장음표시 사용
361쪽
PRINCIPUM . Lib. I. Cap. XIV. 3or
vetus Forum deferunt, ubi Magistratus Romani deponere Imperium consueverant ; Utrinque autem gradus quidam funt ad scalartim similitudinem exstructi , in quibus ultero ex parte puerorum chorus es e nobilissmis atquepatritiis; ut erasin minarum illuserium Θmnos in defunctum paeanasque canentium verendo ac lamentabili carmine emodulatos. Muibus peractis tollunt iterum lectum , atque extra Urbem perferunt in Martium campum , ubi qua latissime campus patet, fuggestus quidam specie quo ravula lateribus aquis assurgit , nulla praeterquam lignorum ingentium materia compactus in tabernaculi formam. id quidem interius totum est aridis fomitibus oppletum , extra autem intextis auro fragulis atque eboreis senis variisque p icturis exornatum. Infra vero alterum , minusculum
quidem positum es , sit forma O ornutu per simile portis Ianusque patentibus. Tertiumque item 9 quartumsemper superiore contra seius: ac deinceps alia, donec ad extremum, quod est omnium brevi simuni , perveniatur. Possis ejus aedis ii formam comparare turribus his , qua portubus imminentes , noctu igne praelato naves in tutas flationes dirigunt: Pbaros vulgo appellant. Igitur lecto in fecundum tabernaculum sublato aromata ct sus menta omnis generis , fructus herbasque saccos omnes odoratos conquirunt atque ervatim efundunt. suippe neqΠe Gens neque Civitas, neque quo honore ullo aut dignitate praecellat , quin certatim pro se quisque suprema illa munera Principis bonori deferant. Ubi vero ingens aromatum acervos agges s es , ac locus omnis expletus, tum circa aediscium illad adequitant , universs Equesris Ordinis certa quadam lege ac recumsu , moitaque pyrrhicbio numeroque , in orbem decurrentibus. Currus item decetati smiliter ordine circumaguntur, infessi purpuratis rectoribus, personas ferant, quae habet imagines Ducum omnium RomanoruM Principumque ita ium. suae ubi ce- Iebrata sunt, facem capit Imperii juccessor , eamque tabernaculo Ddmovet. Tum caeteri omnes undique ignem subjiciunt: cunctaque illico fomitibus illis aridis odoramentisque referta, igni valido corripiuntur. Mox ab extremo minimoque tabernaculo tanquam e fa-sigio quodiam simul cum objecto igni ascensura in aetherem aquila
dimittitur , qua in coelum creHtur ipsam Principis animam deferre , ac jam ex illo una cum caeteris Numinibus Imperator colitur.
II. Haec porro notis illustrabimus. Sic vero ille: Mos Romanis consecrare Imperatores , qui supersitibus sitis vel successo-xibus moriuntur, quique eo bonore junt affecti, relati dicuntur inter Divos. J Ita Augustus Iulium, Tiberius Augustum, Nero Claudium, Titus Vespasianum , Domitianus Titum , Tra-janus Nervam, Hadrianus Trajanum, Pius Hadrianum, Marcus Pium, Commodus Marcum consecraVerunt, omnes aut
362쪽
filii aut destinati successores fuerunt. Et haec improba ab animo nimis facili profecta indigetatio procudit DeoS Omnes orbemque implevit superstitiosis cultibus, Sapient. 1. Reprehendit Hirchmannus Lapyus memoria es in Herodiano , quando Imperatores aliqui conseo, uti fuerunt , opibus exuti c, fliorumn Porum parentes, demum quoque uxores Imperatorum inter Di
vas relatae sunt , quomodo Liviam AVgusti uxorem consecravit Claudius, sigiem dicando , I sales insituendo , currum in pompa circensi decernendo , tese Suetonio lib. q. cap. II. Haec ille. Verum exempla superius allata, quorum similia passim exstant plurima , s & ordine referuntur apud Onufrium Pan vinium 3)defendunt Herodianum, adeoque certum est primam consecrationem fuisse virorum Principum, sive hanc filiis su is, sive deberent successoribus imputare. De uxoribus Principum serius agi coepit & quoque rarius , quando Nero etiam consecravit Poppaeam, Tacitus ε , & Antoninus Philosophus Faustinam suam , Capitolinus S. Rarius, uti dictum, contigerunt illa, &per aliquam velut imitationem, unde mos ipse non poterat immutari , de quo pronunciandum est secundum primam originem ejusque consuetudinem communiorem.
ΙΙΙ. M autem tota Urbe quasi luctus quidam promiscuo saecelebritati , quippe functum vita corpus ritu hominum fumptuoso funere sepeliunt. 4 Dion 6. Ovκ άν ου ε πε ρειν αυτον ημῖν πρόπει, άλλὰ M voLm, άd αγάλλιιν. Rationem profert ejus inerrantis
moerori laetitiae, sed quae nimium subtilis est. Verius dicendo, luctus erat a defuncto Principe, sed temperatus cum laetitia publica, quando novus Princeps adferebat gaudia. De luctu solenni in funeribus dicemus infra 7. Quod ait, sumptuoso funere sepeliunt, intelligi debet e communi lege ac more, quando corpora primo sunt exusta, post reliquiae, cineres videlicet & ossa, vino aliisque odoribus perspersa atque irrigata
in monumentum condebantur, infra . Namque corpora Principum perinde, ut aliorum de vulgo , sunt cremara , deinde humata, Suetonius s, Tacitus io. Expresse Vero sumptooso, quando in Principum funeribus vestimenta funeralia erant , pretii
maximi, quamobrem decretum fuisse Claudio funus Censorium, ait Tacitus M. Censorium, id est, honoratissimum, & in quo
Omniadis. 4. 83 lib. 1V. cap. 6. Hs. 9.λ . 9ὶ lib. 1. cap. 84. lib. 1 cap. Ioo. lib. Lo .cap. 7 s. lib. I V. cap. 69.
363쪽
PRINCIPUM. Lib. I. Cap. XIV. 3οῖ
omnia purpurea , Vestes stragulaque fuerunt, ut exponit Lipsus . De Pertinace Caesare eodem modo Capitolinus et : Funus imaginarium ei O cev forium ductum es. Nomine videlicet seculi veteris , quia temporibus Reipublicae liberat Censura omnium dignitatum maxima & praestantissima habebatur. De Neronis exsequiis alia Suetonius 3 : Funeratus es impensa δε-
centorum mil7ium stragulis unis auro intextis. Haec stragula una Cum cadavere flammis absumebantur. Nam quod hic monet
Beroaldus ' , videlicet intelligi stragula ex lino incorruptibili confecta , quae cadaveribus Regum injecta non quidem vetarent , quo minus exurerentur cadavera , interim hos cineres Vetarent permisceri cum cineribus lignorum , haec inquam stragula forte apud Indorum Reges usitata fuerint, uti ex fabulosis relationibus commemorat Plinius, caeterum apud Romano SVetereS ac novoS haud erant. Et cur fui rent λ permiscebantur sane cineres, quia non curabatur, S cum reliquias legebant, non quidem omneS cadaveris cineres conquirebant anxii , sed
residuas ossium particulas indebant urnae. Subinde quidem pro affectit in defunctos aliquantulum cineris adspersere: Verum illud & oppido exiguum erat, & cum aromatum cineribu S permistum. Herodianus , ubi describit Severi Caesaris exsequias,
μα loe οἰ ορεσομενοι. Testantur hoc urnae, quae non ita magnae sunt,
ac praeter ossicula vix manipulum cineris colli quati habent. De qua re etiam dicemus infra 6. I V. Sed ceream imaginem defuncto quam sinu am fetunt, eamque in regiae vesibulo proponunt supra eburneum lectam maximum atque jublimem, vel libus inseratum aureis. J Quod de imagine cerea dicit, est apud Capitolinum verbis supra allatis funus imaginarium, & de tali imagine Caesaris, quam Antonius ostentavit Populo in funere Principis ejus , memorat quoque Appianus , Tacitus 3 de Germanici funere: Ubi illa veterum insitata; propostam toro uisiem , meditata ad memoriam virtutis carmina; Quod in vestibulo regiae posuerunt, e communi lege erat, de qua est infra, . Suetonius in exsequiis Augusti io: ABοτ illis equeser ordo 1 cepit, urbique intulit, atque in vestibulo δε- mus coldocavit. Nec aliter est de caeteris. Lecto imponebantur mortui , infra D. Eburneum vero Principes Viri acceperunt,
364쪽
quando precium ebori olim ingens erat , unde Consulis sella eburnea , infra I. Lectus eburneus auro & purpura stratus, est quoque in funere Juli1 Caesaris apud Suetonium λ, & in funere Augusti apud Dionem Cassium 3. Vestibus insternebant aureis, partim quod communiter ita fieri solebat, partim ob dignitatem, quia aureae erant, ut paulo antea de Neronis funere diximus, ad augendos silmptus. V. Et quidem imago illa ad aegroti speciem pallida recumbit circa lectum vero utrinque magnam partem diei sedent, a Dua quidem Senatus omnis vestibus atris amictus , a deaura vero matro- me, quas virorum aut parentum dignitas bonestat, harumque nunia vel aurum gesans , vel ornata monilibus conspicitur, ted vestibus atris exilibus induta moerentium speciem praebent 4 Omnia illa fere e lege communi exsequiarum , tantum quod dignior lugentium chorus & consessus. Vestes atrae in luctu apud viros erant , & vestes albae apud mulieres , eaeque non admodum preciosae, Verum satis viles, uti dicemus infra . VI. Haec ita per septem dies continuos faciunt, Medicis ad lerium quotidie accedentibus, inspectumque velut aegrum deteriussi se habere subinde pronunciantibus. J Nobilis φαντασία, sed Magnatibus propria , quando & hodie defunctis in Gallia Regibus non dissimile aliquid praestatur, diebus quadraginta ab excessii
ministrantibus apud cereas horum imagines aulicis, epula Sapponentibus , Medicorum aditum requirentibus, perinde quasi viverent aut saltem morbo affecti, nondum mortui essent, Thomas Dem terus S, Henricus Savilius VII. Deinde tibi jam visus obiisse diem , Iectum humeris attollunt , Eque stris Senatoriique ordinis nobilissimi ac lectissimi Juvenes , perque viam Sacrani in vetus Forum deferunt, ubi Magistratus Romani deponere imperium confiseverant. J Lectus ebore exutus, s quod in campo deponebatur) cum reliquis vestibus efferebatur & una comburebatur, infra 7. Senatorii ordinis
viri succollabant, quod post Syllae exsequias, contigit deinde in exsequiis Julii C aesaris Suetonius et , porro quoque in funere Augusti, de quo Suetonius : A Bovillis Equester ordo fusoepit
Urbique lutulit. Et paulo post : Senatorum humeris delatus iucampum crematusqne. Et deinde : Reliquias legerunt primores Equestris Ordinis. Via Sacra erat , quae a curia veteri id est, Pompeji , quam post caedem Julii Caesaris obstruxerant IKomani , i) lib. 11. cap. 3. dis. 6- et)
365쪽
PRINCiPUM. Lib. I. Cap. XIV. 3os
in Ani , teste Suetonio i) incipiebat & ad Capitolium pertingebat. Pro Rostris jub veteribus a Druso Tiberii silio laudatus es Augustis, ait Suetonius i. Haec erat ad viam Sacram, & quo iin Capitolio deponerent Magistratus imperium suum veteri aevo, diximus fgra 3. HoratiuS':
Videsne Saream metiente te viam Cum bis ter ulnarum togu. B
Viam Sacram depingit 'oban. Baptista de Cavageriis . . VIII. Utrinque autem gradus quidam jiint ad scalarum s mili-
tu livem eoructi , in quibus altera ex parte puerorum chorus esse nobilissmis atque patriciis, altera foeminarum i serium hymnos iu defunctum paeanarique canentium verendo ac lamentabili carmine emodulatos. De puerorum & virginum choro idem fuit in Augusti exsequiis: Canentibus neniam principum liberis utri seque sex με, ait Suetonii 7. Quia Imperator erat pater patriae &Communis omnium paren S: nam ex ritu neniam canebant solum qui propinqui mortuis erant , vel eorum loco praeficae, ut dicem usibili et Aderant siticines, quos pingit Iacobus Laurus, SI COntestatur Seneca : Erat omnium formosissimum s funus Claudii impensJ cura plenum , ut jcires Deum esserri , tibicinum, cornicinum, omnisque generis aeneatorum tanta turba , tantus conventus , ut etiam Claudius audire puset. IX. suibim peractis tossunt iterum lectum, atque extra Urbem erferunt in campum Martium , ubi qua lati me campus patet , iugesim quidam specie quadrangula lateribis aquis sargit , nu ta praeterquam lignorum ingentium materia compactin tu tabernaculi formam. J Posterioris aevi omnino inventum artificiosum erat, nam in Caesarum primorum ustrinis nihil tale occurrit. Tantum de Iulio refert Suetonius io : Funere indicto rogus ea fructus est in campo Martio juxta Iulia tumulum , θ' pro Rostris aurata AEdes adsimulachrum Templi Veneris Genetricis colyocata , intraque lectus eburnem, auro ct purpura stratu . NotaVimu S , qu ae huc pertinent, yispra II, ubi videri pollunt. AEdent sc ilicet vocat tabernaculum illud in forma Templi exstructum , ut ibi pollocaretur Caesaris corpus, donec laudatio peragebatur. In
Carm. 4. ibidem Carni. T. 6 lib. II. Antiquitat. Romanar.
366쪽
Foro laudabantur , ut de exsequiis Augusti refert Suetoni . Caesar tamen in Foro ipso crematus est, non in exstructo et rogo, quod per Populi tumultum evenit. X. Id quidem interim totum es aridis fomitibin oppletum, emtra autem in tectis auro fragulis atque eboreis signis variisque picturis exornatum. Infra vero alterum , minusculum quidem positum est, sed forma ct ornatu persimile portis janusque patentibus. Tertiumque item ct quartum semper superiore contractius , ac deinceps alia, donec ad extremum , quod est omnium brevismum, perveniatur. J Elusce tabernaculi pictura est apud yacobum Laurum *. Tum quoque in Numisi natis Antonini Caesaris apud Antonium Augustinum 3. Faustinae majoris Augustae apud eundem Aurelii Caesaris ibidem s , Faustinae minoris Augustae ibidem xi, Lucillat Augustae ibidem 7. X Ι. Poss duis aediscit formam comparare turribus bis , que portubm imminentes , noctu igne praelato , navem in tui, sationes dirigunt: Pharos vulgo appellant opus Ptolomaei Philadelphi Regis in AEgypto , de quo Strabo, Plinius, Pomponiuν Mela, Hirtius 3, locis plurimis. XII. Igitur lecto in secundum tabernaculum sublato aromataor supinenta omnis generis , frractus, herbasque iuccos omnes odoratos coΠquirunt atque acervatim effundunt. suippe neque gens neque civitaS , neque qui honore usio aut dignitate praecerat, quiueertatim pro se quisque suprema illa munera Principis honori δε- ferant. J De odoribus & aromatis effusis in rogum apud Graecos & Romanos, dicemus infra'. XIII. Ubi vero ingens aromatum acervus aggrsius es , ac lorus omnis expletus, tum circa aedificium illud adequitant, universus Eque stris ordinis certa quadam lege ac recessu, motuque nrrhichio numeroque in orbem decurrentibus. J Equi singulatores, de quibus agetur infra i . A Graecis est , de quibus Uocrates rar
τουτοις ἱππῶν τε τριηριον αμίλδαις.
XIV. Currus item decenti smiliter ordine circumvuntur, infessi purpuratis rectoribus, qui personas ferant, quae habent imagines. Ducum omnium Romanorum , Principumque illustrium. JCurrus quadrigas pingit I acobus Laurus δἶ , in quo manifestum
I. Antiquitat . Romanar. Tab. 12.
367쪽
PRINCIΡUM. Lib. I. Cap. XIV. 3 or
ereo rem committit. Nam in honorem Deorum Manium agitabamur trigae , ut dicemus infra δ , & convincunt meliores picturae, quas adfert Onufrius Ponvivius R. Quod praeferebantur larvae, id est, imagines Ducum & Principum, est a communi lege & more, ut docebimus infra i , & confer quae docebimus porro . Huc pertinet illud Flavii Vopisci s: Et dignitatem Probo derogent, quem Imperatores nostri prudenter , conia secranorum vultibus, ornandum templis, ct celebraudum ludis Cir-cransbus iudicaverunt. Consecrandum vultibus, id est, ut ejus imago praeferatur inter alias , quae majorum sunt , pro funeris Principum deductione. Nam hae imagines erant facies virorum cum humeri S , H προτομαὶ, atque praeterea ad militaria signa appendebantur, ut dicemus infra 6, & confer Salmosi Notas . Malorum Principum imagines dejiciebantur, si sorte viventes sibi posuissent aliquas , neque ratio habebatur earum in exsequiarum processu.X V. suae ubi celebrata sunt , facem capit imperii successor ,
eamque tabernaculo admovet. Tum cateri omnes undique ignem
subieiunt, cunctaque iPico fomitibus illis aridis odoramentisque referta, igne valido corripiuntur. J Imperii successor accendebat primus , tanquam functi proximus , nam & alias hoc usui venit , ut propinqui inflammarent rogos aversa facie facibus subjectis, uti dicemus infra s. X V Ι. Mox ab extremo minimoque tabernaculo tanquam e fastigio quodam simul cum subdi edio igne ascensura in aetherem Aquila dimittitur, quae in caelum creditur ipsam principis animam deferre. Aquila Regina avium & Jovis ministra credebatur Heroum ac Diis velut genitorum animas in coelestes sedes inferre, ac sideribus imponere. Ac in Julii funere hanc animarum transationem credulum Vulgus persuasit sibi & omnibus propter visum cometam , ut diximus supra , . De Augusti anima Suetonius io : Nec defuit vir Pratorius , qui se effigiem cremati euntem in c*lum vidisse jurasset. Virum illum Praetorium uomine proprio Numerium Atticum Vocat Diov. H - Contemplator caelitis in coelum recepti, ait Tertullianus Nummos in C )nsecratione Principum virorum procudebant cum apposita A-
- perbelle visui sese offert licet solennitas Pagina sequenti 3o8., quam GRomae antiquae descriptione mutuavimus, di hic loci poni curavimus.
IV .cap. 6 .disi. 6. si in Vita Pro-
368쪽
A suggestus aromatum. 'B Stragulae , auro intertextae, variisque picturis exornatae. C Imagines eburneae.
D AEdificium quadrangulum in Tabernaculi formam exstructum, aridis fomitibus oppletum. Ε Lectit ius. F Equestris ordo, circa illud aedificium equo & curru adequitans. G Imperii Successor facem aris
H Aquila e fastigio dimissa animam Principis in coelum luti'ulgus credit) deserens. I Plebs adula Ital
369쪽
PRINCIPUM . Lib. I. Cap. XIV. 3o'
quill , quomodo in consecratione Principum minarum si gnabantur Nummi cum apposita imagine Pavonis ocellatam cauda ri expandentis, Abab. Goriatisi, & Antonius Augustinus luis productis supra . Hoc Artemidorus 3 dixit, O PM μετω. Et Dionis verba sunt : κύ σου του δίδως Dατονταρχοι
XVII. Ac jam ex iisso una cum caeteris numinibus Imperatoreolitur. J Templis & efiigie Numinum per Flamines & Sacerdotes, quae omnia prolixe descripsimuSyti a s. Nec tantum per Flamines, sed quoque Flaminicas. In seriptio Brixi eniis r
OPTIMAE. ET . PLIS. Gruterussi. Exemplum hujus rei a Livia, quae miro exemplo Sacerdos viri sui e decreto Senatus. Velleius 7: Livia Romanorum eminentissma , quam pol ea conjugem Augusti vidimus , quam transgressi ad Deos Sacerdotem ac stiam, & Iacobus Sobeghius . Eo pertinent ista Ovidiis: Nec pietas ignota mea es , videt hospita terra, In nostra sacrum Cae laris esse domo. Stant pariter vatuque pius, con uxque Sacerdos, Numina jam facio non leviora Deo. Dicit , se quamvis absentem , colere tamen Augustum velut Deum in larario suo, atque illi per imitationem aliquam Liviam & Tiberium addere , quibus non minus quam patri aC marito Caesari defuncto offerat thura in ara privata. Natus pius est Tiberius, conflux Sacerdos Livia. Inde sequitur: His ego do toties cum ibure precantia verba, Eoo quoties furgit ab orbe dies. Sed parum haec illi proderat adulatio, quando ab exilio nunquam liberatus apud Barbaros obiit. Caesarum Flaminicas,
quae Augustarum consecratarum aris templisque praeerant, memorant Inscriptiones. Italica: CURTILI E. C. F. PRISCILLE SACERDOTI . DIVR. AUGUSTA. ORDO. VI. VIR A L. NeCnon alia Aquinensiis: UENTRIAE. L. F. POLLE. SACERDOTI .
370쪽
DIVE. AUGUSTR. POST. MORTEM. D. D. Et Brixiensis: ΜILIA. C. F. EQUE. SACER D. DIVE. PLOTINA: COLL. CENT. TITULO. USA. Et Campanica : SENI R. CN. FI L. B ALBILL AE. SACERDOTI . DIVAE. FAUSTINIE. DECURIONES. RE. COLLATO. OB. MERITA. EIUS. Gruterus R.
XVIII. De hac indigetatione ita loquitur Tertullianus*: Non suffecerat vectigalium Deorum contumelia , de contemptu sci- Iicet aestimanda , nec contenti estis Deis bonorem non habuise, nisi etiam qMequnque babetis , deprecietis aliqua indignitate. sui enim omnino ad honorandos eos facitis , quod non etiam mortuisve siris ex aequo praebeatis ' Exfruitis Deis templa, exfruitis aras Deis, aeque mortuis aras, eisdem titulis superscribitis literas eosdem : statuis inducitis formas , ut cuique ars aut negocium , aut aetas fuit: Senex de Saturno , imberbis de Apolline, virgo de Diand fguratur, Θ miles in Marte, 9 in Vulcano faber ferri confecratur. Nibit itaque mirum, s bos as easdem mortuis, quas ODeis caeditis, eosdemque odores excrematis. Nam contume- Lam excuset quae ut aut mortuos cum Deis deputet ' Regibus quidem etiam facerdotio adscripta sunt, sacrique apparatus, ut then-
fae ct currus , solifernia 9 lectisternia, Diitiae ct ludi. P ne
quoniam idis coelum patet , hoc quoque non sne contumelia Deorum. Primo quidem , quod non decuerit alios eis adnumerari, quibus datum si , pose mortem Deos seri. Secundum , quod tam Iibere atque manifeste coram populo non pejeraret contemplator G Iitis in caelum recepti , ni i contemneret quos de ieraret, tam ipse quam ei, qui ei pejerare permittunt. XIX. Ad quae verba cum primis notamus sequentia. Mortuisve siris ex aequo praebeatis. J Regibus cumprimis, ut vulgus deinceps credat, fuisse illos e Coeli tum numero, ac venisse coe- litus animos, carnemque assumsisse hominum bono. Semre deSaturno. De qua re prolixe scripsimus supra Regibus quidem etiam. Ita vocat ImperatoreS, qui illo aevo regia cum potestate agebant omnia domi forisque.
Sacerdotia adscripta sunt. J Sodalium inde numerus ingens exstitit , quos produximus supra . Sacrisque apparatus ut thensae. J Thensae sunt Vehicula sacra , quibus portabantyr Deorum & Indigetum simulachra Cum pompa ordinum & ossiciorum, in ludis Circensibus imprimis, qui Numinum honoribus consecrati erant, uti dicemus infra S. Thensa ejusmodi sive carpentum mulare, in ludis Cir