장음표시 사용
221쪽
statu vim sedantem esse habitura. Quod si
conditio cerebri, et nervorum, et fibrarum moventium quibu arteris instruuntur, neminimum quidem mutata fuerit, variae
stimuli ipsius conditiones, veluti nimia
sanguinis abundantia, aut nimia acrimonia, aut nimius impetus, puta ab exercitam tione vehemente, pulsus aut nimis validos aut nimis celere facere possunt; Um e ro sanguini detractio, et remedia diluentia, et demulcentia, et tintis tica, Sec sedantem effectum praestabunt Pari quomque ratione, multi dolores, multique motus abnormes, febris, alvi fluxus, vomi-tUS, Convulsio, inflammatio, a diversissimis saepe causis oriuntur, et diversissimis aliquando remedii compescuntura quae tamen omnia, si ultimum tantum eorum
effectum spectamus, sedantia dici possunt.
Iaao Missis vero omnibus quae per alium et magis proprium et simpliciorem Ssectum, vim sedantem possidere videantur, de iis tantum hic agendum erit, quae priv
222쪽
ma et silitiplicissima sua in corpore humano actione sive haec perspecta et explorata fuerit necne sensium motumque jam praesentes sopiunt et reprimunt, et Corpus in
posterum dum ipsorum effectus durat)minus sentiens et mobile reddunt. IIII. Medicamentorum autem quae hoc faciunt copia haud parca existit optima vero et efficacissima eorum ad duo genera facile referri possunt; si coirc nimirum, et refrigerantia quae quidem non magnitudine modo, sed natura etiam suarum virium haud parum differunt. Illa a Narcotica imprimis cujusmodi exempla esse possunt pium hyosciamuS, cicuta, c. refrigerantibus multo validiora et certiora sunt, verum, Ut creditum est, in multis morbiS, Varii de causi S mimis idonea. iaeta Es edius narcotici remedii, et praesertim pii, Quod orianium forsan opti
223쪽
mum est et longe usitatissimum, si modica quantitate sumptum fuerit, hi fere sunt: placida quaedam animi pariter et corporis quies atque tranquillitas, hebetudo aliqua
omnium sensuum cum externorum tum internorum, stupor demum et sopor naturali somno simillimusa pulsus simul arteriarum plerUmque tardiore et pleniores fiunt, et spiritu lentior, et calor minor, et alvus astricta, et ventriculus infirmior, et cibi appetitu ParvuS, aliquando non sine nausea, et omne fere secretiones et excretione multum imminiatae, praeter sudorem, qui soluta cuti compage, partim per consensium riu cum Ventriculo, partim per tranquillitatem et quietum onmnum
quem pium solet conciliare nonnihil augeri videtur; unde alvus tardior, et reliquae secretione et XCretione minutae Interdum vero, etiam in sanis, vel leviter aegrotantibus, sed frequentius multo in iis qui magno dolore aut gravi febre laborant, praesertim si nimis parva quantitas opii de- Vorata fuerit, pro quieto somno dira fit quies
224쪽
quies cum horrificis somniis, vel fortasse delirium non leve citra ullum soporem. Hi
quidem effectus a modica aut parva quantitate pii observantur a majore Utem, vel nimia ingens saepe oritur nausea, et tandem vomitus, et nisi hoc modo meds- Camentum ejicitur, brevi altus somnus, fere inexcitabilis, et in convulsione et mortem cito desituruS.Ietet . Alii quoque interdum in quibus
dam hominibus ab opio observantur effectus, secundum varias ipsorum constitutiones variasque corporum conditione cum medicamentum istud adhibetur. Iaas Saepe etiam nocere videtUr propter metum aegrotantium et repugnantiam qua illud sumunt, nimirum quod valde noxium et periculosum credant; quocirca et licet et oportet nonnunquam aegro hac de re decipere, et remedium non modo tutum et Scax, sed saluberrimum, forsitan etiam
225쪽
htiam penitus necessarium, clam ipsis adhibere. Iaa6. Haud raro etiam aegris plurimum nocuit, et pro somno quieto et salutari, quali vires eorum reficere potuisset, somnum male sanum et imperfectum, horri disque somniis terrificum, vel demum i tra ullum soporem, delirium so I. non Ieve effecit, in ipsis aegrotis qui tali remedio maxime egere visi essent, cum nimis parce adhibitum fuisset: neque dubium est, utcunque periculosus videatur usus talis medicamenti vix non Venenati, aegros plius fere incommodi et damni percepisse animis parva quam a nimia HVS quantitate. Medici igitur est, medicamentum adeo Validum et saepe perniciosum caute et prudenter adhibere, et in illi tantum morbis
ad id confugere qui aliquid istiusmodi
plane requirunt; ubi vero talis necessitas urget, oportet remedium libere et cum fiducia praescriberes tunc enim non sperare modo potest, sed fere polliceri se flec-
226쪽
tum illum salutarem quem cupit per suum medicamentum esse praestiturum. Quod si timide et nimis parce datum fuerit, longe alium effectum habebit, et iisdem aegrotis haud parum nocebit, quibus largius datum multum profuisset. Iaa . Alii autem ab aliis repaediis vere narcoticas, velut hyosciamo, cicuta, solano, saepe oriuntur effectus magna imprimis vertigo, et dolor, et gravitas capiti et oculorum, et sensus interdum angustiae in gutture, c. Imo sunt ex iiS, Use, utcunque sedantia sint, intestina quodammodo stimulant, et sic, non sane omnibus aegri pariter, sed multis quibus adhibenturo alvum satis efficaciter solvunt. Quapropter verisimile videtur, quaedam ex iis gravibus nonnulli opii incommodis esse caritura, scilicet quod alvum adeo solet astrictam reddere, et sic ventriculo, et capiti et quidem toti corpori plurimum nocere , et igitur cum magno beneficio, in
227쪽
in variis morbis, sultem in multis aegris, in locum ejus suffectum iri.
1228. Aliud genus medicamentorum sedantium, refrigerantia nimirum, longe aliter ac narcotica corpus assicita et quamvis effectu eorum neque incerti neque obscuri sint, tamen multum abest ut tanta vi ac narcotica medicamenta in corpore humano polleant. Iaas. Non est dubitandum quin refrigerantia medicamenta, aliorum instar sedantium, genus nervos primo assiciant: vix autem, ac ne vix quidem, per Primam et naturalem suam a stionem, aut sensum multum obtundunt aut soporem inducunt(ia 23.); quamui nonnunqUam Occurrendo variis causis morbosis, quae vel sensum nimium vel dolorem faciebant, vel quae somnum impediebant, utrumque istorum effectuum praestare videantUr. Iago. Dicuntur praecipue Parte NUse
228쪽
sanguinem movent assicere, ejusque motum temperare, et sic quoniam tam arctus inter motum sanguini et calorem corporis intercedit nexus hoc frigidius reddere; unde nomen suum habent. Sitim quoque restinguunt, et putredini aliquantum obstant scilicet quae ambae multum pendeant ab impetu sanguini et calore corporiS. 1 agi observandum est et dolendum, pleraque medicamentorum refrigerantium, fortasse omnia, multo minus essicacia ex istere quam auetores medici crediderunt; neque ideo iis solis sidendum esse, utcunque laudatiS, cum magnus sanguini impetus aut ingen corpori calor Urget. Iasa Fffcacissima autem medicamenta refrigerantis generis sunt sales quidam, tum acidi tum neutri nam omne sales assalini, et praesertim alcati volatile, contrarium prorsus flectum habent, et co Us
plane stimulant et calefaciunt. Iaa S. Neque
229쪽
MEDICINAE THEORETI et Isias s. Neque huic sententiae objiciendum est, omne fere sales, acido et neutros pariter atque a asinos, Finc stimulantem si is s. x habere docet enim experientia certissima, multos sale Variorum generum, qui largius sumpti ventriculum, et intestina, et varia organa secernentia et eXcernentia stimulare solent, parcius sumpto Parte illas parum assicere, et vim sectantem et
refrigerantem Iaso. plane habere. Imo
saepe perspicuum est, nonnullos eorum tanta copia sumptos ut partes quasdam, veluti intestina aut renes, satis acriter stimulent, reliquum corpus eodem tempore longe aliter assicere, et non modo non stimulare alia partes, sed earum actione reprimeredique compescere, et sic Verbi gratia, motum sanguinis temperare, et ideo totum
corpus frigidius reddere. Iaa . Ex acidis vero salibus, quamvis omnes forsan vim aliquam refrigerantem possideant), acida fossilia validissima sunt. Ex his quoque acidum vitri licum longe op- s timum
230쪽
limum est, et fere solum jam nunc a medicis adhibetur Plurima aqua dilutum, et melius et facilius adhuc si aliquid gummi aut sacchari admistum fuerit, quod medicamentum adeo acre involvat atque Ohtundat, tuto et libere dari potest, et saepe cum insigni heneficio datum est Potui quoque Communi aegrotantium, ad gratum usqueacorem admistum, haud raro egregie Profuit Observandum autem est, hoc medi- Camentum non modo insigni vi sedante et retrigerante pollere, sed astringente quo-qUC, et roborat te, et antis lica neque ideo omne quod ab eo percipitur beneficium soli res ectibus ejus refrigerantibus esse tri
Iag S. Hic quoque memorari debet salille acidus singularis, qui vocatur, quasi
κατ υλκν, a se Ativus Salem hunc prosedante et refrigerante remedio nonnihil valere, minime dubium et minime mirum est nondum vero constitit eum, UtcUn-que a nonnulli laudatum, aliquid pecu