장음표시 사용
181쪽
vim possidere videantur, motus sire sensus que reprimere atque sopire. II 68. Alliae vero res, quarum natUra et communis effectus est vel sensum sopire motumque reprimere, vel quae saltem mus culo cuivis admotae, blandae, et omni stimulo et acrimonia Vacuae, Videntiar, tamen haud raro utcunque obscura ratio talis rei videatur motus novos et satis vividos excitant.116s. Alite demum re ancipitis et quas mixtae naturae sunt, et duplicem vim in se habent, stimulantem scilicet et sedantem; unde varii aliquando, et miri, et vix non contrarii effectus, alii aliis vel statim vel brevissimo post intervallo succedenteS.II o. Remediorum autem vere stimu
lantium 116 . essectus hujusmodi fere
sunt sensus aliquis, nunc levior nunc acrior, secundum vim remedii adnioli tempusque per quod admovetur, in parte quam
182쪽
stimulus contingit, haecque parS, Partes que saepe vicinae, vel fortasse omnes corpo ri partes, magi quam antea fuerant sentientes factae et motus aliquis fibrarum musculosarum, cum majorum, quae forsitan assiciantur stimulo quovis iis aut partibus vicinis admoto, tum quoque minutis simarum, veluti in arteriis, aut organis secernentibus, quae necessario afficiuntur, ubicunque remedium stimulans fuerit admotum; unde auctu partem stimulatam
versus sanguinis impetus, majorque hujus ad illam, et minor igitur ad alias delata
copia, et rubor, et calor, et saepe tumor et dolor, et aliquando vera inflammatio partis stimulatae, et nonnunquam secretio vel excretio per eam plurimum aucta vel pertu
bata Neque profecto solae partes quibus remedia stimulantia adhibentur partesque iis vitanae ita afficiuntur : Parte saepe valde remotae, sed per consensum cum prioribus conjunctae, ad vehemente motu incitantur, et interdum etiam totum corpus,
per consensum illum generalem de quo
183쪽
MEDICINA THEO RETICA ab suo jam loco s6o. 1. dictum est, partium
quarundam affectionem brevi participat, et manifestissime excitatur; et omnes ideo corporis partes, tum quae ipsa stimulatae fuerint, tum quoque reliquae, novam saepe alacritatem, et sane vigorem et mobilitatem, et mens ipsa haud raro novam et insignem hilaritatem adipiscuntur. II I. Non omnia vero remedia stimulantia seque idonea sunt ad stimulum istiusmodi generalem per partem aliquam universo corpori impertiendum neque sane omnes corpori Parte tantUm cum tota compagine consensum et quas1 commemcium habent, ut quaevis earum affectio cum reliquis brevi et facile communi
11 a. Stimulantium igitur remediorum alia magis, alia minus diffusilia dici pos sunt; aliorum quoque effectus magis durabiles, aliorum magi fugace reperiuntur omnibus autem hoc vitium est, quod
184쪽
effectu eorum excitans plerumque nimis fugax sit, et, quod pejus est, saepe in contrarium essechum desinat ita ut gratissimam illam alacritatem, et mobilitatem, et vigorem corporis, et suavissimam animi hilaritatem, quae certa remedia stimulantiae essicere solent, insignis languor, et debilitas, et hebetudo, et moestitia, brevi excipiant. ii g. Hinc facillime intelligetur pur tot
remedia vere stimulantia luxuriae causa vulgo usurpentur; Ua ratione et grata, et nonnunquam hominibus, quamvis sanis, non inutilita fiant quo pacto per multum usum aut longam consuetudinem nocentia simul et necessaria si ieti saant; quanta solertia a tali consuetudine et incommodo praecavendum sit, quantaque Cura et Prudentia opus sit ut talis prava consuetudo jam inveterata tuto abrumpatur. II g. Quod varias corporis partes attinet quarum affectiones a remediis stimulantibus
185쪽
lantibus promptius vel segnius cum reliquis communicantur, nulla fere pars sentiens et mobilis mulium affici potest quin inde totum genus nervosum, et ideo totum corpus, quodammodo assiciatur, eandemque conditionem participet. Quo magis vero sentiens et mobilis pars quaelibet fuerit, eo promptius et ipsa hujusmodi remediis assicietur et reliquum corpus assiciet. Sic multa remedia, aut naribuS, aut cuti, (quibus plurimi nervi et acutissimus sensus sunt), aut musculis ipsis, aut vasis quae sanguinem vehunt, aut organis quibusdam secernentibus admota, non modo has partes stimulant, sed totum simul corpus excitant. Nulla autem par corpori consensu magis
prompto aut generali Cum toto genere ne vos, et ideo cum toto corpore Pollet, nec
ulla igitur magis idonea existit cui plurimae remedia stimulantia, quae totum OrPUS
triculus, cum ob plurimos quibus instruitur nervos, tum ob insignem suam mobilitate , tum quoque ob consensum illum egregium
186쪽
egregium quem cum cerebro habere videtur. Interdum quoque cum propter devorandi dissicultatem aliasque causas, idonea remedia vix in ventriculum recipi aut in eo retineri possent, eadem remedia Peranum in intestina infundere optime profuit scilicet quia his non secus ac ventriculo plurimi sunt nervi, et insignis mobilitas, et egregiu cum universo genere nerum consensuS. II S. Saepe etiam, ut fertur, egregie profuit stimulantia remedia neque partibus male assee is admovere, neque ita adhibere
ut totum corpus fere pariter assicerent, sed eadem prope originem nervorum partium laborantium admovere, veluti cervici et inter scapulas cum brachia male se habent, aut lumbis et ossi sacro cum crura vel vesica assiciuntur. Interdum quoque, ut clarus auctor testatur, cum vitium quarundam partium a malo aliarum C remotarum quasi per consensum aliquem oritur, veluti brachiorum et crurum a colicia Pic
187쪽
tonum, oportet remedia stimulantia partibus primo aflectis, vel quam proxime, adhibere, quae tum omnem suum usum praestabunt, quamvis partibus ipsis jam laborantibus adhibita parum omnino valuisse ferat. II 6. Ex variis remediorum stimulantium in corpore humano effectibus jam si I o. recensitis, perspicuum est, ea in plurimis et quidem satis diversis morborum generibus interdum esse profutura, variisque ideo consilii a medicis saepe praescriptum iri. ii p. Imprimis igitur ad excitandassa te quasdam natura sentientes sed morbo torpentes, vel ad integrandum et quasi acuendum universi corporis sensum siquando hic praeter naturam defecerit, veluti in mesthesia generali, aut stupore membricius visui T. 8.), aut in caecicate illa quae a minuto vel amisso nervi sensu, non a vitiis humorum oculi, oritur, et quae mauro is
188쪽
(c6o. vocatur, saepe usurpantur, et haud raro utilissima fiunt. Scilicet nervis aliquando sentiendi facultas plane deficit, fa-hrica eorum adhuc integra atque intacta, propter causas valde obscuras vel penitus
ignotas, quae tamen non adeo fixae aut validae sunt, quin ope idonei stimuli finibus
nervorum tenuissimis admoti, ipsae vel prorsus submoveantur, vel sensus saltem iis nervis redeat. Maxime vero dolendum est hoc non perpetuum esse, sensumque saepe vel deficere vel penitus deleri causis adeo validis et fixis, vehit compressione aliqua, aut laesa fabrica cerebri nervorUmqUC, ut neque dum hae causae adsunt per haec aut ulla remedia sensus in partibus affectis ut
decet renovetur, neque ipsis per stimulantia remedia nervis admota tollantur. II S. Porro ad renovandam aut reficiendam movendi facultatem fibrarum musculosarum, quae saepe deficit, cum in iis musculis qui voluntatis imperio subjiciuntur, tum quoque in iis partibus quae
189쪽
hujus imperium non agnoscunt, veluti in paralysi, aut generali aut quarundam tantum partium stimulantia remedia cum prudentia adhibita, et fati diu continuata,
saepe multum prosunt, et aliquando mor-hum penitu tollunt. Hoc autem non constans aut perpetuum esse sati superque notum est quod profecto nil mirum, quum paralysis, non secus ac defectus sensus, tam saepe oritur a causis vel prorsus fixis et immedicabilibus, vel quae saltem per stimulantia remedia nullo modo tolli possunt. Ii s. Citra vero Paralysin vel generalem vel specialem, actione multarum Partium quae omne forsitan magna saltem ex parte per motum musculorum fiunt)languent aut plane deficiunt, non sine magno incommodo aut periculo. Tale vitium haud raro oritur vel a torpore alia
quo partis ipsius, vel a defeetu soliti et
naturalis stimuli, ideoque per remedia stimulantia optime et essicacissime corrigitur, nimirum quae per suum effectum generalem
190쪽
Iem totum corpus aliquantum Excitant, et mobilitatem aliquam partibus etiam ma-
me torpentibus conciliant, et his partibus admota naturalis stimuli quacunque de causa deficientis vice funguntur.
II 8o. Hoc modo omnes fere secretiones et excretiones aut deficientes promovere et restituere, aut ad libitum excitare et augere possumus, per stimulantia remedia rite adhibita Pari etiam ratione idonea remedia stimulantia certis partibus admota novo et minime naturales, sed saepe necesse sarios et saluberrimos motus in iis efficiunt. Hoc fundamento nititur administratio multorum remediorum CVRCuantium, veluti quae vomitum, aut alVum, aut urinam, aut sudorem, aut salivam , cc.
moVent, quod tamen hic indicasse sat fuerit, quippe de quibus nominatim postea agendum sit. II 81. Pari quoque ratione hujusi nodi remedia haud raro praescribuntur et egre-