장음표시 사용
151쪽
Colonias detexerunt in animanti b. novis si iv is temporibus solertissimi Viri, praeeunte Ant. m. Leeu enlio est si di i Innumera animalcula natantia in omni b. fere partib. tam firmis, quam liquidis eorundem; ut puta Sanguine , Bile , Cerebro, Hae pate, Glandula Thymo, Spermate maris, &c.
De qui b. tamen, si veritatem non divinare , sed fateri volumus , adhuc non constat, quid sibi velint , quove fungantur munere : Utrum scilicet sint rudimenta primitivi animalis, an vero Lumbricorum, aliorum q. vermium
eiusdem inquilinorum; vel aliud quidvis ξ verum de his satis ' in .
rhetore memoratus, cujus etiam meminit Aetius, indeq. Rhazeς Arabs sub nomine Venae medinae quia nempe adinstar Venarum serpit sub extima cute ; & a Κempli ero ad fretum Persicum obSer-Vatus : De quo Freind in Histor. medie. ad an coo. Cui fere accediralius vermiculus incolis insulae Cuba ad Indiam Occidentalem sub Domine Anguiculi 3c notus, & infensus. Variaq. alia ad varias mundi plagas insectorum intra hominem & genera , & vitia .
r) To. I. Contemptat. & Experimenta. Lugd. Batav. IIaa. Partim huc refert, quod nonnulli RR suspicantur , hunc nostrum aerem refertum esse innumeris variorum Insectorum catervis morbi seris; indeq. portendunt hominib. varias calamitates uti Pe- Stes , Morbos epidemicos, &c. Parum, inquam, refert: quippe quod Prudentis medici est, non duci Suspicionib. , sed Ratione simul, SI Sensibus , in capiendis morbis , eorumque remedrjs . Prata erquam- quod sit sane, ut vis, quod omnium morborum causa sint vermiculi sive in aere natantes , sive in corpore latentes ; respon&io eSi ita promptu ; quod etiam remedia horum malorum sint pariter alia In sectula Salutifera, seu morborum antagonistae , in medicamentis latentia : De qui b. Perinde remanet inquirendum, quaenam sint ei; nenda .
152쪽
122 DS TRIB. MEDICOR. PRAESTIGII sq. II. Cui Bono , Sel Contra sint Cermes in homine , Communis bactenses opinio . s. Uti ergo singulis animalium speciebus , inquit . Soleten i) , imo & plantarum , certa insectorum species familiaris est, ita suspicabantur quinam , retice. tur) , quandam fortZ utilitatem vermes corpori afferre;
vel talia saltem consumere in usus suos, quibus facile carere possumus; sicque nostris impensis quidem, sed absq. noxa Vivere. Tunc tantum nocituros credebant, si numero nimium aucti, Vel alia quacum q. de causa de . siciente pabulo, vicina irritarent, Vel roderent. . . Interim patebit, credo, ex Sequentibus, vermes non adeo innoxios esse; licet negari nequeat, qIKandoq. copiam Vermium prodire de corpore hominum, quos nulla signa docuerant, verminosos esse se Hactenus laud. commentator.
. Quidquid horum sit, malo prorsus omine existere vermes in homine , senserunt hactenus plerique Clinici quibus tota Plebs consentit mordicus. Idem dogma paucis , sed graphicE , uti assolet, expressum tradidit nobis mag. Boerhavius in quatuor continuis aphor. nimirum I 3 sq. & tribus sequentibus : Ubi agens de morbis infamtum in quib. peculiari quodam jure Vermes & existere,& noxios esse autumavit Cl. Vir, adeo stricte, ut nulli bialias eorundem meminerit), acerbe admodum invehit in Vermes; Dicendo nimirum in primo ex modo citatis Dphorismis se Essiciunt irritatione nauseas; vomitus; alvi
153쪽
fluores; animi deliquia: pulsus exiles, deficientes, intemmittenteς; pruritus narium; insultus Epilepticos, , in altero ,, Efficiunt consumptione chyli esuriem, pallorem, debili,
talem, alvum adstrictam, inde tumorem abdominis, ructus borborygmos In tertio, , Fficiunt saepε per rationem ipsorum intestinorum se Et tandem in quarto is Unde toties Lethales reperti sunt se Hactenus tantus Praeceptor . 8. Testimonia ad ita criminosum adv. Vermes humanos proferendum processum hausit procul dubio eruditiss. Vir ab ingenti lectione veterum . Quorum pauca ingratiam Lectorum recensebimus . Primo Itaque Alex. Trallianus plura omnium a se priorum mala ominatus est a vermib. humanis I): uti tormina ; morsus viscerum ; dentium fremitus ;oris putorem,&c. addens apud Schen cxium a) Saepe observatum es se , vermes ob alimenti inopiam ita intestina lacerasse , ut per cutim ipsam egredi visa sint se Eadem fere de ijsdem tradidit Aetius 3). Secundo, Retulerunt quidam, ait Avicenna ap. eundem Schen cxium ibid. ,, Quod viderint eos si umbricos) perforasse ventrem, & exivisSe eae eo ,, Tertio. Ex nostratib. Alex. Benedictus apud eund. Schen-cK. tradidit se Quod ex intestinorum, & ventris animalib. plurimi obmutescunt se Addens exemplum cujusdam puellae Corneliae familiae in Insul 1 Creta, quae octo diebus muta fuit, rigentib. oculis ; quam emissis q2. Vermibus,
Theodor. de Lumbricis. ca) Observat. medicin. Lib. III. observ. CCV.
154쪽
un a convolutis, liberatam se vidisse testatur, ibid. Qua to si Vidi Pueros , ait Trinc avella s I), qui a vermib. adeo male affecti sunt, ut opisthotono , gr ce dicto, co
repti, retrorsum ade convellerentur, ut penθ calcaneis
caput contingerent se &c. Qui autem plura desiderat vermium portenta , adeat sui . laud. Andry et .
Interea reticere nolumus memorabilem casum a p.
. Solet. comment, ad aphor. 136 . ex Do. Hei sters ahrneli mungen pag. 61 . relatum , i. e ,, Ancilla 33. annor. subitis , & validiss. abdominis dolorib. praecipue circa ventriculum obnoxia , convellebatur fortiter, nec ullum verbum proferre poterat, licet mente, & sensibus valeret: sequebatur totanus universalis cum palpitatione cordis: mens constabat; dolores ventriculi horrendi in nebant : & tertia die periit. Cum pessima , & anomata symptomata veneni dati suspicionem facerent, ape tum fuit Cadaver, & intestino duodeno, atq. cardia, Sive sinistro ventriculi orificio inventi fuerunt numerosi Vermes teretes, magni, quorum quidam Is . & 16. pol lices longi erant. Cardia autem crassa , & sanguinolenta4nveniebatur se Hactenus cel. commentator : Quib. paulo infra addit seqq. se facile patet, ingentem symptoma tum varietatem obtinere posse , prout vermes has, illasve partes irritant, aut rodunt: neque sid) tantum ex ipsa laesione partium sola ; verum etiam quatenus inde aliae pamtes dissitae in suis functioni b. turbari possunt, uti ex di
x De ratio. curandi, & Lib. IX. cap. II., seq. ; ) To. II. cap. I. astic. 3. seqq.
155쪽
vulgo tradita; praecipuaq. eorum remedia . 1 o. I. Alex. Trallianus, ubi sup. inter signa vermium diagnostica Tussim memorat. II. Aetius loc. cit. assiduum Famis sensum . III. Jacotius fr) frequentem in Infantib. dormienti b. masticationem. IV. Ant. Musa Bras avolus sa) odorem foetidum in Puerulis, vermes patienti b. peculiarem . V. Boerhavius aphor. 136 F. frequentes pruritus narium . VI. W. SNieten comment. praecit. aphor. subitum abdominis tumorem post pastum, &c. Sic varia passim ab A A. traduntur vermium signa; quorum examen redibit inferitis . Interea nolumus tacere , quod vermium pavor adeo invasit a multo jam aevo hominum etiam cordatiss. animos, ut Georgius Bagli-vi 3 serio admonuerit is Quotiescumq. absurda quaevis Symplomata eveniunt in morbis , cogitandum esse de vermibus se Utinam vero tanti viri idem evincerent, de vermib. Luporlim, Corvorum , Viperarum, &c. Esse nia mirum nefastos convivas horum animantium : De quibus
scilicet ex Experimentis Wepliferi ) , dc aliorum constat, i) Comment. Holletij in Coac. Hipp. pag. sp . a Comment. ad. Hipp. aph. 26. Sect. III. 3 Prax. med. Lib. I. tit. Lumbrici Pueror. Cicutae aquai. PIiat. dc no . cap. II.
156쪽
I 26 DE TRIB. MEDICOR. PRAESTIGIIs stat, non secus ac liῖmines, scatere vermibus. Verum haec in transitu : procedamus ultra .
II. Remedia quod attinet Vermium, Clinicis Anthel- minthica dicta, plurima iactantur ; quorum praecipua ,
tam ex Vegetabilibus, quam ex Fossi lib. desumpta, honoris gratia suis quaeque auctoribus inscribimus . Dioscorides itaq. omnium primus ad vermeS necandos commendat Absynthium Santonicum ex Gallia si). Ex
quo plures transcripserunt; uti Aetius loc. Sup. cit., &c.
Galenus a) Persicae arboris folia trita, supra umbilicum posita. Ubi pariter de Filice planta, inquit: Radicem habe; maximθ utilem; Latum enim Lumbricum interficit &c. Plinius vero de eadem Filice, imo de duab. ejusdem specieb. 3 , ubi de Lumbricis sermonem habet, inquit Quod pellunt interaneorum animalia. Ex quibus paritet multi hauserunt; uti Avicenna ), &c. I 2. 2Etate vero nobis proximiori Nicol. Monardes ue
Verbennae succum adversus vermes valde extollit, atq.
luculento Matronae ex Perii in Europam redeuntis experimento illustrat . Jo. Jacob. Nec gerus 6ὶ Tanaceti Semen adeo exaltat, ut tribus matutinis cum Syrupo violarum exhibitum puero q. annor. nomine Xysto, plus quam centum pedalis
1 i Lib. III. cap. 24. 1 To. XIII De Simplic. rer. facult. pag. zo'. aar. 3 Histor. Lib. XXVII. cap. 9. ε) Lib. II. Trach. I. cap. y I. s Simplici medicam. &c. Lib. III cap. de Verbenna .
., Apud schenk. Observat. medicin. Lib. III. observat. caec VI.
157쪽
longitudinis Lumbricos excreverit, indeq. a morbo liberatus fuerit.
Verum latec nihil sunt pro encomtis Anthelm in thicis plantae, Corallina vulgo diste, a Jo. Andrea Matthioti i), alijsque passim attributis; De eadem Hieron. Me
curialis sa) , postquam praefatur se nullam esse medicinam , quae communiter omnibus Lumbricis enecandis conveniat, subiungit) . Nullum esse praestantius remedium , quam Corali ina vocatum se Hac enim ait ipse in pulvere utuntur medici isti Foranei , & miracula faciunt; adeo ut viderim incredibilem copiam Lumbricorum interdum dejectam hoc solo medicamento se 13. Enarratio autem Do. Bras avoli, quae prostat apud laud. SchenKium 33, non partim addit eidem Invento Serobur, & gratiam se Quam Corallinam vocamus ait ipse & in frequenti usu pro Puerorum Vermibus est, a Dioscoride, Galeno, & alijs Muscus marinus nuncupatur sed hanc vim ignorarunt antiquiores, Quod vermes intersciat, quam posteriores ita esse comprobarunt; & amara est; nunc tota Graecia pro vermibus utitur : imo qui per plateas, & vicos contritam Corallinam vendunt, ita fere clamant σκωληκοβότανον, σκωλη βότανον, ac si dixerint vermi. cida herba . . . Quodque mulieres pro Vermibus Pue rorum vili pretio emunt , , Hactenus laud. A.. EXiquo etiam
cr' In Lib. IV. Dioscor. cap. 9 . Sub nom. Muscus marinus. , De morbis Pueror. Lib. III. cap. IO.
Ibid. Observat. CCXXI. - Ex usu intellige : Ex vi quippe nominis vox isthaec Vermino-
158쪽
tiam nostras Plebecula Corallinae famam hausisse vide.
i . Fossilia quod attinet anthelminthica ipsemet Mat. thiolus allegat si) Bras avolum celebres ambo Corallinae enco mi astae, uti mox vidimus) pro extollendis Virib. a genti vivi, seu mercii rij adversum vermes: Quibus hodie- dum consentiunt nobiliores Clinici. Quid pluraΘ Ubiq. regionum imo fere oppidorum, unusquisq. sua laudat An-fhelm inthica; non utcumq. sed sibi invi chin contraria: Uti videre est apud longos hujus argumenti tractatores, ut puta Schengium, Andry, &c. locis cit. Ita sane,, Ut magis
quid quisque persuaserit sibi appareat, quam quid eviden tθr compererit. , Uti habet Celsus a) de medicamentis sui
temporiS. En igitur tractatus, ecce doctrina, pro emendandis malis verminosis, a majoribus tradita: De qua tamen , quam sit captiosa, quam fallax, quam q. humanae salutis vacua, ad Sect. tertiam manifestum fiet. Interea sit 1 Epistol. IV. Ad Steph Laurenm medicum Caesareum. ab Op. omn. Lib. I. g ultimo.sEis
159쪽
De Vermium Genesi vero similiora. c. I. Pro vermium animalium origine, Fatis, O Instinctu verosimilius interpretandis , systema BQbnianum assumitur; Indeque variae Consecutiones deducuntur.
1 f. Cel. Eques Busson I), ubi agit de Vermium animalium origine , &c. autumat, quod omnia corpora seu viventia vitam Sensitivam , seu simpliciter Vegetantia, continent partes quasdam organicas ; viventes quidem , sed quae adhuc nec animalia , nec vegetabilia sint, sed medium quid animalcula vulgo Sperma ica, Vult esse tales mole culas organicas) : quae licet motum revera habeant , tamen vera animalia non sunt; sicuti nec illa, quae latent in alimentis, sive ex animalib. sive ex vegetabilibus paratis: fient tamen, seu devenient Vermes , seu animalcula vere talia , qualia sunt Taeniae , Ascarides , &c. simul ac plures ex praed moletculis feliciter, ut aiunt, com binantur in corpore grandioris, seu primitivi animalis.Ve bo, probabile autumat celeberr. Vir, substantiam animantium grandiorum Prolificam, utpote semper afluosam, atque tendentem in Organi Zationem, prolificare pari. ter Vermes , diversae quidem speciei pro diversitate matricis , ubi accumulatur.
s Histoire natur. des anima . To. III. cλp. a. Seq.
160쪽
is. Talis ferme est idea si male non assequor sUrmonem crebris diverticulis fractum in originis Vermium in animautibus laud. Equitis; quam volupe amplectimur, sal taen pro hypothesi, ac seclusis improbabilib. ')utpote Val.
de concinnam pro capiendis vulgarib. Vermium hum. ph e- nomenis, in posterum recensendis, variisq- consectar ijs, inde resultantibus. halia sunt. l.Vermium humanor. Soboles Haec descendit ex communi imperfectione, seu vitio prima vae materiae generationis humanae. Hinc I. Eadem, seu mavis, coaeva est hominibus ipsis; primumque humani corpusculi rudimentum est pariter rudimentum diversorum in Pectorum , hominis convivarum. 2. In successivis, ac Singularibus generationibus , quo structura hominis est periectior , eo parcior erit vermium soboles : et contra. 3. Sicuti nulla pars comporis est Vermium expers, seclusis obstaculis, jam jam recensendis , ita diversa est natura ipsorum pro diversitate locorum , ut puta Vermium In testinatium, atque Cuta n eorum , Scc. de quibus supra not. num . quinto 4. inter ipsos Vermes alij sunt pariter aliorum hospites, seu mavis, parasiti: adeo ut Tamia v- gr. , corporis humani hospes,
sub - hospites habeat Ascarides, seu quasi ascarides: Et
' Uti est v. gr. Quod haec an inialcula non generantur adinstar reliqua animalia ; sed horum esse quasi abortum , seu mavis , Superflaetationem : Quod non facile admittet sanus Philosophus; Sicuti non admisit Do . Vallisia ieri loco cit., cujus parcimia est. Quod omnia
In se sta sobolescunt, atq. nascuntur ex proprijs parenti b. i. e, unumquodque juxta genus suum , atq. speciem : Quodque aluntur alimen
tis unicuique proprijs, deguntque in tra propria Clementa , &c .