장음표시 사용
121쪽
UI. 4. 109idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit corpore, principatum teneret. Habere autem solet ipsa insula rectorem semper abbatem presbyterum, cuius iuri et omnis prouincia, et ipsi etiam episcopi, Ordino inusitato, debeant esse sub-iooti, iuxta exemplum primi doctoris illius, qui non opiscopus, sed presbyter extitit et monachus do cuius uita et uerbis nonnulla a discipulis eius feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenomus, quia reliquit successores magna continentia ac diuino amore regularique institutione insignes in tempore quidom summae estiuitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis obseruantiae decreta porrexerat; tantum ea, quae in propheticis, euangelicis et apostolicis littoris discere poterant, pietatis et castitatis opera diligenter obseruantes. ermansit autem huiusmodi obseruantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est usque ad annum dominicae incarnationis DCCXV per annos CL. At tunc ueniente ad eos reuerentissimo et sanctissimo patre et sacerdote Ecgbercto de natione Anglorum, qui in Hibernia diutius xulauerat pro Christo, eratque et doctissimus in scripturis et longae uitae persectione eximius, correcti sunt per eum et ad uerum canonicumque paschae diem translati; quem tamen et antea non semper in luna XIIII. cum Iudaeis, ut quidam rebantur, sed in dio quidem dominica, alia tamen, quam decebat, ebdomada celebrabant. Sciebant enim, ut Christiani, resurrectionem dominicam, quae prima sabbati facta est, prima sabbati semper esse celebrandam; sed ut barbari
et rustici, quando eadem prima sabbati, ea, quae nunc dominica dies cognominatur, ueniret, minime didicerant. Vorum quia gratia caritatis feruere non omiserunt, et huius quoque rei notitiam ad perfectum percipere meruerunt, iuxta promissum apostoli dicentis mitis p. 3, 15):
Et siquid aliter sapitis, si hoc quoque uobis deus reuelabit. De quo plenius in sequentibus suo loco dicendum est.
122쪽
110 ΠΙ. D ulta Aidan opiseopl. Ab hac ergo insula, ab horum collegio monachorum, ad prouinciam Anglorum instituendam in Christo, missus est Aedan, accepto gradu episcopatus. Quo tempore eidem monasterio Segeni abbas et presbiter praesuit. Vnd inter alia uiuendi documenta saluberrimum abstinentiactuet continentia clericis exemplum reliquit; cuius doctrinam id maxime commendabat omnibus, quod non aliter, quam uiuebat cum suis, ipse docebat. Nil enim huius mundi quaerere, nil amare curabat. Cuncta, quae ibi a regibus uel diuitibus saeculi donabantur, o pauperibus, qui Occurrerent, erogare gaudebat. Discurrere Percuncta et urbana i rustica loca, non equorum dorso,
sed pedum incessu uectus, nisi si maior orto necessitas compulisset, solebat quatinus ubicumque aliquos uel diuites uel pauperes incedens aspexisset confestim ad hos diuortens, uel ad fidei suscipiendae sacramentum, si infideles essent, inuitaret uel si fideles, in ipsa os fido
confortaret atque ad elimosynas operumque bonorum exsecutionem et uerbis excitaret et factis. In tantum autem uita illius a nostri temporis segnitia distabat, ut omnes, qui cum eo incedebant, siue adtonsi seu laici, meditari deberent, id est aut legendis
scripturis aut psalmis discendis operam dare. Hoc erat cotidianum opus illius et onmium, qui cum eo erant, ubicumque locorum deuenissent. Et si sorte euenisset, quod tamen raro euenit, ut ad regis conuiuium uocaretur, intrabat cum uno clerico aut duobus; et, ubi paululum reficiebatur, adcelerauit ocius ad legendum cum suis,
siue ad orandum egredi. Cuius exemplis informati tempore illo religiosi quique uiri ac feminae consuetudinem
secerunt per totum annum, excepta remissione quinquagesimae paschalis, IIII et VI sabbati ioiunium ad nonam usque horam protelare. Numquam diuitibus honoris siue
123쪽
m. 5. 111 timoris gratia, siqua delinquissent, reticebat; sed aspera illos inuectione corrigebat. Nullam potentibus asculi Pecuniam, excepta solum esca, siquos hospitio suscepisset, umquam dare solebat, sed ea potius, quae sibi a diuitibus donaria pecuniarum largiebantur, uel in usus pauperum, ut diximus, dispergebat, uel ad redemtionem eorum, qui iniusto fuerant uenditi, dispensabat. Denique multos, quos pretio dat redemerat, redemtos postmodum suos discipulos fecit atque ad sacerdotalem usque gradumorudiendo atque instituendo prouexit. Ferunt autem, quia, cum de prouincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti uerbum fidei ministraret, missus uerit primo alius austerioris animi uir, qui, cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conuentu seniorum rettulerit, quia nil prodesse docendo genti, ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio, quid esset agendum, habere coeperunt desiderantes quidem genti, quam petebantur, saluti esse, sed de non recepto, quem misserant, praedicatore dolentos. Tum ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum, de quo agebatur, sacerdotem: Videtur
mihi, Dater, quia durior iusto indoctis auditoribus suisti
et non eis iuxta apostolicam disciplinam primo ac doctrinae mollioris porrexisti, donec paulatim enutriti uerbo dei, ad capienda perfectoria et ad facienda sublimiora dei praecepta sufficerent. Quo audito omnium, qui considebant, ad ipsum ora et oculi conuersi, diligenter, quid diceret, discutiebant, et ipsum esse dignum episcopatu, ipsum ad erudiendos incredulos et indoctos mitti debere decernunt, qui gratia discretionis, quae uirtutum materest, ante omnia probatur inbutus; sicque illum ordinantes ad praedicandum miserunt. Qui ubi tempus accepit, sicut prius moderamine discretionis, ita postmodum et
ceteris uirtutibus matus apparuit.
124쪽
112 III. . De re1lgione ae pietato miranda Osuald regis. Huius igitur antistitis doctrina rex Osuald cum ea, cui praeerat, gente Anglorum institutus, non solum incognita progenitoribus suis rogna caelorum sperare didicit; sed et regna terrarum plus quam ulli maiorum suorum, ab eodem uno domino, qui fecit caelum et terram,
consecutus est. Denique omnes nationes et prouincias
Brittaniae, quae in III linguas, id est Brettonum, ictorum, Scottorum et Anglorum, diuisa est, in dicione
Quo regni culmine sublimatus, nihilominus, quod mirum dictu est, pauperibus et peregrinis semper humilis, benignus et largus fuit. Denique sertur, quia om-pore quodam, cum die sancto paschae cum praefato episcopo consedisset ad prandium, positusque esset in mensa coram eo discus argenteus regalibus epulis refertus, et iamiamque essent manus ad panem benedicendum missuri, intrasse subito ministrum ipsius, cui suscipiendorum inopum erat cura dolegata, et indicasse regi, quia multitudo pauperum undecumque adueniens maxima per plateas sederet, postulans aliquid elimosynae a rege. Qui mox
dapes sibimet adpositas deseret pauperibus, sed et discum confringi, atque eisdem minutatim diuidi praecepit. Quouis pontifex, qui adsidebat, delectatus tali facto pietatis,
adprohendit dextram eius et ait: Nunquam inueterascat haec manus. Quod et ita iuxta uotum benedictionis eius prouenit. Nam cum interfecto illo in pugna, manus cum brachio a cetero essent corpore resectae, contigit, ut hactenus incorruptae perdurent. Denique in urbe regia, quae a regina quondam uocabulo Bebba cognominatur, loculo inclusae argenteo in ecclesia sancti Petri seruantur ac digno a cunctis honore uenerantur. Huius industria regis Derorum et Berniciorum prouinciae, quae eatenus ab inuicem discordabant, in unam sunt pacem et uelut unum compaginatas in populum. Erat autem nepos Aeduini regis ex sorore Acha, dignumque fuit, ut tantus praecessor talem haberet de sua comsanguinitate et religionis heredem et regni.
125쪽
Eo tempore gens occidentalium Saxonum, qui antiquitus Geuissae uocantur, regnante Cynigilso fidem Christi auscepit, praedicante illis uerbum Birino episcopo, qui eum consillo papae Honorii uenerat Brittaniam promittens quidem se illo praesente in intimis ultra Anglorum
Partibus, quo nullus doctor praecessissot sanctae fidei semina esse sparsurum. Vnde et iussu eiusdem pontificis per Asterium Genuonsem episcopum in episcopatus -- gooratus est gradum. Sed Brittaniam perueniens ac primum Geuissorum gentem ingrediens, cum omnes ibidem paganissimos inueniret, utilius esse ratus est ibi potius uerbum praedicare, quam ultra progrediens eos, quibus praedicare deberet, inquirere. Itaque euangelizanto illo in praefata prouincia, cumrs ipse cathecizatus, fonte baptismi cum sua gente ablueretur, contigit tunc temporis sanctissimum ac uictoriosissimum rogem Nordanhymbrorum Osualdum adsuisse, eumque de lauacro exeuntem suscepisse, ac pulcherrimo prorsus et deo digno consortio, cuius erat filiam acco pturus in coniugem ipsum prius scunda generatione deo dodicatum sibi accepit in filium Donauerunt autem ambo reges eidem episcopo ciuitatem, quae uocatur Dorcic, adtaciondum inibi sedom episcopalom; ubi factis dedicatisque ecclesiis, multisque ad dominum pio eius labore populis aduocatis, migrauit ad dominum, sepultusque est in eadem ciuitate, et post annos multos, Haedde episcopatum agonis, translatus inde in Ventam ciuitatem a tque in ecclesia beatorum apostolorum stri et Pauli positus est. Defuncto autem et rogo, successit in regnum filius eius Coinualch, qui et fidem ac sacramenta regni caelestis susciper rennuit, et non multo post etiam regni terrestris potentiam perdidit. Repudiata enim sorore endan regis Μeroiorum, quam duxerat, aliam accepit uxorem ideo-
126쪽
114 m. que bello petitus ac regno priuatus ab illo secessit ad regem Orientalium Anglorum, cui nomen erat Anna; apud quem triennio exulans fidem cognouit ac suscepit uoritatis. Nam et ipse, apud quem exulabat, rex erat uir bonus, o bona ac sancta sobole solix, ut in aequΘntibus docebimu8. Cum uero restitutus esset in regnum Coinualch, uenit in prouinciam de Hiberata pontifex quidam nomino Agilberctus, natione quidem Gallus, sed tunc legendarum gratia scripturarum in Hiberata non paruo temporo demoratus, coniunxitquct se regi, sponto ministerium praedicandi assumens. Cuius reditionem atque industriam uidens rex rogauit eum, accepta ibi sede episcopali, suas genti manere pontificem. Qui precibus eius adnuens, multis annis eidem genti sacerdotali iuro praefuit. Tandem rox, qui Saxonum a tum linguam nouerat, pertaesus barbarae loquellae, subintroduxit in prouinciam alium suae linguae episcopum uocabulo Uini, et ipsum in Gallia ordinatum; diuidensque in duas parrochias prouinciam, huic in ciuitate Venta, quae a gente Saxonum Uintancaestir appellatur, sedem episcopalem tribuit unde offensus grauiter Agilberctus, quod hoc ipso inconsulto ageret rex, rediit Galliam, et accepto episcopatularisiacae ciuitatis, ibidomaenex ac plenus dierum obiit. Non multis autem annis post abscessum eius a Brittania transactis, pulsus est Vinia eodem ego de episcopatu qui secedens ad regem Μerciorum uocabulo Uulfheri, emit pretio ab e sedom Lundoniae ciuitatis, eiusque episcopus usque ad uitae suaΘtorminum mansit. Sicque prouincia Occidentalium Saxonum tempore non pauco absque praesule fuit. Quo etiam tempore rex praefatus ipsius gentis, grauissimis regni sui damnis saepissimo ab hostibus amictus, tandem ad memoriam reduxit, quod eum pridem perfidia regno pulerit, fides agnita Christi in regnum reuocauerit; intellexitque, quod etiam tunc destituta pontifice prouincia, recto pariter diuino uori destituta praesidio. isit ergo legatarios in Galliam ad Agilberctum, summissa illum
satisfactione deprecans ad episcopatum suae gentis redire. At illo se excusans et uenire non posse coninstans, quia episcopatu propriae ciuitatis ac parrochiae tenoresur
127쪽
m 7-8. 115 adstrictus, ne tamen obnixo petenti nil ferret auxilii, misit pro se illo resistorum Leutherium nepotem suum, qui ei, si uellet, ordinaretur episcopus dicens, quod ipso eum dignum esse episcopatu iudicaret. Quo honorifico a populo et a rege suscepto, rogauerunt Theodorum, tunc archiepiscopum Doruuernensis ecclesiae, ipsum sibi antistitem consecrari; qui consecratus in ipsa ciuitate, multis annis episcopatum Geuissorum o synodica a otione solus sedulo moderamine gessit.
Anno dominicae incarnationis DCXL adbald rex Cantuariorum transiens x hac uita arconbores filio regni gubernacula reliquit quas illo suscepta XXIIII annis et aliquot mensibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idola relinqui ac destrui, simul o ieiunium XL dierum obsereari principali auctoritate praecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et compotentes punitiones proposuit. Cuius filia Earcongotae, ut condigna parentis olea, magnam fuit uirgo uirtutum, seruiens domino in monasterio, quod in regione Francorum constructum est ab abbatissa nobilissima uocabulo Fara in loco, qui dicitur in Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Brittania monachicae conuersationis gratia Francorum uia Galliarum monasteria adire solebant; sed si filias suas eisdem erudiendas ac sponso caelesti copulandas mittebant maxime in Brige et in Cato et in Andilegum monasterio inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorem, cuius supra meminimus, et filia naturalis eiusdem regis Aedilberg; quae utraque cum esses peregrina, prae merito uirtutum iusdem monasterii Brigonsis est abbatissa constituta. Cuius regis filia maior
128쪽
116 III 8. Sexburg uxor Earconbercti regis Cantuariorum habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Huius aulam uirginis do dicatae multa quidem ab incolis loci illius solent opera uirtutum et signa miraculorum usquo hodie narrari. Verum nos de transitu tantum illius, quo caelestia regna fuit, aliquid breuiter
dicere sufficiat laminente ergo die suae uocationis, o pit circulas in monasteri casulas infirmarum Christi sa-mularum, earumque uel maxime, quae uel aetate prouectae uel probitate erant morum insigniores. Quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proximo suum, quem reuelatione didicerat, non celauit esse futurum. Quam uidelicet reuelationem huiusmodi esse perhibebat uidisse se albatorum cateruam hominum idem monasterium intraro hosque a se interrogatos, quid quain
rerent aut quid ibi uellent, respondisse, quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud nomisma, quod eo de
Cantia uenerat, secum assumerent. Ipsis autem nocte,
in cuius ultima parte, id est incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens supernam migrauit ad lucem, multi do fratribus eiusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, iam manifeste se concentus angelorum psallentium audisse roserebant, sed et sonitum quasi plurima multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere, quid esset, uiderunt lucem caelitus emissam fuisso permaximam, quae sanctam illam animam camis uinculis absolutam ad aeterna patriae caelestis gaudia ducebat. Addunt et alia, quae ipsa nocte in monastorio eodem diuinitus fuerint ostensa miracula sod haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus uenerabile uirginis et sponsa Christi
in ecclesia beati protomartyris Stephani placuitque post
diem tertium, ut lapis, quo monumentum tegebatur, amoueretur et altius ipso in loco reponeretur; quod dum fieret, tanta flagrantia suauitatis ab imis ebulliuit, ut cunctis, qui adstabant, fratribus ac sororibus quasi opobalsami collaria esse uiderentur aperta.
Sed et artertera eius, de qua diximus, Aedilbergo ipsa deo dilectam perpetuae uirginitatis gloriam in
magna corporis continentia conseruauit qua cuius osset
129쪽
m. 8-s. 117 uirtutis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monastorio suo ecclosiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus A
polliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme
esset perductum, illa ne hoc Orficeret, morte praerepta est et in ipso occlosiae loco, ubi desiderabat, condita. Ρost cuius mortem fratribus alia magis curantibus, into missum est hoc odificium annis VII, quibus completis statuorunt ob nimietatem laboris huius structuram ecclesiae funditus olinquore, ossa uero abbatissa illo do loco eleuata in aliam ecclesiam, qua esset perfecta ac dedicata, transferre. Et aperientes sepulchrum eius, ita in- tomeratum corpus inuenere, ut a corruptione concupiscentiae carnalis erat inmune; et ita denuo lotum atquo
aliis uestibus indutum transtulerunt illud in ecclesiam beati Stephani martyris cuius uidelicet natalis ibi solet in magna gloria celebrari die Nonarum Iuliarum.
Regnauit auis Osuald Christianissimus rex Nordanhymbrorum VIIII annis, adnumerato etiam illo, quem et foralis impiotas regis Brottonum si apostasia demons regum Anglorum detestabilem secerat. Siquidem, ut supra
docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatam de catalogo rogum Christianorum prorsus aboleri deberet neque aliquis regno oorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo occisus est commisso graui praeli ab eadem pagana gente paganoque rege erciorum, a quo et praedecessor
eius Aoduini peremtus fuerat, in loco, qui lingua Anglo-- nuncupatur aserfelth, anno aetatis suae XXXVIII., die quint mensis Augusti. Cuius quanta uis in deum, quae deuotio mentia fuerit, etiam post mortem uirtutum miraculis claruit.
130쪽
118 . . Namque in loco, ubi pro patria dimicans a pagania interfectus est, usque hodie sanitate infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Vnde contigit, ut puluerem ipsum, ubi corpus eius in terram conruit, multi auferentes et in aquam mittentes suis per haec infirmis multum commodi adserrent. Qui uidelices mos adeo increbruit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mon- auram staturae uirilis altam reddidorit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper, dum uiuerot infirmis et pauperibus consulere, elimosynas dare, opem ferro non cessabat. Et multa quidem in loo illo uolta putuor loci illius facta uirtutum miracula narrantur;
sed nos duo tantum, quae a maioribus audiuimus, referre satis duximus. Non multo post intersectionem eius Xaot lampore, contigit, ut quidam equo sedens iter iuxta locum agores illum cuius equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere et augescente dolor nimio in terram coepit ruere. Desiluit eque et atramine substrato coepit expectare horam, qua aut molioratum reciperet iumentum aut relinqueret mortuum. At ipsum diu graui dolore uexatum, cum diuersa in partes se torqueret, repente uolutando sumit in illud loci, ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolor cossabat ab insanis membrorum motibus, es com sueto equorum more, quasi post lassitudinem in diuersum
latus uicissim sese uoluere, statimque exsurgens quasi sanum per omnia, uirecta herbarum auidius carpere coepit.
Quo ille uiso, ut uir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco, quo equus est curatus, inesse et posito ibi signo, non multo post ascenditisquum atque ad hospitium, quo proposuerat, accessit quo dum aduenirot, inuenit puellam ibi neptem patris familias longo paralysis morbo grauatam; et cum familiares domus illius d acerba puellae infirmitate ipso praesente quΘrerentur, coepit dicere ille de loco, ubi caballus suus esset curatus. Quid multa imponentes eam arro duxerunt ad locum ibidemque deposuerunt. At illa posita in loco, obdormivit parumper; et ubi euigilauit, sanatam se ab