Trismegistus Christianus, seu, Triplex cultus conscientiae caelitum corporis

191쪽

tibus admittendas. Et: Injuria est, in-Se . quit,Orare pro martyre, cujus nos de- II. debemus orationibus commendari.Nam, ver Sanctorum martyrum orationibus propitiatur Deus peccatis populi sui. Omnes martyres qui cum Deo sunt inter- is s pellant pro nobis.Non transeunt eorum rim. ἐinterpellationes, nisi cum transit gemi in ρὶ tus noster. Gaudeant de vobis qui orant 8s. pro vobis. Num tibi, Gerarde, solem paulis claro meridie illustrioribus radiis visonte alluceret nihil capit, qui haec non capit. L 'l' III. Quod tertio loco divinas paginas requiris, en dictorum testes. Va- rtes Hebraeus Baruch : Domine omni- Bari potens, inquit, Deus Israel, auda nunc e. 3. orationem mortuorum Israel, & filio. v. q. rum ipsorum qui peccaverunt ante te. Observa mihi verba , orationem mortuo rhm. Ergo etiam mortui oranti Vtique,

sed ii qui jam vivunt supra caeruleas illas stellarum plagas .Laudatissimus dux, Iudas Machabaeus per quietem vidit M

Oniam Pontificem passis manibus pro 'Lpopulo supplicantem. Proxime hunc alius senio & majestate venerandus asia sistebat, quem Onias velut digito designans: Hic est,inquit,qui multum orat pro populo,dc universa sancta civitate, Hieremias propheta Dei. Quin dc ipse Lis .

purpuratus epulo in flammis pro fra-e.16. tribus rogat, ne & ipsi veniant in lo-'P.27. cum illum tormentorum i Et Petrus ac

Paulus in summis beatorum deliciis,jam

192쪽

r 6 DE CULTU CAELI T.

Πίεν. eta toto securissimi,tacebunt Hoc sen-tom.4. su HieronymuS ratiocinatus : Sanctus

contra Paulus Apostolus, inquit, ducentas septuaginta sex animas sibi dicit in navi. condonatas,& postquam resolutus,esse E li. cceperit cum Christo, nunc ora clausu

O 3 rus est, Sc pro iis, qui in toto orbe ad

Euangelium suum crediderunt, mutire non poterit Divino pariter imperio e. a. Iobi tres cognati ad Iobum sic ablegan- v. 3. tur , Sumite vobis septem tauros, dc septem arietes & ite ad servum meum Iob,& offerte, holocaustum pro vobis, Iob autem servus meus orabit pro vΟ- his r aciem ejus suscipiam, ut non VO bis imputetur stultitia. Ergo Numinis iram mitigabit homo, etiamnum sceleribus obnoxius, & civis jam caelo donatus, jam Numini proximus, id non

possit Tot in caelo potentissimi oratores nullam mortalitati nostrae gratiam exorabunt tam copiosae fragrantiae nubes faetoribus nostris mederi non poterunt i quid autem sunt caelitum praeces, nisi odorum suavissima congeries ADe. Hoc eis nomen tribuit beatissimus

Ioannes, & : Habentes, inquit, singuli

V. 3- citharas & phialas aureas plenas Odoramentorum, quae sunt orationes Sanctorum. Ergo, Gerarde,haereticam larvam quam sumpseras, jam tuto ponere licebit iterum , & certam Divorum opem agnoscere. GER. Si ergo Caelites

colendi, an non cum delectu id faciendum

193쪽

dum' an non alii prae aliis, veneratione assiciendi num alius alio non suis

blimior est in sedibus Beatorum CAPUT III.

2uinam Cristum praei e colendi.

HIς videri possumus in ipso limi

ne offendere & errare, dum quaerimus ne erremus. Audio scriptorem sacrum qui moneat: Noli etiam inquirere de meritis Sanctorum, quis alio sit sanctior , aut quis major fuerit in Regno canorum t Quidam imἱfa. zelo dilectionis trahuntur ad hos vel Christ. illos ampliori affectu , sed humano pO α68. tius quam divino. Magnum est vel mi- n.2.3.nimum esse in caelo, ubi omnes magni o 9 sunt,quia omnes filii Dei vocabuntur. Sed pace tua,o magne,& 5 sancte scriptor , praeceptis tuis nil refragatur nostra quaestio : Non illorum dignitates distinguere, sed nostrum obsequium instruere animus est.Nec male hic credam, me omnium voce loqui, si dicam lacundum Christum ΙΕsvM qui orbem restauravit suo sanguine, matrem Christi, & beatissimas illas mentes, Angelos, praecipue esse venerandos. HOC ra tio, hoc auctoritas sacrae paginae , hoc priscorum Patrum volumina, hoc Omnis antiquitatis conlansus docet. Sit,

194쪽

I s DE CULTU CAELIT

qui neminem Divorum norit, matrem Dei, Deoque proximum famulatum, Angelos ignorare non potest. Non nescio Chrysostomum in beati Pauli tutem Iam mirifico affectu transiisse, cujus Sciconem in suo museo assidue oculis voluit obversari. Scio Sanctos Philippum dc Ioannem Baptistam a Theoclosio

Imperatore praecipua veneratione culintos. Novi Paulum Elcanum Sancto Nicolao dc sanctae Cathar se devinctiorem quam Divis aliis. Non me latet a beata Elisabetha Hassiae Laiadigravia , Ioannem Euangelistam in Divum tutelarem adscitum; & regem Anglorum Eduardum, nulli hujus Apostoli nomine petenti, quidquam negare solitum. Non ignoro Hungum regem Pictorum divo Andreae, Carolum Siciliae regem divae Magdalenae, Constantiam Constantini Imperatoris filiam divae Agneti virgini, Zimiscam Imperatorem divis Georgio & Theodoro martyriis bus , Urbanum II. Pontisicem divo Benedicto singulariter devorum extitisse. Pari ratione alii alios sibi patronos deis Iererunt. Omnes bene & pie. Sed neque noster, puto, errabit amor,si prae Divis aliis omnibus, ad Beatissimae virginis, Dei matris, sanctorumque Angelorum

patrocinium confugiamus. Gerarde, si pie vivere & sancte mori in animo no-

his est , a matre Dei & ab Angelis deprecationem effagitemus: perire non

ι potest

195쪽

LIBER II. . I*9 potest qui tales sibi conciliaverit patro

nos. Ita ego quidem inter Caelites, Matrem Domini, & sanctos Angelos singularibus obsequiis censeo nobis in amorem devinciendos,utrumque paullo explicatius nunc doceo. I. Virgo beatissima, Dei mater MARIA, nullius preces aspernatur, in omnes beneficiorum dives est. Quo major rogantis est miseria, hoc amplior daritis misericordia. Pulchre dc cum sensu Serm. Bernardus : Ipsam, inquit, sequens non a mper devias; ipsam rogan; non desperas I ME ipsam cogitans non erras i ipsa tenente non corruis: ipsa protegente non me

tuis ; ipsa duce non fatigaris; ipsa pro pitia pervenis. Ille solus hujus virginis laudes sileat, qui fideli prece appellata suis necessitatious senserit defuisse. Illud in hac Virgine admirandum, δύο pulentissimae gratiae illustrissimum argumentum. Adeo in hujus Virginis vultu 3c augusta venustas , & verecunda s. Majestas certabant,ut vel solo aspectu, Iint. 3. vel ipsis tantum oculis etiam muta M. 3. concionaretur, 3c aspicientis se animoqicastissimam flammam subjiceret. neque τ' solam omnes sui spectatores,ad pudici. Itiam mirifice accendebat, verum etiam

si quid obscoeni ignis in spectantium e bι i

mente saeviret, protinus suo vultu, Velut Halὸn. frigida,extingueret. Auctores huius 8c sis. alii testes complures sunt. Hinc forsan an- ps D.

xi qui Patres, contra carnis maligniores ille- M.

196쪽

1D DE CULTu CAELIT illecebras, Virginis hujus imaginem:

celut virtutis speculum, aspicere, tam potens quam suave remedium cense-hant. Hinc illa Clarevallensis Praesulis assidua exhortatio : Respice Stellam , voca ΜARIAM. Proxima Numini haec virgo est, quae Numen peperit,quae te ris Deum dedit. Cum hanc Virginem laudamus , feliciori encomio ad Deum assurgimus. Et quam laudem hac Vi gine dignam humani oris paupertas reperiat Sole cIarior, Luna pulchriora Caelum premit, sideribus cingitur. Vere hortus conclusus, & paradisus voluptatis, imo horto floridior, & parauiis

amoenior est. Propinquo Numine potentissima, virginitatis flore pulcherri .ma, in tota rerum universitate eminet, quam pulchra tam benigna, quam potens tam propitia. Vt Deum caperet, caelo major esse debuit: sic Deum conin Cepit utero , di enixa est , ut caelum in terram traheret, & castissimis viscerihus auream immensamque caeli majestatem vinciret. At cum de Virgine hac dixerimus omnia, tacuisse plura videbimur : in is numeris 3c aeternis virtutum facibus collucet. Quicquid praeconii & laudis, quicquid ornamentorum dc nominum per quoscunque titulos ingressi in hanc Divam congesserimus , majus tamen elogium non suppetet, quam unum it

Iud naturae ipsi obstupescendum , ΜΑ-

197쪽

LIBER II. III TtR dc VIRGO, Mater Dei, Virgo perpetua, Virgo sine exemplo , Virgo fine pari, omnibus antistans, nec primam habere similem visa , nec sequentem inter sanctas sanctissima , inter puras purissima, caeleste prodigium, Virtutis 1 peculum, Mundi miraculum, Orbis attriusque gaudium. II. Vaticinatur olim de se virgo

beatissima: Beatam me dicent omnes . . generationes. Ab aevo in aevum sic erit. v si

Vel hostes tui , o Virgo , praeconium

tuum augebunt. Tu illa regina caesi, terrae, maris. Tu Angelorum nominumque domina. Tu sons misericordiae uberrimus. Τu intemerata mater, Mhumani generis sospitatrix perpetua, semper fovendis mortalibus munifica, dulcem matris assectionem miserorum casibus dispensas. Nec dies, nec quies ulla,ac ne vix momentum quidem tenue tuis transcurrit beneficiis otiosum,quineos qui tuam opem inclamant, mari terraque protegas,.& depulsis vitae procellis salutarem porrigas deXtram. Te superi colunt, observant inseri. Tu solem illuminas, Orbem exhilaras, tarta- ' rum calcas. Tibi respondent sidera,ancillatur terra,serviunt elementa. Supra te nihil nisi Deus est, infra te est, quicquid Deus non est. Tu luna ab illo sole

proxima. Beatam te dicunt omnes genertiones. Quot enim librorum volumina,

Suot per oIbem templa , quot divites

198쪽

templorum arae, quot facundi titulis ac donis parietes,quot sacrorum hominum coetus, quot piorum juvenum sodalitiate colunt, tuas laudeS commemorant,

tuis honoribus deserviunt i Beatam te

dicunt omnes generationes. Omnibus retro

saeculis, omnes hominum ordines, ubique terrarum & locorum te Domin. Matrem, religiosissimo cultu venerantur. Vna ubique Virgo es , sed materni divinique affectus ignem locorum varietate multiplicas : templa ornas, scholas erudis,domos protegis, imples Orbem beneficiis, virtutibus, gratiis, miraculis. Nimirum ab uno iubare innumeri emanant radii. O stella maris, quot naufragos servasti Z quot perditos in salutis regnum revocasti Z Mater es omnium qui cupiunt esse filii. O Ma- na, o Admiranda i quae in omnes esis benefica per te vis,per filium autem potes : 6 vere animatum caelum, o abyssus gratiae, o Mater Deil Nemo hanc matrem coluit, & servus fuit ; agnoscit illa nomen suum amabile, & in cultores derivat et reddit affectum, dc filios appellat. Et hanc Divam, Gerarde, prae Divis

omnibus colamus, assidua sed non per-δμ' sunctoria pietate. Totis, inquit Bernardus,medullis cordium, totis praecordio-

s rum affectibus, votis omnibus MARIAM ' veneremur, quia sic est voluntas ejus, qui totum nos habere voluit per MA

RIAM.

199쪽

LIBER I t. nrAM. si viae duces hic quaeris,si exempla desideras, sanctissimos homines,auis gustissimos Imperatores, Reges, Principes, Virgini Matri devotissimos , his ipsis vestigiis praeeuntes observa, & sequere.

At Angelorum Reginam tanto potentius nobis demerebimur, quanto studiosius 3c Angelos reverebimur. Huc Ambrosius digitum intendens : Obse- Amis. crandi sunt , inquit, Angeli pro nobis, t. t. qui nobis ad praesidium dati sunt. de H-ΙII. Ggn. Mihi sane placet, quod Di una 8c Angelos , Sc Angelorum Reginam a nobis coli oportere doceas. Regina caeli supra omnes Angelorum O

dines sublimis, illis prauidet,per Angelos ergo transeundum est ad eorum dominam sua vota contendenti. POL. Totus hoc sentio, beatissimam Uirginem ab eo rectissime coli,qui & Angelorum amicitiam ambiverit: & quisquis Angelos amaverit, Reginam eorum utique amore prosequetur. Guillelmus Balde- TA. 3.

sanus , scriptor insigniter eruditus δc stim. pius hoc ipsum diserte docet, ante Cae-

lites alios omnes,beatissimam Matrem Virginem. 8c secundum hanc , purissi' . 13. mos illos genios , nobilissimos caeli ephebos, Angelos, veneratione singulari assiciendos. Multum debemus Angelis, multum supra omnem modum, dc praesertim suo quisque tutelari Angelo. Hic nobiscum quasi nascitur, &M ad

200쪽

aa cunabula nostra mox vigila re non dedignatur. Hic nutricem fidelissimam longe superat , dc infantem saepius, quem nutricis negligentia necaret, tu tissimis manibus sic loquar excipit. Post cunas custoditas,paedagogum agere, vile sibi non putat. Semina maxime& veluti fundamenta virtutum, praeal to affectu insinuare clientulo suo laborat. Simul vitiarum aversandam foeditatem proponit; intemperantiar, men dacii, fraudis, inobedientiae, libidinis turpitudine, velut insolentia prodigiorum exterret, fastigium praemiaque vi tutis monstrat: praecipue vim Numinis venerari docet, nunc beneficio, nunc vindicta suspiciendam. Et hoc ipsum. non atroci aut molesta ratione urget Suavissimis impii ibus, haec prima rectae disciplinae initia,in sui clientis animum stillatim transfundit. Vbi lenibus his rudimentis pueritiam initiavit, ad

virilem cautamque virtute eXhortatur. Quod vero admirandum. , & in summis beneficiis aestimandum , quantum cunque indocilem & refractarium discipulum sit nactus, eum tamen magisterio suo non excludit, sua ope non destituit, non subtrahit saluberrimos in- istinctus, diurnas nocturnasque e XCU-bias non laxat, non subducit se ; h minem quantum vis improbum & contumacem ad usque supremum halitum constantissime tuetur, erudit. l