Opuscula medica

발행: 1793년

분량: 263페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

131쪽

puta unciis tribus quatuor, qui ii q. &c. si primus ita sub actus est diebus v. gr. octo, ut judicetur die nono; alter vero biduo amplius, ut judicetur die undecimo : cur temtii, seu quinq. unciarum subactio transferetur triduum , nempe usq. in diem quatuordecim3 Imo si hoc etiam transiliat stadium , quare durabit conflictus per aliud triduum , vel etiam amplitis, juxta Varias supputationes sup. traditas Θ Neq. magis , neq. minus ; & sic porro . Hic sane desinit comprehensio physica; & incipit arbitraria, seu mavis, Κ abalistica. 17. Si autem procedat Dogma, etiam in hypothesi auxiliorum tam optimorum , quam pessimorum ) , minis

adhuc confunditur sensus communis de viribus corporum sublunarium in genere, nedum morborum acutorum in specie ; ut quisque Videt: in quo scilices casu prae. sentem opinionem non Dogma utcumq. sed instexibile F tum dicere oporteret: Uti si in valida Pleuritide, quae sibi soli relicta, lethalem crisim subitura est v. gr. die septimo, larga venae sectio, natature celebrata, ne hilum abrumpat praedesinitum Hippocratis Fatum : Vel etiam conica; si in eodem morbo loco venae sectionis, perpetim hauriatur cortex Peruvianus, aut violens Catharticum.18. Nec iuvat argumentum febrium intermittentium , Tertianae puta, Quartanae, &c. ubi natura ludere videtur ad Symphonam dierum Hippocratis : moventur quippe febres istae, quiescunt, excitantur, sopiuntur, itertim q. reviviscunt alterno quovis , terno, quaterno, &c. die; non secus ac morbi acuti in diebus Hippocratis : Quam periodum , quocumq. tandem moliatur ars medica , abolere

132쪽

re utiq. poterit, impediendo prorsus, ne redeat febris:

sin autem , eadem erumpet in nervum ad normam crisium Hippocratis. Non juvat, inquam . Primo : Quia febres Intermittentes non moventur ad Symphonam momborum acutorum Hippocratis, i. e. subsultim ut sup. n. 6. , sed ordinatim : alioquin omnino superflua iret doctrina de Diebus Criticis : notissima quippe est aliundε doctrina reviviscentiae febrium hujusmodi; quamvis genuina discriminis inter utrasqe causa aeque lateat omnes . Secundo: Qtii a Cris es, seu Defectiones febrium Inte mittentium, sigillatim sumptae, non sunt completae, uti in acutis , sed imperfectae ; & non nisi post varias revolutiones Complendae: De quibus etiam, atq. etiam aequhtradidit optimus Senex Aphor. 39. Sectionis IV., quamquὶm aeque gratis, quod se Febres Tertianae septem Cimcuitibus judicantur ,, 19. Quare nodus hic aeque solvendus est ab omnibus: cur scilicot febres Intermittentes moveantur ordinatim, Seu mavis, etiam subsultim , sed per saltus regulares; Continuae vero non item Z Nisi autumare liceat,hujus discriminis rationem indθ petendam esse , quod praecipuus fomes febrium Periodicarum systema Glandularum obs, deat ; Continuarum contra Nervorum, Seu pulpam ne vos am , cujus veluti propaginib. referta sunt etiam fluida, ut puta Cruor, &c. Ratio suspicionis est; Quia munus Glandularum intercipi potest aliquantisper, atq. morari, etiam in sanitate, & absq. damno notabili; quod tamen praesto est, quoties praed. interceptio augetur ni- anilim , uti in Saliva, Muco videre est: Fun

133쪽

rum presso pede vitalium , nullam patitur impunε in ram , puta Digestio alimentorum, Circulatio sanguinis, &c. Unde quoties adest, & pergit in hujusmodi systemate vitium, morbum etiam perennare, sive continuum fieri necesse eSt.

III. Conclusio. sto. Ex Elementis Criticis ad I. P. traditis habetur ,, In arte medendi ne dum Experientiam auctoritati cuilibet esse praeferendam , verum, quod ipsa met experimenta ri di quapiam ratione capta , experimentis alijs, rigidiori examine expensis sint postponenda ,, Quo posito arguitur

sic.

Primo . Galenus , N. SNieten, & alii observarunt in morbis Dies Criticos ad amussim Hippocratis: Nos contra cum plurib. alijs observavimus eosdem ad amussim valdὰ diversam: Fallit igitur Doctrina, ex inconcusso argumento , quod lex quaecumq. medica non tenens vel omni b. vel saltem plerisq. nulli tenet . Secundo . Summi in arte Viri in interpretatione praed. Dogmatis sunt inter se valdh discordes': Idem igitur fallit undique ; ex eadem Lege .

Ter ) sub Srciosa veritatis larva ita torquet Experientiam hoc D

gma , ut, Pro eadem patrocinatae opinioni accommodanda , diversas excogitaverint interpretationes gravissimi A A. Sic praeter hactentas laudatos Petr Castelli Cel. Clinicus in opusc. cui tit. De abusu ciseca dier. crit corum enumerationem. Messanae contendit, hanc enumerationem exordiendam esse a prima morbi invasione. Contra

134쪽

Tertio ; Iidem Summi viri , post tot saeculorum tra. Etum in Schola Hippocratica veterani, interrogati ab alsianti b. de futuris motibus criticis morbo acuto laborantis, aenigmaticis verborum ambagibus coguntur uti, ne vi. delicet capiantur in sermone ; si aliter, uti assolet, evenerint res , ac docuit Hippocrates: Igitur suspecta est illis Doctrina isthaec. et 1. Quid ergo, inquies , tantum Dogma post tot sa culorum nomen a Fastis medicis tollendum est8 Res p. Nimirtim contingit Paradoxi hujus Patronis idem fere quod Astrologis ad varios Lunae Quadrantes varios pariter coeli. motus , Seu tempestates terrigenis praenuntiantibus. Quoties eae dena dieb. etiam reliquis contingunt, effugium est in promptu. transferre, seu tribuere eosdem coeli motus influxui proximioris Quadrantis; Sic turba Ardelionum gaudet semper iure patrocinii errorum. Idem ferme accidit cum doctrin 1 de diebus Criticis . Si motus morbosi urgeant ex. gra. die octavo, palam adstruitur, eosdem incoepisse die septimo , i. e . designato Critico : Si autem die

decimo , concirne vertitur, eosdem es Se motuum undecimi praeludia: Si in quoquam alio, eximia ductilitate trans feruntur ad proximiorem diem Hippocratica potestate donatum . Adeo est cavillatorium dogma istud. Non autem decet, Sapientem Clinicum his alteri, urgenti b.

melioribus. 22. ita-Cel. de Haen Ratio medendi To. I Cap. ψ. , eandem incipi vult a die

Decubiti, cui pleiiq tam veterum, quam RR. consentiunt. Utramq. iam prudentior subterfugit Do. Steph. CompostosFTrach. De Crisi , & dieb. Criticis, Florent. 3 61. . tradendo regulas internoscendi dies Criticos a non Criticis , quandocumque venientes , nequid temere audeat Clinicus in tractandis morbis. Quos 'idebis.

135쪽

eta. Itaqire si serio in re adeo gravi agere Velininus , ad singulares, & varios in singulis morbis materiae motus interpretandos totum studium nostrum applicare debemus , ne scilicet naturae cum morbo colluctanti importunum obicem feramus; vel contra opportunam Opem ferre

negligamus, qui est maximus, & forsitan unicus Doctrinae crisium fructus : Cuius exquisitissima documenta tam ipsemet Hippocrates, quam prudentissimi quique ejusdem assectae nobis tradiderunt: Ut puta sequentia. I. Dum morbi incipiunt, si quid videtur movendum,

fiat sane: Dum vero consistunt, quiescere, Seu a re me in

diis abstinere melius est. EX Hippoc. aphor. 29. Sest. L. II. In ancipiti morbo, & casu melius est, naturam

quiescere, quam a iquid frustra moliri. Ex Bagliv. Desudore in acuti S.Ill. Per totum cujusvis morbi acuti decursum' tria potissimum procuranda sunt. I. Vitae, ejuR. viribus consulere. 2. Acre irritans corrigere . 3. Symplomata mitigare. Boerhav. aphorismo J98. IV. Praecedentium consectarium. Scit: Quoties motus in morbis, promiscub dierum contingentes, apparentorti a natura victrice , quiescendum : quoties a morbo victore , opitulandum naturae . 23. Addimus tandem exempla duodecim morborum ad severissimam veritatem historicam exacta: in quorum singulis motus criticos quosvis , & hora promiscuh contingentes videre est. Quibus standum videtur, donec alius meliora proferat, ad eandem observationum lancem

expensa. Neq. enim datur alia via dirimendi putres quae .

136쪽

os stiones, sive in hac, sive in alia quavis praxi medicuadhuc vigentes. Quid cui sit praeferundulla; v. gr. utrum

vetera recentioribus, an contra ξ praeter numeratam Experientiam . In Processus Diarius morborum numero Duodecim Anno Domini 178 o. fideliur ea positus . Nota. Prior numerus mensis, alter Sero morbi diem indicat. HISTORIA I.

Iantiarii Decubitus

Io. I. Decumbit vidua aetatis ann. 3 o. cum Febri acuta, dolore capitis, alvo turbata , &c. II. 2. Mittitur Sanguis ex brachio .Xa. 3. Sequuntur eadem Symplomata ,& ite rum mittitur sanguis. 13. q. Accedit vomiturnio. Iq. s. Urinae rubent, & rubere pergunt etiam ultra reditam sanitatem. I S. 6. Emeticum propinatum fungitur suo mu

nere .

16. 7. Nihilominus sequuntur eadem . II. 3. Mador sudoris ad caput: Sistit perdurans hactenus ventris filixus. Reliqua

eadem.

137쪽

Idem. 9. IC. Pulsus hactenus validi exilescunt .

2O. II. Sequuntur eadem . 2I. II. Idem . 22. 13. Cuncta meliora.

23. Iq. Idem post noctem permolestam ob Pediculo S. 2 . IS. Omnia adhuc meliora. 23. 16. Sequuntur eadem . 26. IT. Idem. 27. Placidi: sudat.

R28. 19 Sequitur sudor, abit Febris . 29. 2O. Valet.

Auxilia sive domestica, sive vulgaria, uti porus communis aquae Fontanae, Hordei, Graminis , &c. Furemata ex ijsdem , ex malva, &c. quae passim usurpata sunt in his morbis, nec recensuimus ; nec in posterum recensebimus; sed pro opportunitate casuum & adhibita, ct recensita supponimus . II. Ianuar. Decub. 11. I. Virgo 29. annor. decumbit vexata pe. bri acuta , Sc catarrho uteri, Seu mensibus praeter rationem fluentibus: quae simul cum artubus dolentibus persistuntuSq. λα

138쪽

quo Mittitur Sanguis.1 . 7. Absque levamine . 18. 8. Incipit Vomituritio, cum dolore obtu. so ad hypochondrium dextrum.

11. Propinato Emetico, augentur turba: .

18. Idem, Sed pulsus antehac debiles inua.

lescunt .29. IV. Mittitur Sanguis: absque levamine. 3O.2o. Minuitur Diarrhaea. 3I. Februaris a I. Sedantur omnia.

22. Melius adhuc e non obstante Pulsu it rum depreSSO.

et . Valere incipit, & pergit, licet pede

tentim .

Januar. Decub. Iq. I. Puella aetatis an. 13. decumbit cum Febri

139쪽

MORBORUM 12. Iopacuta , Siti, dolorib. artuum , iactatio nibus , c. adinstar Putridarum . 27. 13. Post toleratas diebus I a. praed. aegritu dines, absq. notabili varietate, Die 13. augentur priores angustiae: accedunt Diarrhaea & Coma Somnolentum.

17. Sudor levis per totum .

18. Omnia in melius .

39. Febris abit. Valet absque ulla ope medica . 1Va Februar. Decub. I. Adolescens a8. annor. decumbit cum Febre acuta, comitantib. rigorib., lassitudine artuum, dolore capitis, &c.

molesta tussi. 7.2. Mane mittitur Sanguis , Crusta infammatoria tectus . Vespere exacerbantur rigor , tussis, atq. Praecordiorum anxietas . Accedit mediocris Sudor . 8.3. Mane sedantur Omnia: Vespere contr1 exacerbantur : accedit Diarrhaea , alq. Sputum ex tussis violentia cruentum. 2.

. Idem Mittitur Sanguis mane , & ite

140쪽

xsa PROCEssus DIARIUS ru an vespere; uterq. Crustaceus

s. Sistitur alvus: Spata Sant maturiora;

& Febris mitior.

s. Post noctem irrequietam, pacantur omnia, i. e . Tussis, Alvus, Excreatio, Febris.

7. Post mitem sudorem, procedunt Omniδin melius.

Io. Idem . II. E lecto surgit valens. V. Februari Decub. 14 1. Puella I a. annor. decumbit cum Febre acuta, dolore capitis, & artuum, tussi. IS. 2. Accedunt Diarrhaea , & vomituritio . 3. Urgent Sitis, Febris , atq. Utarrhia a. 17. q. Sequuntur eadem. 18.1. Idem . 19.

Augetur dolor capitis; accedit tormenabdominiS.

. Propinatur Emeticum .

a Io

8. Nihilominus idem.

SEARCH

MENU NAVIGATION