장음표시 사용
361쪽
quo strinaturam, in medium acceptam divisamque in partea duas, in subsidiis post cornua Iocat. Inde, ubi incipiendas jam pugnae' tempus erat, Hispanos ea media acies fuit Presso gradu incedere jube Ipse e dextro comu ihi namque praeerat nuntium ad Silanum et Marcium mittit,
ut comu extenderent in sinistra parte, quemadmodum aetendentem a dextru vidissent, et cum expediti peditum equitumque prius Pugnam consererent cum hoste, quam Coire inter se mediae acie possent Ita diducti comibuaeum lamia peditum cohortibus ternisque equitum turmis, ad hoc velitibus, citato gradu in hostem ducebant, sequentibus in obliquum aliis. Sinus in medio erat, quia ' aegnius Hispanorum signa incedebant. Et jam conflixerant Comua eum, quod roboris in acie hostium erat, Poeni veterani Afrique nondum ad teli conjectum venissent, neque in comua, ut adjuvarent pugnantes, discurrere auderent, ne aperirent mediam aciem venienti ex adverso hosti. Coraua ancipiti praelio urgebantur eques levisque -- matum et velites, circumducti alis, in latera incurre-hant; cohorte a fronte urgebant, ut abrumperent comun
15. Et cum ab omni parto haudquaquam a Pugna
τ Raripiendae,mpam Prius equi rat ad Cannas in Romanos. Vide su-
tam et levia armaturae eertamen pug Pra XII. 47.
n. magis praeludium fuerat, quam Ciseu dariis alia in inera laevo deeratoria et vera pugna. an LGall. Lea Romismis aer a Menda Elisua in medio erisDHieme plo et amaraia las in de Dur armi dumite Hasdrubali aliquatenus reddidisse e dimine mi aia deae. eo a d videtae artem qua Hannibal usus ua's amen is memia ostime.
362쪽
2424 T. LITII erat, tum quod turba Baliarium' tironuniquo Hispan mini Romano Latinoque militi objecta erat, et, Pr C dentis jam die, virea etiam deficere Hasdrubalis exercitinnemperant, oppressos matutino tumultu, coactosque, priuaquam cibo corpora firmarent, raptim in aciem exire Aa id sedulo diem extraxerat Scipio, ut aera Pugna esset. Nam a septima demum hora peditum signa comitius incurrerunt. Ad medias acies aliquanto serius pervenit pugna; ita ut prius aestus a meridiano sole, laborque standi sub armis, et simul fame sitisque corpora assicerent, quam manus cum hoate consererent. Itaque steterunt acutis inniat. Nam super cetera elephanti etiam tumultuoso genere pugnae equitum Velitumque et levia armaturae o stematio e comibus in mediam aciem sese intulerant. Fessi igitur corporibus animisque retulere Pedem, o dines tamen servantes, haud secua, quam si imperio ducis cederet integra acies. Sed cum eo ipso acrius, ubi inclinatam sensere rem, Victorea se undique inveherent, eo
sacile impetua sustineri posset quanquam retinebat o sistebatque cedentibus Hasdrubal, ab temo esse conea
I in eum M om saevi haudquaquam eat hometu ex plurimis ins edidere Ald. et Dris pro vulg. um sed neutrum alis h. l. aptum Serihendum Iam neque enim tum, quod aequitur, huic Partientae respondet, sed inaequenti et sensuaque est non erat jam par puma, quia et impares pugna-sant, et Hasdrubalis exeret tum jojunum defietebant vires; ron. Vala is revoeavit Doer exponitque, jani, nune Sed minus laeet ob aeq. Ruperi. - Doujat Oron.-- earent Edd. ante Sigon.-s a Dereloron. Douuat. Crev.-4 temati eat es Polyh. I. M. Pr ubi Seh.eigh. auspientur, elephantos, ante mediam Poenorum aciem locatas, v eam 34. ad eornuunt extremitatam et latera aetos fuisse, ut ea ab impetu equitum velitumque Rom. defenderent, et deinde e emaeos a aeriam redii ae aeque
arium Repete ex auperiori membro, ' oppremos resertur ad milites qui haudquaquam par pugna erat; tum in exoreitu Masdrubalia. Quidam aliis de ausis, tum praesertim quod editi pro Bal rram, habentiae aer Balearaa et tirones Hispani oppositi sed prius haud dubie melius; neque erant veteranis militibus Romani et enim solent lixae permixti militi is Latinis; et praeterea quod asden ad praelium ednei. halis militas Asa erant longiore pug i eam igum Poeni. Ra, quam inire coaeti fuerant non-
363쪽
LIB. xv III. AP. 15. 242stutumque receptum, si modico se reciperent. ν clamitans, tamen, vincente verecundiam metu, cum proximus qui
que hostem cederet terga extemplo data, atque in lagam
sese omnes effuderunt. Ac primo consistere signa in radi-Cihus conium, ac revocare in ordines militem cooperant, cunctantibus in adversum collen erigere aciem Romanis.
Inde ut insorri impigro signa viderunt, integrata sum, in
castra pavidi compelluntur. Nec procul vallo Romanus erat, cepissetque tanto impetu castra, ni se ex vehementi sole, qualia inter graves imbre nubes effulget tanta vis aquae dejecisset, ut vix in castra sua receperint se' Victores quosdam etiam religio ceperit ' ulterius quicquam eo die conandi Carthaginienses, quanquam sessos labore ac vulneribus nox imberque ad necessariam quietem vocabat, tamen, quia metus et Periculum cessandi non dabat tempus, prima luce oppugnaturis hostibus castra, anxia undique circa ex propinquis vallibus congestia augent vallum, munimento Mao, quando in armis Parum Prae
sidii foret, defensuri. Sed tranaitio sociorum, fuga ut tutior mora videretur, secit. Principium desectionis ab Attano regulo Turdetanorum lactum est. Is cum magna popul
Me---ripue Matem e lendo impulime remotiores. Quem reo In plerisque ditis seriptum admodum enim dieitur prope alimparitur eaedere qua ratione rese- quem cita et Livius dieito propius Pandum erit ad Romanos, quorum et proxime aliquem ; et ex on-- proximi quique hostem eaedebant quenti, proximi hostem. Mali mox Semus tamen et stylus Livianus lae qui Mesentae pias meae das emna M.tioni membranarum vidatur favere, Reeepta tamen phrasis est proximi ut ait sensus, Poenorum eos, qui prox quique hostiisederent.' i ement Romanis, misisse, et ει-
364쪽
2425 T. LIVII rium manu transfugit. Inde duo munita oppida cum prae sidiis tradita a praesectis Romano. Et ne Iatiua inclinatis semel ad desectionem animis, serperet res, silentio Proximae noctis Hasdrubal castra movet. 16. Scipio, ut prima luce, qui in alationibus erant, retulerunt, profectos hostes, praemisso equitatu signa ferri ju-het adeoque citato agmine ducti sunt, ut, si via recta vestigia sequentes issent, haud dubie assecuturi merint. Ducibus est creditum, brevius aliud eas itor ad Baetim fluvium, ut transeuntes aggrederentur. Hasdrubal clauso transitu fluminis, ad oceanum flectit. Et jam inde sugiemtium modo effusi abibant idque ab legionibus Romania aliquantum intervalli secit Eques levisque nrmatur nunc a tergo, nunc a lateribus occurrendo satigabat
morabaturque sed cum ad crebro tumultus signa consisterent, et nunc equestria, nunc cum velitibus auxiliisque peditum praelia consererent, supervenerant legiones. Inde
non jam pugna, sed trucidatio velut pecorum fieri donec ipse dux, sugae auctor, in proximos colles cum sex milliabus sermo semiermium evasit. Ceteri caesi captique: castra tumultuaria raptim Poeni tumulo editissimo communierunt, atque inde, cum hostis nequicquam subire iniquo ascensu conatus esset, haud dissiculter sese tutati sunt. Sed obsidio in loco nudo atque inopi vix in paucos dies tolerabilia erat. Itaque transitiones ad hostem sebant. Postremo dux ipse, navibus acceptis, nec procul inde aberat mare
ad Baetis surium Inter Hispa de ipsius nomine dietae, quae maximaniae flumina e praeeipata est Baetis ex parta in Vandalitis nomen transis hodie Arabie voeabulo Gaama qui . iit, vulgo nune anda tria, ab ortu vis, id est, fluvius magnus in Tagi ad oeeasum amaeno at eo et metoens exoriens saltu, ni nune terra prope eursu per Cordubam Mearrit. dedicarax, qua Castella nova ad Gra dono paulo supra HisPalim, in au natae Murciaeque regnorum terminos trem deaeelens, in Atlanticum lan- sese insinuat hine Baetiea insusus M se effandat Meanum.
365쪽
nocte relicto exercitu, Gade perfugit. Scipio, fuga ducis hostium audita, decem millia peditum, mille equites reli
qui Silano ad castrorum obsidionem. Ipse cum ceteris copiis, septuagesimis castris, protenua causis regulorum civitatiumque cognoscendis, ut praemia ad veram merito-Tum aestimationem tribui possent, Tarraconem rediit. Post prosectionem ejus Masinissa, cum Silano clam congressus, ut ad nova consilia gentem quoque suam obodientem haberet, cum paucis popularihus in Africam trajecit; non tam evidenti eo tempore subitae mutationi causae quam documento post id tempus conatantissimae ad ultimam senectam fidei is tum quidem eum sine probabili causa secisae. Mago inde, remissi ab Hasdrubale navibus Gades peti Ceteri, deserti ab ducibus, para transitione, para sum, dissipati per proximas civitate sunt. Nulla manum numero aut viribus insignis. Hoc maxime modo, ductu atque auspicio P. Scipionis, pulsi Hispania Carthaginienae sunt tertiodecimo anno P post bellum inb
-- LI. Lae ua. . . a se evidenti, h. e. fido postea videnter ludieante. Doeontende Crev. Per doeumentum fidei, h. e. quod fide oenit; Doer. eo stantia a de emend. Dici hoe sensu tum qnidem non existente, Pyarente subitae mutationis eausa, sed eonatantissima fide existente documento, ne tum quidem ei. Ruperi. Pnt. Reg. Heu Pal. V s. earent Posteriorer ra. In omnibus,sa et edd. anti quaris darimos sed lem duodecimo: nam forma hae est loquendi, qua primus annua non eomprehenditur et re vernantem hie eat ante helli annus xiir et imperii Seipionis sextus sigon.s-to sorte pro aerio, quod Seipio sub finem demum aestatis eum imperio in Hispantam venit, et ineunte tuns .nni aestate Poeno Hispania peptilit, adeoque inutio annua nondum expletus fuit Crev quinto, quum recte Put. Plor. Cant pro quanto postquam si enim gaudet loqui Livius CL Jae. oron et Drah. Din. ad Flor. Gron ad Iustin. Rupere.
in maris e triclites inriti belli Puniel, sextus imperii huic P.
nam eonsumsit saltem optuaginta, seipioni delati; qui tamen quintua qui a matra mutare seu diversis io dieitur post aeeeptam provinetam, eis motari oportuit. exelus sellieet anno primo qua ra- Toreiadarim annoJ Revera deel tione hie idem deeimus tertius berumna tertius eurrebat annua secundi i annus die duo emet duodecimna
366쪽
Mea T. IvIFium, Uatino, quam P. Scipio provinciam et exertarum a cepi Haud multo post Silanus, debellatim reserens.
Tarraconem ad Scipionem rediit. D. L. Scipio eum multi nobilibus captivi nuntius moeptae Hispaniae Romam eat missum et cum ceteri laetitia soriaquo ingenti eam rem vulgo ferrent, unus, qui gesserat, laoxplebilia virtutis veraeque laudis, parvum instar --vum, quae spe a magnitudine animi concepisset, receptas Hispania ducebati Jam Africam magnamque Carthaginem, et in suum decus nomenque velut consummatam Qua belli gloriam spectabat. Itaque, praemoliendas albi ratus jam res conciliandosque regum gentiumque animos, Syphacem primum regem statuit tentare. Masaesylarumla rex erat Masaesyli, gena assinis Mauria, in regionem 3 Hispaniae, maxime qua sita Nova Carthago eat, spectanti
m Maeci risriam eo a malam eis quid M. Aemorem et famam -- --α--m resp.-bae. In Edd. ante Oron e summatura. Pro euini invisam, quod libri veti. eam aeriet ouam excusi constanter servant, lectionem eo tum indam, n hinenio ad Veli Pal. I . m. o. propositam, eo minas in textum recipere dubitavi, quo magis de hujus loe integritata jam ab aliis dubitatum est. Praebet autem raeepta lectio sensum ommodissimum et speetabat ei halli gloriam, in suum de s nomenque quasi absolvendam, h. e. ad aurumum plana fastigium extollendam nomen, quasi, se Africanum appellatum iri, prin--aivisset Scipio. Jam Oronovius tentaverat et in am- Mella nomenque olimosam mandi vas belli seriam vectahat. Alii dimenuatas, ilibus laborat, tua ieetio eo ummiama, ita expedire studuerunt, ut Minummatam in Moriam saeundum morem adjecti a eum aliis nominibus oriungendi pro e---- beta moriam positum esse dieerent. Domam ubi Gron. Donjat. Crev Putean et quivis optimi, Daque ramoιienda ibi ratus Iam νε--ἐ- Maedosque. J. F. Gron.-s Remanam, non in regisnam olim lege, et mox, aula
post bellum initum, non omputato Romani Mauritaniam Caesariensem pariter primo diκere a Julia Caeaarea urbe, quin mus, qui Masera I solus P. Se nune Tenes Speetahant in regionem pl qui eas res gesserat. Hispaniae ubi Nova Carthago male Pareum natar J Galliee, Nne eem nunc e adverso respondet pars e- νιοι is reo oramen οὐι - ουρυχ uiden ali regni Adgeriani, ubi redimus is promaeeid'Eam e me μου num Talensin alias Tremtam et in. 4e Milion dea grandea Mam ea eo oran Dieantum assiam satasa -- -n es, M. Ruris, id est, Mauritaniae Minota ua resti, rena Im mpnil in Mau ma inter quam et Numidiam hli ritaniae parte degebant, quam postea puli.
367쪽
Medus ea tempestate regi omniari,aluten athus erati Quod haud gravius ei sanctium-, quam vulgo barbaris,
quibus ex nuna pendet fides, ratus lare, oratorem ad eum C. Laelium cum donia mittit. Quibus amaria laetus, Et quia res tum Prosperae ubique Romanis, Poenis in Italia adversae, in Hispania nullae jam erant, amiciti misera manorum accipere annuit firmandas Hua fidem nec dare, nec Recipere, nisi cum ipso coram duce Romano. Ita Laelius, in id modo fide ab rege accepta, ut in adventum sore, ad Scipionem rediit. Magnum in omnia momentum Syphax assectanti rea Asricae erat, opulentissimus ejus terrae rex, bello jam expertus ipsos Carthaginienses, finibus etiam regni apte ad Hispaniam, quod freto exiguo dirimuntur, positis. Dignam itaque rem ipio ratus, quae, quoniam non aliter posset, magno periculo peteretur, L. Madisio Tarracone M. Silano Carthagine Nova, quo pedibus ab Tarracone itineribus magnis ierat, ad praesidium Hi Paniae relictis, ipso cum C actio duabus quinqueremibua ab Carthagine prosectus tranquillo mari plurimum remis, interdum et leni adjuvante vento, in Africam trajecit. Forte ita incidit, ut eo ipso tempore Hasdriibal pulsus Hispania, septem triremibus portum invectus, ancoris positis terim applicaret naves cum conspecta duae quinquer
mes haud cuiquam dubio ' quin hostium essent, opprimique a pluribus, prius quam portum intrarent, possent, nihil Miud, quam tumultum ac trepidationem simul militum ac
nautarum, nequicquam armaque et naves expedientium, secerunt Percussa enim ex alto vela paulo acriori vento
Peditari T. μα- non opponi Gali paruerre. tur hie itineri equestri, sed maritimo.
368쪽
24M T. LIVII priua in portum intulerunt quinqueremes, quam Poeni ancora molirentur. Nec ultra tumultum ciere quisquam in regio portu audebat. Itaque prior in terram Hasdrubal, mox Scipio et Laelius egressi, ad regem Pergunt.
18. Magnificumque id Syphaci nec erat aliter vinum,
duorum opulentissimorum ea tempestate duce popnlammuno die suam pacem amicitiamque petentes venisse. U-mque in hospitium invitat, et, quoniam sors eos sub uno tecto se atque ad eosdem penates' voluisset contrahere ad colloquium dirimendarum simultatium causa est conatus; Scipione abnuente, aut privatim sibi ullum cum Poeno odium esse, quod colloquendo finiret, aut de re pubIica socum hoste agere quicquam injussu senatu posae. Illud magno opere tendente rege, ne alter hospitum exclusus mensa videretur, ut in animum induceret ad easdem enim
epulas, haud abnuit Coenatumque imul apud regem est, et eodem etiam Ioelo Scipio atque Hasdrebia quia ita cordi erat regi accubuerant f Tanta autem inerat comitas
Ruper .- Ciere o Put pro vo g. edere reeepit Geon affere quas quis tims emend. Rhem ae mm Daere ara rematuriri eiere ori .ron. alim et nuuti amaeiarum elare vel edere, non vim quoque praeliumve sacere, is paulo ante ' nihil aliud, quam tumultum a trepidationem fecerunt. ' Rupere. Olim aequa ad eoadem penates eas Misissee. Quod Sigon magna Cous- dentia hie reponit, aequa in eodem mate etsi dilobus summis viris emu serit, ne nos in ullo invenimus, et prae vulgato recipiendum non eas certi airna ratione in IV. Observ. 6. evicimus. Dii reeantissimi in eosdem penates reeteri omnes, ut antehae publieatum. o. F. --.- In hane mutationem ab antiq. leet tua magnopere eontendenti rege M omnes Gali a Pall. tu Vora eodexque Rhenani, quem tamen te ille aperuit, eo entiunt. M. F.
ad eosdem penateri Siron. eonfi eumbendi verba ad reeeptum apud danter quasi ex veteribila libria re Romano eibi eapiendi morem pertia Ponit, in eodem penate, quod olim nent sed horum verborum diseri- Labeon visum penalia singulariter me non in eo positum nil quod ae- diei, tradat eatu AEni proportione eumbere Deorum esset, diseum rapenas diei orae existimat sed nee autem hominum quen adniodum apud Li tum in ullo eodie hae lae eroni grammatico in Horati od. n. tio: neque eam reeipiendam esse lib. I. visum est Sed quod a -- probat Oron Observat iv. o. here reserat ar mensam virea
Aeeub matJ Aeeumhendi et dis quam dis inbero ad leetum in quo
369쪽
Scipioni, atque ad omnia naturalia ingenii dexteritas, ut
non Syphacem modo barbarum insuetumque moribus Romanis, sed hostem etiam infestissimum, facunde alloquendo albi conciliaret; 3 mirabilioremque sibi eum virum s congresso coram visum prae se serebat, quam bello re a
matis. Nec dubitare, quin Syphax regnumque ejus jam in
Romanorum essent potestate. Eam artem illi viro ad conciliando animo esse. Itaque non quo modo Hispaniae amissae int, quaerendum magis Carthaginiensibus easo, quam quo modo Africam retineant, cogitandum. Non
Peregrinabundum, neque circa amoenas oras agantem tantum ducem Romanum, relicta provincia nova ditionis, relictis exercitibus. duabus navibus in Africam trajecisseaeae in hostilem terram, regiam ' in fidem expertam; ' sed potiundae Asricae spem affectantem. Hoc eum jam pri-- . triliari Geon. Donstat. Crev. Gutra-re M. Ante maria ἐλω va metius sorte majorem distinet posuit Doer. Rupere. Rhenanas τι qua delendiim putat Perillonius tentat, miratainrem ii, quod durum mihi videtur. Doering.-- Del. trion Oron. Doujat. Crev.- Eoae Sron. Doudat. Crev. Edd. etiam ante Gron. omlit danti Ante Gron. Bia Maemiam te eriae aeae. Mira in hoc loco est leetionis varietaa: vid. Drahen, Plures libri Has offerunt, tr erim et mmmiaisae eae re te eo-- mittere se in aliquem laeum eleganter dieitur pro audacter in aliquem loeum 2 eonseris. D riv.-s a poterialem rema Gmn Doriat Crev I 'ει--γriam optimi plurimique Maa et edd. ante Dra c. proh Gron. Idem in Notia ad h. l. eori in Matilemaeream, remam aulam barbari regio, ut non temere te eredas nisi fidei et ineolumitatis habeas quaedam pignora 4 dam, inexpertaem. In iisdem Has legitur relictis axerevitat alma altero sub L. Marcio Tarracone, altero sub M. Iunio Silano Carthagine Nova cicam metet non improb. Oron. maerere. II Priata sectantem Rhenan.
euhabant. Itaque in Manaeia men Romanos meumhendi usum fuisse, an rotunda atque humilia loeabatur: sed considere solitos, quemadmodumetrea mensam vero tres plerumque Laeones, Servius notat, et Isidorus Ioeti insternebantur tragula veste, tym lib. XX. e. II. unde trietini nomen. In tribus or. ν Muciis exercitu a Jon optimiaxo eonvivis eodem laeto discunt,en rotundius, ita Relictis exereulisa --tibua loeus dignissinius meditis liabe Maa, in Afrisam trajecisse arae, WA-tiatur qua de re a urat Lipa antiq. siem terram, regiam iresdam, ineve
Iaeet lib. III. Sed an ejusmodi se sam. Exercitus duos intellige, tum nandi mos apud Mauros et Syphaeem eum qui Tarraeon sub L. Mareto, Teeeptus esset, quemadmodum apud tum eunt qui Carthagine Nova sub M. Romanos, satis, opinor, dubium vi Iunio Silano. dari potest Nam ne apud Priaeos
370쪽
2432 T. LIVI dem volutare in animo, hoc Palam fremere, quod non,
quemadmodum Hannibal in Italia, sic Scipio in Asriea
hellum gereret ' Scipio, foedere icto cum Syphace, proso tua ex Asrica, dubiisque et plerumque saevia in alto jacta, tua ventis, die quarto Novae Carthaginis portum tenuiti Is Hispaniae aicut a bello Punico quietae erant, ita qua dam civitates, propter conscientiam culpae, metu mugis, quam fide, quieta eam apparebat quarem maxime inai ne et magnitudine et noxa Illiturgi et Castulo erant. --tulod ' cum prosperis rebus socii suissent, post caesos cum exercitibus Scipionea defecerant ad Poenos. Initurgitani prodendis, qui ex illa clade ad eos perfugerant interficier diaque scelus etiam desectioni addideranti In eo populos primo adventu, cum dubiae Hispaniae ement merito magis, quam utiliter, saevitum foret. Tunc jam tranquillis rebus,
quia tempus expetendae poenas videbatur venisse, accitum ab Tarracone L. Marcium cum tertia parto copiamin a Castulonem oppugnandum mittit ipse cum cetero exercitu quintia serme ad Illiturgin castris pervenit. Clausae erunt portae, omniaque instructa et parata ad oppugnationem -- cendam adeo conscientia, quid a meritos scirent, Proindicto eis bello fuerat. Hinc et hortari milites Scipio
oraua est: Ipsos claudendi portis indicasse Hispanos, quid, ut timerent, meriti essenti Itaque multo infestioribus .nimia cum iis, quam cum Carthaginiensibus, bellum gerendum esse. Quippe cum illis prope sine ira de imperio et gloria certari; ahaim perfidiae et crudelitatis et smeria
Poenus expetendas esse. Venisse tempus, quo et nesa dam commilitonum necem, et in semet ipsos, si eodem fuga