장음표시 사용
141쪽
III 16-17. 129 conatus est discissisque uiculis, quos in uicinia urbis inuenit, aduexit illo plurimam congeriem trabium tignorum, parietum uirgeorum et tecti sonet, et his urbem in magna altitudino circumdedit a parte, quae terrae est contigua:
et dum uentum oportunum emeret, inlato igne comburere urbem nisus est. Quo tempore reuerentissimus antistes Aidan in insula Farae, quae duobus sermo milibus
passuum ab urb procul abest, morabatur. Illo enim saepius secretae orationis et silentii causa secedere consuerat denique usque hodie locum sedis illius solitariae in eadem insula solent ostendere. Qui cum uentia ferentibus globos ignis ac fumum supra muros urbis exaltari conspiceret, fertur eleuatis ad caelum oculis manibusque eum lacrimis dixisse: Vide, domine, quanta mala facit Ρenda. Quo dicto statim mutati ab urbe uenti in eos, qui accenderant, flammarum incendia retorserunt, ita ut aliquot laesi, omnes territi inpugnare ultra urbem cessarent, quam diuinitus iuuari cognouerant. 17.
Vt apposta ceIestae, ut idem adeumbens obierat, ardentoeetera domo, ammis absum nequiuerit; et de interna ulta
Hunc cum dies mortis egredi e corpore cogeret,
completis annis episcopatus sui XVI, ceradi in uilla
regia non longe ab urbe, de qua praefati sumus. In hac enim habens ecclesiam et cubiculum saepius ibidem diuorti ac manere atque inde ad praedicandum circum- quisque exire consueuerat; quod ipsum et in aliis illis regis facere solebat, utpote nil propriae possessionis, X-cepta ecclesia sua et adiacentibus agellis habens. Tetenderant ergo ei aegrotanti tentorium ad occidentalem ecclesiae partem, ita ut ipsum tentorium parieti haereret eoolosiae. Vnde factum est, ut adclinis destinae, quae extrinsecus ecclesiae pro munimine erat adposita, spiritum uitae exhalaret ultimum. Obiit autem septimo decimo episcopatus sui anno, pridis alendarum Septembrium. Cuius corpus mox inde translatum ad insulam Lindisfar-
142쪽
130 m. T. nensium, atque in cymiteri fratrum sepultum est. At interiecto tempore aliquanto, cum fabricata esset ibi b silica maior atquo in honorem beatissimi apostolorum principis dedicata, illo ossa eius translata atque ad dexteram altaris iuxta uenerationem tanto pontifice dignam
Successit uero ei in episcopatum Finan, si ipse illo ab Hii Scottorum insula ac monasteri distinatus, aetempore non pauco in episcopatu permansit. Contigit autem post aliquot annos, ut Pendamerciorum rex cum hostili exercitu haec in loca perueniens, cum cuncta, une poterat, ferro flammaque perderet, uicus quoque, in quo antistes obiit, una cum ecclosia memorata flammis absumeretur. Sed mirum in modum sola illa destina, cui incumbens obiit, ab ignibus circum uncta uorantibus absumi non potuit. Quo clarescente miraculo, mox ibidem ecclesia restaurata, et haec eadem destina in munimentum est parietis, ut ante vorat sorinsecus adposita. Rursumque peracto tempore aliquant euenit per culpam incuriae uicum eundem et ipsam pariter ecclesiam ignibus consumi. Sed ne tunc quidem eandem tangore flamma destinam ualebat; et cum magno utique miraculo ipsa eius foramina ingrediens, quibus aedifici erat adfixa, per- ederet, ipsam tamen laedere nullatenus sinebatur. Vnde tortio aedificata ibi ecclesia, destinam illam non, ut ante deforis in fulcimentum domus adposuerunt; sed intro ipsam ecclesiam in memoriam miraculi posuerunt, ubi imirantes genu flectere ac misericordiae caelesti supplicare deberent. Constatque multos ex eo tempore gratiam sanitatis in eodem loco consecutos quin etiam astulis ex ipsa destina excisis et in aquam missis, plures sibi sui que languorum remedia conquisiere.
Scripsi autem haec de porsona et operibus uiri praefati nequaquam in eo laudans uel eligens hoc, quod de obseruatione paschae minus persecte sapiebat immo hoc multum detestans, sicut in libro, quem de temporibus composui, manifestissime probaui; sed quasi uerax historicus simpliciter ea, quae de illo siue per illum sunt gesta, describens et, quae laude sunt digna in eius actibus, laudans atque ad utilitatem legentium memoriae com-
143쪽
III. 17-18 131mendans studium uidelicet pacis et caritatis, continentiae et humilitatis animum irae et auaritiae uictorem, Superbia simul et uanae gloriae contemtorem industriam faciendi simul et docendi mandata caelestia, solertiam lectionis et uigiliarum, auctoritatem sacerdote dignam, redarguendi superbos ac potentes, pariter et infirmos consolandi ac pauperes recreandi uel defendendi clementiam. Qui, ut breuiter multa comprehendam, quantum
ab eis, qui illum nouere, didicimus, nil ex omnibus, quae in euangelicis uel apostolicis siue propheticis litteris facienda cognouerat, praetermittere, sed cuncta pro suis uiribus operibus explere curabat. Haec in praelat antistite multum complector et amo, quia nimirum haec de placuisse non ambigo. Quod autem pascha non suo tempore obseruabat, uel canonicum eius tempus ignorans uel suae gentis auctoritato ne agnitum sequeretur deuictus, non adprobo nec laudo. In quo tamen hoc adprobo, quia in celebratione sui paschae non aliud corde tenebat, uenerabatur et praedicabat, quam quod nos, id est redemtionom generis humani per passionem, resurrectionem, ascensionem in caelos mediatoris dei et hominum hominis Issu Christi. Vnde et hanc non, ut quidam falso opinantur, XIIII luna in qualibet feria cum Iudaeis, sed die dominica semper agobat, a luna XIIII usque ad XX ' propter fidem uidelicet dominicae resurrectionis, quam una sabbati factam, propterque spem nostrae resurrectionis, quam eadem una sabbati, quae nunc dominica dies dicitur, ueraciter futuram cum sancta ecclesia credebat. 18. De ulla e morte reIlglos regis 8lgbereti.
His temporibus rem Orientalium Anglorum, post Earpualdum Rodualdi successorem, Sigberct frater eius praefuit, homo bonus ac religiosus; qui dudum in Gallia, dum inimicitias Redualdi fugiens exularet, lauacrum baptismi percepit, et patriam reuersus, ubi regno potitus est, o ea, quae in Gallis bene disposita uidit, imitari
144쪽
132 UI 18-I9. cupiens, instituit scholam, in qua pueri litteris erudirentur iuuante se episcopo Felice, quem de Cantia accepOrat, eisque pedagogos ac magistros iuxta morem Cantuariorum praebente.
Tantumque rex illo caelestis regni amator saotus est, ut ad ultimum relictis regni negotiis et cognato suo Ecgrice commendatis, qui et antea partem eiusdem rognitenebat, intrauit monasterium, quod sibi fecerat, atque
accepta tonsura pro aeterno magis rem militare curaret.
Quod dum multo tempore faceret, contigit gentem erciorum duce rege enda aduorsus Orientales Anglos in bellum procedere, qui, dum se inseriores in bello hostibus conspicerent, rogauerunt Sigborotum ad confirmandum militem secum uenire in praelium. Illo nolente ac contradicente, inuitum monasterio eruentes duxerunt incertamen, sperantes minus animos militum trepidare, minus praesonte duce quondam strenuissimo et eximio posse fugam meditari. Sed ipse professionis suae non inmemor, dum optimo esset allatus exercitu, nonnisi uirgam tantum habere in manu uoluit occisusque est una cum rege Ecgrice, et cunctus eorum, insistentibus paganis, caesus siue dispersus exercitus. Successor autem regni eorum factus os Anna filius
Eni de regi genere, uir optimus atque optimae genitor sobolis, de quibus in sequentibus suo tempore dicendum est; qui et ipse postea ab eodem pagano erciorum ducΘ,
a quo et praedecessor eius, Occisus est. 19. Vt Furseus apud OrientaIes Anglos monasterium feeerit et de uisionibus e sanctitate eius, ut etiam ear post mortem ineorrupta testimonium perhthuerit.
Verum dum adhuc Sigberct regni insolas tenoret, superuenit de Hibernia uir sanctus nomine Furseus, uerbo et actibus clarus, sed si egregiis insignis uirtutibus, cupiens pro domino, ubicumque sibi portunum inueniret, peregrinam ducere uitam. Qui cum ad prouinciam Orion- talium peruenisset Anglorum, susceptus est honorifice a
145쪽
III. 19. 133 rege praefato, et solitum sibi opus euangelizandi exsequens, multos et exemplo uirtutis et incitamento sermonis uel incredulos ad Christum conuertit me iam credentes amplius in fide atque amore Christi confirmauit. Vbi quadam infirmitate corporis arreptus, angelica meruit uisione perfrui, in qua admonitus est coepto uerbi ministorio sedulus insistere uigiliisque consuetis et orationibus indefessus incumbere eo quod certus sibi exitus, sed incerta eiusdem exitus esset hora futura, dicente domino eu Matth. 25, 13): Vigilate itaque, quia nescitis
diem neque horam'. Qua uisione confirmatus curauit locum monasterii, quem a praefato rege Sigbercto acceperat, uelocissime construere ac regularibus instituere disciplinis. Erat autem monasterium siluarum et maris uicinitate amoenum, constructum in castro quodam, quod
lingua Anglorum Cnobheresburg, id est urbs Cnobheri,
uocatur; quod deinde rex prouinciae illius Anna ac nobiles quique augustioribus aedificiis ac donaris adornarunt. Erat autem uir iste de nobilissim genere Scottorum, sed longe animo quam carne nobilior. Ab ipso tempore pueritiae suae curam non modicam lectionibus sacris simul et monasticis exhibebat disciplinis et, quod maxime sanctos decet, cuncta, quae agenda didicerat,
Quid multa Procedente tempore et ipse sibi monasterium, in quo liberius caelestibus studiis uacaret, Onstruxit; ubi correptus infirmitate, sicut libellus do uita
eius conscriptus sufficienter edocet, raptus est e corpore: et a uespera usque ad galli cantum corpore exutus, angelicorum agminum et aspectus intueri et laudes beatas meruit audire. Referre autem erat solitus, quod aperto eos inter alia resonare audiret: Ibunt sancti de uirtute in uirtutem'. t iterum 'Nidebitur dou doorum in Sion'. Qui reductus in corpore, et die tertia rursum eductus uidit non solum maiora beatorum gaudia, sed et maxima malignorum spirituum certamina, qui crebris accusationibus inprobi iter illi caeleste intorcludere contendebant; nec tamen, protegentibus eum angelis, quicquam proficiebant. De quibus omnibus siqui plenius scire uult, id est quanta fraudis sollertia daemones et actus eius et
146쪽
134 III. 19. uerba superflua et ipsas etiam cogitationes quasi in libro descriptas replicauerunt; quae ab angelis sanctis, quae a uiris iustis sibi inter angelos apparentibus laeta uel
tristia cognouerit. legat ipsum, de quo dixi, libellum uitae
eius, et multum ex illo, ut reor, profectus spiritalis accipiet. In quibus tamen unum est, quod et nos in hac historia ponere multis commodum duximus. Cum ergo in altum esset elatus, iussus est ab angelis, qui eum duoebant, respicere in mundum. At illo oculos in inferiora deflectens uidit quasi uallem tenebrosam subtus se in imo positam. Vidit et quattuor ignes in aere non multo ab inuicem spatio distantes. Et interrogans angelos, qui ossent hi ignes, audiuit hos esse ignes, qui mundum Succendentes essent consumturi. Vnum mendacii, cum
hoc, quod in baptismo abrenuntiare nos satanae et omnibus operibus eius promisimus, minime implemus altorum cupiditatis, cum mundi diuitias amori caelestium praeponimus tertium dissensionis, cum animos proximorum etiam in superuacuis rebus offendere non formidamus quartum impietatis, cum infirmiores spoliare et eis fraudem facere pro nihilo ducimus Crescentes uer Paulatim ignes usque ad inuicem sese extenderunt atque in inmensam adunati sunt flammam. Cumque adpropinquassent, pertimescens ille dicit angelo: Domino, ecce
ignis mihi adpropinquat. At illo: Quod non incondisti
inquit non ardebit in te; nam sis terribilis iste ac grandis esse rogus uidetur, tamen iuxta merita operum singulos examinat quia uniuscuiusque cupiditas in hoo igni ardebit. Sicut enim quis ardet in corpore per inlicitam uoluptatem, ita solutus corpore ardebit per debitam poenam'. Tunc uidit unum de tribus angelis, qui sibi in
tota utraque uisione ductores adfuerunt, praecedentem ignos flammae diuidere, et duos ab utroque latere circumuolantes ab ignium se periculo defendere. Vidit autem et daemones per ignem uolantes incendia bellorum contra iustos struere Sequuntur aduersus ipsum accusationes malignorum, desensiones spirituum bonorum, copiosior caelestium agminum uisio; sed et uirorum de sua natio- e sanctorum, quos olim sacerdotii gradu non ignobiliter potitos. fama iam uulgante, compererat; a quibus non
147쪽
III. 19. 135 pauca, quae uel ipsi uel omnibus, qui audire uellent, multum salubria essent, audivit. Qui cum uerba finissent et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad caelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referrent. Cumque praefato igni maximo adpropiarent, diuisit quidem angelus, sicut
prius, ignem flammae. Sod uir dei ubi ad patetaetam
usque inter flammas ianuam peruenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, iactauerunt in eum et contingentes humerum maxillamque eius incenderunt cognouitque hominem et, quia uestimentum eius morientis acceperit, ad memoriam reduxit. Quem angelus sanctus statim adprehendens in ignem reiecit. Dicebatque hostis malignus: Nolite repellere, quem anto suscepistis: nam sicut bona eius peccatoris suscepistis, ita et de poenis eius participes esse debeatis'. Contradicens angelus: Non' inquit propter auaritiam, sed propter saluandam eius animam suscepit' cessauitque ignis.
Et condersus ad eum angelus: Quod incendisti inquit hoc arsit in o. Si enim huius uiri in peccatis suis
mortui pecuniam non accepisses, nec poena eius in te arderet'. Et plura locutus, quid erga salutem eorum, qui ad mortem poeniterent, esset agendum, salubri sermone docuit. Qui postmodum in corpore restitutus, omni uitae suae tempore signum incendii, quod in anima pertulit, uisibilo cunctis in humero maxillaque portauit mirumque in modum, quod anima in occuli passa sit, caro palam
praemonstrabat. Curabat autem semper, sicut et antea sacore consuerat, omnibus opus uirtutum et exemplis Ostendere et praedicare sermonibus ordinem autem uisionum suarum illis solummodo, qui propter desiderium compunctionis interrogabant, exponere uolebat. Superest adhuc frater quidam senior monasterii nostri, qui narrare solet dixisse sibi quondam multum ueracem ac religiosum
hominem, quod ipsum Furseum uiderit in prouincia Orientalium Anglorum illasque uisiones ex ipsius oro audierit; adiciens, quia tempus hiemis fuerit acerrimum et glacie
constrictum, cum sedens in tenui ueste uir ita inter dicendum propter magnitudinem memorati timoris uel suauitatis quasi in mediae aestatis caumate sudauerit.
148쪽
136 m. 19. Cum ergo, ut ad superiora redeamus, multis annia in Scottia uerbum de omnibus adnuntians, tumultus inruentium turbarum non facile ferret, relictis omnibus, quas habere uidebatur, ab ipsa quoquo insula patria discessit et paucis cum fratribus per Brettones in prouinciam Anglorum deuenit ibique praedicans uerbum, ut diximus, monasterium nobile construxit. Quibus rite gestis, cupiens se ab omnibus saeculi huius et ipsius quoquo monasterii negotiis alienare, reliquit monasterii et animarum curam fratri suo Fullano et presbyteris Gobbano et Dicullo, et ipse ab oninibus mundi rebus ibo in anchoretica conuersatione uitam finire disposuit. Habuit alterum fratrem uocabulo Ultanum, qui de monasterii probation diutum ad heremiticam peruenerat uitam.
Hunc ergo solus petens, annum totum cum eo in ontinentia et orationibus, in cotidianis manuum uixit laboribua. Dein turbatam incursione gentilium prouinciam uidens, et monastoriis quoque periculum inminere praeuidens,
dimissis ordinate omnibus nauigauit Galliam ibique a rege Francorum Hloduio uel patricio Ercunualdo honorifice susceptus monasterium construxit in loco Latineaco nominato, a non multo post infirmitato correptus diomclausit ultimum. Cuius corpus idem Ercunualdus patricius accipiens seruauit in porticu quodam ecclesiae, quam in uilla sua, cui nomen est errona, faciebat, donec ipsa
ecclesia dedicaretur. Quod dum post dies XXVII esset
factum, et corpus ipsum de porticu ablatum prope altarΘesset recondendum, inuentum est ita inlesum, ac si eadem hora do hac luce fuisset gressus. Sed et post annos IIII, constructa domuncula cultiore receptui corporis eiusdem, ad orientem altaris, adhuc sine macula corruptionis inuentum, ibidem digno cum honore translatum est; ubi merita illius multis saepe constat deo perante claruisse uirtutibus. Has de corporis eius incorruptione breuiter attingimus, ut, quanta esset uiri sublimitas, logontibus notius existeret. Quae cuncta in libello eius sufficientius,
sed et do aliis commilitonibus ipsius, quisque legerit,
149쪽
III. 20-21. 137 20. Vt, detuneto Honorio, pontineatu sit funetus Deusdedit; et qui tempore tuo orientiatum AngIorum, qui HrofensiseeeIesiae tuerint antistites.
latore defuncto Felice risntalium Anglorum episcopo post X et VII annos accepti episcopatus, Honorius loco eius ordinauit homam diaconum eius de prouincia Gyruiorum et hoc post quinque annos sui episcopatus de hac uita subtracto Berctgilsum, cognomine Bonifatium, de prouincia Cantuariorum, loco eius substituit. Et ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus inpleuit, ex hac luco migrauit anno ab incarnation domini DCLIII, pridie Kalendarum Octobrium et cessante episcopatu per
annum et sex menses electus est archiepiscopus cathedras
Doruuernensis sextus Deusdedit de gente Occidontalium Saxonum quem ordinatum uenit illuc Ithamar antistes occlesiae Hrofensis ordinatus est autem die VID Kalendarum Aprilium et rexit ecclesiam annos ΠΙΙ, mensos IIII 6 duos dios et ipse, defuncto Ithamar, Onsecrauit pro eo Damianum, qui de genere Australium
Saxonum erat oriundus. 21. Vt prouineta Mediterraneorum Anmorum sub rege Peada christiana sit faeta.
His temporibus Μiddilangli, id est Mediterranei Angli,
sub principo eada filio Pendan regis fidem et sacramenta ueritatis perceperunt. Qui cum osso iuuenis Optimus ac regis nomine ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius uenitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam eius Alchfledam sibi coniugem dari. Neque aliter, quod petebat, inpetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma cum gente, cui praeerat, acceperit. At ille audita praedication ueritatis
et promissione regni caelestis speque resurrectionis ac
150쪽
13 - 1. futurae inmortalitatis, libenter a Christianum fiori uollo
confessus at, etiamsi uirginem non acciperet persuasus
maximo ad porcipiendam fidem a filio rogis sui nomino Alchfrido, qui erat cognatus et amicus eius, habens Ororem ipsius coniugem uocabulo Cyniburgam, filiam Pendan regis. Baptizatus est ergo a Finan episcopo cum omnibus, qui secum uenerant, comitibus ac militibus eorumque
famulis uniuersis in uic regis inlustri, qui uocatur Ad Μurum. Et acceptis IIII presbyteris, qui ad docondam baptizandamque gentem illius et eruditione et uita uidebantur idonei, multo cum gaudio reuersus at Erant autem presbyteri Cod et Adda et Botti et Diuma, qu rum ultimus nations Scottus, colori fuero do Anglis. Adda autem erat frater Uttan presbyteri inlustris et abbatis monasterii, quod uocatur Ad Capras Caput, cuius supra meminimus. Venientes ergo in prouinciam memorati sacerdotes cum principe, praedicabant uerbum et libenter auditi sunt, multiquo cotidis et nobilium si infirmorum, abrenuntiata sorde idolatriae, fidei sunt fonto abluti. Nec prohibuit onda rex, quin etiam in sua, hoc est erciorum, natione uerbum, siqui uellent audire, praedicaretur. Quin potius odio habobat et dispiciebat eos, quos fide Christi inbutos opera fidei non haberora
prehendit, dicens contemnendos esse eos et miseros, qui de suo, in quem roderent, oboedire contemnerent. Coepta sunt haec biennio anto mortem endan regia. Ipso autem Occiso, cum sui rex Christianus regnum
eius acciperet, ut in sequentibus dicemus, factus est Diuma unus ex praefatis III sacerdotibus episcopus Mediterraneorum Anglorum simul et Μorciorum, ordinatus a Finano episcopo. aucitas enim sacerdotum cogebat unum antistitem duobus populis praffici. Qui cum pauco sub tompore non paucam domino plebem adquisisset, defunctus est apud Mediterraneos Anglos in regione, quae uocatur Infeppingum. Suscepit pro illo episcopatum Coollao si ipso de natione Scottorum, qui non multo post, relicto episcopatu, reuersus est ad insulam Hii, ubi plurimorum caput et arcem Scotti habuere coenobiorum: