장음표시 사용
121쪽
Rege scribam, qui laudibus cumulatus erissianti, nulli fas deliniri potest . Ad alienam mero gratiam, quid ego respiciam, qui Tibi, CAROLE REX, debeam uni omnia sn au-
eri gratia non possumus, metu Cerxσnon ob mus. E/u modi enim in re is sumus vitae rationcm , ut quas vere, atque honeste μci possunt, fortiter, ac libyr dicere ne fremnetur nihilquo praeter edes us mytuondum 9-bis esse statuerimus. Quaproptes omnim tu, cupiditate vacui eaque libortate , quae milit m docet, atque hi sis oricum, qui nihil temere scribat, nihil qui e praetereat, tuaque sit, CAROLE REX, tectus auctoritate, eam Italici belli partem latinis mandare litteris aggredimur; quae ab Austriacorum a Velitris receptu initium ducens qui granensi pace, Nicaeens in Italia conGentu terminatur.
Opus sane memorandum, fortunae varietite adeo insigne, ut ictores interdum desperaυρ-rint, sperares lecti nunquam desierint ferocissimiques extiter ut, qui imbollus videbantur, omnia usfortia pa si pro libertate, atque ausi snt. Fugmti, caesiquc exurcitus DBC qu nobilos expugnatae urbe SA direpto Protainciae linuntur etiam alibi, oe exitus uni communes Ellortim omnium . Illud huiusce belli de qui scribimus,
praecipuum est, quod tot praeliis, tot cladibus tantorumqui in Alim iribus mihi fere perfectum est, quod rerum gestarum magnitudini responderit, non Principum ambitio sedata,rion Populorum consabilita felicitas bellum
122쪽
8o Praefatio. concluseris otiosis magis optanda, oe defatigmri necessaria, quam cuiquam opportuna , auν gloriosi bellantium.
Totum autum opus tribus Libris complo.ctemur, quorum hic primu in tuo REX, 0-miues apparet. Scriptionis enim no Hrae fructus aliquis ad neminem prius, quam ad eum e τι re debet, a quo accepimus, ut scriboremus.
123쪽
Epugsis Austriacis, CAROLUI quidem Rex, ita uti in Commentario de rebus ad Velitras gestis diximus, Neapolim Victor reVertebatur. At Mutine sium Dux , agi usque cum Hispanorum copiis. auxili, ribus, quas e suo delectas e-χercitu illis Rex attribuerat, se se recipientem LobcoVicrium insequuntur, estediisque ea de causa duobus in Tyberi pontibus, exercitum V non. D OV traducunt. obcoVicZius, missi jam antea, qui idoneum prope Viterbium castris locum d ligerent, in ea se castra septimo a Velitris die Lontulit, quae quidem egregie loci natura, obj
124쪽
8 De Lello Italicocto monte satis edito, nemoreque denso, atque aspero muniebantur. Haec Gagius animad VertenS, qui hostes Roncilionem erat usque persequutuS, ad Falerios Faliscorum, Spoletumque subito se conVertit, atque ex iis loci in moriam erumpere meditabatur, sperans si prior Perussiam occupatiet, obcoVicZium receptu, commeatu poli omni intercludi. Sed obcoVicZius , cognito consilio ejus, motis extemplo a Ulteroi Castris, per UrbeVetanum agrum iter arripiens, silvas inter ac saltus properans antecesserat tam opportuno tempore, ut simul ple Perusiam attingeret, iij pani, Neapolitanique in Assisiens agro cernerentur. Erat enim ex oppido Perusia propinquus despectus in pulcherrima Umbriae
Gagius in ea planicie, quae inter Assisum, Forumque Flaminii interest, castra facit cohortes aliquanto latius porrigi, simul plures noeluignes accendi jubet, quo ex tam late productis o dinibus, dispersisque ignibus amplioris speciem
Xercitus hostibus ollentaret Suae enim copiae, quanquam Neapolitanis, ut diximu8, auxiliis, atque his, qui ex Hispaniis per eos dies ad oram Romanam, Centumque cella appulerant, rei e la: infrequentiore tamen adhuc, Vixque ii xx millia numero erant. ObCOVicZii autem ne iii quidem illium numerum explebant, insigni morborum, perfugarum frequentia, quod in Omni sere receptu accidere consueVit multis etiam
ad Aricinum nemus absumptis,in nonnullis com hortibus, quae Regis Sardiniae auxiliarentur, in Galliam Cisalpinam sum miliis. Quapropter cum
125쪽
suorum paucitatem videret , hostium numerum multo etiam majorem ex castrorum amplitudine arbitraretur, profectionem fugae similem circumspectabat vehementer timen8, ne intercluderetur. Itaque ne celeritati quidem satis confisus suae, Comiti Soroo, qui suis, exercitusque impedimentis praesidio ibat, magnopere undat, uti aliquam insequenti agio moram inserat;
dum ipse per Eugu binos montes , superatori pennino, secundum Adriaticum mare in Flarniniam descenderet, inque ejus regionis oppida exercitum in hiberna deduceret. Hisce mandatis acceptis, Comes Somus, converso itinere, Nuceriam occupat, ibique consistit. Erant cum eo nongemti ferme projecta audacia milites ad omne facinus, atque discrimen impunitate diuturna, crebrisque certam nibus obdurati, perfugae omnes, eoque acriores, ne, si in potestatem Hispanorum venirent, ad ultimum supplicium progredi cogerentur. Et jam Hispanorum, ac Neapolitanorum primum agmen a Foro Flaminii profectum instabat, occuPatis circa Nuceriam ollibus imminebat universum. Neque ob id Sorous a proposito deterrebatur. Insanire hominem oppidani dicere, qui ab omnibus rebus flagitiose imparatus tam parVulis copiis, nullis munitionibus, adversi riorum exercitui obsistere velit monere, ut sibi, suisque, subito discessu, consulat Enimvero ille
animo feroci, minacique Vultu negat, uniVersum adVersariorum exercitum tanti esse, ut ipse fugiat memor eorum, quae paulo ante obcO- vicZio Imperatori suo confirmaverat, milite co
126쪽
8 De sit Italico ponerent, urbem, suburbiumque, pro loco, ac
tempore communit, porta Oostruit, trans Versas
trabes iis inducit, denique nihil reliqui ad defensionem audacissime facit. At Hispan1, Neapolitanique primo impetu in sub rbium irrumpunt,
portamque oppidi unam incendunt, neque tamen ulterius progredi audent loci dissicultate, suorum caede, hostium furore deterriti. Quibus renus factum est, ut in foro, ubi mercatum habere oppidani solent, aggere extructo, tormentis quas uor, quae a Foro F amini adVexerant collocatiν quatere oppidum, ac diruere instituerint. Tum Vero atrocitate rei oppida a commoti Soroum circumsistunt, unum uni Versi orant, atque Obsecrant,
ne sua pertinacia ipsorum fortunas omnes deieri funditus patiatur. Ille omni re desperata, cum jam nec jacula militibus, nec Vires suppeterent, simul obcovicZium effugisse at sciret, colloquium petit, paratumque se dedere ait, si modo incolumitatem transfugis, Veniamque impetret. Non impetrata, tamen ad deditionem compellitur. Deditione facta, ipsa e vestigio ab Gagianis militibus Nuceria diripitur, Pontificis Maximi oppidum adeo nihil in bello saniuim, nihilque tam opportunum injuriae, quam medium, quietum sine armis imperium. GagiuS, Onato Comite Oroo, in caeteros, uti in trans- , lege agi ubet. Injecta continuo omnibus incula inum querentibus, quod vitam,
in projicere in proelio per virtutem poterant; upplicio, atque ignominia reservaisent. Statim inde in castra ad Porum Elaminii abripiuntur, ibique in eos, toto inspectante exercitu, paulo
127쪽
Liber Primus. 83 severius animadVersum elli Videbatur, propterea quod non sorte decimus quisque, uti militari consuetudine receptum est, sed quintus quisque lectu ad lupplicium sit, illique ipsi milites, qui sortium beneficio supplicium VitaVerant, tamen illuvie obliti, catenatique longo, ac miserabili agmine Caietam usque perducti fuerint, ubi qui
honestioris in militia ordini erant, compingerentur in carceres, reliqui ad opus, atque ad triremes damnarentur. At ii, quos e tremum sequi supplicium damnatos oportebat, pars arbori 'bus su pensi, pars aculis confossi foedissime perierunt. Perhorruere militeS, populique praesertim lenissimo Pontificis imperio aisueti tantam subito stragem non reputante ea seVeritate militarem dilciplinam contineri, reipublica intere11 Vehementer punire transfugas. Justissimo igitur supplicio affectis transfugis, agius assequendi limsis spe dejectus, cum summa jam hiems instaret, distributis circum agri Romani municipia legionibus, ipse iterbii hiemare constituit. Quo
in oppido cum alteri copiarum 1 pefecti otiosum ab hoste tempus ludis , scCenisque contererent, ille tacitus plerumque totius Italici belli molem animo agitabat. Itaque maturiu paulo, quam tempus postulabat, deducto ex hibernis exercitu, quasi incertus qua progrederetur, ut sua hostibus consilia occultaret, modo se Flaminise viae dare, interdum Hetruriae ostendere se Veluti minitabundus, atque in ann partem impressionem facturus videbatur. Quae quidem fama erat edita in Vulgus, adeoque percrebuerat, ut qui ei provinciae praeerant, trepidarent , at-
128쪽
gue De Bello Italicoque aliquot in fines retinorum cohorte prae,sidii causa mitterent . Quanquam enim Viennensi foedere diligentissime cautum de Hetruria non turbanda fuerat quo foedere Hispani, Tum Regis socius, atque amicus Galliarum ex accepta a Francisco Duce, quam Regi Stanis-lao socero attribueret, Lotharingia, Hetruriam Francisco in perpetuum addicendam, Hispano
consentiente, curaverat, reque ipsa addixerat:
interdum tamen illa suberat cogitatio , quam faciles essent hominum, cum primis Regum ad fallendum mentes; neque tam, qui Hetruriae praeerant , Hispanos timebant, qui adventare dicebantur, quam populares, quorum ipsi adverta, Hispani secunda voluntate utebantur. Nam Florentinos orboniarum partium studio omnium in Italia maxime agrare opinio erat, Vel quia Caroli Hispaniarum Regis F. adVentum, ejus
que benignitatis memoriam noVa nondum dominatione expulerant, vel quia Meditaeorum X-
tincta apud ipsos familia in Transalpinorum potestatem redasti servitute premi inclementiore videbantur. Ultio etiam gentis humanae, quae longinqua expetere, fastidire praesentia consuevit. Sed apius, qui in Hetruriam cogitaVerat nunquam, superum mare Vertu iter facere, ad ho- itemque contendere coepit.
Quadringenti ferme vicum quendam in Flaminia, qui Catholica appellatur insederant Ungarici equites, ibique erant ab LobcoVicZio collocati, ut Hil pani exercitu conatu S, atque itine-Ta speculitrentur. Quem exercitum ubi appropinquare cognoverunt, e, statim loco excellere.
129쪽
Liber Primus . 87Quo facto, qui Arimini, quique Caesen Austriaci milites praesidii causa erant, Ungaricis sese equitibus adjunxerunt, unaque omne ad Comnelii Forum perrexerunt. Hiemabat ibi obcovi-cZius. Hic de Hispanorum adventu certior factus, cum quae per literaS, nunciosque ab Rege Sardiniae flagitaverat, nusquam adhuc apparerent auxilia, atque ipse, attritis jam Viribus, multo omnibus rebus ellet Hispanis inferior, educere ex hibernis exercitum, seseque properan recipere coepit neque prius properandi finem secit, quam ad Mutinam perVeniret, castraque ad eam urbem opportuno, munito loco poneret. I pilus enim castrorum dextrum latus ita urbi adhaerescebat, ut adaetis ex arce Mutinensi
telis protegi pollet Sinistrum fossa sepiebatur, quae derivandi fluminis causa prope Mutinam
erat non mediocrem in altitudinem depressa Afronte munitiones obcoVicZius instituerat optimaS, easque tormentis, perpetuisque stationibus
instruxerat. A tergo autem castrorum amnis erat Gabellus, eoque in amne ponte effecerat treS, quo facilior eliet in Mantuanum agrum receptuS, ex OV commodior, ii nemo premeret, commeatus. His rationibus obcoVtcgius ad utrumque paratus, seu pontibus flectis se se ulterius recipere, seu communitis castris remanere mallet, auxilia certe expectare, bellum ducere Velle videbatur. Iam vero eo magis es mare Gagius, atque in maximam conficiendi negotii spem adduci si LobcovicZium assequeretur, cumque e confligeret, priusquam ille se se Transalpinis, in Sardiniensibus auxiliis confirmaret.
130쪽
t De Bello Italiso Jtaque ad Forum Cornelii, eodem, quo hostis,
itinere properans in fines Bononiensium celerius Opinione Omnium perVenit , continuatoque itinere Scultennam cum omni exercitu fumen Ddo transit, ita ut humeri tantum, summaque militum pediora extarent, eademque usu celeritate, cum hostium manum, quae pilinbergium in Mutinensi agro ad Scultennam vicus est tenebat, in fugam conjecillet, ad locum perVenit, qui appellatur Montalus, atque abest a Mutina passuum iii millia Castra ibi Hispani, Neapolitanique faciunt. Postero die Gagius decurionem exercitus cum satis alida peditatus, atque equitatus parte praemittit, qui castra X- ploret Austriacorum, V loci naturam cognoscat. Quibus cognitis rebus, Xercitum confestim in eam partem adducere, ubi ite si est in agro Mutinensi vicus, quem Onumportum appellant, atque inde in hostium castra, triplici instru'lo agmine, irrumpere, eodemque teIΠpore, sumius sis militibus, atque operis, quae cum ii ratibus, quas carris deVehebat, pontem in flumine Gahello extemplo perficerent, hostes ab tergo adoriri Gagius meditabatur, ancipiti ipsos proelio di- fractos facilius opprimi polle sperans. Haec malille cogitaret, atque ageret maxime ecce subito ab Hilpaniarum Rege nuncius apparet cum bteris debere Philippum Regis F. in Genuensum fines quam primum se conferre properaret cum illius exercitu suum agiti conjungere, Omniaque post haberet. Quibus literis acceptis, aggred
endi ollis consilium depositum eli, suscepta pede itinere, concilio statim advocato, deliberat',