장음표시 사용
51쪽
g. XIX. Sed chim veritas ipsa sepius novitate suspecta sit, probandunt adhuc nobis superest, hanc sententiam non esse foetum nostri cerebri. sed esse eandem, quam magna tum Patrum tum Criticorum optimorum nostri atque Pontificii pariter ac Calviniani regis approba-xunt. De Patribus primo loco dicendum erit, hi cum vel Graeci vel
Latini sint, ideo quoque ferme in binas abeunt classes Graeci Cominentatores in epistolas Paulinas si non approbant sententiam nostram,certe semper annotant,esse tamen aliquos qui hanc foveant , sententiam Chrysos 8mus Homil. X. ex 2.Tim.IV. p. olo edit Basl. Latinae anni is36. Palbuis, inquit, hic stenulam dic Apostolus)alii loci fossul im, in quibus libri condebantur. Oecumenius quoqVeComment in ii l. p. 28o edente Morello Paris 463o quidam, dicit, thecam significari volunt, in salibelli reponebantur. subjicit quae autem ipsi erat libesiorum noce as, qui brevi ad DEUM erat migraturus certe tunc maxime opus erat sin f κάλια et δει ut eos elibus commendaret . Nescio igitur qua fronte Benedictus Iustinianus Genuensis Explahat; in Epistolas Tom. II p. 62. asserere audeat. Oecumentum Theodore tum nostriam sententiam rideres, nam ut ta.
ceam Theodore tum ne vel γρυ de hac sententia habere,in Oecumeni Verbisugo quidem ne lynceis quidem oculis tale quid deprehendere potui . Graecis Luccedat Hieronymus Latinorum omnium doctis mus ovique paucis Graecorum odit , judice Dallaeo hic binis in locis φαλονου meminit , sed id quod uno in loco sierit in . altero destruere videtur.' Primus locus exstat in quaestione II ad Damasum,ubi, Volumen, inquit,replico Hebraeum,quod Paulusjuxta qyosdam po&λονην dicit dicit quidem juxta v- simul innuens hanc sententiam,aut certe controversiam de hujus vocis expositione tum quoque viguisse attamen; quantum ego quidem intelligo, hanc sententiam approbat, nam quamobrem alias eam adduxis set; sanes licet liberius paulo de hoc Patre censere putarem plane nil ad si opia in ejus hanc observationem facere, evolvat textum, qui ambigiti sed eum ostentationis ergo tantum hanc observationem
inspersisse. Alter locus ubi φωλονου meminit exstat Dialogo III.
52쪽
cuntra Petri gitim fom. lLO O. p. ρῖ ubi diversa plane Hieronymi quasi facies est, hic enim cum Pelagio disputat, ii rei quasi fervet,cum in quaestionibus ad Damasiam praeprimis ostendere conetur, quantum in Scripturae S. lectione di interpretatione sit versatus hic omnia corradit ut adversario suo noceat , ibi nil niti selecta quaevis proponit Ierba Attici contra Pelagium haec sian Putasne 'Eosio-l Pauli met eo tempore quo scribebat e Laceream De Penulam, . t reliqui Troais demens afr, ac biros ae maxime memίranas . e carosibiu cogitu mysteriis hi non de his Pae in usu vitae communis, vescorpori necessaria sunt. . Hic Φαιλο- ei Lacerna vel pallium, aliquid profani est, ut contra Pelagium obtineat etiam sanctissimo homini subrepere aliquando cogitationem de re mundana. Quaenam itaque tandem erit Hieronymi mensi Sane,meo quidem judicio, non alia fuit Hieronymi sententia, quam illa, quam in quaestione II ad Damasum prodit iacilius quidem, quin is certius, de mente alicujus Patris constabit ubi Θε κω dc dogmatice, quam ubi polemice
progreditur, hic enim saepius Patre id, de quo tamen aliter sentiebant,cert e dubitabant,tanquam verum praesipponebant, ut eo fortius premerent adversarium: Quod idem etiam Hieronymum fecisse
quam maxime mihi probabile est Prodit alibi Hieronymum Hie-aonymus, ita enim ipse de methodolia Patrum distarit Epistola ad Pammachum Tom. II p. 36, A. Dicimi plura se vera dicendi, Aliud esse γυμνατικῶς scribere, aliud ADχαἰικως. Irjori agam
se ululationem ma ersario resondentem nunc I c,nunc ilia pro- Iones e, et gumentari ut libet, B aliud loqUGaliud ere anem ut diacitur, ostendere, lapi em tenere. . In sequentii quati stylo conscriptae
sunt quaestiones ad Damasiimo autem agertafrons, c ciuita dicam ingenuitas necessaria II. Aliude'quaerere aliud de re, in alteropugnandum in altero docendum ess is mox ad alios provocat Patres: Origenes, Methodus, Eusebius, possinaris multis Persiuum misitbinfria sunt adversus Celsum Porphyrium Considerate vibus argumentis, qviam lubricisprassematibus Diaboli seiritu comexta subvertant,s
pia m. interdum coguntur loqui, non quo sentiunt sed quod necesse rubicum a versus rario icum Umiles. ας- Conser alia Patrum
53쪽
loca apud Da istam de Vero Usu Patrum Cap.VI p. 38 seqq. Haec
adducere necessum credidi ut Hieronymum,cujus aut horitas tanta est , nobis vindicaremus. De Caeterorum Latinorum patrum sus. fragiis parum sumu'selliciti, quorum etiam paucissimos habemus consentiente . Tertullianum,Haymonem, Pseudo-Ambrosum aliosque in eadem hac sectione hinc inde recensuimus. Inter ipsos tamen Sesaolasticos nundefuit sententiae nostrae Patronus: Thomas
scilicet de Aquino,qui in Commentar in Epistolas pauli, 'videm a.Tim. V. ita pos plura scribit Penula dicitur amica, ubi erant li-ιri , et odii tur se. vertim) Pia qP' Inter recentiores Pontificios praeter assuti Salmero aliique sententiae nostri lubscribunt. De atitaque mirari bus Orfule ζsem is culorum Librari sibus Pontis Episc. c c. p. a. v. . cur Baronius nobiscum consentiat. I prissimus, inquit Saronius anno LIX. de Sancto Paulo agens , φαλονιν dic quaeso , quo authore φαιλονι per i legas Zydeio in Pauli, non de paenula accipit, non video quo author sed ut verum fatear non videtur Buletigerus Baronium ipsum evolvisse, qui non ad A. C. LIX. scilicet p. 9s. Tom. I. edit Anton. ubi vi verbum de hoc loco habet Sed anno LVIII p. 1 7 non solii in egregie suam nostramque sententiam probat, sed iliares patres citat, atque illam sentcntiam, quae Butengeries p. s 8 accurate refutat. Metis placet, inquit, ut Polumen sacrae
legi inteligi ebeat, tum qPori Gr ce legatur φαλονιν pro φ λο-- non φαινολιον, tum etiam quod haud magni videretur tii, erimpensae alias sacra voey6mdem generis Romae conficere, absque eo quod ex Asia eam velisper Trimotheum ad se deferri. Non scis idem de Pgis volumine qpod haud facile librario describendum
committeretur oec. Inter Calvinianos unicum Calvinum nominasse sussicit qui in Commentario suo ad 2. Timoth. IV. nobis non parum favere videtur. Nostratium magnum Catalogum adducere hic possemus , sed quo tot citationes Z consulat eos cui vacat nobis sussicit probasse sententiam nostram non esse plane
54쪽
XX. Concludimus tandem hanc Sectionem Syllogismo, cui omnis vis eorum, quae dicta sunt pro stabilienda sententia nostra, includitur Quaecunque explicatio vocis maxime frequens est apud Graecos Auctores, proxime accedit ad mentem Apostoli, convenit circumstantiis textus, atque conditioni Pauli, viam praecludit objectionibus pontificiorum&aliorum adversariorum, Patribus denique quari L. plurimis optimae nostrae,& fere omnibus nostratibus Theologis probatur, illa erit optima atque probanda. Haec nostra sententia, nempe intelligi in Ioco illo Paulino, .Tim.IV. II involucrum libri, aut etiam volumen Vet.Testamentirest talis. Ergo est optima atq; probanda. Sed fare diutius eo morati sumus in indagando vero sensu si φῖλονου, missa tandem Dialectica , ubi probabilibus pugnatum est argumentis, accingimus nos ad id tractandum ubi nonam plius palpando inter tenebras probabilitatem quaerere, sed ipsam ve ritatis lucem deprehendere licebit. Sit igitur
illa ostenditur a plures antiqvos pariter ac modernos, uti aliis non paucisin scriptura contentis, ita quoq; loco nostro inspiratione in divinam denegasse, o momentu hujus quaestionis exponitur. Objectiones adversariorum, Q recitantur, breviter refutantur 4 Orthodoxa stabilitur veritas. hinaeritur, an revelatio inspiratio stylo scriptura coincidant, annon etiam dici possit, locum nostrum est re ae-hitum. 6 Quaeritur, cum Paulus juxta nostram hypothesin libros petat, anne haec librorum indigentia
tacite subvertat Θεοπνευς ίαν,
55쪽
Vix unquam majores litus in Ecclesia fuerunt, quam circa id, quod tamen nisi firmum stet, tota fides nostra labascit De Scriptura
Sacra loquor, fidei nostrae fundamenro, quod modo auxerunt haeretici, modo ei pro lubitu plura detraxerimi Auxerunt, qui Christo, Apostolrs, Evangelistis, plura supposuerunt Detraxerunt, qui modo haec modo illa inspirata iera esse negarunt Sic ipsi Orthodoxi
saepius pio aliquo errore seducti quaedam in Evangeliis delenda esse
crediderunt, alii enim Luc.XIX. r. alii Cap. XX a. 3. ψ . alii Joh. VII. 33. phiraque alia ex Scriptura Sacra eliminanda crediderunt. De pluribus epistolis quoque non disputatum tantum sed a pluribus quoque dubitatum est. Haeretici autem priorum seculorum absque ulla religione in Scripturam impie plane grassati sunt.Marconitae Lucam& epistolas Paulinas decurtarunt Iren ady .Haeret Lib. III. Cap. n. 'Aλογοι Johannem totum ejecerunt, alii denique alia, ric Scripturam Sacram miris modis lacerarunt Videatur hac de re post alios P. Simon Hist Critique duN.T. passim Nostri instituti non est haec prolixius prosequi.
II. potius quid de inspiratione Script .S. his ultimis seculis habitumst paucis exponemus. Quidam itaque tam arctis limitibus inspirationem Script Sac circumscripserunt , ut nil nisi prophetias divinae immediatae inspirationi tribuerent, in caeteris scriptores . nec ab lapsu μνεμονευῖκ s nec ab alio errore fuisse immunes somniantes ita sensisse videtur Spinosa in Trach. suo Theologico. Politico, licet ve-aius omnem religionem subvertere conetur Hugo rotius item huic sententiae favit, in Ot O pro pace Eccles. confer prae primis titulum de Canonicis scriptoribus sed cum expertus esset adversarium doctissimum Andraeam Rivetum, partim defendere partim mitigare sententiam suam allaboravit H=Rivet. Eol. Dis usi Quamvis autem vix quicquam solidi regerere potuerit, sententia tamen ejus semper reperit Fautore non paucos, inter'VOs nomen profitetur nu- perus quid Anonymus, cujus verba nobis sistit author libri,cuiti tu
56쪽
que u V. T. de P. S. Hic enim pluribus Psalmis Cp. 27. omnibus historiis Cp.rar 2 Canticis sacris Mosis Mariae c.. p. 23o. inspirati
onis gloriam demit, 'scriptores sacros non in uno loco errasse credit , atque sententiam suam contra P. Simon iterum defendit, in Defences des Sentim.deque ues Theol. σc. Inter Calvinianos hanc sententiam Grotii approbasi videtur Franciscus Iunius Lib. I. Parall. LX. Conradus o istius, alii pud Voetium Dis p. select Part. I. p. S. memorati. Socinus quoque ipse hunc errorem defendit Lib. de aut h. script p. i 2. q. t. Praelect. Sacr. p.79. Inter Pontificios itidem hac in re nobis adversantur Erasmus in annotat ad Cap. I. XXVII 'Matthaei. Gordonus Hunilaeus, Cajetanus aliique, quos citat Caiovi us Part. I. System quaest . IV. p. y V o Marcus Antonius de Dominis citante Simonio Hist C d Nov. Test pag. 1 6. qui simul excusat Pontificio scriptores, qui errase. in circumstantiis facti scriptores
Alii vero his omnibuε longe modestiores, omnes res, historias circumstantias inspiratas concedunt, verbis divinam inspirationem denegantes. Faciunt id ex Pontificiis aliisque non pauci, quos recensent iure tant Calov. SystQm Theol P L quaest. V. p. 36 I. seqq.QVenited Syst.Tom. L Cap. IV. quaest. IV sicci II p. r. seq. Musaeus in introduct in Theol hinc inde. Alii denique verba quoque inspirata concedentes purusta vocalia in Vet Test. accentus a Deo profecta negant, quos longo ordine nominat, post Buxto risium refutat asinu th in Hebraismo suo restituto. En B. L. quot de inspiratione scripturae S. sint sententiarum divortia. Orthodoxi autem has opiniones omnes rejiciunt, atque omnes res, Omnia Verba,omnia puncta, Omnes accentu S minimam denique κεζ ct Scripturae, inspiratam asserunt nullo alio sine, quam ut Scripturae Sacrae authori. tas immota conservetur. g. IV. Sed nondum omnes circa Scripturae Θεοπνευ ιαν errores reis censuimus, superest siquidem adhuc alia sententia, qVae quidem non negat omnia in Script . S. contenta esse inspirata,nihilominus tamen Omnia
57쪽
omnia ista,ne minimo quidem excepto,ex Spir.S.directione profecta, as rit.Scit hujus sententiae fautores medium quasi eligentes inter Lu thera norit plerorumque, coeterorum,quos jam recensuimus utrivcontradicunt. Grotio coeterisq; ejus asseesis opponunt hanc thesin ENullum plane ne vel minimum e rorem in Scripturum S. gliscerepotuisse , Spiritum Sanctum enim praecavisse, ne scriptor sacer arei veritate alieni quicquam consignaret, aut in minimis falleretur. Nobis vero hanc: Non omnia inscripttiris contenta sunt divinae immediatae instinitioni aut revelationi adscribendi sed scriptores sacri in resuin moralibuι antea notis , soricissibi relictisunt, ira tamen , ut Spirit Sane Ius postea eorum scripm approbaret ab omni errore inter scribendum eos praesaret immunes. Sunt qui putant haereticos illos, qvOrum meminit Hieronymus in prooemio ad Epist ad Philemon hanc sententiam fovisse, licet, verum ut fatear, videantur haeretici hi lon
gius paulo grogressi es . Vide quae ea de disputat P. Simon. Hist.
Crit dii N.T. Cap. XXIV. p. 288. seqq. In dubium tamen est Franc. Sua reatum hanc mentem fovisi ita enim ille Tract. de fide disput. sectII. . s. videtur necessbrium ut semper diectentur perba hoc
peculiari modo, quem supra eX posuerat λιν pando enim author Cano nisus Fribit aliquid, pod eundum se humanum ess subjacet sensibu , satis videtur, quod 'iritu ilisecialiter ad flat, 2 cuso iat iLlum ab omni errore falsim e Ge. Quid porro declinante superiori sedulo inter Iesu itas academiam Lovaniensem atque Duacensem hac de re disputatum sit, hic annectere non injueundum forsan, sed tamen nimis prolixum foret: Videat, qui compendium certam ibnis hujus desiderat P. Simon l. c. p. 79 seqq. Deferbuit qui lenialis illa, sed non plane tamen, Bellarminus enim eandem sibi placui Dia mentem L. II. de Verbo DEI cap.XV. g. respondeo prodit. DEUS inquit, author quidem ess omnium divinarum scriptumrum sed aliterramen adessesolitus ect Prophetis, aliter aliis,praesertim hisoricis , nam Prophetis repetabat futuras ut assistebat, ne aliqvid falsi admis rent inscribendo, rideo Prophetae non habuerunt altu labore, qua scri-bιndi ei di tandi,aliis autemsriptoribus De nonsemper repetabat ea Wraescripturi erant , sed excitabat ut scriberent ea qua viderant,vel au
58쪽
Herant quorum recordabantur, simulassistebat nefalsi ahqui sei-oerent, quae a flentia nonfaciebat, ne laborent in cogitando quaeren- , rides quomo scripturi essent. Cornet quoque a Lapide in
Commentario suo in z.Tim. III 16 eandem hanc thesin ponit atque defendit, cujus verba, cum ipsius Commentarii omnium manu terantur, hic adducere non lubet. Sequitur ejus sententiam,eamque prolixius clarius exponit P. Simon integro cap. XXIV collat.cum Cap.XXV. p. Ol. b. Historiae Criticae N.T. qui omnino consulatur. Denique reperit quoque haec sententia fautores inter nostrates, Calixtus enim senior, hanc Scholasticorum thesim suam quoque feci .
Verba ejus Part.I. Responsi MalediCis Theologorum Moguntinorum Vindiciis oppositi, .LXXII. haec sunt: Neque eninis raptum dicitur divina, quod guia quae in ea continentur divinae pectitiari rerelatio mimputari oporteat, sed quodpraecipua non nisi divina illi peculiari
revelationi debeantur. In coet ris vero , quae aliunde, e per experientiam,soepe lumen naturae nota, consignandis, divina adsistentiis
spiritu irascriptoresticrisuut gubernati, ne quidquamscriberent, podnon isset ex re decoro, congruo, 3. 4. scriptura supra naturum sunt, facultatem cognoscendi humanam excedunt , pecutiari divinare elationi accepta ferimu . Reliqυ θν infensus occurrunt aut aliunde notasunt, DEUSscriptorib speculiariter non revelavit,gubernasi ramen eos persuam a fidentiam, neqvicquam friberent a vero alienum. Quae mens quantum sit a Liberis nostris Symbolicis aliena exponit D n. Egidius Strauchius in consensu suo repetito uncto
VI p. fy.7o seq. AtqVς haec ii Iathesis est, quam nobis oppugnan-ἡam hac sectione sumsimus, duplici de causa i invia omnes hi authores, quos hoc notavimus Loco, de quo d: sputamus 2.Tim. IU. 13. divinam inspirationem denegant, ut rei notae, li: storicae, quin imo indignae divina inspiratione 2 quia saepius hunc locum nostrum ad stabiliendam thesin hanc avertendam orthodoxam Veritatem in
adducunt adversarii, leanomaeis ipsis jam olim idem retulit Hieron. prooemio Comment.4 Epist. ad Philem T. VI p. ii. qui quaesiverunt ex Orthodoxis num opus habuerit inspiratione Paulus ad id, ut scriberet r. Tim IV. Paenulam quam reliqui Troad Viniens affer. Quomodo
59쪽
modo eodem hoc loco nostro coeteri adversarii abutantur ex inferius dicendis clarius patebit. g. V. Dicis. Non magni momenti esse hanc controversiam , nam dummodo concedatur inscriptura nil falsi occurrere, idem esse a L, dicam omnem scripturam esse inspiratam an tantum scriptores a Deo ita esse directos ne errarent. Ali sane non de lana caprina hic litigamus, nec de verbis tantum disceptatur, Inspirationem enim
assistentiam illam divinam non syllabis tantum sed re differre ipsi
adversarii concedunt in inimo ex hac sententia sequitur diversam esse scripturae sacrae authoritatem, a Iliam ob inspirationem, aliam ob assistentiam,sequitur inquam, aliquid in scriptura es magis divinutriac alterum, magis Θειον , magis λογον 1 4 Nam sane id magis erit Deo adscribendum quod ab eo in i piratum est quam id cui tantum eum Dannhavvero loquar quasi postspiravit Sequetur pol ro ex hac sententia non omnem scripturam esse divinam licit quidem Cornet a Lapide scripturam S. a Deo esse divinam, viascribemtibus eam Vitit, ne e inpuncto sineriti aberar ne, secundo qPi
eos extimpit adscribendum. Sed numquid scriptam aliquod propterea viri alicujus dici putest, quia ille id correxit, praecavi incussus error in id glisceret' numquid ille qui movet Iliqveni. excitat eum, ut hoc potius ivam illud scribat propterea libri author discitur Z Sane eodem lure ego orationem aliquam quam proprio Marte conscribit discipulus, praeceptor vero cavet, ne quem errorem in ea consignanda committat praeceptoris, non discipuli opus dicerem sic inquam ego omnes libros, qv jussiari moniti Regis Galliae prodeunt, Regios&a Rege conscripto dicerem. Si ideo denique litipulat P. Simon' scriptura divina dicitur, pia DEIIS eam aps rosavit, omnes sane libri, qui hic imprimuntur , cum approbenta a Decano, Decam fibros dicerem, sic vere P. Simon sibi gratula si posset librum huncce suum esse, cum sine approbatic ne quod alias apud
Pontificios in usu est fuerit publicatus CaIxtus ideo scr; uram Sacr. divinam dici autumat, pia ab eo proficiscantur, ra sutem articulos e undamenrales concernunt Ast maxima pars Scriptu-
60쪽
retes. continet libros historicos, numquid ergo propter minimam partem, quae DEUM verpa ut horem habet, scriptura dicetur divin , cum nec nos scripturam quae nobis divina&sacra audit Cornelio a Lapide adscriberemus, quia ejus commentarii in scripturam majoris molis sunt quam ipsa scriptura. Vides itaqVe BI scriptura n juxta adversariorum thesin non nisi abusive post dici divinam. Ubi itaque variat authoritas Scripturae ibi variare quoque debet fides nostra, aut horitas scilicet scripturae, quam habet propter inspirationem in nobis excitabit fidem divinam, aut horitas,quam habet propter res non inspiratas, excitabit in nobis fidem humanam dam autem univeris scripturae credendum elisi de divina. Quantum quaeso in theologia absilrdum est fidem nostram se ultimato resolvere debere in Verba humana, in conceptus in humano cerebro natos Ubi quaeso
manet illa insita vis inmoralibus quae etiam inspirata negat Corn. a Lapide' quam saepius ipsi Pontificii contra De istas urgent, nam a
ne non omne quod verumrasse DEUS testatur, in opterea eam vim habebit, ut me in sui assensum alliciat, sed id quod cor hominis irregeniti movere debet, ex divina virtute, quae e inspiratione oritur derivandum est Verbo non scripturae alicujus veritas sed divinitas animum nostrum allicit, nisi concedere velimus Deistis, omnem rem, dummodo vera sit, eadem Vi in hominum animos pollere, qua
ipsa scriptura, quod sane me judicio est maxime λολογον De
nique sequetur, posito verum es ,non omnem scripturam es inspiratam, potuisse scriptores sacros in iis ubi tantum a Spiritu S. dire- sunt, conceptus suos non satis apte exprimere, quo concessis nemo
adversariorum amplius autem phasi vocis, aut verborum aritate premi se permittet, regeret enim statim, forsan hic se non satis commode expressit scriptori acer Excipis, sed huic obfuit Spiritus Sancti adsistentia .Regero Spir. S. adsistentia tantum ab omni erro te illos praestitit immunes, sed ille non errat in re ipsa rivi eam non rite exprimit, quis infantem mentiri diceret, qui ita rei veritatem exponit, ut divinari oporteat quid velit. Quo tandem erunt tot Commen-mentarii exponent illi verba humana , quaeque nullo alio nomine
quam propter veritatenisuam eommendari possunt San injurius sic