장음표시 사용
211쪽
ia o Proxime post calorem frigus enumer ire Oportet, scilicet quod secundu in rationem qua adhibetur, corpori interdum validissimo stimulo est, quamvis aliter adhibitum effracissimum sedans rem iumstat, ut suo loco plenius explicandum erit. Iaos Frigus igitur corpori tantum stimulo es , cum sati intensum est, et subito
et per breve spatium adhibitum, veluti siquis in aquam frigidam desceniderit,(quod genus remedii satis diu continuatum nonnullos paralyticos sanaue fertur), vel si frigida hausta fuerit instante animi defectione, quae tum istud malum saepe arcet, vel si vultus tantum hominis cui animus jam defecisset, aqua gelida sparsus
fuerit, quod saepe vires motusqUe corporis renovat Subitum igitur frigus non immerito inter stimulantia remedia recensetur, partim fortasse Propior veho mentena sensum quem effcit, nam omnis sensus vehementior corpori stimulo est , partim qUO-que propter vim suam Propriam qua Us
212쪽
culos etiam sine sensu assicit, veluti si cordi animalis frigidi sanguinis e corpore jam
execto subito admotum fuerit. Diutu num Vero frigus, quamvis non nimis intensium, remedium roborans sit haud contemnendum, tamen minime stimulat corpus, sed potius sedat, sensumque minuit, motusque omne reprimit.Ia IO. Corporis quoque exercitatio, ratione haud obscura, stimulum ei impertit satis validum, et in quibusdam morbis utilissimum, aliisque omnibus quotqUOt Ogniti fuerint stimulis plane anteponendum. Hoc imprimis verum est quando motus sanguinis variis de causis praeter naturam languet g 3.), et functiones quaedam ab illo pendentes, secretio praesertim atque excretio per cutem y33. , et interdum per renes, simul deficiunt. Neque profecto defuere exempla, ubi postquam istud vitium eo usque processisset, ut hydrops( 6. plane instaret, vel jam ingravesceret, omnisque igitur valetudo in summo
213쪽
versaretur discrimine, per stimulum idoneae et crebrae exercitationis, sanguinis motu
rite expedito Ag I. a. a. , hydrops fugatus
fuerit, et aegri penitu convaluerint. Hinc etiam, magna saltem X Parte pendet beneficium istud insigne, et siquid de viribus remediorum certum dici potest certum atque constans, quod multi aegri mo, bis vetustis laborante a justa corpori exercitatione accipiunt. IIo T. et seqq.)IZII. Haec autem non modo incitato sanguinis motu vel totum corpUS Vel partes et functiones quasdam prae reliquis stimulat, verum insuper per effectum suum in genere nervos, minus quidem intellectum, sed non minu certum, totum corpUS excitat et sic in nonnullis morbis ab aliis plane causis quam languidiore sanguinis motu pendentibus, veluti in torpore, aut paralysi plus minusve perfecta, aliquando plurimum prodest. Ipsorum forsitan mus culorum contractio corpori stimulo estu et
vis illa ignota seu conatus 331. qui
214쪽
musculos voluntarii motus ad actionem ciet, id manifestius stimulat. Nam omnis sensus multique animi affectus ia Is I . ,
omnisque demum voluntati actio, corpuSaliquantum excitant, eo magi et CertiUS, quo ipsa graviora fuerint. Iaia. Stimulus hic, quem corpori exercitatio dare solet, quamvis saepe saluberrimus fiat, haud raro tamen magno incom- modo atqxae Periculo non vacat; neque ideo omnibus pariter aegroti convenit qUibus stimulo aliquo opus est scilicet, quia interdum dum corpus multum excitat, vires simul ejus mirum in modum exhaurit, hominemque quasi opprimit, quod imprimis notabile est in valde imbecillis; nam
semper memoria tenendum est, corporis exercitationem eo graviorem fieri stimulum, eoque plus incommodi atque periculi fraferre, UO aeger, sive natura sive vi morbi, debilior factus fuerit. Quod sane minime mirum est, cum praeter effectum suum debilitantem a g. in genere nervoso mom
215쪽
tum sanguinis adeo festinat, et sic novum auctumque laborem, ad quem Parum valent, viribus sanguinem moventibus im- Ponit saxa a propter caute omnino debilibus atque exhaustis pro stimulante remedio praescribenda est. Haec autem de boni atque malis exercitationis esse Stibus hic quam levissime memorasse sat erit; Uoniam fusius jam alio sub capite xxviii. de iis dictum est.
Iais. Quod sensum vero attinet, Omnis plane sensus aliquid stimuli in se habet, qualis, si modo satis validus fuerit,
somnum vel arcere OO. , vel jam praesentem rumpere possit, vel varias demum Cyrpori parte ad motum aliquem ciere. Varii autem sensus corpus plus minusve excitant secundum ipsorum vehementiam, quae a praecedente aut Praesente statu cor- PoriS, et consuetudine I T. , multisque aliis rebus pendet. Sic dum multi sensus corpus vix aut e vix quidem ita excita ni ut somnum arceant, graviore sens . vel
216쪽
dolor i 8a. magnus, non modo excitant corpus, sed idem plurimum perturbant atque convellunt. Quin et sensus quidam sua natura minime vehementeS, et qui sanum hominem parum assicerent, veluti lucis, strepitus, caloris modici, secundum varia Conditiones corporis, veluti in febricitantibus, aut lasericis, aut PuerperiS, aut valde mobilibus, idem multum stimulare possunt. In hujusmodi quidem exempli plane nocent in aliis vero, ubi sopor aliqui vel torpor urget, haud parum prosunt. tui . Anini autem affectibus, non sane omnibus pariter, sed iis qui distinctionis causa, excitante (3 s. vocantur, quales sunt, ira, gaudium, spes, hilaritas,ic vis stimulans major et certior constat, quae, ut
suo jam loco aso. dictum est, propter vehementiam suam corpori aliquando nocet, saepe Vero per generalem atque gratissimum suum limulum mirabiliter prodest. Naturae non multum ab hi alienae videtur
217쪽
esse animi exercitatio, modica scilicet, variisque constitutionibus atque ingeniis rite accommodata . Sed de his non opus est hic fusius disserere, cum praecepta maxime generalia et necessaria huc pertinentia alio
218쪽
De remediis sedantibus.1 ais T remedia sedantia dicuntur illa - quae tensum obtundunt Otumque reprimUnt. II 16. Plurima medicamenta aliaque remedia, naturae non modo diversae sed plane contrariae, alia atque alia ratione hujusmodivi in corpore humano pollere, manifestum et certum est quamvis dissicillimum sit explanatu quo Paeto Ulta eorum corpus ita assiciant praesertim cum alia et quidem simillima medicamenta, vel eadem
alio tempore et aliter adhibita Iasi.), corpori plane stimulo sunt. Ia I . Sedantia
219쪽
Iai . Sedantia remeclia, Ola secus ac stimulantia, parte corporis quibu proximme admoventur prinio et maxime assiciunt saepe autem, si rite ad i. ibita fuerint, aliae et sati remotae partes, et demum tOtUm corpus, Unde ad effectum quodammodo participant.1 a18. Hujusmodi remediis in variis
morbis, cum generalibu tum quoqU Partium quarunclam, varii de causis saepe opus est. Non omnia vero sedantia remedia in omnibus morbis qui tali auxilio egent, pariter idonea sunt; scilicet quae non modo magnitudine et quasi gradibus communis effectus differunt, sed multum quoque variant alii effectibus quo in corpore lauman praestent. Iaris. Innumera fere et diversissima remedia variis in morbis, secundum horum Caiasas et Corpora conditionem, sensummotumque minuere arque sopire possunt,
et a quodam seni sedantia remedia fieri. Omnis
220쪽
Omnis nimirum motus neque aliter res se habet de sensu a variis rebus pendet cerebri imprimis, et nervorum, et fibrarum musculosarum certa quadam conditione, qua apta fiunt ut quibusdam causis, puta variis stimulis, certa ratione assiciantur; et natura et vehementia stimuli qui admovetur. Motus igitur qui excitantur aliquatenu respondebunt pro rata parte his variis causis simul sumptis. Sic pulsus arteriarum saepe aut nimis validi aut nimis frequentes fiunt, propter causas valde diversas veluti nimiam arteriarum tensionem, aut nimiam, fortas e generalem, mo-hillitatem, aut magnam debilitatem, aut vehementem stimulum niverso corpori admotum, Uta Per calorem magnum vel remedia calefacientia. Igitur perspicuum
est, interdum omnia remedia relaxantia, veluti exinanitione variaS, aut emollientia medicamenta, interdum vero astringentia
et roborantia, nunc exercitationem, nunc quietem, nunc calorem, nunc friguS, nunc