Trismegistus Christianus, seu, Triplex cultus conscientiae caelitum corporis

361쪽

LIBER III. II. Mapnus Basilius, hic velut legem Dele,

condens saluberrimam : Quicquid necessitatis, inquit, usium excedit, vitandum, neque corpori plus ornatus danis dum est, quam quantum animae prosit. Non minus eleganter 8 vere Ambro- ἔ-sius: Neglecta,inquit,decoris cura plus placet, hoc ipsum quod nos non ornamus , ornatus est. Eximius hac in re M. Bernardus nobilissime de cultu corpo- II 3.ris philosophatur,& : Serica,inquit, Scpurpura, dc tincturarum sucus , deco. phiam rem habent, sed non praebent. quicquid Metqrale applices corpori, exponit speciem suam,non deponit. Secum denique tollit,cum tollitur ipsum. Porro decor qui cum veste induitur, 3c cum veste deponitur,vestis procul dubio est, non vestiti.Tu ergo noli aemulari in malignanti

bus & mendicantibus pulchritudinem alienam,ubi perdiderint suam. Ejusdem divini doctoris sensu , mollia dicuntur

vestimenta , quia mollem faciunt, aucesse ostendunt. Mollia,inquit,indumenta, animi mollitiem indicant. Mollibus vestimentis delectatur regis curia: aspe- 2.ris vero & humilibus delectatur Chri sti Ecclesia, Talia debent esse vestimen-I r. 9.ra servorum 8c ancillarum Dei, in qui- initi bus nihil possit notari novitatis, nihil iuperfluitatis, nihil vanitatis, nihil quod ρ- pertineat ad superbiam , aut ad vanam

gloriam .Nam,quanto amplius in compositione corporis laetamur, tanto ma angis te finia

362쪽

αγ . DE CULTU COR P.

gis a superno amore disjungimur. riso. Orabat sapientissimus Salomon, tan-. 3o tum victui suo.tribui necessaria , non v. s. superflua. Habentes inquit Apostolus in I. Tim victum & vestitum,non ornatum. Alius ς- 6- quidam Sanctorum : Si dederit,inquit, mihi Dominus panem ad manducan ..dis vestimentum quo operiar. No- Meto. Operiar. Sic ergo & nos, inquit Bernardus, contenti simus vestimentis quibus operiamur,non quibus lasciviamus,non quibus superbiamus, non quihus mulierculis vel similari vel placere studeamus. Gs R. Sed hoc faciunt ii

quibuscum habito : si non facio quod

ceteri, notabor quasi numero velim exiis mi , & esse singularis. POL. Licetne, Gerarde, tua venia Bernardi responsum addere ρ GER. Cur per me non liceat non est auditoris agistro Iegem diceni p. re. POL. ergo , querelae tuae Beris a. ad nardus sic respondet: Propterea exi de Fulcο- medio eorum , ne aut in urbe notabiliter vivas, aut exemplo pereas aliorum.

quid agis in urbe delicate miles t Commilitones tui quos fugiens deseruisti, pugnant & vincunt,pulsant & intrant, caelum rapiunt dc regnant, & tu sedens

super ambulatorem tuum,indutus purpura & bysso, circuis plateas , Vicos perambulas i Purpura non propulsat li-hidinem,non superbiam, non avaritiam

repellit,& si qua sunt alia ignea inimiis ci jacula non extinguit. Denique quo Smagia

363쪽

LIBER III. 29γmagis metuis , febrem non prohiber,

mortem non arcet. Vbi sunt arma bellica , ubi scutum fidei, ubi galea salutis,

ubi patientiae lorica ξ Laurentius Iusti. T. de nianus operosiorem cultum corporis n. gravi censura notans: Sicut, inquit, con- ut tinens ac pudicus vilibus induitur ve- s' stimentis,ut se oculis divinae majestatis exhibeat mundum rita impudicus ac incontinens, ut videatur magnificus, satagit vestiri pretiosioribus ac mollibus. Ephrem hic apte interrogans: Quid lu- T. r. crabimur,inquit, vestimentorum cultu, co dc ornato elationis amictu , nisi ignem

inextinguibilem .

III. Gregorius Magnus originem in- Η .dagans cultus qui corpori impenditur: uti. in Res ipsa,inquit, testatur, quod pro sola Euag. inani gloria vestimentu pretiosius quaeratur. Nemo vult ibi pretiosis vestibus indui, ubi ab aliis non possit videri. Di- Hire. vus Hieronymus de Pauli defuncti Ana- in choretae tunica, velut de opimis spoliis vis triumphans : Vos, inquit,in tunicis au. rum texitis , ille ne vilissimum quidem vestimentum habuit mancipii vestri. Sed e contrario illi quidem pauperculo paradisus patet;vos auratos gehenna

suscipiet; ille vestem Christi, nudus licer, tamen servavit, vos vestiti sericis, indumentum Christi perdidistis. Aureus rim. x ille Constantinopolitanus orator Chry- ho. IS. sostomus, tam diserte quam copiose ae inς-3. cultu corporis haec pronuncians r Au-Gς

π diam,

364쪽

diant, inquit, opulenti & qui luxurian. tur in vermium operibus,& vestiuntur sericis , discantque quomodo ab initichumanam naturam misericors Deu docuerit. Pelliceas vestes fecit eis in confusionem tegerent, quo docuit noretit mollem & dissolutam vitam fugia mus , nec inertem & remissam secte mur, sed magis austeram amplexemur Itaque vestium amictus continuum no. his sit monimentum , quo memores si

mus quantis bonis exciderimus , & discamus quanto suppIicio humanum genus ob inobedientiam sit affectum. Di

cant igitur nobis, qui tanto utuntur apparatu,ut jam usum lanae prorsus audiri nolint,sed serico vestiantur,eoque insaniae perVenere , ut aurum vestibus inte rant. Imprimis autem mulieres hunmollitiei deditae sunt. Quare, dic obse cro, corpus ira ornas, & gaudes ejusce modi ambitu Non cogitas quod prcmagno supplicio , propter transgresso nem , tegmen hoc excogitatum est 3 Ei quare non audis Paulum dieentem Habentes victum & amictum illis con tenti simust Vides quod unius duntaxat rei habenda sit hic cura , videlicet, mcorpus nudum sit, sed ut tegatur. Nurradhuc de vestium varietate oportet solicitum esse GEn. o mi optime Chrysostome. quam apud multos tam facros quam Profanositam Ecclesiasticos quam polli

365쪽

LIBER III. ticos, antiqua nimis est dc simplex haec tua oratio i haec illi monita, etiam mit Iies ingesta, dc occentata millies, non

pensi habent. Τe in cathedra clamantem non turbant, audiunt monita, at interim domi, non quod tu mones aut

jubes, sed quod illis lubet, faciunt, Mpro more nostri aevi dicunt: Fuit vehemens oratio. Hic omnis illorum profectus est, concionem frigidissime laudare : cetera nec hilo meliores, in eodem haerent luto,nemo est qui dicat: Rei sumus , emendemus nos. POL. Sed non terretur Chrysostomus, qui omnem lu- Ton. IXum perosus,sic pergit: Quali venia di- hom gnandi sunt, qui Zc an vestimentis mulis 37. tam vanitatem ostendunt,& quod gravissimum, in his superbiunt 8 Si omnia si ''quae intus reposita habent,indigentibus divites distribuerent, neque sic supplicium effugerent eorum peccatorumi nota Gerarde) quae in deliciis vestium de conviviorum admittunt. quo enim supplicio non sunt digni, qui modis omnibus dant operam,ut sericis 8c auro intertextis induantur ; & post se pompam trahunt in foro, Christus vero. nudus obambulat necessario alimento destitutust Post pauca : Quot pauperum rentres poterant inde pasci, δέ quot corpora nude agentium poterant contegi ex his quae a solo collo dc humeris pendent, nullius alterius usus gratia, quam in damnum dc nocumentum ania X et mae

366쪽

goo DE CULTU COR P.

mae λ Et ut dictorum caussam reddat: Hoc enim studium , inquit, in ornando corpore internam indicat deformitatem,Sc hujus deliciae illius manifestam faciunt famem , & hujus vestium sumptus illius indicat nuditatem. Impossis

Dile enim est aliquam agere curam animae , & tanti facere corporis pulchritudinem ac ornatum ; sicut & imis possibile, in externo illo cultu tantope

re occupatum, illius agere curam. Ita,

Chrysostomi sensu fieri non potest, ut is

exteriorem cultum adeo curet, cui quidem curae sit animus. GER. Chrysostomus haec solis mulierculis objicit. Pox. Ignoscat mihi tuus genius , mi

Gerarde,erras luculente:etiam viros ob

hanc colendi corporis insaniam acriter reprehendit. dc en verba Chrysostomi tomo quarto , homilia vigesima octava in caput XII. epistolae ad Hebraeos. Lege, lege, haec illius verba sunt: Non enim mihi sermo ad solas mulieres diis rigitur,sed etiam ad viros, omnia enim reliqua quae habemus, supervacua sunt. Soli pauperes supervacanea & vana non possident , fortassis autem etiam ipsi ex necessitate. ceterum si liceret, neque illi prorsus abstinerent. Ita Chrysostomus ad verbum. Si quis contradi-Cat, huic ego non aliud, quam quod supra,insusurrem i Ad Chrysostomum abi, cum Chrysostomo age , Chrysostomus respondeoit. GER. Do manus, magis a

367쪽

LIBER III. 3 Ite vimis sum quam ab Apolline Maa syas. Pox. Ergo jam ad alia. CAPUT VII.

cultus corporis nimius , quam a rationeso prisii marique avi legibus alienus sit. Solebant Indi reges majorum suorum cadavera igni siccare , deinde in palatii penetrali pretiosis funibus suspendere, auro & gemmis ornare, sic ornata servare, & paene adorare. Ridenda superstitio , sed an nos non etiam in illa sumus , qui corpus in cadaverosam tabem brevi abiturum saccomimus , sic ornamus , sic excolimus Num hoc cum ratione , & recte fieri dicendum Sed hic opportune monuerim, nullum mihi sermonem esse de habitu cuivis hominum aetati & ordini conveniente. Sunt certar inter homines

quis nescit distii mones & gradus ab aetate, ab nobilitate, ab eruditione revirtute, ab ossiciis & dignitate, sunt Sccerta pro his gradibus vestium discrimina,ce quibus ego hic nihil ιneque iulos philosophos audio, qui omnes attrito pallio suo amiciunt, hic solum cono

tendo,nec omnem, nec nimium cultum

corpori esse indulgendum. quod probe solo rationis ductu intellexit Saladi-nusiille Christianorum olim terror, qui

368쪽

DB CULTU COR P. cum Syriam, AEgyptum, & Africae bonam partem subegisset,morti jam vicinus in cogitationem hanc serio descendit, & solam interiorem tunicam , pro

omni pompa funebri,in hasta sublimem

ferri jussit,cum acclamatione: me unum ex domitore Orientis rentare.

I. Obsecro te , quicunque corpori plus aequo faves , dc rationi tam audacter institas,intuere Adami purpuram, ovem habebat indutui, sed non ostro ruisbefactam. Non male DemonaX quondam purpurato alicui insolentius sese jactanti,ad aurem immurmurans: Heus tu, inquit, hoc ante gestabat ovis. Et

quoties sub tali ove ferocia Iupina , pigritia asiiana, vulpina astutia, superbia pavonina delitescit Sunt in Palaestina

poma Gomorrhaea, quorum intrinsecus favillaceam fuliginem , extimae cutis lambitus elegans formosus quidem continet , at si haec vel levi tactu premantur, fumum exhalant, & in vagum pulverem fatiscunt. Simillimum huic Pomo corpus humanum est, quod saepe cinnama fragrans , balsama rorans , dc vario comptu elegans est, sed prematur lnonnihil sepulchro purpurascens hoc Pomum, quid exprimetur praeter pul- lverem,scetorem,saniemi Non immerito

castigat olim Athenienses suos Graecus Cicero, quod cum in Philippum Macedonem eundum esset,cum aggeres muniendi. miles colligendus, exercitus instruendus

369쪽

LIBER III. Istruendus,ipsi turres & moenia dealbarint. Quid nos facimus aliudicarcerem nostrum dealbamus , cum in stygium draconem juratum & aeternum hostem nunquam non sit pugnandum, cum mille alia potius agenda sint.Num hoc rationi congruum Refert e Seneca T. 6ue Augustinus , ille antistitum Antistes, 4, t. apud Romanos in Capitolio idolis ex Dei

more lumina accensa, vel ut in tenebris Io- agentibus,salutantium nomina pronunciata tanquam audientibus, speculum , o quasi videntibus ostensum, capillamen- ν, ta pexa, uti sentientibus; easdem etiam me illas statuas aquis Iotas, strigilibus fit. I. Aps

ctas, unguentis permulsas , linteis ex- l. e- tersas,velut veros homines. Quam imi tect-tamur avide hanc impiam religionem S Idolum habemus Corpus: hoc lavatur, hoc ungitur, hoc comitur, hoc colitur. Vbi speculum animo, ubi lavacrum, ubi unguentum tAh,Qrdescit dominus,dum servus bene nitidus incedit; herus calcatur, dum extollitur mancipium;princeps conspuitur , dum subditus adoratur; rex cruciatur, dum epuIatur famulus; necatur imperator, dum triumphat gregarius miles. Et hoc prorsus contra

omnem rationem. Ο improbum manci

pium , o execrandum idolum i quod in

suum dominique sui malum tantis impendiis exornatur, quod videri vult 3c conspici, quod locum ambit eminen

370쪽

3o4 DE CULTU COR P.

proximum est ut faces ei accendamus, Ec adoremus. An non hic & ratio &Veterum exempla gravissime reclamatrG E R. optime haec quidem a ratione ducis, sed non seque ab exemplis vel

Tum , qui ab hac sapientia longissime diverterunt. 3c si quidem de corporis

cultu sit sermo , quae non hic portenta habuit priscum aevum II. Feminae fuerunt,teste Antiphane, quae crocodili excrementis faciem polirent.hem,eruditam insaniam, dc o dignas quae hoc vultus sui medicamen etiam glutirent. Clemens Alexandrinus Z. 3. jure graviter indignatur: Ter enim, in ades. quit, non semel dignae sunt ut pereant,

a. quae crocodilorum excrementis utuntur , quae spuma sepiarum unguntur. Poppaea Domitii Neronis Imperatoris Conjux quingentas secum per omnia

trahens faetas asinas , balnearum solio totum corpus illo lacte macerabat, e tend, quoque cutem & vultius cando rem servari credens .ajunt enim ab hoc lacte faciem erugari 3c tenerescere.Haec eadem, etiam in exilium relegata, suas T. secum asinas trahebat.Assirmat Plinius, notum esse quasdam etiam e Romanis feminis, quotidie quingentas asinas Custodito numero in hanc ipsam curam

fovere. O scyllas M charybdes patrimoniorum,quae per hunc unum corpOris cultum profit fissima luxuria se bentur. Et quod illud monstrum, non semina