장음표시 사용
271쪽
CAPUT II. ART. II. QUIBUS MODIS TOLLITUR OBLIGATIO
267 durior, in antiquiorem si nec antiquior ulla in omnes pro rata sin. Qui falso creditori solvit, non liberatur, nisi forte solverit bona fide creditori apparenu 10ὶ aut solutum versum sit in rem σωditoris 1 l . verum, qui indebitum solvit ignorans, repetit lin is norans inquam; nam cuius per errorem dati repetitio est, eius consulto dati donuitio est 133. Ab eo autem, qui indebitum accepit,
ei qui est in possessione iuris exi-
De Prans f.; ouli. VII, 26): velut heredi apparenti, de quo seriuS; aut ero, qui hereditatem vendidorat, si obitor venditionem ignoravit L. 17, De I ansare.). Non item si qui est in posesessione solius tituli su instrumenti Vel falsae cΘΗΗionis excepti schedulis mensariis ad citorem Zach. 317 et .).
Ιndebitum vero accipimus sive alii quam creditori, sive ei cui iam Flutum fuerat, sive creditori, sed plus tua parte, Solveris L. 101 De mlution.). Sed si id quod solvitur pendente conditione, vel ante diem quae
At vfro nulla repetitio est ab eo qui siιum idest, rem Suam Accur
non interest, utrum in facto erraVΘ-rit, an in iure et hodie nemo amplius dubitat. Ceterum, qui SolVit, praesumitur debitor nisi is, qui accepit, negaVerit, solutum sibi fuisso D. 25 De Proruit.); scilicet, is tacite ogat debitum. 13 L. 4 De R I. Ideo is quit, L indebitum ' accepit ita demum rostituit, i res pene se extet, Vel ex ea factu sit locupletior L. 3, De Condicι. in leb.); et nisi ob eam
rem cautiones consciderit, aut pignus reddiderit C. S. 13TT; It. 1146).
Restat quaestio elegans et subdiff-cilis si alius pro alio olVit, utrum succedat in iure creditoris et quando non succedit num repotat a debitoro quod solvit. Principio, alium pro alio SolVere posse, Vel invito debitore,
certi I L. 23, 53, Od.); creditore invito, ex Ν. L. C. s. 1236;ΙL 1238 Durant. XII, 16 Contra
C. u. 1423), Vix non certi iuris est. At vero croditor non cogitur solvonti Euas actiones cedere; et quasi nomen Vendore L. 37, De Fideiuss.; C. G. 1236 It. 1238). Ergo is non succedit in iura creditoris, nisi hiscessis 1 vel a creditore, et in repraosenti L. 76, De solution. C. S.,
vol, ' a debitore ipso, qui, Pecunia ab eo accepta, creditori solvit
nisi, ex Ν. L. sua intersit debitum solvi nempe, Si est correus, fidoiussor, creditor alius, emptor,
legatarius, heres V. C. s. 1251,
1020 Ιt. 1253, 1033). Quid igitur,
dit in iura creditoris, an saltem id, quod solvit, a debitor repetere OS- Sit, si rem utilem eius gessit Utique, SiVe nomine eius solVit, nempe quaSi negociorum gestor Ex L. 2, De Nestoc. est.), quod vix dubium puto; sive noenine δυο, quod aequitas suggerit Cf. Durant. XII, 19). At si solvit, creditor prohibente, neque inter Romano I. C. V. L. ult. c. De m. est.), neque inter iuris naturalis V. uff., ad Grol. L. N. et G. ot civilis Laur. XIII, 439 inserprote sati conVenit Iustinian in cit. L. 5, statuit, repetitionem cessare ciui Gall. et Νω
272쪽
323. Compensatio sic est Debiti a crediti inter se contributio 14ὶ ideo, nisi aliquid debitum sit ultro citroque, ne intelligi quidem potest ib). Est instar solutionis 16ὶ ideo ei locus non fit, nisi V utrumque debitum sit earum rerum, quarum altera alterius vice fungi valeat 17); et, ' utrumque pariter exigi queat 183; et 3' liquidum pariter sit sis , vel quod protinus liquidari possit 203. Illud non best, si utriu8que sit is, aut causa diversa 213. At Ver non biicitur compensatio repo8centi rem sibi per iniuriam
strum silent sed Verius est cessare Laurent, XVII, 484). Durant. l. c.)omnia ex bono et aequo aestimanda esse putat et ita in foro conscientias omnino tenendum est, si quid opinor, si rectu intentione et utilitor solvit. Ceterum, quoties repetitio competit, inter eum qui succedit in iura creditoris seu pacto seu lege et eum qui non succedit, plurimum interest: illo enim creditoris, cui SolVit, personam sustinet hic non item, sed ex facto suo se solutione agit. Proinde, si V α, usurari pecunia orat, illo deinceps etiam Suras eXigit is non item. Et si ab eis solutum fuerit quod papescriptioni quinquennali obnoxium erat, ille huic, is tricennali dumtaxat praescriptioni ori obnoxius Tropl. Pre8cription 1034); nam aliud debitum est. 14 L. I De Compensationi, 3. 15 L. 9, C. Eod titis C. V.,
1438. Proinde, quod V α, tutor petit nomine pupilli, non compΘns tur Cum eo quod suo nomine debet
L. 18 ff. Eoa.). Nihilominus, quae compoti reo principali aut correo, eam iure suo obiicit dolussor C. G. 1204 It. 1290), et, pro rata correi, debitor solidalis C. f. L α; V. Zach. φ 298 n. 29 329 n. ). 16 L. 4, C. De Ompe' 8at. 1T E L. 2 g 1 De reb. Cr rire. C. O. 1291 It. 1287 Au., 143μ. euille, quia aliud pro alio,
invito creditore, Otri non poteSt ut ecce, Vinum novum pro Veteri
Poth. 624). At si ego tibi equum
titeris Cato, qui mihi equum debet, utriusque fiet compensatio CL Sebast Do edicis, De Comperimi., Lib. I gi). Amplius; ex Ν. L., rerum venialium derrareo, quarum in foro ofinitum pretium Sit, et Fecuniae, admittitur compensatio C.
Vsrum dilatio concossa humanitatis cauSa non impedit compensationem
288). Amplius in foro externo eiuΗ, quod naturaliter tantum debitum est, cum eo quod civiliter quoque deb6tur hodio non fit compsnsatio ToulL, VI, 89 Durant. XII, 406): nec eius quod obnoxium est resciaSioni,vo restitutioni in integrum Ex L. 14, Od.; Zachar. 326, . . Sed V. C. G. 1966). 19 L. 14, C. De Compen8. C. G. 1291 It 1287 Aia. 1438. 20 L. ult. C. h. .s ouli. VII, 321 Zach. 326 n. 9; REZo. V, 125. Porro liquidum dicitur, ct m
24 Ex L. 14 C. De Compen8.s Zach. 326 n. 23. Ut puta, si alter
niam deboat vel usurae sint diver-Sae LL. 11, 12, De Cornpens.) Vel inde credita pecunia sit, hinc legata. Tantum si non eodem loco dari do-beat, ratio habenda est quanti alterius interest suo loco dari L. 15, E .s C. G. 1296 It., 1292).
273쪽
CAPUT II. ART. II. QUIBUS MODIS OLLITUR OBLIGATIO
269 ablatam, Vel commodatam, vel depositam 22 , vel debitam ob albmenta 23). Fit autem ipsa iuris potestate, ideoque ipso iure debitum tollit aut minuit etiam creditore inscio, vel invito 24) nisi quis antea compensationi renunciaverit 25).324. Acceptilatio est Actus, quo creditor debitori suo debitum remittit 26). Est species donationis; ideo ab eo tantum fleri, eique tantum steri potest, qui donare, Vel cui donari permittitur 27). Nec intelligitur, quamdiu non fuerit acceptata 28); et, cum fuerit acceptata, ex quibus causis donationes, ex his et acceptitati revocari potest 29). Fit autem vel tacite; sed tacite, iuris praesumptione, pene nos uno tantum in casu, nempe si creditor debitori suo cautionem reddiderit, vel reddi iusserit 30). Quid si non satis appareat,
Ideoque, Si quiS, ea non SUS, per errorem solverit, quasi indebitum
si obitum sit ex pluribu causis, imputabitur perinde ac solutio s .
n. 1. Sed si in necem aliorum em-ditorum, aut fideiussorum, Sit facta,
revocari ab his poterit C. G. 1298;Ιt. 1294). Et renunciari potest tacite quoque Τοuli. VII, 393). Sed
non intelligitur 6 tacite renunciaS- se, qui ea in iudicio Su non St, nam OH latam quoque sententiam
Compensationi proxima St O ἐ- fusio. Fit cum tu creditori et do-bitoris in eamdem personam de Uenerint; sive debitor creditori, Sive creditor debitori, sive tertius aliquis utrique sine inventario heres exti-t6rit L. 1 De Fideiura. LL. 95, 107, De Solus oti. C. O. 1300 IL, 1296 Au. 1445). Verum confusio debaqua mox potius debitorem eximit,
obligationi, quam obligationem X- tinguit ideo, eum praeterΘO. 26 L. 8, De berret legata. Dicitur imaginaria solutio.
27 Durant , XII, 341, 350. 28 Zachar. 324, D. 16. Gmnit nissima I. C. Vetus autem regula: A iura renunciata non regressus, hodie, quaSi falSa, XPlOSa est.
Et acceptari potest vel tacite. 29 , Durant. 354 356. Utputa, natis liberis.
Quid, si creditor debitori suo sanguine coniuncti8simus, puta frater, diu in petitione cessaverit, et cumdsbitore suo pluries ratione dispun-Xerit, nec unquam pecuniam ei creditam dosideraverit, utrum S mo tuo remi AS i tris praeSumptione Videatur Utique, iure communi L. Procilla 26, De probation.): non item ex N. I L. Durant. XII, 370). Et recto Ρrol. 208 n. 65): Sed quia recidit in praesumptionem factis ei proculdubio locus esse poterit quoties probationibus per teste locus fit Durant. L ). At Ver Dunquam remiSSi praesumitur, O quod
creditor pignus reddiderit L. 3 Demetis C. G. 1286 It. 1380), aut fidoiussorom liboravεrit C. S. 1287 It , 1283), quippe haec accessoria
274쪽
utrum acceptilatio intercesserit, an solutio quia donatione praes. mendae non sunt Et solutionem magis intercessisse, in dubio tenendum puto quia nemo suas pecunias iactat, et indebitas Mundit 3 l).325. Novatio nova obligatio est Prioris oblistationis in novam obligationem translatio 32). Fit mutatione vel debiti, vel debitoris, vel creditoris. Debiti, quoties mutuo consensu, priore obligatione sublata, nova obligatio constituitur 33). Debitoris, si quod ego debeo, alter creditori meo eaepromiserit soluturum 34) vel si ego alium debitorem delegaverim dederim creditori eum acceptanti 353. Demum creditoris, si, quod ego Seio debeo, ei promiserim alii solvere 36). Verum novati non intelligitur, nisi haec laeta sint animo novandi, idque appareat manifeste 373 et utraque Obligati valeat saltem naturaliter alias, si prior, natura ua, nullius momenti e8t, quid novatur 3838 si posterior, quasi causa deficiente, prior non extinguitur 393. Novatione facta, prior obligatio evanescit, atque ideo omnia accessoria eius veluti pignora, stdeiussiones, usurae)evanescunt, nisi aliud convenerit nominati. 403. 326. ostremo, obligati interdum extinguitur interitu, quae est in obligatione, si haec aut species sit, aut certum corpus inter-
G. 1225; t. 126T. Sive causa mutata fuerit, puta si conVenerit, ut eam pecuniam quam debes eo empto, retineas quasi creditam SiVO, R-nente eadem causa, aliquid obligationi detrahitur, vel adiicitur, Vel
que delegati opus habot alias nihilnctum erit, si is nihil obst desoganti aut, si quid debet, magi cem si nomini est L. 1, C. h. t.).
tineam quasi ereditum, hypothecam, vel privilegium non amittis 188, n. 14). Et si debitor novum reum debitorom dedori creditori, novatio non intelligitur, nisi is edixerit e
bi expressis ΗΘ liberare eum voluisse
si in priori defuit consensus, ut res, aut causa itaque si maior expromiserit quod ego a Seio stipulatus fueram, siquido a Seio minore, Valet L. 1, De NoυM. Durant. 293); in amente, vel ebrio, Vel errante, non Valet. 39 Quib. mod toll. obl. Itaque si amen expromieserit, nihil
quidem ex defectu substantialium, pristina reviviScit secus, si aequitate iuri civilis, uti uta, propter Retistem, aut dolum, aut metum V. Zachur, 325 n. 33); nisi aliud convenerit.
40 L. 1, De Novat. L. 4, C. Qui potior in pign. C. O. 127S;
275쪽
271iisse autem intelligitur si dari posse desiit 41). Extinguitur, inquam, si res perierit, si periit Mu, nisi forte debitor casum in se susceperit 42); nam si periit dolo debitoris, obligatio perpetuatur 43). Quid, si perierit culpa civili): nempe, quod ad forum conscientiaepEt si haec praestari debuerat, perinde erit quasi res perierit dolo;
sin minu8, qua8 casu perierit. Si non appareat utrum re perierit casu, an culpa, a dolo, quaestionis est, uter casum probare debeat; et si debitor casum probaverit, utrum i docere praeterea debeat, casum non ua culpa accidisse, quia ca8u mi, si re sine sua culpa perierit an id docere debeat creditor, quia culpa non est prae8umenda Sed res in aprico esse videtur; nam, si quisque Suam emceptio=-n probare debet 44 , palam est, illic eum qui casum praetendit 45ὶ eum hic qui negat casum fuisse, quia culpa praece8sit 46), docere oportere et ita N. L. cautum est 473. Haec suo modo locum habent etiam in obligatione faciendi 48). 41 L. 1 De V. O. C. f. 1302;
mercio esse desierit, veluti Si domum quam promiseram, templum sit factum aut liber proscriptus si Caius post inita sponsalia duxerit Seium. Aliud iuris si si rem quam mihi dare debuisset, V. G. MStamento relictam, heres distraxerit ignorans
mihi obitam esse s 16, De Legat., ibiq. Vinn.), quia factum obitoris creditori nocere non debet L. 25, Hoc amplius, A S. C. Trebell.):
in restitutione aliud iuri est.
terno nisi mora caSum praeceSSerit,
vel culpa civilis vel ideo cuSus inciderit, quia contra pactum aliquid fecit; . , aedibus ignom habuit L. 12. 1 Lodati). Etsi 0r perierit QRSu, non eViviScit obligatio, offipOStea res iterum dari posse coetiit L. 83 Sacram De C. O. Moli., l. c. Saneh. D. IV, 2. 24); quia in perpetuum sublata obligatio, amplius restitui non potegi L. S, Aream De Mitit. .
Idest, tenebitur perinde ac Si re adhuc Oxtaret L. 82,4 1, Od. moli., Tr. II, 272). Nisi forte eo aBu perierit, quo peritura fuiΗset, etsi restituta esso domino φ 240). Perpe-ttiatur; ideoque si postea res iterum dari posse coeperit, danda erit L. 82, Sacram, Eod.). Veluti navis dis- Soluta, et postea iisdom tabulis denuo compacta domu Caio promissa, et postea vendit Seio, cui venditor subindes heros extitit Ex L 14 De A. E. et V.).
cepto incendio iure communi et nostro), si quod foris in aedibus locatis ρxcitatum it L. 11 De peric et comm. R. U. C. It. 1580): nempe, quia plerumque incendia culpa fiunt inhabitantium L. 8, De Oftic praef. Nigit.). Quae exceptio firmat regulam
276쪽
2T LIBER III. - TRAOT II TIT. V. DE ACTIBUS IN GENERE
327. Ad ultimum, quaeri potest, an cesse obligatio, si probabile sit te ei satisfecisse: tonim robabilistis lex cessat Ρrol. Di 69ὶ Et si de obligatione nerosa res est, prosecto non cessat 49ὶ ideoque nec occultae compensationi locum fieri posse, universi D tenent i50): in de gratuita, plures amrmant bi , 8 Alph nogat 523; et verius. Nihilominus, si probabile videatur, te vel auctorem tuum obligationi, vel onerosae, satisfecisse, reor posm te a solutione ce8sare, quoad creditor, non ignarus obligationis, petat.
DE OBLIOATION ALTERNATIVA, VEL SOLIDALI VEL INDIVISIBILI.
328. Obligati dicitur alternativa, quoties ex duobus debetur alterutrum tantum 1). In hac obligatione unum quidsm debitum est, sed quoad eligatur utrumque est in obligatione 2) dummodo utrumque dari possit natura et lege 3). Electi autem debitoris est, nisi creditori sit data 4): sed alterutrum est eligendum; nec pars utriUM que peti, Vel dari potest; ne ab heredibus, vel heredibus quidem 53. lectione facta, idest cum quis eam alteri renunciaVerit 6), pura fit obligatio, perinde ac si id solum, quod electum est, initi debitum fuerit 7): nec fas est amplius alterum optare 83: nisi sorte eo quod electum fuerat evicto 93, vel in annuis Vel menstrui praestationibus, aut legatis 103. Quid, si res ante electionem
49 Sanch. D. I, 10 12 S. At petit, nec conveniant in electione, fistphon. Ι 82 III, 700. Sorte L. ult. C. Comm. de Legotii.). 50 Sancti. n. 34. antum si 5 L. 15 De Leges. LL. 2, 26, creditor quoque dubitet, an sibi do Dult. De cona in B. C. O. 1191; bitum sit S. Alph. n. 82 putat cum It. 11IT; V. Aia. 906. Laym. rem dividendam esse pro rata 6 L. 20 De Option Legat. San- dubii. cheg D. IV, 13, 26. J1 Lugo, De Poenit. XVI, 60; T L. 95, pr. De Soltu. L. 3 De
Salm. 17, 1, 145 Rono. Laym. es et Od cert. loc. Ideo, si postΘ 'SViva, Diana. Ut ecce, in Voto casu perierit, extinguitur obligatio
277쪽
273 Iactam perierit Et si casu unum periit, . pura fit obligati sit in si periit utrumque, evanescit si dolo culpa theologica , dolus pro electione erit, modo non laedat ius alterius 12): in culpa civili), in foro conscientiae perinde est ac si casu, in externo perinde ac si culpa perierit V. Prol. φ 297 n. 203. 329. Quoties e uno eodemque actu, unus obligatur pluribus, vel plures uni obligantur, divisum ipso iure, enumeratione personarum, in singulas personas est ius, divisa obligatio 13) idest tot sunt credita, Vel debita eorsum, quot creditores, vel debitores sunt 143; nisi aut solidalis sit obligatio, aut res indivisibilis. Solidalis dicitur obligatio, cum res quidem ipsa divisionem recipit, sed pacis, Vel testamento, cautum est palam inquam , ut integra a ingulis creditoribus peti possit, vel a singulis debitoribus dari debeat 153. Ex 11 L. 34,4 6, De C. R C. ..
1193 It. 1180. Nec Θxtincti pretium offerri, alit exigi poteSt L. 3, pr.,
De eo quod cert. oc.). Itaque Si Fueri certum calicem, Vel certam casulam dare, si litem Viceris; et, Victa calicem elegeris, si calix iam antea Surreptu fuerat, casulam; sin postea, nihil debebis. Quid si, utrum anteon poStea, non appareat Docefactum, quod obligationem solvit.
Obblima. 252. Itaqus, 1 si periorit dolo creditoris, siquidem ipsius erat electio, quod prius periit elocium in- tolligitur; in erat debitoris in O-tEState eius erit, utrum uno extincto liborari velit, an alterum Prae-Ηtare, et extincti pretium exigere.
2 Si dolo debitoris perierit, Siquido ipsius erat electio, in eo quod remanet, Vel quod posterius periit, superest obligatio; in creditoris, in utroque superest L. 95, pr. De Sin
gati famulativa habetur cum quiSunum promittit vel testutor dari iubet), V. , bucephalum aut, nisi illud odorit, centunὶ. ei SO-lus bucephalus in obligatione St,o0ntum in facultato solutionis; ideoque si bucephalus iam perierat, aut POSte casu periis, Messat obligatio
De Cond. et demon. Verum, Si aliqui coniunctim nominati morint, alii disiunctim, illi omnes pro una e Sona computantur L. 33 De Legac.,
IJ. Itaque si Cato, et horodibus Soli fundum vendiderim, aut legaVerim, dimidia pars illi, dimidia his debetur L. 8, De Ofr accre8α). 14 Ex L. 110 De V. O. Quamobrem Si, V. , re fratros a Seio vel Solus a tribu Datribu centum acceperit, illi iritim pro numero Virorum debent, his viritim dobetur L. 11, Q, De cluob reis L. 2, C es cert. petat. Touli. VI, 23; Zachar. 298,
D. 3, te ). Ideo, si unus ex his solvendo esse desiit alios non onerat; si obligationem praeScripsit, alii non prodest si si rem individuam promiserint, . , domum aedificare, nec aedificaverint, damni tenetur quisque
Ιt. 1184 V. C. u. 891. Quamvis uni pure debeatur, aut debeat alteri, vel alter sub conditions sub dio ete.
Ora Dei. R. C. G. 1201 IL, 1187). Pacto, vel testamento C. G. 1221, 4; Ιt. 1205, 2. Contra L. 6, o,
De V. O.). Quaesitum an conVeniri
278쪽
LIBER III. - TRA . II. N. V. DE ACTIBUS IN ORNERE
NN. L. Omnes perinde quasi socii sunt, et mutui procuratores 16 : quod velim no excidat ideoque quisque ex illis solidum petere 17ὶ, quisque ex his solidum solvere potest i 83. Quamobrem unius exactio vel solutio omnium quidem ius et obligationem extinguitiis); verum quod unus accepit eum ceteris communicat, quod solvit a ceteris repetit, deducta sua parte 20 . Obligatio solidalis, aut ius, etsi non inter hereditatos, at inter horodes dividitur ipso iure, ideoque unusquisque debet, aut petit, pro a parte qua heres est 213.
possit cum debitoro, ut unus ex suis heredibus solidum solvat et iure communi videtur non posse L. 56,
1 De V. O.); ex Ν. I L. O St. sod datur volenti repetitio C. O ., 1221, 4;at. 1205, 2 V. Durant. XI, 296 Zachar. 301 n. 32). 16 C. S. 6 AA. 1213, 1214; Ιt., o ΑΑ. 1198, 1199 Durant. XI, 170;Touli. VI, 21, 29; Zach. 298 n. 15. Et si debitum contractum moritunius tantum causa, is reua, ceterist iussores intelliguntur C. S., 1316 Ιt. 1201). Itaque si unus ex creditoribus usura petiit, ceteris prodest C. S. 1207 Ιt. 1199). Item, si praescriptionem interruperu C. O . 1199 1t. 2130); non item, si
quoad unum, . c. minorem, inta
dictum, haec in uspenso fuerit C. Ιt. 2172 V. Zachar. 298 n. 91); et
in nonus ex creditoribus gerit L. 16, Eodem). Quid si creditor uni sinlidalitatom smiserit expresse Θltaoito 3 Et nihilominus solidum
ne deducta quidem, iure OStro, huius parte scilicet, haec remissio estres inter talos acta. acite autem remisisse intelligitur, si ab uno oblatum pro virili acceperit sine ulla protestationo vel unum' sua PO tione aut omnρ viritim convenerit
C. S. 121 1 IL, 1196j. Et si usurus
viriles ab uno vel pluribus eorum acceperit decem continuis anniS, Sine ulla reServatione, retro de his cum eis agere in solidum amplius non pin
multum interest, utrum res Olmintur, an persona meretur L. 19, De D. R.), illud enim totam extingui obligationsm, velut novatio C. d. 1281 It. 12TT): hoc viritim Ex L. 4, C. De idem .); ut compensatio L. 2. De D. R. O. It. 1290; V. C. S. 1248); confusio L. 22 De M tuas. C. G. 1209 It. 1297), et, ex Ν. L. acceptilatio C. S.,
1199 Au. 896. Et si unus solvendo
non est, hoc ceteros onerat eum quin
que qui liberatus fuit C. G. 1215;
It. 12 ). Ceterum, cum aliquis ex debitoribus convenitur, is uti potest exceptionibus quas aliis competunt, exceptis his quae personae singulorum competunt L. 19 De EMUL; C. G. 1208; t. 1193); utputa, si quis obligatus est ex die, vel sub conditione; si minor aetate fuerit, aut metu coactus DurAnt. XII, 220).
Au., M. Quamobro Si A. B., a Solo 3000 in solidum debeant, A. mortuo, tribus filiis relictis, hi omnes quidem debent 3000, sed singuli 10 . Et ex diverso, si E. F. G. 30 Caio in solidum crediderint, E. Or- tu tribus, et Caio se heredibus relictis, heredes . omnes quidem 3000, at singuli a in exigere pos-
279쪽
330. Indivisibile, seu potius individuum, lata significatione, dicitur aliquid re solutione, contractu. Re, si haec, ne cogitatione quidem dividi potest, seu natura, seu lege ut ervitu Viae hypotheca Solutione, si cogitatione quidem dividi potest, sed non physice cuiusmodi ea sunt, quae e propria forma constant, Se res sint, ut Vas seu opus aliquod, ut puta, domum aedificare: nam, clim sorma sit quae dat esse rei, si haec in illis divisione mutata fuerit, perit rei substanti. 22): in his, nisi perfecta sint, propria forma quae ei ex consummatione contingit deosse videtur 23): ideo, nisi integra dentur, non videtur praestari quod in obligatione est 24). Contractu, seu potius destinatione patrisfamilias, quod physice quoque dividi potest, sed, nisi totum detur, aut inutiliter datur, aut aliud dari videtur ut area domui aedificandne, par boum, par equorum 25), etc. Itaque si plures sint huismodi rerum vel operum creditores, singulis totum, sed non totaliter debetur; sin debitores, singuli totum m non totaliter debent 26).
331. Quas alias dixi de interpretatione legum, fere omnia et huc spectant quippe actus iure initi, his, ad quo pertinent, instar legum sunt hei igitur paucis agam. Principio igitur, actum intersunt Cati Ausem heredes omnes qui nompe quia res divisionem non recipit dem 3000, verum singuli dum Molin. De distri et indisia. Ρ. II, taxat debobunt. Scilicet iura si obli n. 22). Hac Θ, 1 qui accipit, aut gationes ofuncti, integra in here solvit, ceteri communicat, a cetoris ditatem transount verum heredos repetit L. 2, 2, O.); ' si pro partibus dumtaxat hereditariis unus ex creditoribu debitum remi- defuncti personam repraesentant serit, vel uni ex debitoribus remiΗ-
32hi. es t is, Ad maehib. sum fuerit, res utique tota ceteris Ut statua, equus, vas C. G. 121 7 debebitur, vel a ceteris Molin.. l. Ιt. 1202 V. C. u. 8 ). III, 289;Ρoth. Obb ., 238); sed re- 23 L. 10, Q, A L. Fulci fuso pretio eius partis qui remisit, CC. 6. et It. V. c. vel cui remissum ost L. 2, i, De M L. 2 g2 LL. 72, 5, o Pro C. O.) domum, ' Hi novata obliga- parte, Des . . tione, convenerit aliud dari quod di- 26 L. 38 Si forte iv m, De visionem recipit, aut res deducatur Aeduit edict.; C. S. 1218 It. 1202. ad id quod terest, quiΗque viritim Item, si duo mihi simul promiserint potit, viritim solvit L. 26, ς ,
centum ad praedium emendum, vel Famil. resac.); itaque si re tibi redimendum C. Ιt. 1205, 3). Haec equum, . , vendiderint, qui Π-matoria abstrusissima est CLaoulL, tequam traderetur unius culpa periit, VI, 782, etc.). ceteri, nedum nihil praestant, Sed
280쪽
pretari idem est ac agentium Voluntatem, cum in obseuro Vere tur investigare lin. Et haec quoque triplex esse potest, declarativa, extensiva et restrictiva. Quoad declarativam, triplex regula tenenda est. V Verba accipienda sunt in ea signincatione, quae propria, et usu recepta communiter est 23. Nihilominus ad Vert rum definitionem ei descendendum non est 3); itaque, si verba sint manifesta, mens obscura, Verbis 4ὶ contra, si Verba obscura Vel minus propria, mens autem manifesta, huic standum est 5): si utrumque est obscurum, quae praecedunt, et quae sequuntur scripta spectare oportet 7); et id demum sequi, quod rei, qua de agitur, magis convenit 7); tum quod magis convenit aequitati 83 2 Nihil inutiliter dictum fuisse credendum est s): sed hoc quoque saepius fallit, quia multa plerumque inseruntur dubitationis tollendae causa, multa ex abundantia, multa imperiis 10). At, 3 ' prosecto semper ea interpetratio praeserenda est, qua actu8 magis valeat quam pereat li).
914. Agentium ideo, in contractibus, cum aliquid in obscuro est, eae sectione uiusque cupit interpre
quis partem fundi Ecclesiae legaverit; nam dimidia intelligitur L. 164, De V. S). Et si tostator dixorit, Seio, oum 200, qu e puri eum a posui, 30 do, lego, quingenta debentur L. 13, pr. De Reb. Dub. . quia praepositio . cum . adiicit Usu, inquam eiu tempori Ρrol. 184, n. 15), vel loci L. De Legat. III), ubi actum est. Non item, ex opinione loquentis L. T, De λι- peli tegata).
ris aliquid, - si FILI tibi navicaritur, AEussicit unum, Vel feminam
nasci I L. 1, 148, De V. S.). 5 L. 219, De V. S; L. 33, De C. A C. G. 1156 It. 1131. Itaque
Ri, V. , uno anno mercedem dona-
-rit colono ob terilitatem, non innatio, sed remisAio intelligitur L.
It. 1133. Itaque, Si camelum, V α, promiserit quia, aut lagaverit; nec RPparet, utrum animal, is rudentam; animadvertendum est, cui legaverit. vel promiserit, Vectorine, an RutaΘ
Ut ecce, si aedes mea in RnnOS qu tuo locavorim Solo, centum Rumis, nec dictum sit, utrum annuis V. L.
legato. V. , ut venditor evinctionem praeΗtare debeat.
It. 1132. Puta, si lis suo masculoS heredes instituerit is, qui κunico filio praemortuo nepotea habet Ex L. 220, De V. S). Num igitur hei valeat regula utile per inti tu non Nitiatur, quoties nempereS, quae in obligatione est, divisionem recipit 3 inime, si hoc sit aliquid individuum ex intentione ag-