestatem non augere unde cum Carolus quintus Imperator, Literi ad Franciscum primum Galliae Regem missis, pro Tituli numerosiam Provinciarum , Domin lorum4 citationem adhibuisset, Re Galliae in responso, rescriptit. Franciscus Dei gratia Galliae Rex. Dominus Gonesta , quae pagus est

totius regia Prope minimuS, innuens , se unicum Regnum Galliae omnibus Imperii Provinciis aequale aestimasse.

Locus potior ei qui ampliorem , an ei qui antiquiorem dignitatem obtinet sit concedendu fIN Conventu Bononiae , Anno 6OO. inter LegatOS Reginae Angliae. Regis Hispaniae oborta est quaestio de potiori loco in sedendo ' incedendo. Pro Hispano pretendebasur, ut solet, Onge late i diffusa amplitudo, cui responsum ob pluralitatem dignitatum, aliquem non esse praeferendum, si nulla per se sit sufficiens ad praecedendunt. Castellae regnum, cujus ti sulum Hispanu Scari ris

143쪽

ris anteponit prae Angliae regis esse nuperum Comitte enim, non Reges habuiste ante annum salutis Ioi7. Tertio in libro Ceremoniarum Curiae Romanae quae,ut habent Canone , veluti Domina Mater, Magistra dat normam aliis, inter Rege primum locum

statui Regi Galliat secundum Regi Angliae, tertium Regi Castellae. Quarto in Conciliis Constantiensii Senens , Basiliensi Regem Angliae secundum locum tenuisse. yinto Iulium secundum Pontificem Romanum pro Henrico septimo Rege Angliae, contra Ferdinandum Castellae pronuntiasse.

Vid, Caindenum an iso Robert in Oli de re stione regni Britaen. in concilio constant. Plern Matthie HisItbj. narrcu. l. 6. 1. Meteranum Hist. Belgaib. I.

Utrum Legato Frincipis super oris absentis, Princeps inferior praesens praeferendus sit 'GEneraliter moribus receptum est ut omnino idem Honor exhibeatur Legatis, qui iis a quibus missi sunt, si praesentes essent, deferretur. Idque constanter affirmat Paschalius. Qtrod Legati sunt principum eorum qui miserunt alterae , sive geminae per-sbnae Excipit duntax1 Principem, ad quem missa est Legatio quem in ditione sua eminentiori loco est e aequum est. Refert tamen Conradu DBrunus in Germania Electore praesentes absentium Legatiς praeferri idque inter Principes animadvertisse testatur Pro quo facit textus in Aurea bulla tit. 11. Cui etiam congruit quod narrat Coleruς in Comitiiς Norimburgensibu anno 11 1. Quod Caroli quinti Legati Ferdinando germano postponebantur, Et Sleidanus quod Dux Cliviensis praesenς noluerit Electoris Saxoniae absentis Legati cedere. Ratio habetur, Quod in Principe praesenti est revera Majestas, Legato tantum Dignita aliena ficta. Vel forte mos in Germania ex Constitutione Aurea bullae , a moribus aliarum gent tum diversus invaluit.

144쪽

9o lars. a. De iudicio inter Gentes Se et . .

Utrum superior Electo, nondum confirmato, Rex inferior cedere debeat 'cum Caroli quinti,Regis Romanorum Electi, Galliae regis MLegati anno sat Caleti convenissent. Antonius de Prato Jusisconsultus celebris,&Galliae Cancellarius, Mercurin Caroli quinti Cancellario ideo praecedentiae quaestionem movit, quod C TOlus unctionem a Pontifice nondum accepisset assi mansigiturvum flo,ut Regi uncto,cedere Oportere Contra asse ebat Ur,Imperatorina Electoribus renuntiatum,omnia posse, quae potest post Loronationem Pontificiam di pro potestate Dignitatem ei deberi.

An in Coiloquiis stulteris Seremissimi titulinis iis adhibendin sit,qui Reges non sum Cum in Tractatu Bononiae in Mandatis Reginae Angliae, Archi duci Alberto Illustrissimi,non Serenissimi titulus deferretur, Legati Regis Hispania tractatum pertinaciter aVersas sunt, nisi in Aut0grapho Reginae,ubicunque Archi ducis mentio fieret,Serenissimi titulus apponeretur Asseritur Serenissimi titulum Imperatori, Regibus solis qui Majestatem habent, convenire. Quod Duces sint tantum spectabiles saltem Illustres Contra suod Ducibus Majestas competat,id est status malor, vel major potestas; Item quod in eos crimen Majestatis admittatur,quod multi Duces

superiorem non agnoscant. Vid. Camden.am: 16oo. Ludovic. Ructi phialum de Digmtate Ducum Italiae. An qui imperiumsummum non habent,Legatos mittere possunt fELizabetha Angliae Regina Christophorum A nullium, Duce Albano Legatum ad se missum,quod nulla a Rege Hispania literas attulisset, non admisit, cum Nobiles Genuenses Steph num Marium, Bartholomaeum Comellinum ad Philippum Hispaniae regem mississent, Talicarnanes contrariae factioni in re-

145쪽

Pars. a. De Iudicio inter Gentes Sect. 4. SI

pu Genuensi intercessit, dicens Homine ptivato oratores mi tere non posse. Constat tamen Appium. Claudium Pistorem ad Hieronymum filium Hieronis, Scipionem ad Syphacem Luculluni ad Tigranem Caesarem ad Ario venum Legato misi me Paschalius a magnitudinem Romani imperii reseri, quod qui magni provinciis praficiebantur se Regibus aequale fetebant deinde, quod hujusmodi legationes, de communibus negotiis inter provincias contermina necessariae, cum aliquando summae potestati consa-lendi non est otium admittuntur nec tamen inter iusta Legationes censienda putat. Eodem modo Principibus Germaeniae Tiberis Civitatibus, de rebus ad ipsios pertinentibus jus, Legatos mitte di isserunt.

Utrum Religiosi tariterici ad Legationes civiles obeundς sit ut adhibendi 'BOccae linus in Satyra Pernasse refert Lenonem quendλm, Secti oc gravitatis Stoicae , Apollinem accessisse honoris, salutandi causis, priusquam 'uti fatus est , in longinquam peregrinationem ad obeundam de magni rebus Legationem Gnidi Principe design1tus proficisceretur: quod ut Apollo audivit, Gnidi Principem tunc praesentem reprehendit quod more quorundam .ut sumptibus parceret, hominem nullius splendori in Legationem mitteret'. Zenonem vero non sine indignatione objurgavit,

quod ipse aliique ejusdem ordinis contra professionem qua aulica negotia maxime se aversiari videri cupiunt, Legatione ambirent, in quibus ad gratiam Principum nivit contra honestatem tacere non vel ebantur, ut Taciti censuram meriti iuste videantur qui e msectam turbidos tegotiorum appetente facere dixit. Sub SLOicorum Religioso & clerico intellexisse non dubitatur, cui suffragatur quod traditCominaeus. In Hispania iam olim usitatu fuiste,onia per Religioso seu Monacho cum exteri agere, vel quod opi me simulare sciant vel ut sumptuum compendium fiat. Et non siOhim C nones Ecclesiastici Ne Monachi vel Clerici temporalibus negotiis id immisceant severe praecipiunt 1 14 Apostolus monet, ut

146쪽

Nemo Deo militans negotiis saecularibus se implicet Campanella vero Politicus ingeniosus personas Ecclesiasticas omnibus negotiis adhibendacsuRdet, qu0d magis prudentes, cautiq; sunt, O coe- libatum affectibus privatis minus indulgent. Et Petrus Matthaeus summas laudibus effert Religiosos Monachos ob officia magnis pnncipibus animis re armis inter se dissidentibus fatisci cum successu praestita, mem6rat quod Sanctus Bernardus Moguntiam

ivit, ut Lotharium Caesarem cum Conrado Imperato se consilliares, Conradus Sineta Augustinianus pacem inter Venetos ramcos tractavit PontifeX Romanus inter Henricum quartum Galliae, S. Philippum secundum Hispaniae regem, medium se interponens, ministerio Bonaventurae, Calatagirone FranciscanorumGener iis, qui ad utrumq; regem sanctasi salutares exhortatione pacis

referret usus est. Sed QPater Johannes Ney, Belgicas inducias procuraVis, mi acynthus Capucinus in maximis orbis Christiani negotiis non ita pridem Legati munus obiit.

An faemmis legationes mandari possint

Cum Sabini R0manis, quod virgines quae ad spectandum ludos

Equestres venissent, vi rapuerant, bellum ferociter infessent, a Senatu dec secum,ut quotquot e mulieribu Sabinis liberi essent, hae relictis liberis, ad populares legatione fungerentur, quam Lum suscepissent Pax est facta, sequutaq; res mira, inquit Florus, ut re lictis sedibus suis in novam urbena Hostes demigrarent, cum ge neris suis Visa opes pro dote sociarent. irchne tu vero neg/

mulieres Sabinas legatione functas, quia Leges Romanae prohibe in mulieres ossiciis virilibus fungi. Et Edictum Praetoris expresse Vertat Demina pro alias postulare,quod erat contra verecundiam se uicongruentem, cui Edicto causam dedit Caia Afrania , Licinii Buccionis senatoris uxor, quae non quod Advocatis destituta erat, sed quod impudentia abundabat, inusitatis foro latratibus, assidue si bunalia exercebat, adeo ut improbis arminarum moribus Astaniae men pro crimine Objiceretur. Et Martianus jureconsultus tra

147쪽

Pars a De Iudicio inter Gentes Seot. sa

dit eos qui postulandi ius non habent Legaecione fungi non possie.

Paschalita vero contra irclineta sententiam acta e contentit . tamina honesta causa cum laude egisse ostendit, utpote cum ordo matronarunt gravi tributo a. Triumviri esset neratus , nec qui siquam virorum patrocinium S accommodare auderer, Hortensia L. Hortensili filia , causam Deminarum apud triumviro de constanter faeliciter egit. Repraestendata enim patri facundia impetravit, ut major par imperatae pecuniae ii remitteretur. Di quandoq tamina: Legationibu obeundi maxime idoneae habitae sunt: Cum Romae in Senatu deliberatum esset , an Veturia Volumnia cum aliiς matronis ad Coriolanum Volscos a quibus urbi periculum impendebaei cum Legatione mittetentur 4 de ea re usq; ad vesipetam multae verba facta essent; non dubi dabatur, qui Dionysiu Halicarnassensis, an hoc officium tam mi conveniret, sed alii verebantur; ne si hostes , neglecto jure gentium, of m M ona cum liberi retineten urbe absq; belli periculo potiren tur, vicit tamen eorum sententia qua matri uxori aliisq; matronis urbe exire&Legationem obire concessunt est; cumq; Valeriae Veturiae matri Coriolani ut Legationem suscipe et suade et si inquit, filium in urbem reduxeriς ipsa immortalem g oriam consequere, ob ereptam ramo periculo patriam, in nobi apud viros major erit honos, bello a nobis summoto , quod ipsi repellete nequiverunt, ac censebimur progenies illarum quae ub Romulo bellum Sabinum Legatione sua submoverunt Conciliatisq; Ducibus ac populis urbem hanc ex parva magnam feceruns

An Legatio ex causa privata decernenda sit 'PHrynon Atheniensis cum rediret a certamine Olympico captus est 1 quibusdam Philippi comitibus, . omni pecunia spoliatus, Adhenas reversis Athenienses rogat, ut sibi Legationem ad Philippum decernant, ea intentione ut ea quae amiserae recuperaret, quot populus ipsi conceldisse dicitur. Lege duodecim tabula ruin

148쪽

s Pars et De Iudisio inter Gentes Seet . .

Legatus esto, Cicero in tales Legatos acerbe inVebitur,asserens, nihil este turpius quam quenquam Legari nisi reipub causa. Cum Romae concessa est libera dicebatur, quod nullo tempore vel loco circumscripta , nec rationibus reddendis obnoxia esset. Scipioni Nasciae hujusmodi Legationem decretam Plutarchus commemorat quo tutius honorificentius' in Asia esset quo proficiscebatur, plebis ob necem Gracchi infensae furorem, si Romae substitisset, reformidans. Quinetiam Cicero quo magis a curis quibusque vacuus commentationibus operam dare posset, hujusmodi Legationem, sive cessationem liberam otiosam sibi exoptavit, Nam ut ius docet Senatoribus aliquando necessario aliquam hujusmodi r missionem impetrandam fuisse,quoniam aliter Roma abesse non

concedebatur. Vid. Geηtilem de Legation. lib. .cv. 8. Ucbatium, P. 3. Be οι m. de

e n Legalsis Permistendum uxores secum ducere'

ZEm0st bene Ch rmo leus Massiliensis,cum Legatione pro

patria obiret,Lydi macham uxorem, licet mala forma taminam,secum circumduxit: Isidi gunnas ab hostro Persarum Rege ad Iustinianum Legatus, in eam Legationem&uXOrem,&filia iri assumpsit. Aliis tamen, incommodum ,

periculosum videtur, Legati uxorum consortium: iisdem arguimentis nituntur quibus usus est Severus Cincinna cum in Senatu censuit , ne quem Magistratum , cui provincia obvenisset, Sorcomitaresur. Haud scilicet, frustra placitum olim , ne flamina in socios, aus gentes Xteras traherentur , inesse mulierum comitatui quae pacem luxu , bellum Osm id memorentur, Romanum a

men ad similitudinem barbari incessus convertant, non imbecillem tantum, imparem laboribus sexum, sed si licentia adsit, faevum, ambitiosum , potestatis avidum. Hi statim adhaerescere deterrimum quemque Provincialium, abii negotia suscipi, transigi Alii vero cum Valerio Messalino,qui inuae respondit censent, Multa duritie veterum melius 'artius mutata pauca flaminarum necessitatibus concedi, quae ne conjugum quidem penates, adeo socios

149쪽

cio non onerent, caetera promiscua cum marito , nec ullum in eo

paci ς impedimendunt, revertentibu post laborem quod honestius quam uxorium levamentum At quasdam in ambstionem, aut avaritiam prolapsisS. Quid ipsorum Magistratuum, nonne pleros' varii libidinibus obnoxi0S Non tamen ideo neminem inprovinciam mitti, corrupto sirpe prλvitatibuS Xorum maritos, num ergo omne caelibe integros , frustra nostram ignaviam alia ad vocabula tran9serta, nam viri in eo culpam , sit lamina modum excedat. Porro Obuni v aut alteri u imbecillum animum , male eripi maritis consortia rerum secundarum adversarumque , simul sexum natura invalidum deseri, exponi suo luxui, cupidinibu alienis , vix praesenti custodia manere illaesa conjugia , quid fore si per plures annos in modum disti dii obliterentur. Sic obviam irent ii quae alibi peccarentur, ut flagitiorum urbis meminissent, c. Et Legatis ita ut Magistratibus .uxore suo periculo secum ducere prudentes statuunt, de quo ut planus Proconsulem ait melius essem Provinciam proficisci sitne uxore, sed ex cum uxore posse, dummodo sciat Senatum Cotta Messalla Consulibus censuisse futurum, ut siquid uxoreSeoruni qui ad officia proficiscuntur, deliquerint, ab ipsis rλtioin vindiet exigatur.

per partem Legatorum Legatio peragi possit'SErgiu a Iustiniano ad Chosroem Legatus, cum Constantianuς

alter Legatus aegritudine de inere ur, in Pediam penetrare noluit cum vero Callicratem Rhodiorum legatum, morbu abstulisseet. Diaeus, alae Legλtus Romam perrexit. Et e niuiti Legati Indici ad Augustum, uri reser Strabo , tres tantum Romam pervenerunt, aegationem peregerunt, cum alio viae longitudo,

ali 1 incommoda absumpsisseent. Paschalius tradit luce clarius cste Legatos non impedito aliorum vice fungi post , ita etiam de Legatis Provincialibus in iure cautum ut possit qui necellitate O- gente , per alium Legationem mittere. Sic legati Romani qui ad jugurtham Adherbalem Obsidentem missi erant, timul atque liticam

150쪽

06 Parsa. De Iudicio inter Gentes Seet. .

Uticam appulsi essent, nuntium cum literis ad eum mittunt,quibus significant, se ad eum denλtu misso ut quam OUssime ad provinciam accedat dubent.

Vid. Falcbatium cap. An Legatum aliquando non admittere liceat

DEnuntiatum Stolis a Romanis est habitos eos iri pro hostibus si Legati venirent, Legatis Persei dictum non venturos tuto,Coriolanus interminatus est pro Exploratoribus se ducturum eos qui adfuerint Licitum quidem Gentilis assirmat Principi vel popul prohibere, ne Legaciones ad se veniant, quia aliter homo alienus in alieno solo invitoDomino sisteretur.videre tamen oportet ut aliqua ex causa fiat haec prohibitio, Grotius ait Non omnes Legatos admitti praecipit jus gentium, sed vetat sine causa rejici. Et causa non admittendi justa habetur iv Si Legatus missus sit ab i. digno unde Totila semper perfidi Legationem ejecit Iustinianus Cynethensium ut aetatis scelerata Legatos undique pulsos na1rat Polybius a Si indignus sit qui mittitur,unde Lysimachus Theodorum qui ἀειο Vocabatur, Ptolomae missum, audire noluit,3' Cum mittendi causa sit suspeeta unde Romani Perseo denuntiarunt,ne Romam mitteret, sed ad Licinium.

An Legatus pro utilitatepubtica praeter modatum ali ruid agere

possit '

AThenienses Legatos suos missis in Arcadiam , quanquam rebene gesta domum reversos capite puniverunt, eo quod alio quam ipsis mandatum fuerat itinere iverant: cum Attilius Consul ab Senatu missus in Graeciam ut Athenienses Etolos Contra Philippum tueretur, praeter quod Senatu mandaverat Haestiaeam, Anticyram expugnavit, eversit, ea re Romam nuntiata,Senatu Scensuit, ut quam primum Attilio Flaminius succetarmitte eius. Quandoque tamen eapedit reipub. Legatum esse Ver

satili