De martyrio per pestem ad martyrium improprium, & proprium vulgare comparato, disquisitio theologica, Theophili Raynaudi ... Qua monstratur, eos qui proximis peste contactis, ex christiana charitate subleuandis, immoriuntur, esse non late duntaxat, s

591쪽

. stiuus 22. civit. c. 8. Isidor. II.Orig. c. .& Vualast. cap. 6. rerum Eccles Dicta autem est Ecclesia illa, magnum martyrium, a Christo, ibidem passe martyrium. Ait quidem Cyrillus Hierosel. cathec. i . eam solum a Constantino extructam basilicam, inter coeteras sacras aedes montis Caluariae, sertitam nomen martyri', quia ibi apostoli , accepto Spiritu sancto fusti sutar testes resurrectionis Christi : quo aptat illud Sophoniae 3. me, tu die resurretiionis mea in futurum. Ipse legit in testimonium: Tamen cum Apostoli , Spiritum sanctum, eo visibili apparatu quo initium factum est publicae testificationi Euangelii , non acceperint in . Golgotha , sed in ciuitate , ubi induti sunt virtute ex alto, verisimile admodum est, quod ex Durantio dixi: nempe basilicam illam primariam,dictam filisse magnum mavrium , a martyrium ibidem

passo martyri magistro Chritium appellat' S. Irenaeus lib. s. c. i 2. Haec pleniore manu, ex PP.& Ecclesiastica antiquitate congessi , quod mirari subluerit Pamelium, diligentem caeteroqui scriptorem, ad librum de duplici martyrio, squi inter nothos D.Cypriani partus habeturinum. J.assirmare,

locutionem qua Christus martyr appellatur, abhorrere ab usu veterum , ideoque non esse probandam. Hoc vides, manifeste falsum esse , quamuis non diffitear, disserentiain longe maximam esse inter Christi coeterorumque martyrium 1, & meriti, reliquos dictos e Ie secundi vis limas, quod

Christus multis partibus omnes martyres superCt, vi late expendit S. Augustinus tract. 8 . in Iovi. αEspencatus in a. ad Timoth. c. a. Prior

592쪽

nrorumque mari. config. cum Christo. 1 s s Prior titulus martyri' in Chrino.

2. Sic constituto vero ac proprio Christi Domini martyrio, luale serunt allegata Patrum testimonia I Hioxque ex nonnullis Scripturis firmabimus, occurrit duplex modus quo Christiam , martvrem fuisse, exponi potest. Neque enim nouum est , ut quis ex duplici, ut sic dicam, totali titulo, martyrium subeat; quandoquidem multae virgines, &quia Christianae, & quia inquinationem refugientes, martyrio sunt perfunctae.Similiter ergo, marty- iij in Christo duplex titulus, & uterque idoneus, proserri potest. Priorem attigit Billius ex Niceta adorat. 18. Nazianzcni, & Elias Cretens. ad orat. 3. quod scilicet Cthistus , idcirco habendus sit martyr,quia interemptus est,cum ob traditas plerasque vetitates morales, ob quas in Phari orum & aliorum corruptissimorum hominum odium incurrit: Tum maxime, quia constanter euulgauit illam fu-blimissimam fidei veritatem, qua patrem suum discebat D E V M. Quam bonam consessionem consessus est testimonio reddito coram Pilato,ut loquitur Apostolus. I.Timo. ,.Vbi etiam cap. r. additur, Christum dedisse se testimonium Graece ρωαρτυριονι quod ibi S.Chrysostomus & Theodoretus,dema tyrio Christi in passone interpretantur. Eodem sensu Christus .initio Apocalypseos, vocatur fidelis testis,Graece uαρτυρ. Qii ad luculenter in eum loculi is verbis enucleavit Rupertus. Vere testis, quod graece dicitur martyr,quia & natus ob testificandam Veritatem, Zc mortuus est pro testimonio veritatis,

quemadmodum ipse Pilato dicit: ego in hoc natus N n a sum,

593쪽

. ' sum, & ad hoc veni in mundum ut testimonium' perhibeam veritati. Nam & pater' quidem testis,de' quo ipse Iesus Christus, & testimoniu, ibiquit,) pe ' hibet de ne,qui misit me,pater : & Spiritus sanebis

testis,de quo idem,cum, inquιt, venerit paractetus, quem ego mittam vobis a Patre,spiritum veritatis,

qui a Patre procedit,ille testimonium perhibebit de me.Sed haec sola est persona,quae pro testimonio veritatis mortem sustinuit, unde & digne selus hie idem filius dicitur testis. Et multi quidem testes V veritatis mortem perpessi sunt propter verbum testimonij sui;vnde & graeco nomine,martyres eos ' sancta Ecclesia nominare consueuit: sed non parua distantia est,ob quam & iste,etiam cum additamen- to , splendide dicitur testis fidelis. Nam quod testis iste testificatus est, prius vidit 3c audiuit, quam V in hunc mundum veniret: prius inquam vidit M' aud uit, & post in hoc natus est, & ad hoc venit in mundum , ut testimonium perhiberet veritati,' quemadmodum & coram praeside iam dicto, ipse ' dixit.Hinc& Baptista Ioannes : qui de coelo venit,' super omnes est:& quod vidit & audiuit, hoc test, ' tur omnes alij de terra venerunt,& prius nati sunt' quam aliquid scirent,& post acceperunt aliunde ab ' alio indice quod testificando dicerent,& hoc ipsum' non persecte sed ex parte,vno ex ipsis Paulo Apo-' stolo dicente: ex parte enim cognoscimus, & ex par- ' te prophetamus. Solus ergo testis ille fidelis, id est' talis, qui antequam huc veniret ad testificandum,

rem viderit & audierit; tam certus , Ut non ex parte , sed totum Pei secte cognouerit & propheta- uerit JEodem denique reserenda videtur plagula

illa

594쪽

illa orationis S.Methodii de martyribus, exscripta a Theodoreto dialo. 3.verbis illis. t Adeo admirabile, μ& tanto studio expetendum est martyrium, ciuod ipse Dominus Iesus Christus filius Dei,se id hono-

rare testatus sit, non rapinam arbitratus se esse is aequalem Deo, ut etiam eo dono, hominem ad

quem descendit,coronaret. J Sensus Methodij non videtur esse alius , quam quod Christus quoque, martyrium subire voluerit , illudque subeundo honorare,dum non arbitratur rapinam, esse se aequare

lem Patri, exemplo nequam illius inter Ethnicos filii , qui Saturnum patrem rapaciter ablato regno exauctorauit iuxta perpulchram loci illius Apost lici interpretationem explicatius traditam ab Isido ro Pelusiota: Cum Christus e colatra,Patrem suum, Deum dixerit, seque ei aequalem , & eam ob causam, mortem exceperit.

Posterior titulus martyr in Christo.

. Alter titulus veri in Christo martyrij, alter que idoneus modus exponendi quomodo Christu fuerit proprie martyr,ducitur ex eo quod Christus, Pro nobis a captiuitate redimendis, de conciliandis cum Patre , sanguinem suum sederit, tandem vitam sanistissimam abiecerit. Hic quidem titulus, non quadrat cum martyrio voce. 'nus spectatos quia iuxta hunc titulum, Christus saltem directe, non obiit ad alicuius veritatis testificationem ; sed tantum ad aeteri iam calamitatem ab aliis auerten tam , & salutem aeternam iisdem sua temporaria morte curandam.Ut tamen xitulus ille sit ad verum martyriuin idoneus , sitis est, quω mors eo titulo

595쪽

s18 Pars IV. Cap. IV. excepta, si suificiens ad concilianda homini puro

sic morienti, illa ipsa decora quae martyrio ad veritatis testilicationem excepto parantur ; illud nimirum gratiae & gloriae superpondium, quod aduehiatur martyrio voce tenus coniiderato, liue ad testificationem diuinae alicuius veritatis excepto. Qir omnia probata manent ex disputatis tota parte 3. qua tituli illius idoneitas, ad eos veri marityri; simastus,yltra opermiis merita dc veluti ex opere op rato convehendos . late fuit stabilita. Neque verbnouum est , ut vox quae penes eius corticem ad

unum aliquid arctanda esset, postea ad aliud simile vel affine , ei ve subrogatum , aut non disparibus

pr erogatiuis gaudens extendatur , quamuis non consenianec ad extimam vocis faciem , & primaeuam notionem.Ita ergo accidere potuit in hoc negotio.Tametsi dissicile quoque non seret, testificationem alicuius vllitatis a Christo sic moriente factam proserre. Attestatus enim eo pae o est, insigni illi amori quo sic Deus dilexit mundum,ut otianis qui credit in ipsum non pereat, tradens in eum finem unigenitum suum. Qui item ut cognosceret mundus,quam diligeret Patrem id exoptatem , tr didit semetipsum pro nobis oblationem dc hostiam Deo in odorem se itatis. Agnoscunt hunc ma tyrii in Christo titulum Scripturae & Patres, a quibus passim ea mortis per Christum exceptae causa traditur, ut bono nostro consileretur, & destruistis peccati nexibus , captiuitate ex lueremur. Et quamuis prior titulus videatur vulgatior, dc cum vocis mari G cortice cohaerentior;tamen hic secundus,est apud Patres,& in scripturis vulgatior, quippe conmodior ad suscitandam pietatem nostram,

596쪽

κtrorumque mari. config. cum Christo. 1 39

vrgendosque mortales, ut si amare piget, at red mare, non pigeat.

1. Nexuit utrumque titulum Clemens Romanus 1.Constit. cap. item verbis illis quibus Chiistianos animat ad alacriter subeundum mai tyrium imitatione Christi, mari 3 ut eum iam supra ex Irenaeo notarinauimus. Quicunque artein is quampiam discit,cum videt magistrum suum opere ea& experientia artificium suum perscientem , idem c. quoque studet opus iniunctum simile essicere: in quod quidem si allequi non queat,non est in eo per- fectus. Et nos ergo cum magistrum habeamus D minum nostrum Iesim Christum,cur doctrina eius non imitamurZQinaniam ille a se repudiauit relax, tionem, voluptatem, gloriam, diuitias, superbiam, copias auxiliares , marrem & fratres , imo etiam vitam sitam : Idque tum propter pietatem erga Deum Patrem , tum propter charitatem erga ho- mines; perpessus non solum persecutionem& ve bera , probra , & lud; bria , sed et iam cruci assigi, ut ludaeos, de Gentiles ad poenitentiam adductos seruaret.Si igitur ipse propter nos requiem respuit, neque in subeunda cruce erubuit, neque mori in- ' glorium existimauit, quare nos passiones eius non ' imitamur',& eius causa ipsam etiam vitam nostram , ipso nobis tolerantiam praebente , non de- serimus Z Ille enim propter nos, nos verb propter nos ipscis. e.

E des , o mistricoriliae martyres, Chri

uo configurati. iam quomota in alterutro martyrii titulo,CLL

597쪽

stum testem fidelem exhibeant, cum fidei , tum misericordiae martyresi non est obscurum. Viri que certe configurantur Christo per secietatem passionunt illius, & exceptam reipsa mortem,quae est illustrissima cum Christi morte configuratio, de expressior quam quq per baptismum perficitur iux, ta Apostolum, ut recte docet Clemens Rom. pite illo s. agens de catechumeni martyrio, & d cens eum saluari, non minus quam si aqua lotus, fuisset, cum persectius commoriatur & consepeliatur Christo, , quam is qui baptizatur immissus aquae, eave persuas. Eiusdem vero libri quinti cap. i. idem Clemens cohortans fideles ad erogandam large benignitatem martyribus in carcere de-- tentis, rationem reddit quae hanc martyrum cum Christo configurationem expressiorem, optime exhibet. Sic enim ait. Qui propter nomen Domini Dei nostri damnatus est, hic est sanctus ma tyr, frater Dinnini, filius altissimi, receptaculum

Spiritus sancti, per quem illuminationem gloriae Euangelij singuli fideles acceperunt, cum digni ha-

biti sunt immortali corona, testimonio passi num eius, ac societate sanguinis ipsius, ut consor niarentur morti Christi in adoptionem.

6. Exemplo item Christi,& fidei & miseri-

cordiar martyres , doctrinae reuelatae attestantur,

nobilissimo modo: , ut tractatuna supra est agendo de testificatione fidei per martyres cap. I, huius p. artis. Utrique denique ob hanc expressionem Cliristi,& cum eo cons rationem, eundem Christum habent sortitudinis, ac patientiae, & totius gratiae ad talem mortem subeundam necessariae, sentem vbarri tim.Qua in re porphuret Pius aeque

598쪽

Htrumque mari. configun cum Chri . c iac elegans de more Bernardi locus , ex serm.6ι. in Cant. quo duplicem in Christo Domino statum considerans, crucis scilicet de gloriae,hanc in splendore , illam in pallore esse dicit , eoque transfert illud Psaltis Psalm. 6 . postierunt Arsi eius in pallore auri Eo autem aspirare sponsam Ecclesiam, praesertim ratione martyrum, affirmat , dicens Ecclesiae quoque posteriora , esse in pallore auri squae

fuscinia non erubuit crucis , vstionem passionis noli horruit , liuorem vulnerum non religit: et-

iam complacet sibi in illis,& optat nouillima sua 'esse horum similia. Idcirco denique audit ;coluula ba mea in foraminibus petrae, quod in Christi vul- 'neribus tota deuotione versetur, & iugi inedita- tione demoretur in illis. Inde martyrij tolerantia, '' inde illi magna fiducia apud Deum est altissimum. J Ex ea Christi pallentis Sc manyris configuratione,

ex ea martyris per amorem & imitationem inhabitatione itura Christum , oriri , ut paulo ante tet, Sit , uniuersam martyrij tolerantiam, in haec verba paulo post tradit. Stat martyr tripudians & trium- phans, toto licet lacero corpore,& rimante late- ' ra serro, non modo sortiter sed & alacriter, sacrum o carnu sua circumspicit ebullire cruorem. Vbi e go tunc anima martyris Z Nempe in tuto , nempe in petra, nempe in visceribus Iesu, vulneribus ni- mirum patentibus ad introeundum. Si in suis esset 'visceribus scrutans ea, ferrum prose ad sentiret. UDolorem non serret , succumberet, & negaret. Nunc autem in petra habitans, quid mirum s in modum petrae duruerit: Θ Sed neque hoc mirum, si exul a corpore , dolores non sentiat corporis. N

que hoc Leit stupor, sed amor. Submittitur enii Iadi ii sensus.

599쪽

pars IV. Cap. IV. sensus, non amittitur: nec deest dolor; sed suphrά -- tur, sed contemnitur. Ergo ex petra, martyris sese titudo, inde plane potens ad bibendum calicem. Domini. Et calix hic inebrians, quam praeclarus est, praeclarus inquam atque iucundus, non minus imperatori spectanti, quam militi triumphanti. - Gaudium etenim Domi ni, fortitudo nolira. J Ita

. que S qui pro fide caeduntur, & qui in ministelio

charitatis occumbunt, Christo martyrum primicerio configurantur', intra eius vulnera pro nobis exeepta, sedem habent; indeque coelestes suppotias ae sortitudinem, ad martyrium quisque suum, alacres hauriunt.

Heriores , expressus.

. Ausim tamen contendere,martyres charitatis,

illustrius & expressus configurari Christo martyrii principi:atque adeo quia per viciniam ad primum

in unoquoque genere,quod est mesura coeterorum, attenditur persectio omnium quae sunt sub eo genere, conitare inde poterit , quanta , quamque pretiosa sit martyril huius persectio. Eam vero illustriorem martyrum charitatis cum Christo com figurationem , non difficile erit ex illis colligere, quae S. Augustinus trach. 8 .in loan. proponit , tr ctans martyrum fidei cum Christo comparatio nem. Eos enim prae Christo depreciat, cum ex aliis capitibus, tum ex eo quod non habuerint potest tem ponendi animam suam , nec liberum eis su rit , dicere : Nemo tollit eam a me. Item ex eo quod non sint mortui pro aliis, siue ita ut mors eorum cesserit in abstersionem peccatyrum alieno

600쪽

Vtrorumque mari. config. cum C s. srum. tametsi Christo , peculiari ac praecipuo iure sunt tribuenda, tamen per analogiam quadam, in mai tyres quoque charitatis cadunt. Vere enim znemo tollit ab eis antimam, sed ipsi sponte eam pinnunt exemplo Christi: quia cum sani essent, pos sentque se periculis subdaleere, lubentes volentes que , Gla urgente proximorum charitate, in illa irruerunt. Et cedit aliquatenus eu mors , in remis sionem peccatorum alienorum. Dc illis enim praecipue agimus, qui ut proximos in spiritu iuuarent, ministrandis Sacramentis, ac aegris Christiano ritu expiandis, & ad bonam mortem disponendis, prodeunt in hanc arenam. nquam idem quoque aliqua ex parte valet quoad laicos, qui eo spiritu quo supponimus, in hoc opus incumbunt; cuius modi magnam partem erant Alexandriae sexcenti .

illi parabolani de quibus It S.C.de Episc.& Cleric.

Nam & salutem praesertim aeternam eorum.quos iuuant, propositam habent: & ad eam , cum piis alloquiis, tum exemplo charitatis suae, & egregiorum virtutis Achorum aegros incendunt: Vt proinde mortem obeuntes in sancto illo ministerio ex

praedictis finibus suscepto, aliquatenus dici possintubire propter salutem proximorum, & remissi nem peccatorum eoriam: Non quidem litrum pro illis appendendo, stater eriim non redimit, redimet homo 3ὶ sed tamen curando , ut impensa pro eis a Christo redemptio, cassa non euadat, sed in tentum a Christo exitum,fiuctumque cosequatur.

Itaque charitatis pugiles, quod de fidei martyribus a S. Cypriano rictu est, sub fine libri de laude martyrij, ocio Chri si cruore decorari,Sc quide excellentissimo modovatis superque videtur confirmatum. i. CA