Il commento piú antico e la piú antica versione latina dell'Inferno di Dante dal codice di Santaniele del Friuli;

발행: 1892년

분량: 211페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

151쪽

CAP. XXX. 115

niarito suo ipsa uno se in unia dum decrepitam vetulam transmutavit Et Semelem ii veniens diXit ei. Ego vero Seio et ioc uitelli celaro non potes quod Juppiter tecum isti itur tamen scio quod eo ni odo te eum non Jungitur quomodo Jungitur Junoni uxori sue - quod non te diligit - et si te diligeret eo modo tecum iungoretur et sentires tale dulcedine quales mulier aliqua nunquam probabit. Facia igitur quod cum tecum erit Jupiter quod eo modo te uni nati tot cognoscat. Cum autem Iupiter post modum ad Semelem venisset sem se abeo Statim et ij sibi fieri gratiam spetialem quam promi Xit - heu Vero pro gratia postulavit quod ipse Jupiter iungeretur cum ea per eum modum per quem Jungobatur uno iij. hoc ver audiens Juppiter qui diligebat olim voluit claudero h os emit ne dictam gratiam postularet sed qu0 ipsse

Jupiter firmaverat vero quod dictam quam peteret gratiam sibis aderet idcirco non fuit licitum revocare promi SSn, et propterea subscepit upiter fulmen graeum cum quo Jungebatur un0n otcum appropinquaret Semel - X igne fulminis et ardore iaXimo ipsa semel mortua est et arefacta in totum, quod tamen ipsa Semel regnans erat et vicina partu Jupiter fecit ipsam scindi et extrahi fecit puerum, qui vocatus est Baucus idos deus vini et ipse postmodum datus sui ut nutrir0 tur por insas civitatis Nus - - hec hoc etiam athamante filius oli regis veniorumo qui maritus no fili dicti Cadmi regis thebarum se sororis semel exodi dicto un0nis factus est Achultus stultus Nam predicta no nutrivorat Bacchum spureum Jovis et filium Semelem sic ipsa uno accessit ad inferos et postultato a Sub Scepto subsidio et consilio Thessit ne, unus una e X tribus furiis infernalibus de quibus dictum est capitulo vii θ' - fecit dictum Athamantem semel esse insanum et in furiosum in tantum quod cum dictus thamante semel esset extra civitatum in agris et Vidisset

UXO rem eius transeuntem eum umbobus filiis coram eo vocatis Menelao et Mehaxata ipse Mellaxata ipso Alliam ante e ipsius

152쪽

furiosa dementia credens ipsam et iis Xorem leonam quandam et filios eius esse leoncin0s parvos, firmavit retia ad Capiendum eam et filios et sepit mulaeum eius filium et apud fili poreussit Pliter ad qu0ddam saXum ibi existens et ipsum occidit - Xor e)n vero hanc pestem a spiciens fugit ad mare et cum reliquo fili suin mar precipitans est ne ata, tamen ad preces Veneris facta est dea maris eum meliorata filio suo per deum neptunum et vocata est postmodum Nept , ne i et filius dictus est pelomon '. Eouba trista. Eecuba fuit uxor priam Regis troi e natus polis sine et olidei et cum dicta poli sena mortua fuisset per pirum filium dehillis 3 quod mandavorat fieri ipse Aechilles in morte sua quod ipse Aeoli illos mortuus fuerat β per dictum Pirrume tempore quo capta fuit Troia - Et cum dicta Eccuba mater ipsorum X iens civitatem vidisso filium et filios ' interfectos per nimio dolore facta est suriosa et Homeris , more munita, latrabat ex furia it loc scribit Virgilius in Et proptere, exemplificando et 0r comparati0nem adue dicit auctor quod non in civitate se partibus thobarum ubi fuit furiosus Athamante ut dictum

e St Supra, non in civitate rota nisi ubi furiosa effecta est Eceubn - non fuerunt tantum graves furi tormenta et pene quantum erant in loco isto. Et hoc est quod dicit textus ille ma ne delebe fixi ne troiane et C. quanta id indue Ombre te luna iuris achapocchio modo auctor enarrat des urbs illis ot diuit quod quemadmodum p0 rei qui diu re lusus Stetit Xiens purullo suum furiose decurrit - Si quidem an natus nomine annos sollice hi florentinus ut inferius continetur furiose occurrens ei sus cnpoechium, de quo dictum est supra in fine capituli precedentis, et ipsum furiose prehendit Cum sani sive dentibus.

153쪽

CAP. XXX. lli

Elaret in cherimus tremando lite est illo bol Eul dolii otio de itio dictu in os supra capitulo precedenti Demiri a sce Neriata tu is in liri a fuit quedani silia Cinari de iii sula Cipi D tanta libidine in patroni ne eensa fuit ut Se in Cuius

dum alterius Hilioris specie ni falsi coloribu tran Suiuinta quani diligebat Cinarus, pater eius, preter Scientiana patris quod silia eius S Set cuni filia carnalito P nquit Cum autem Pater post patrationum seolioris hoc desilia cognovis Se it Saul et Sequeti Volebat euidere, pro torrore vero filia fugiens conversa est in arborem qui dicitur mirru. me altro chela seni a susten ne per uadagnar ludo una della

torma. ste fuit quidam ocularis sive aculator Joc. - qui hic punitur eo quod mortuo domino uosio de donatis deflorentia adpetitionem cuiusdam amnis dicti domini ossit et testatus fuit Secundum voluntatem dici su amnis, et e dolo et falsitato ista iste oculator luc r atus est unam e melioribus equabus queessent in tota tuscia, et eo est illa quam dicit dominam turmo. Illa miseria de maestro adamo, si magister Adamus fuit de casentin et stabat in loco qui dicitur R0men a se ibi falsificavit fl0rinos et aliam monetam et propter hanc falsitatem monoto hic punitur sed magis conqueritur et punitur demeniar de memoria

quorumdam rivolorum que di Scurrentium per eas entinum quod

seitiebat siti inestinguibit aquam allectabat insatiabili siti s et h0 dignissimum erat quod sicut peccaverat in loco illo per illius

l0ei memoriam bene merite torquebatur. de suido dalles andro, Sti fuerunt quidam qui Duxerunt istum Adamum ad hoc malum, Dicit iste magister Adamus quod Si posset videre anima istorum 40sit qu0d sitim inestimabilem patiatur, ante Staret ad videndum dictas animas in tormentis quam biberet in fontebrando, qui est Dus pulcerrimus in civi

tate Senarum.

154쪽

acenis avit Jose hi siti una acob patriarce et diXit quod ipso Josoplivoluerat ipsam violare mi lio fecit quod ipse accusaverat iacere

cum R.

laltro e i falso si mone, si fuit simon recus et proditor qui de Sorei tu recorum suorum affugit et troiam intravit et fugion fingens esse turbatum cum reuis et ni, is ore depulsum

fuit troianis receptus - ipse vero salso consulebat et suggerebat eis ut intro iam reciperent et conducerent equum en eum qui fuit postmodum destrueti troianorum. Massa sit lavia quando coniar hoc est dicere, tu abes modo et etiam bebas manos vel lociores ad pereugiendum quum

decipiebas homines eum falsa fabricatione monete quam non habebas tempore quo fuisti combustus pro falsitate redieta. Chel ventre nanet glioechi ii assiepa hoc est tu es in tantum dropicus quod ventus in tantum tumescit et in grassatur qtio facit tibi sepem ante oculo S. tu a lapsura elcap chetli duo te per leccar Ospecchio denarcisso dicit iterum ipse falsator monete vituperando dictum

Sinonem, tu Simon arde nis continue et non Xpectare nee

facere multa verba si posses suffucar vel summergi in fonte quo vel in alia aqua et hoc est quod vult dicere, o specchi dinar-ciSSO - quod quidam nomine Narcissus inveniens filius I Cephesileriore ' dum supra quendam fontem clarissimum inspiceret et videns in maginem suam in aequam in tantum dileXit Speciem suamquam videbat inferius presentatam per aquam quod quant magis ipsam intuebatur tanto Artius delectabatur ipsius intuitu credens ipSam propriuni orpus fore, et si sexus fessus et victus in dilectione et visu sui ipsius consti m pius et des sistentus est in Seip80 - 08tmodum e0nversus est in h0rbam appellatan Narcisso Et pr0pterea dicit textus. Et per edear o specchio dinarci88

qu0 lingere speculum Narcissi te hil aliud isti in cista significa

rediis averat acer qu0d venter tu tantum t. et iugi os s. - Nar iuvetiis

i. Cephisi et Liriope

155쪽

tione i iam bibere vel summergi qua Vel si ii te quod fons sit pira dictus speculum ipsius areis Si tu erat .

Capitulini XXXIJ

Una medes ma lingua pria mimorse te. Auctor in presenti Capitulo ut 0ndit inietare egigantibus et penis seorum, et in Cipiendo dicit quod una eademque lingua scilicet idem Virgilius ipsum Redarguit ut putet in fine Capituli precedentis ipsumque auetorem consuluit i ut patet in principio presenti Capit iij. si odio che solea a lanci et e. Xemplificatione loquens auctor diei quod sicut legitur de Auchille et pelle patre suo quod quum percutieba n t aliquem prim ictu percussus edebatur et ut plurimum e X percussione secunda liberabatur in totum. Dasso a doloros recta quando te per Se patent Monte reggion ditorri icorona Auctor loquitur per Xemplum et dicit quod quemadmodum quoddam Castrum destructum Senarum ' Oeatum monte reggione est turribus pluribus circundatum si l0cus iste infern est gigantibus maximis Circundatus, qui ut turre Sunt quodam Odo demonStrantur.

Jove dulcet Ancor quando tona, circlia istud sciendum est qu0 antiquis temp0ribus gigantes et magnitudine et Superbia pretexuerunt ' cum sis di autem et upiter maXime ipS0 gigantes disperserunt cum fulminibus tonici uorum cele Stium, et propterea dicit textus quod isti gigantes duc timent quum audiunt tonitrua ne iterum fulminentur sicut dijs fuerunt alias fulminati Natura certo quando lasci tui te Auetor inparte ista laudat naturam et de dicit naturam bene fecisse quum dimisit et destitit aproduction talium creaturarum hoc est gigantum, huius e Strati qu0 per eo tamquam per viros Sanguinum et bell0rum et eSecutore martis, hoe est homines adpericuli et furi0s, bella

156쪽

120 CAP. XXXI.

Et se ella deli anti et debes lone eos i). uetor auetoni hic Respondit tacito quunt tinni diuit quod posse animas dicere, Sic dobuisset natura privarono inlun et Elei antes qui sunt maxinii

Cori ore nScerentur ad lio respondet auctor et optinae dicens quodox productione alenarum Et Eleiantum qua navis magis Sint eorpore, tamen ' deficiunt intelle tu Sunt simplices appetitu otad usum et utilitate in humanan per plures absummuntur et aboisin. Iuria non habetur migante vero corpore Sunt potentes ot

maximi et qui a se ips0 grandes et potentes inspiciunt adversus ceteros nequam et crudel voluntate feruntur. Et propterea Sequitur quod natura optime se habuit quum destitit productione talium corporum e quorum potentia et Voluntate pessima sequeba n turet ad reparationem huius nullum remedium poterat adhibe iri Come lapina de sampier aroma dicit auctor per exemplumqu0 facies hujus gigantis longa et grossa videbatur ipsi auctori sicut est longa et grossa in Sancti Petri deroma Sichella Pisa faceta perizoma. Perigoma est genu VeSti Ste rigentis homin0m 0lum genitalibu idest usque adpede - ut si in iliis qui se verberaut cum Catenis, et propterea diuit quod ripa in qua erant defixi isti gigantes serat dictis Gigantibus peri-Z0ma hoc est quod ipsa Ripa tamquam vestis agenitalibus infra

Pref - Dicit textus qu0 iste gigans erat ita l0ngus qu0d tres steris0nes Fris0nes p0siti unusquisque supra apud alteritus non attigissent genitalibus ad capud gigantes, Dis0nes sunt qui

in Frisia versus septentrionem posita nascuntur et Sunt homines maximi corpore.

Ruphel may meae abi imi ad videntiam huius sciendum

Fors deves leggero: tacite questioni narii diei quod p0sset aliquis dicere: sic debuisset natura prohibere ne η - quamvis magui . Orp. tamen mal n0 agit natura quia

157쪽

est quod iste Gigas de quo l0quitur textus fuit Nembroth dos anguine Noe qui a pronep0s eius, Et qui superbia fuit prinius

hodi fidator turris Babellis erodens altitudine in turris contra divina Judie in s tu er idcirco doni inus confixit Consus. lingua in sua luper talent ni o dum quod non latelligebatur ab aliquo ne ipsi ipse)aliquem ntelligeba n t it propterea ipsa Verba aphel te sue runt verba prolata per ipsum que nichil otiri ni s Jntellectu signis eant. Et rivolgea atquinto Giro vult dicere quod vidit unum alium gigantem ligatum una Catena que quinquies circumdabat ipsum Fiat alno me etc. - nomen os ali ν erius giganti Si nonaves se Med/ι te e riforte, diei Dantos quod ei non erat alitii necessarium ad subeundum mortem quam ipse timor nisi vidisset ri tortas hoc est Catenas, quibus gigas ipse erat ligat US. In the che en inque te Anteus maximus et poten gigan Sfuit olla est quedam mensura in partibus franci Sicut dicitur

bracchium iri partibus francte 3 nostris. Otu che ella fortunata valle Che ee scii ione degloria redaquando Inibal co suo die e palle. sta sunt verba Virgili j que dirigit ad Antheum gigantem redietum pro captanda benivolentia eius ut ipsum Virgilium et ante in deducat ad inser i 0ra et dicit - tu Antho qui am episti fortitudine et virtute tua mille leones in valle tibi e - que vallis fuit nominata heres gl0rie a sui-pi 0 ne qu0d ipse Scipio africanos si viderat in valle illa ibi Anibalem Cartaginensem in et suos. . soli deli terra, adue diei Virgilius in laud0m ipsius Anthe quod si ipse Antheus fuisset in pretii qu0 ali gigantes fratres su pretiaverunt Cum ij - quod ipsi gigantes obtinuissent

pretium ex fortitudine Anthei et vocavit die tos gigantes filios terre quod ipsi gigantes dicuntur nati fuisse X terra e magnitudine ips0rum qua nivis hoc sit fabulosum et methai oricum.

158쪽

122 CAP. XXXII.

id est ted actis nos ad profundiora n feriri ubi est quidam l0cus qui vocatur Coucitus qui e frigiditate per nimia eo ago latur, Non far ire atisone et alife - Tifori ut Tife fuerunt duo aliqua agia gigantes in infern manente S. Onde excole .... i Pelia istud sciendum est quod herculo Jam pugnavit cum isto Antheo, sed cum isto Antheus esset filius

terre id circo quanto magi pro Ximabatur et pro X initor erat terretant magis ire Summebat a matre, et propterea diei textus

quod Ercules in dicta pugna multum fuit oppressus ab ipso Antheo dicta decausa, quamvis ipso hercule post modum elongaverit et sublevaverit ipsum terra Supra pectus suum dicens hie stabis Antho et ipsum ibi in t e remit Qua paret riguardar agarisenda, Exemplificatione loquiturali utor dicens quod quemadmodum turris quedam de Civitate Bononi que Vocatur Turri de eari Sendis, que turris inclinata est et videtur aliouj Xistenti ad pedem turris aspicienti Sursum quum nubes transeunt Super ea quod adat Supra re Spicientem, Sic vido batur ipsi Danti quod ipse Antheus magnus aderet supra eum auetor prosequens fraudulenti materiam de illa fraudulentia tractat presenti Capitulo quo P0ditores puniuntur et dicit

Si avessi eri me aspre te. 0 principium per Se patet. ma uelle donne etc. humiliat se auct0 in parte ista et dicit se non uiscientem ad describendum et demonstrandum fundum h0e est inferni profunditatem ultimam que est pars ultima Omatissima remo t. et profundissima totius universi et propterea invocat gratiam et residium dominarum que dederunt auxilium Amphi0nij pr0pter hedificationem et e0nstructionem mur0rum Civitatis The

159쪽

CAP. XXXII. 123

inelodio et delectationis paratus et plenus erat ineantu et Jn stru-naontis cordarum quod e pre nimia delectation et suavitato cantus lapides per se ipso elevabantur et prosiliebant in iuris

Civitatis Thobarunt et sic hedificati et constructi sunt muri thub quamvis sic sit allegoria cum quod ipsi muri non

ordinabantur e cantu vel Sonitu instrumenti Sed cum ipse in phion prudentissimus et eloquentissimus esset id circo ex ipsius prudenti ut inexplicabili loquentia status et salus civitatis Thebarum feliciter re se bat et servabatur, Et propterea invocat auctor illas scientias in subsidium ut possit 0rfecto distribuere intonium Suram super fundo ut ultima P )funditate Jnferni quos diuit divorsis locis penisque Nam locus primus oentur Cain R.

et dieitur Caina ab ill fili infelidi Cayn qui prodictori Abel fratrem suum occidit. Et in hoc loco Chreyne te utuntur omne qui patres fratres filios vel affines suos litorem erunt pr0ditori et hoc est quod dicit textus usque ad locum illum. Mentre an lanna Inver Post hoc incipit locus Anthe nore et diuitur Anthinora ab illo proditor Antinor troiano qui fuit conscius prodictionis troiane, post quam prodictionem et destructionem Civitntis predicte re cossit de troia se fundavit et edificavit ad uam in hac Anthono a per divinam ustitiana puniuntur Omnes proditores Civitatis et partis sne. Mi passa vani luove age lata Post hec ver usque infinem

xxxiij ' Cupituli durat odiis qui dicitur Th0lo mea ab illo Thelo meo dequo iugitur in libro Mathie ' qui in eampis Jerie fecit se id grande convivium Simeon principi sacerdotum in Juda Judaea o si ijs

eius Dathathie et udo et cum simul comm ederet in men Sa eos

160쪽

fecit oeci cli Et propior est in isto loco puniuntur simul pacificatis pro litorio alter una oecidentes i. Diverrunno a Dunoia ineste, licchi. Exemplificatione loquitur auctor et dicit quod vidit infernus sub pedibus eius locum illum eo coitu in magis congelatus quam sit congelatum flumen dirigionesivo da nolo quod est in inmania in partibus Stertice hi ne hancly a sol tot reddo gelo, adue uotor exemplificans dicit quod non flumen iliana quod est in tartaria est ante On- gelationis quod qui dona uinon positum est sub stella tra- montana que influit naturaliter gelu maximum in istis inferioribus

sed maXimo in partibus illis in quibus di det radi di et stello instim in diro et '. Et hoc si quod dicit ipse antes in illa invo

Amor tu redi ei che i/esta donna etC. Signor tu a che pertingente reddo. Laequa diventa cristallina pie tra a solio tram0utana vel gram redd0. os quidam sub illa parte Celi et illis partibus maxime tam grande frigus ut i sedum fluvi, et fluvia 3 0nge lentur sed is arm et sertrecenti, miliaria ibi tam dura glaeie conde prefatur condent Saturi quod homines partium circunstantium cum ipsorum bobus curribus et meationibu superi solidam ipsius haris glaciem transferuntur

Sestrambertcchi pietra piana Stramber iochi est quidam magnus m0ns ins elan0nia in clavonia . Pietra pana est etiam quidam m0ns maXimus intus cia, et quamvis ipsi montes te grandes cecidissent super dictam graciem non fregissent ipsam prope ripas. Dubseca ii reddo et duo li0cchi etcor tristo. H0 est dicere quod ille anime mos trabant per oculos tristitiam cordis et per ora frigus

Anon. 4 0n puniti tuti quoli ii quali Dei oro ei dere per tradimonio coloi 0 h li quali ratio paci siehatti insertus - iustuunt dir rivi et flumina, non ei rixi illi sumi

SEARCH

MENU NAVIGATION