[Opera;

281쪽

LIBER v. 3 Exsultat fidons, si nunc foro illa juventa,

Haud equidem pretio inductus Pulcitroque juvenco Venissem nec dona moror. V Sic deinde locutus, '' In medium geminos immani pondere caestus Projecit: quibus acer Eryx in praelia uetus Ferre manum, duroque intendere brachia tergo. obstupuere animi tantorum ingentia septem Terga boum plumbo insuto ferroque rigebant; p. Ante omnes Stupet ipSe Dares, longeque Tecusat: Magnanimusque Anchisiades et pondus et ipsa

Huc illuc vinclorum immensa Volumina VerSat. Tum senior tales referebat Pectore Voces

Quid, si quis caestus ipsius et Herculi arma istVidisset, tristumque hoc pso in littore pugnam lHae germanus Eryx quondam tuu arma gerebat. Sanguiue cernis adhuc sparsoque insecta cerebro. His magnum Alciden contra Stetit his ego suetus, Dum melior vires Sanguis dabat, semula necdum UTemporibus geminis coinebat ParSa SenectuS. Sed si nostra Dares haec Troiu arma TecuSnt,

Idque pio sedet Eneae, Probat auctor AeeStes, Equemus pugnas Erycis tibi terga remitto;

Solve metu et tu Trojano exue caestus. V ε ρHaec fatus, duplicem ex humeri dejecit amictum;

EXuit, atque ingens media consiStit arena. Tum Salus AnchiSa caestus Pater extulit aequos, Et paribus alma amborum innexuit armis. ββ Constitit in digitos extemplo arrectu uterque, Brachiaque ad supera interritu extulit auras Abduxere retro longe capita ardua ab ictu Immiscentque manu manibUS, Pugnamque laceSSunt: Illo pedum melior motu, fretusque juventa Hic membris et mole valens Sed tarda trementi Genua labant, aStos quatit aeger anhelitu artus. Multa viri, 2 quicquam inter Se vulnera actant; Multa cavo lateri ingeminant, et pectore VaStOSDant sonitus erratque aure et tempora circum εδδCrebra manu ; duro crepitant sub Vulnere mulso. Stat gravis Entellus, nisuque immotus eodem Corpore tela modo atque oculis vigilantibus exit.

Ille velut celsam oppugnat qui molibus urbem,

282쪽

81 VIRGILII AENEIS. Aut montana sedet circum castella sub armis, ἡ ρNunc hos, nunc illo uditUS, Omnemque Pererrat Arte locum, et variis assultibus irritus urget. Ostondit dextram insurgens Entellus, et alte Extulit ille ictum venientini a vertice velox Praevidit, celerique elapsus corpore e sit. η ῖEntellus vires in ventum effudit, et ultro Ipse gravis graviterque ad terram pondere vasto Concidit: ut quondam cava concidit, aut Eumantho, Aut Ida in magna, radicibus eruta inUS. Consurgunt studiis Teucri et Trinacria pubesu 34'It clamor coelo primuSqiae accurrit Acestes, Equae mque rei humo miseratis attollit amicum. At non tardatus casu, Deque territus heros Acrior ad pugnam redit, ac Vim Suscitat ira Tum pudor incendit vires, et conscia virtus . . Praecipitemque Dare ardens agit equore toto; Nunc dextra ingeminans ictus, nune illo sinistra Pe mora, nec requie quam multa grandine nimbi Culminibus crepitant, Sic densis ictibus heros Creber utraque manu Pulsat Versatque Durota. β' Tum pater Eneas Procedere longius iras,

Et saeviro animis Eutellum haud passus acerbis Sed tineti imposuit pugnae fessumque Dareta Eripuit, mulcens dictis, a talia fatur: Infelix Prius tanta animum domotitia sepit ' β'

Non ire alias, Oseeriaque numina sentis lCodo Deo. V Dixitque, et proelia Voce diremit. Ast illum fidi aequales, genua aegra trahentem,

Ore rejectantem Oxtos e in sanguine dentes, qῖ' Ducunt ad naVes galeamque ensemque Oenti

Accipiunt palmam Entello taurumque relinquunt

Hic Victor, Superan animiS, tauroque Superbus

Nate Dea, vosque haec,' inquit, cognoscite Teucri, Et mihi quo fuserint juvetidi in corpore ireS,

Et qua servetis reVocatum a morte Dareta. V

Dixit, et adures contra Stetit ora juvenci, Qui donum astabat pugno durosque reducta Libravit dextra media inter cornua caeSt Arduus, mactoque illisit in Ossa cerebro. Sternitur, Xati isque tremens Procumbit humi boA.

283쪽

LITER V. 95 Illa super talos offundit θctore Voces se Hanc tibi. Eryx, meliorem animam pro morte Daretis

Porsolvo hic victor caestu artemque TePOΠΟ. VProtinus Enseas colori certar sagitta 'MInvitat qui forte velint, et praemia ponit Ingentique manu malum de nave Seresti Erigidi et volucrem trajecto in fune columbam, Quo tendant serrum, malo suspendit ab alto.

Convenere Viri dejectumque erea Ortem Accepit galea : et primus clamore Secundo Hyrtacido ante vines exit locus Hippocoontis Quem modo nivali Mnestheu certamine victor Consuquitur, viridi Mnestheus evinctu oliva Tertius Eurytion, tuus, o clariSSime senior, Pandare qui quotidim, jussia confundere foedus, In modios tutum torristi primus Achivos Extremus galeaque ima subsidit Acestos, Ausus ot ipso manu hVenum tentare laborem. Tum validis toxos incurvant viribu RrcUR, Pro Se qui'que, Viri, et depromunt tela pharetris Primaque per coelum nervo stridente sagitta Hyrtacidae juvenis volucres diverberat auras Et venit, adversique infigitur arbore mali Intremuit malus, timuitque exterrita pennis Ales, o iugetrii sonuerunt 1 uia PlauSu. Post a se Mnestheus adducto conStitit arcu, Alta Petens, pariterque oculos telumque tetendit: Ast ipsam miserandus aVem confitigere ferro Non valuit nodos et vincula litio rupit, Φ' Queis innexa 2dem malo pendebat ab alto Illa Notos atque atra volans in nubila fugit. Tum rapidus jamdudum arcu contenta Parato Tela tonens, fratrem Eurytion in vota voeavit; Jam Vacuo laetam coelo speculatus oh alis βιβPlaudentem nigra figit sub nube columbam. Docidit oxanimis, vitamque reliquit in astris Auriis, Xremque refert delapsa sagittam. Amissa solus stima Superabat Acestes Qui tamen aetherea telum contorsit in auras, *'Ostonian artemque Pater ureumque Oniuntem.

Hic oculis subito ' ieitur magnoque futurum Augurio monstrum docuit Post Xitus ingens,

284쪽

86 QPGII ID NE Is. Seraque seri fici cecinerunt omina Vates. Namque volans liquidis in nubibus arsit arundo,

S Davitque viam flammis, tenueSque rece it Consumpta in ventos coelo ceu Saepe refixa Transcurrunt, crinemque volantia Sidera ducunt. Attonitis haesere animis SuperOSque Precati Trinacrii Teucrique virici eo maximu omen

Abnuit Eueas; sed laetum amplexu Acesten Muneribus cumulat magula, ac talia fatur: 'Sume, Pater nam te Voluit rex magnus Olympi Talibus auspiciis exsortem ducere honO S. Ipsius Anchisae longaevi hoc munus habebis Cratera impressum signis, quem Thracius olim Anchisae geuitori tu magno munere Ci Seus Ferre sui dederat monumentum et Pignu Amoriri. Sic fatus, cingit viridanti tempora lauro, Et primum ante omDes victorem appellat Acesten: Nec bonus Eurytion praelato invidit honori, Quam 'is solus avem coelo dejecit ab alto. Pr ximus ingreditur donis, qui Lucula rupit; Extreanus. Volucri qui fici arundine malum. At pater Eneas, nondum certamine miSSO, Custodem ad Sese comitemque impubis Iuli Epytiden vocat, et fidam sic fatur ad aurem: Vade age et Ascanio, si jam puerile paratiarn Agmen habet secum, cursusque iustruxit equorum, Dueat avo turmas, et Sege Stendat in armis, D c, ' ait se omnem longo decedere circo Infusum populum et campos ubet esse patenteS. Incedunt pueri, Pariterque Ora parentum Frienatis lucent in equis quos omnis euuteSTrinacrite mirata hemit Trojaeque juventus.

Comea in ferunt Nefixa hastilia ferro

Par leves humero Pharetras cit Pectore Summo Flexilis o torti per collum circulus auri. Tres equitum umero tu Me, ternique Vagant uDuctores pueri bis seni quemque secuti Agmine partito nilgent paribusque magistris. Una acies juvenum ducit quam Par S Vantem, Nomen a Vi referens Priamus, tua clara, Polite, ProgenieS, auctura Italos quem Thracius albis

285쪽

LIBER V. 87

Pi rhat equus bicolor maculis, vestigia prirni Alba I dis, frontemque ostentan arduus at am.

Alter Atys, genus unde Atti duxor Latini

Purvus Atys pueroque puer dilectus Iulo. Extremus formaque ante omnes pulchor Ilitus βῖqSidonio est invectus equo, quem candida Dido Esse sui dederat monumentum et ignus amoris. Cetera Trinacrii pubes euioris AceStae

Excipiuut Plausu pavidos, gaudentque uoutus

Dardanidae, Veterumque agnOScunt ora Parentum. Po stquam Omnem laeti conseSSum oculosque suorum Lustravere in equis, Signum clamore paratis

Epytides longo dedit, insonuitqae flagello.

Olli discurrere pares, atque agmina turni MDidu)tis solvere chori rurSuSque Vocati Convertere vias, infeStaque tela tulere. Inde alios ineunt curSIIS, alioSque recurSUS, Adversis spatii ; alternoSque orbibus orbes Impediunt, pugnaeque cient Simulacra sub armis : Et nunc terga fuga nudant, nunc Spicula vertunt Infensi, ficta pariter unc Pace feruntur.

Ut quondam Creta fertii Labyrinthii in alta Pariotibus textum caeci iter, anciΡitemque Mille viis habuisse dolum, qua signa sequondi '' Falleret indeprensus et irremeabilis error. Haud aliter Teucrum nati vestigia cursu Impediunt, texuntque fugas et proelia ludo Delphinum similes, qui per maria humida uando Carpathium Libycumque secant, luduntque per undas 'in

Hunc morem curSUS atque haec certamina rimuS

Ascanius Longam muri quum cingeret Albam, Ituttulit, et prisco doeuit celebrare Latinos Quo Puer ipso modo, Secum quo Troia Pubes Albani docuere uos, hinc maxima porro h Accepit Roma, et atrium Servavit honorem Trojaque nunc pueri rojanum dicitur agmen. Hac celebrata tenus Sancto certamina Patri. Hic primum Fortuna fidem mutata novavit. Dum varii tumulo referunt solumnia ludis, μὴ Irim de coelo misit Saturni Juno Iliacam ad classem, VentoSque aspirat eunti;

286쪽

Mulla movoris, necdum antiquum saturata dolorem. Illa, viam colerans Per mille coloribu arcum, Nulli visa cito decurrit tramito virgo λ' Conspicit ingentem conclusum et littora lustruus, Desertosque Videt OrtUS, claSSemque relictavi. At procul in sola Secretae Troades nefa Amissum Anchisen flebant, canetaeque Profundum

Et tantum superesse mari S VOX Omnibu Uun.

Urbem orant taedet Angli ferre laborem. Ergo inter media sese haud ignara nocendi Conjicit, et faciemque Des Vestemque reponit; Fit Beroe, Ismarii comu longaeva Dorycli, β ΦCui genus et quondam omen alique fuissent: Ac sic Dardavidum modiam se matribu infert miserae, qua non manus,' inquit, Achaica bollo Traxerit ad letum, Patris sub moenibus P o gens Iut lici cui tu exitio fortuna res2rvat ' Nopima post Trojae excidium jam vertitur aestas Qui in freta, quum terra omnes, tot tiliospita saxa

Sideraque emem ferimur dum Per mare magImmItaliam Aoquimur fugientem, et Volvimur undis Hic Erycis sinos fraterni atque hospos Acestes Quis prohibit mures acere et dare civibus urbem O patria, et rapti nequicquam ex hoste Petiatos Nubatis jam Trojae dicentur moeniaci nusquam

Hectoreos amnes, Xanthum et Simoenta, videbo Quiri agite, et mecum infaustas Xurite puppes βδΦNam mihi Cassandro per Aoninum v rei imago Ardentes dare visa faces hic quaerite Trojam; Hic domus est, inquit, Vobis ciam tempuSingi reS. Nec tantis mora prodigii ; en quatuor Rrae Neptiuno i Deus ipse taces animumque usinistrat 'Haec memorans, Prima insensum ii corripit ignem Sublataque procul dextra connix COTUSent, Et adit Arrectae mentes, Stupefactaque corda Iliadum Hie una e multis, qUm mnxima nutu, Pyrgo, tot Priami natorum segia nutrix i 'Non Beroe vobis ; non haec Ithoeteia matreS,

Est Dorycli conjuc divini signa ducoris Ardente que Otate oculos qui spiritus illi,

287쪽

LIUER V. 89 Ipsa egomet dudum Beroseu digre sa reliqui si V Egiam, indignantem tali quod sola caroret

Munere, nec merito Anchisae inferret honores.'Hie est utR. At matres primo ancipites, oculisque malignis Anabiguae, Pectare rates, miserum inter auiorem 'βPraesentis terrae fatisque vocantia regna . Quum De Se paribus per coelum sustulit alis, Ingentemque fuga Secuit sub nubibu I reum.

Tum vero attonitί monstri Retaeque furoro,

Conclamant, raptivitque soci peuctralibus igitum: β' Pars spoliant aras, frondem ac Virgulta facesque Conjiciunt furit immissis Vulc. tius habenis Transi a per et remo et icta abiete puppes. Nuntius Auchi se ad tumulum cuneosque theatri IncenSa perfert naves Eumolus : et ipsi ββ Respiciunt atram in nimbo volitare favillam.

Primus et Ascanius, curAu ut laetus equeStres Ducebat, sic acer equo turbata potivit Castrari nec Xanime Possunt retinere magistri.

Quis furor iste novus quo nunc, quo tenuitis,' inquit, Τ' Mou mi iero civesci non hostem inimicaque castra Argistam vestra Spes uritis En ego VeStur Ascanius 'mal am aut pede Projecit inauera, Qua ludo indutus belli simulacra ciebat. Accelerat simul Eueas, simul agmina euerum. βῖ Ast illae diveres motu per liti a Passim Diffugiunt sylvasque et Sicubi oue LVa furtim Saxa petivit: piget incepti lucisque suos Πρ

Sed non idcirco flammae atque incendia Vires Indomita posuero: udo sub robore vivit Stupa vomens tardum fumum, lentusque carinaAEst vapor, et toto descendit corpore pestis Nec vires lieroum infusaque flumina Prosiant. Tum iu 2Enea humeris abscindere vostem, ς' Auxilioque Vocare Deos, et tendere alma dupiter omnipotens, si nondum exosus ad Unum

Trojanos, si quid Pietas antiqua labores

Respicit humanos flammam evadere claSSi Nunc, Pater, et tenues Teucrum res eripes luto

Vel tu, quod superest, in Sto fulmiue morti,

288쪽

00 11χGILII EXEIS. Sicinereor, demitta tuaque hic obrue deXtra.'Vix haec ediderat, quum effasi imbribus ut a

Tempestas Sine more furit tonitruque tremiscunt Ardua terrarum, et campi ruit aethere toto Turbidus imber aqua, densisque nigerriinus Austris

Nunc huc ingentes, nunc illuc, Pectore CUTASMutabat versans, Siculisne resideret arvis Oblitus fatorum, Italasne capeSSeret ΟΓΛS. Tum Senior Nautes, unum Tritonia Pallas Quem do ui , multaque insignem reddidit arto, ' Haec responsa dabat vel quae portend re ira Magna Deum, Vel quae fatorum PoSceret ordo. Isque his AEnean solatus Vocibus, infit Nato ea, quo fata trahunt retrahuntque, Sequamur Quicquid erit, superanda Omnis fortuna ferendo St.

Est tibi Dardanius divitis stirpis AceStes

Hunc cape consilii Socium, et conjunge volentem Huic trade, amissis superant qui naribus, et quos Pertaesum magni incepti rerumque tuarum St,

Et quicquid secum invalidum, metuensque pericli St, Delige ; o his habeant terris, Sine moenia fesSi. Urbem appellabunt permisso nomine Acestam. VTalibus inconsus dictis senioris amici.

Tum Vero tu curas animus deducitur omnes : -'

Et Nox atra polum bigis subvecta tenebat. Visa 40hinc celo facio delapsa parentis Anchisae subito tales effundere Oee : Iato, mihi vita quondam, dum ita manebat, Care mi nate, Iliacis exercit fatis βImperio Joviis huc venio, qui classibus ignem Depulit, et coelo tandem miseratus ab alto St. Consilii paro, quae nunc pulcheraeima NauteSDat senior lectos juvenes, fortisSima corda, Defer in Italiam : gens dura, atque respera cultu, 'D0bollanda tibi Latio si Ditis tamen aute

Infernas accede domos, et verna Per ulta CongreSSUS Pete, Nate, meo : non me imPia namque

289쪽

LILER V. st Tartara habetit tristesque umbraeci sed a111 CD Piorum Concilia Elysi iniquo colo. Huc casta Sibylla 'Nigrarum multo ecudum te sanguino ducet. Tum genus omne tuum, et quae dentur moenia diSces. Jamque Vale torquet medio Nox humida cursus Et me Saevus equis Oriens amavit anhelis. VDixerat; et tenue fugit, ceu furuus, in auras. U

Eneas Quo deindo uic quo proripi. ' inquit, 'Quem fugis i aut quis tu nostris complexibus arceti VHaec memorans, cinerem et sopito suscitat gues Pergameumque Larem, et canae Penetralia Vestae Farre pio et plena Supplex eueratur acerra. 73φExtemplo socio primumque arceSSit Acesten,

Et Jovis imperium et cari praedepta ParetitiSEdocet et quae nunc animo Sententia OHStet. Haud mora colafiliis, nec jussa recuSRDACeSteS. Transcribunt urbi matres, populumque volentem 'qDeponunt, animo nil magnae laudi egentes. Ipsi transtra OVant, flammisque ambeS TePOHunt

Robora avigii ; aptant remosque rudenteSque ;Exigui numero, sed bello Vivida vii tus. Interea Eneas urbem desigua aratro, 7-Sortiturque domos hoc Lilian et haec loca Trojam, Esse jubet: gaudet regno Trojanus AceSteS, Iusticitque forum, et patribus dat jura vocatis. Tum vicina astris E cino in vertice sedes Fundatur Veneri Idalim tumuloque Aa ordo 'Et lucus late sacer additur Anchiseo.

Jamque die epulata novem gens omnis, et aris Factus honosci placidi Straveritu sequora Venti; Creber et aspirati rursu vocat Auster in altum. EXOritu Procurva ingens per littora fletusa ββ Complexi inter Se noctemque d.emque morantur ;Ipso jam matre ; pSi, quibus Spera quondam Visa mari facies et non tolerabile nomen Ire Volunt, Omnemque fugae perferre laborem Quo bouu aenea dictis solatur amicis, iiqEt consanguineo lacryman commendat Acestae. Tres Eryci vitulos, et Tempestatibus agnam C Udore deinde jubet, Solvique ex ordine funem. Ipse caput ODSae foliis Vinctu olium,

290쪽

92 VIRGILII AENEIS. Porridi in guetus, ac vina liquentia fundit.

Prosequitur Surgen a puppi Ventus euntes Certatin socii feriunt mare, et equora Verrunt. At Venus interea Neptunium exercita m4SAlloquitur, talesque effundit pectore questus ' Qunonis gravis ira et inexsaturabile pectus Cogunt me, Nepti ine, preces descendere in omnes: Quam nee longa dies, pietas nec mitigat ulla; Nec Jovis imperio fatisve infracta quiescit. Non media de gente Phogum exodisse nefandis βδUrbem odiis Satis est, nec poenam traxe Per innom Reliquias Trojae ciuere atque OSSA PeremPtae Insequitur causas tanti sciat illa fi oris. Ipse mihi nupor Libycis tu testis in undis Quam molem subito excierit maria omnia coelo 'qMiscuit, Eoliis nequicquam freta proeellis; In regnis hoc ausa tuiS. Per scelus ecce etiam Trojanis matribus actis Exussit Ceste puppes, et classe Subegit iAS Socios ignotae linquor terros. 7'. Quod Superest, oro, liceat dare tuta per Undas Vela tibi; Eeout Laurentum attingere Tybrimet Si concessa peto, si dant ea moenia Parcae. Tum Saturuius haec domitor maris edidit alti: Fn omne St, Cytherea, meis te fidere regnis, qt id genus ducis merui quoque Saepe furores Compressi, et rabiem tautam coelique mariSque. Noe minor in torris Xanthum Simoentaque testor Eueae mihi cara tui. Quum Troia Achillus EXanimata Sequens impingeret agnitu muris, Millia multa daret leto, gemerentque epicti

In mare e Xanthus Pelido tunc ego forti CongreSSum EneaD, nec Dis eo tribu aequiS, Nube cava rapui cuperem quum vertere ab imo δ' Structa mei manthus perjurae moenia Trojae. Nunc quoque meus eadem perstat mihi Pelle timorem. Tut , quo optas, portus aecedet Verni: Unus erit autum, amissum quem gUrgite quaeret; Unum pro multis dabitur caput. VHis ubi laetatem permulsit pectora dictiS, Jungit equos auro genitor, spumantiaque addit